世界语详解语法 Da

世界语详解语法

10.3.5  Da

10.3.5 Da

介词da将数量短语连接到表示“物质性”事物(非限制的和非限定的事物)的名词性句成分上:

数量

unu kilogramo

litro

skatolo

amazon

du milionoj

iom

tiom

multe

 

da

da

da

da

da

da

da

da

“物质”

pano

lakto

rizo

komencantoj

rubloj

valizoj

feliĉo

problemoj

中文

一公斤面包

一升牛奶

一箱大米

一群初学者

两百万卢布

一些行李箱

如此多的幸福

许许多多的问题

数量短语表示有多少。它是名词性句成分、数量副词或表示数量的副词性小品词。

“物质性”短语表示数量的组成:

  • En la botelo estas litro da lakto. 瓶子里有一升牛奶。
  • Ŝi aĉetis faskon da ligno.  她买了一捆木料。
  • Tiu ĉi rivero havas ducent kilometrojn da longo.  这条河长200公里。
  • Mi neniam prenas kun mi multon da pakaĵo.  我从不随身带许多行李。
  • En la urbo troviĝas multe da aŭtoj.  城市里有许多汽车。
  • La riĉulo havas multe da mono. 那个富人有很多钱。
  • Li havas pli da mono, ol li povas kalkuli.  〈谚语〉他的钱多得数不过来。

数词(§17.1)(unu, du, tri, kvar, kvin, ses, sep, ok, naŭ, dek, cent, mil)不需要da,但是通常作为名词的修饰语出现:

  • Tie loĝas du Esperantistoj.  那里住着两位世界语者。
  • Mi havas cent pomojn.  我有100个苹果。
  • Tiu ĉi vilaĝo havas du mil loĝantojn.  这个村有2,000个居住者。

然而,名词性数词(§17.2)如miliono, miliardo, deko和cento需要da:

  • Tiu ĉi urbo havas milionon da loĝantoj.  这座城市有100万居民。
  • En la kesto estas cento da pomoj.  箱子里有100个苹果。

通常情况下,da短语紧跟在它的数量短语之后,但是da短语偶尔也单独存在。这时,数量短语通常位于句中其他位置(非惯用词序)。然而,数量词有时会省略:

  • Da ŝafoj kaj bovoj li havis multe. = Li havis multe da ŝafoj kaj bovoj.  〈圣经〉(他)

还有许多的羊群牛群。

  • Da pulvo ni havas kiom vi volas. = Ni havas tiom da pulvo, kiom vi volas.  你想要多少火药,我们就有多少。

不要在da的后面使用N词尾

介词da的后面从不使用N词尾。物质性的da短语从不单独做宾语。然而,da前面的数量短语可以做宾语:Li portas multon da valizoj.  他提着许多行李箱。

但是,数量短语常常是数量副词或表示数量的副词小品词,它们不可以用宾语的N词尾,甚至于用作宾语时也这样:

  • La riĉulo havas multe da mono. = La riĉulo havas multon da mono.  那个富人有很多钱。◇一定不是:*La riĉulo havas multe da monon.*
  • Kiom da pano vi volas? = Kiel grandan kvanton da pano vi volas?  你想要多少面包?◇一定不是:*Kiom da panon vi volas?*

10.3.5.1 何时不用da

如果完全不论及数量、度量或数目,而是论及例如种类,就不用da,而是一般用de(§10.3.4):

  • Ni manĝis specon de fiŝo.  我们吃了一种鱼。◇speco一词从来不可以表示数量、度量或数目。所以永远不要说:*speco da…*.
  • Ĉe ni estas manko de akvo. 我们这里缺水。◇manko一词从来不表示数量、度量或数目。
  • Pro perdo de kuraĝo ili ne venis.  他们由于失去勇气而没有来。◇perdo一词从来不表示数量、度量或数目。

永远不要将da与形容词连用,即使它表示数量、度量或数目:

  • Ni renkontis multajn homojn. = Ni renkontis multe/multon da homoj.  我们遇到了许多人。◇数量形容词multa(j), kelka(j), pluraj等作为不用da的修饰语直接与被度量的名词连用。
  • La botelo estas plena de/je akvo.  那个瓶子装满了水。◇形容词plena在所有场合都不表示数量,而表示状态。副词plene也不表示数量:Tie estas plene de/je homoj.  那里有许多人。永远不要说*plena da…*或*plene da…*。
  • Tie ni trovis ĉambron plenan de/je rubaĵoj.  我们在那里发现一间堆满垃圾的房间。

带限定词(§7)(la, tiu, ĉiu, 物主代词…)的句成分是被限定的,因而是有限的和个体性的(非物质性的)。因此,在这样的句成分之前不要用da,而代之以de或el:

  • Ni manĝis iom de/el la pano. 我们吃了一点点面包。
  • Ili aĉetis kelkajn botelojn de/el tiuj vinoj.  他们买了几瓶那些酒。

人称代词(§9.1)通常表示一个或多个被限定的个体。因此,在人称代词前不要用da,而代之以de或el:

  • Ni manĝis iom de/el ĝi.  我们吃了一点点(面包)。
  • Ili aĉetis kelkajn botelojn de/el ili.  他们买了几瓶(那些酒)。

如果数量或数目已经由数词(§17.1)或形容词表示了,那么就不要用da,而用de或el:

  • Ŝi pagis kotizon de cent eŭroj.  她支付了100欧元的会费。◇kotizo一词在所有场合中都不表示数量。但是,确实有可能说 Ŝi pagis cent eŭrojn da kotizo.
  • Ni gustumis tre multe de unu vino.  我们大量品尝了一种酒。
  • Ili manĝis ĉiom de/el tuta bovo. 它们吃完了整条牛。
  • Li trinkis iom de/el kelkaj bieroj. 他喝了一点点啤酒。

如果单数名词本身就已清楚地表达了有限的数量,就不要用da:

  • Unu tago estas tricent-sesdek-kvinono aŭ tricent-sesdek-sesono de jaro.  一天等于1/365或1/366年。◇Jaro本身清楚地表示了有限的时间。
  • Ili fortranĉis duonon de centimetro. 他们切去了半厘米。

某些词有时表示数量,有时又表示其他意思。已想好的意思便决定是用da还是用其他介词:

  • Glaso de vino estas glaso, en kiu antaŭe sin trovis vino, aŭ kiun oni uzas por vino; glaso da vino estas glaso plena je vino.  酒杯是先前有酒或用于装酒的杯子,一杯酒是装满酒的杯子。◇Glaso时而表示个体物,时而表示数量。
  • Ili konstruis grandan reton da/de komputiloj.  他们建起了庞大网络的电脑/庞大的电脑网络。◇如果短语grandan reton表示电脑的数量,则要说da komputiloj。如果grandan reton表示电脑互联的方式(以庞大网络的形式),则要说de komputiloj。

由此可见,da的使用取决于说话人想说什么。为了获取帮助,人们可以想象一个以下句子可以回答的问题:

  • Kiom da soldatoj estis? — Estis grupo da soldatoj!  有多少士兵?——有一组士兵!
  • Kia grupo ĝi estas? — Ĝi estas grupo de soldatoj!  它是一个什么样的组?——它是一个士兵组!
  • Kiom da rozoj vi volas? — Mi volas bukedon da rozoj! 你想要多少玫瑰花?——我想要一束玫瑰花!
  • Kian bukedon vi volas? — Mi volas bukedon de rozoj!  你想要什么花束?——我想要玫瑰花束!

有必要经常注意,是后面的词更重要(→ da)还是前面的词更重要(→ de)。Grupo da soldatoj首先是soldatoj(以组合数量计),grupo de soldatoj首先是grupo(由士兵组成)。Bukedo da rozoj是rozoj(以花束数量计),bukedo de rozoj(或 bukedo el rozoj)是bukedo(由玫瑰花组成)。

在世界语的历史中,da的使用原则稍有发展和变化。因此,在旧时文本中,在根据前述说明必须用de或el的地方,人们可以发现用了da。

10.3.5.2 Da风格

在世界语口语中流传了一种使用da的不正确的方式,人们可以称之为“da风格”。在此种用法中,da没有后续短语,而后者的作用可以由它表示。Da已不是介词了。这时,da只表示前面的短语表示数量:

  • *Mi havas multe da.*  [原句想要表达的意思]我有许多(钱)。
  • *Kiom da vi volas?*  [原句想要表达的意思]你想要多少(肉)?◇Da在这里与后面的vi 没有联系。
  • *Ili kunportis tiom da, ke ĉiu povis ricevi iom da.* [原句想要表达的意思]他们带来了这么多,每一个人都得了到一些。

许多教材特别是在这方面要受到责备,它们将da讲授为似乎主要是属于前置的词。但是,da首先是属于后置的词。

有些人说,这里涉及到一般的省略:

  • Mi havas multe da mono.  我有许多钱。→ *Mi havas multe da.*
  • Kiom da viando vi volas?  你想要多少肉?→ *Kiom da vi volas?*

然而,在这种省略中,通常也省去介词:Li estas instruisto de lingvoj. 他是语言教师。→ Li estas instruisto. 他是教师。不是:*Li estas instruisto de.* 所以,如果要省去da后面的词,那么也要省去da。

由此只要简单地说:Mi havas multe. Kiom vi volas? Ili kunportis tiom, ke ĉiu povis ricevi iom. 诸如multe, tiom和iom的词本身就表示数量。它们绝不需要da才可以表达数量意义。只有当人们想要表示数量的内含时,才用da,但是这时其后务必要有名词性句成分。

 

中国世界语网站绿网
Verda Reto
la ĉina esperanta retejo
http://reto.cn
http://verdareto.com

返回世界语详解语法目录

阅读次数 383 legintoj

发表评论 Respondi

电子邮件地址不会被公开。 Retpoŝta adreso ne estos publikigita.