——el《Literatura Vivo》n-ro 15

Bagatelo influas la rezulton

Kiam la matena lumo ektuŝis la planton sur mia fenestrobreto, la rosogutoj glitis laŭ la folioj. Mi vidis, ke akvoguto pendis momenton sur la pinteto de la folio, spegulante la tutan mondon en si, kaj poste silente falis surteren. Subite mi ekmemoris la antikvan diraĵon: “El etoj oni konas la grandon.” Efektive, la plej profundaj veroj de la mondo ofte kaŝiĝas en tiuj nekonsiderindaj bagateloj.

Iun printempon, fama entreprenisto alvenis en iun urbon. Li alportis intencon pri grandega investo, kaj la tuta urbo ĝojis pro la novaĵo. La bonveniga ceremonio estis solena kaj entuziasma, kaj floroj kaj aplaŭdoj ĉirkaŭis la Mamonon. La entreprenisto, ridetante, donacis al ĉiu ĉeestanto oran medaleton, ne pli grandan ol dikfingra ungo, kiu brilis per mola lumo sub la lampoj. Ĉiu ĝojis akcepti la neatenditan donacon.

La sekvan matenon, la akcepta oficisto zorge demandis la entrepreniston: “Sinjoro, ĉu vi eble havas pliajn orajn medaletojn? Hieraŭ kelkaj gvidantoj ne povis ĉeesti pro kialoj...” La entreprenisto tuj komprenis kaj jesis. Baldaŭ, la aldonaj medaletoj estis transdonitaj al tiuj gvidantoj. Tamen, en la sama posttagmezo, la entreprenisto nuligis la vizitan planon kaj rekte sin returnis. Lia investo de pluraj miliardoj da juanoj realiĝis fine en alia urbo.

Oni komprenis, ke la aldone senditaj oraj medaletoj funkciis kiel spegulo, kiu montris la avidecon en homa koro. La entreprenisto poste diris: “Al urbo, kie oni avidas eĉ etan favoron, mi ne kuraĝas konfidi grandan entreprenon.” Unu ora medaleto fariĝis la noto de la tuta urbo. Detaloj ne mensogas. La gvidantoj, kiuj montras avidecon eĉ en malgranda afero, malfacile restos honestaj kaj nekorupteblaj en grandaj aferoj, kaj kiel ilia urbo povas stari sur la granda ekonomia mapo?

Tio rememorigas min pri alia bagatelo. En mia hejmurbeto troviĝas amiko, kun kiu mi amikiĝis jam kvardek jarojn. Lia filino kaj mia filo havas la saman aĝon, kaj ambaŭ studis en Vuhano. Mi kaj la amiko intencis gefianĉigi ilin, kaj la du gejunuloj ŝajnis havi simpation reciproke. Iun someron, ni du familioj interkonsentis renkontiĝi en Vuhano. Ĉe la tablo en restoracio, la etoso estis tiel harmonia, kvazaŭ ni jam estus boparencoj. Post la manĝo, mi proponis fari komunan foton kun mia intima amiko. Lia filino tuj elpoŝigis sian telefonon: “Onklo, mi fotos vin ambaŭ.”

Post kiam la foto sendiĝis en mian telefonon, mi fiksrigardis la ekranon, kaj la koro subite “klakis”: evidente mi estas duonan kapon pli alta ol mia amiko, sed en la foto estis male. La knabino lerte alĝustigis la angulon kaj distancon, por ke ŝia patro aspektu pli alta. Mi silente transdonis la telefonon al mia filo. Rigardinte la foton longe, li ridetis signifoplene, dirante: “Paĉjo, artifika knabino ne plaĉas al mi.” Ekde tiam, mia filo iom post iom malproksimiĝis de ŝi. La amfloro, kiu eble povus flori, velkis pro la detalo de fotado.

Eble iuj opinias, ke mi kaj la filo estas tro sentemaj. Sed detaloj neniam ekzistas izolite; ili estas la pinto de la glaci-monto de la karaktero. La knabino eble opiniis, ke tio estas nur senkulpa ruzaĵo, sed ŝi ne sciis, ke en la okuloj de observemaj homoj, tio estas kiel ŝtono ĵetita en akvon, kaj ĉiu disvastiĝanta ondeto rakontas pri la profunda fluo sube. Ĉu honesta kaj fidinda estas tiu, kiu kalkulas kontraŭ sia konato eĉ pri unu foto? Ĉina proverbo diras: “Rigardante la agojn, oni konas la koron.” Tiuj ŝajne negravaj detaloj estas ĝuste la spegulo, kiu reflektas la veran koron.

Kelkaj oraj medaletoj ŝajnas tute ne rilataj al ordinara foto, tamen ili ĉiuj atestas la saman simplan fakton: bagatelo influas rezulton. La rezulto ne nur rilatas al kariero, sed ankaŭ al la juĝo de karaktero kaj la starigo de fido. En la nuna epoko de troa avido al tuja profito, ni tro facile direktas la rigardon al grandaj okazoj, sed forgesas, ke alta konstruaĵo komenciĝas de teramaso, kaj longa vojaĝo ekas per la unua paŝo. Tiuj detaloj, kiujn ni preteratentas, ofte estas la veraj motoroj de la sorto.

Kiam la vesperkrepusko densiĝis, mi denove rigardis la planton sur la fenestrobreto. La matena roso jam vaporiĝis, sed sur la folio postrestis svaga akvomakulo. La spuro estas tiel svaga, ke eĉ venteto povus forviŝi ĝin; tamen ĝi estas ankaŭ tre klara, ĉar ĝi iam portis la lumon de tuta mateno. Mi pensas, ke ankaŭ la homa karaktero estas tia: ĝi ne troviĝas en la brilaj deklaroj, nek en la artefaritaj prezentoj, sed en ĉiu neatentita momento, kaj en ĉiu neglektita angulo.