世界语详解语法 数量词

世界语详解语法

第18章  数量词

数量词有时以特别的方式运用。带有数量意义的词可以是名词(multo, kelko等)、形容词(multa, pluraj等)、副词(multe, kelke等)和副词性小品词(pli, tiom等)。

18.1 数量名词

数量名词起正常名词的作用。很多情况下,它们被da短语(§10.3.5)所修饰,后者表示数量由什么组成:

  • Kiam mi ien veturas, mi neniam prenas kun mi multon da pakaĵo.  我出行时,从不随身带许多行李。

数量词在语法上是中心词,但是从意思的角度看,da短语常常更重要。有时,人们把这种da短语的名词看得如同中心词一样:

  • Tiam grandega multo da vortoj fariĝus en la skribado tute nediferencigeblaj unu de alia.  这时,大量的词在书写上会变得彼此不可区分。◇Nediferencigeblaj在语法上与multo有关,但是却有J词尾,因为根据意思它与vortoj紧密关联。实际上,如果说nediferencigebla而没有J,该句会变得很怪异,因为后续短语unu de alia强加给人多个个体的概念。请比较以下例子:Grandega multoda vortoj fariĝas tute sen bezona por lernado.  大量的词对于学习来说变得完全不需要。

最为常见的是,人们宁可用副词形式multe, malmulte和kelke来代替multo, malmulto和kelko。

18.2 数量副词

最为常见的是,数量副词出现在句中,似乎就是起主语、宾语等作用的名词。实际上几乎只涉及到multe, kelke, sufiĉe及其变体:

  • Sur la arbo sin trovis multe da birdoj.  树上有许多鸟儿。◇Multe是主语。也可以说multo da birdoj。
  • El ŝia buŝo eliris kelke da perloj kaj kelke da diamantoj.  从她的嘴中吐出了几颗珍珠和几粒钻石。◇两个kelke是eliris的主语。可以说kelko da perloj/diamantoj,但是,kelko在实践中从来不用。
  • La riĉulo havas multe da mono.  那个富人有很多钱。◇Multe是宾语,但是它不能接词尾N,因为它是副词。
  • Mi aĉetis por la infanoj tableton kaj kelke da seĝetoj.  我给孩子们买了一张小桌子和几张小椅子。
  • Mi havas sufiĉe da laboro.  我有足够的工作(要做)。
  • Post kelke da tagoj mi venos.  过几天我再来。

可以类似地使用表示数量的副词性小品词:

  • Ĉu vi scias, kiom estis da mortigitoj?  你知不知道,这次死了多少人?◇Kiom是estis的主语。
  • Prenu tiom da mono, kiom vi volas.  你想要多少钱就取出多少钱。◇Tiom和kiom都是宾语。
  • Pri tiom da feliĉo mi eĉ ne sonĝis, kiam mi estis ankoraŭ la malbela anasido!  当我还是丑小鸭时,我甚至没有梦见过这么多的幸福!◇Tiom是pri状语。
  • Restas ankoraŭ iom da problemoj.  还剩下少量问题。◇Iom是主语。
  • Observu pli da ordo!  请多多遵守秩序!◇Pli是宾语。
  • Tro da kuiristoj kaĉon difektas.  〈谚语〉厨师太多,坏了米粥。/三个和尚没水喝。◇Tro 是主语。

当数量副词后接da短语时,该副词常常可能看似完全不是中心词,而该后续da短语的名词才是中心词。从意义角度看,da短语实际上更重要;而从语法角度看,副词才是中心词。但是当“数量副词+da短语”带有修饰语时,通常将该修饰语关联到da短语,尽管它不是中心词:Multe da akvo estis verŝita sur ĝin.  大量的水浇到了它上面。但是,如果没有da短语,就可以将修饰语只关联到副词,因而必须使用副词形式:Multe estis plorite.  流了许多(眼泪)。

18.2.1 数量形容词代替数量副词

常常可以用数量形容词来代替数量副词。这时,da短语的名词就成了中心词而da消失了:

  • Sur la arbo sin trovis multaj birdoj. ≈ … multe da birdoj.  树上有许多鸟。
  • La riĉulo havas multan monon. ≈ … multe da mono.  那位富人有许多钱。
  • Ŝi staris nur kelkajn sekundojn. ≈ … kelke da sekundoj.  她只站了几秒钟。

然而却存在细化意义上的差别。Multaj和kelkaj有时用于个体的、单独的事物,有时用于不可分的群体。Multe和kelke只可用于不可分的群体。因此,不可能说:*Kelke da homoj sentas sin la plej feliĉaj, kiam ili vidas la suferojn de siaj najbaroj.* 必须说:Kelkaj homoj…,因为涉及到每一个人各自的情感。

18.3 程度与数量

程度和数量是不同的东西,但是,有时它们又很接近。

18.3.1 Tremulte

  • tre  非常,很 ◇高程度地,带有强度地
  • multe  许多,大量 ◇大量地,持久地,经常反复地

在形容词和副词上几乎总是使用tre,但是,当明确地涉及到数量或频度时,就可以使用multe。在动词上multe最为常用,因为通常涉及到数量或频度,但是在说到程度或强度时,也可以使用tre:

  • Ĝi estas tre bona.  它很好。
  • Tie troviĝas tre grandaj domoj.  那里有很大的房子。
  • Mi tre ŝatas Berlinon. = Mi intense ŝatas Berlinon.  我非常喜欢柏林。
  • Mi tre amas ŝin. = Mi intense amas ŝin.  我非常爱她。
  • Mi havas multe da mono.  我有许多钱。
  • Ŝi multe pensis pri tio. = Ŝi longe pensis pri tio.  这件事她考虑了很久。
  • Kiu multe parolas, ne multe faras.  〈谚语〉谁说得多,谁就做得少。
  • Li tre multe helpis al mi.  他帮了我很大忙。◇Tre修饰multe。Multe修饰helpis。

修饰pli和tro使用multe:

  • Ĝi estis multe pli granda ol antaŭe.  它比以前大得多。
  • Ĝi fariĝis multe tro nigra.  它变得实在是太黑了。

18.3.2 Kieltiel

词表词kiel和tiel(§11.15)不仅表示方式,而且还表示程度。要在可以使用tre的地方使用它们:

  • Vi estas tiel bela, tiel bona kaj tiel honesta, ke mi devas fari al vi donacon.  你如此美丽,如此善良,如此诚实,我必须送给你礼物。◇可以说:tre bela, tre bona和tre honesta。
  • La nokto estis tiel malluma, ke ni nenion povis vidi eĉ antaŭ nia nazo.  黑夜漆黑一片,我们就连鼻子前的东西也看不见。◇有可能说:tre malluma。

18.3.3 Kiomtiom

词表词kiom和tiom(§11.16)表示数量。要在可以使用multe的地方使用它们:

  • Mi volas tiom da terpomoj, kiom mi povas porti.  我能拿多少,我就要多少土豆。◇可以说:volas multe及povas porti multe。
  • Ŝi tiom laboris, ke ŝi fariĝis ĉefo de la firmao.  她拼命地工作,最终当上了公司老总。◇可以说:multe laboris。

在multe前面更常用tiom,因为multe是数量词:Nun li estis ja riĉa, havante tiom multe da mono.  他现在发了财,有的是钱。◇或者…havante tiel multe da mono. 或者…havante tiom da mono.

18.3.4 Tiom-kiom风格

当人们想要进行强势强调时,kiom和tiom(§11)有时用来代替kiel 和tiel 表示程度。这是很好的方式。但是,某些世界语者有系统地只使用kiom和tiom来代替kiel和tiel表示程度,似乎他们总是在强调,例如:*Mi estas tiom forta, kiom vi.* 请比较《世界语基础》中的句子:Mi estas tiel forta, kiel vi.  我跟你一样强壮。这种“tiom-kiom风格”对于《世界语基础》和柴氏用法来说完全是外来的。此外,tiom-kiom风格者丧失了使用tiom和kiom来强调的可能。

 

 

中国世界语网站绿网
Verda Reto
la ĉina esperanta retejo
http://reto.cn
http://verdareto.com

返回世界语详解语法目录

阅读次数 127 legintoj

发表评论 Respondi

电子邮件地址不会被公开。 Retpoŝta adreso ne estos publikigita.