世界语详解语法 关联词

世界语详解语法

第13章  关联词

有些小品词成对或多重出现并带有特殊的意义,可以称之为关联词。

13.1 Kaj… kaj

双重的kaj(§12.1)用于强调和坚持。这时,kaj置于所有被连接的事物之前,也置于第一个之前。口头上通常重读强调kaj:

  • Kaj Petro kaj Karlo laboras.  彼得和卡尔都在工作。◇坚持说不仅一个人而且实际上两个人都在工作。
  • Kaj pluvas kaj blovas.  风雨交加。◇坚持说这两个动作都在进行。
  • Petro kaj fumas kaj drinkas.  彼得又抽烟又喝酒。◇坚持说这两个动作他实际上都在做。
  • Kaj ilia amo, kaj ilia malamo, kaj ilia ĵaluzo jam de longe malaperis.  〈圣经〉他们的爱,他们的恨,他们的嫉妒,早都消灭了。◇坚持说这三个事物全都消失了。

13.2 Nek… nek

普通的nek(§15.5)意思是“也不”。多重的nek意思是“不”。因此,关联的nek等同于kaj… kaj加否定:

  • Mi renkontis nek lin, nek lian fraton. = Mi kaj ne renkontis lin, kaj ne renkontis lian fraton.  我既没有遇见他,也没有遇见他的兄弟。
  • Nek ĝojo, nek malĝojo daŭras eterne. = Kaj ĝojo, kaj malĝojo ne daŭras eterne.   〈谚语〉快乐与忧愁,持续不长久。
  • Ŝi estis muta, povis nek kanti nek paroli. = Ŝi kaj ne povis kanti, kaj ne povis paroli.  她是一个哑巴,既不能唱歌,也不能讲话。

13.3 Aŭ… aŭ

双重的aŭ(§12.2)表示所示选项一定是唯一的。应该是其中之一,别无他择。这时,口头上通常重读强调aŭ:

  • Nun ni devas venki morti!  现在我们必须要么胜利要么死亡!◇我们不可能两项都做,也不可能做另一项而不做这两项。
  • vi faris grandan eraron, mi ĉion miskomprenis.  不是你犯了大错,就是我误解了一切。◇不存在其他选项。
  • Oni povus diri, ke ŝi forgesis ĉion en la mondo, ŝi ne havis forton, por iri pluen.  别人会说,她不是忘了世界上的一切,就是没有继续前进的力量。

13.4 Jen… jen

普通的jen吸引对某事物的注意。双重或多重的jen没有此义,而是引导交替出现的选项或是交替适用的可能性。Jen… jen = iufoje… alifoje  时而…时而:

  • Jen mi ardas de varmego, jen mi tremas de frosto.  我一会儿热得发烧,一会儿冻得发抖。◇这两种状态交替出现。我时而感到热,时而感到冷。
  • Ŝia vizaĝo aperigis jen mortan palecon, jen koloron de sango.  她的脸上时而露出死一般的苍白,时而露出血色。◇脸色不停地变化。
  • Mario videble havis deziron jen koleri, jen ridi, jen premi la manon al tiu ventanimulo.  玛丽显然一会儿要生气、一会儿要笑、一会儿要跟那个轻浮的人握手。
  • Li okupadis sin jen per tio, jen per alio.  他忙这忙那。

13.5 Ju… des

Ju和des总是与pli或malpli(§14.1.1)连用。Ju和des搭配在一起表示一个pli短语依赖于另一个。Ju短语表示起主导作用的事物,des短语表示依赖的事物:

  • Ju pli da mono ni havos, des pli rapide kaj bone iros kompreneble nia afero.  我们的钱越多,我们的事业当然就进行得越快 、越好。◇如果钱增加了,速度和优质度也就增加了。
  • Ju pli alte staras la lingvo, des pli rapide progresas la popolo.  语言水平越高,人类进步就越快。◇人类的进步取决于语言水平。
  • Ju pli da bruo, des malpli da ĝuo.  〈谚语〉噪音越响,就越难受。
  • Ju pli grandaj ili fariĝis, des malpli ili volis tion toleri.  他们越是长大,就越不想容忍。◇当他们在体积上增大时,他们在容忍度上减少了。
  • Ju pli klare vi elparolas, kaj ju malpli da malfacilaj vortoj vi uzas, des pli bone oni komprenas vin.  你的发音越清楚,用的难词越少,人们对你就理解得越好。◇清晰度的增加以及难词的减少,导致理解的改善。

有时,des单独出现,没有ju。这时,ju短语以某种方式被省略了:

  • La saloneto ne estis vasta, tial des pli frapis la okulojn la eleganteco de ĝia aranĝo.  小客厅不大,因此,其摆设的高雅格外抢眼。◇以下意思被省略了:Ju pli malvasta estas eleganta salono, des pli la eleganteco frapas la okulojn. 高雅客厅越是狭小,其高雅就越是抢眼。

独立的des常常可以被tiom(§11.16)所代替。

在一些语言中,可以使用相同的词来表示依赖的和主导的两个pli短语。这在世界语中是不可能的。*Ju… ju*没有意义。起主导作用的(mal)pli短语要用ju,表依赖的(mal)pli短语要用des。不要说:*Ju pli rapide vi revenos hejmen, ju pli bone.* 要说:Ju pli rapide vi revenos hejmen, des pli bone.  你越快回家越好。当然,*des… des*也是不可能的。但是,确实可以有多个ju短语共同主导一个或多个des短语(或诸如此类):Ju pli zorge kaj ju pli malrapide vi faros la laboron, des pli kontenta kaj des pli ĝoja mi fariĝos.  你工作做得越细、越慢,我就会感到越满意、越高兴。

 

 

中国世界语网站绿网
Verda Reto
la ĉina esperanta retejo
http://reto.cn
http://verdareto.com

返回世界语详解语法目录

阅读次数 185 legintoj

发表评论 Respondi

电子邮件地址不会被公开。 Retpoŝta adreso ne estos publikigita.