世界语详解语法 否定

世界语详解语法

第15章  否定

15.1 Ne

否定一个句子使用小品词ne。Ne对于其后的事物进行否定。通常情况下,ne位于谓语前面,并且,如果否定谓语,也就否定了整个句子:

  • Mi ne dormas.  我不在睡觉。◇情况是我不在睡觉。全部事情被否定。
  • Al leono ne donu la manon.  不要向狮子伸出手。
  • La patro ne legas libron, sed li skribas leteron.  父亲不在看书,而在写信。◇否定作用于动词legas。动词skribas及其全句依然有效。

从句中的否定仅在从句内部有效:

  • Mi diris, ke mi ne venos.  我说过我不来了。◇否定只作用于从句的谓语venos。全句仍为肯定的:Mi ja diris tion. 我确实说过这话。

有时,会发生被否定的谓语被省略的情况:

  • Ĉiu povu vidi, kiu el la vastigantoj plenumas sian promeson kaj kiu ne. 每个人都要看到,宣传者中谁履行了诺言、谁没有。◇否定作用于被省略的动词plenumas:… kaj kiu ne plenumas sian promeson.

Ne也是回答用词(§16.3.2)。

15.2  NENI首词表词

也可以使用NENI首词表词(§11.7)来表示否定。NENI首词足以否定谓语,进而否定全句。NENI首词的位置通常无关紧要,然而它却否定全句:

  • La tempo pasinta jam neniam revenos; la tempon venontan neniu ankoraŭ konas.  过去的时光已永不回返,未来的时光尚无人知晓。◇过去的时间将不会重返,人们也 不知将来的时间。
  • Mi neniel povas kompreni, kion vi parolas.  我怎么也听不懂你说的话。◇我听不懂。
  • La nokto estis tiel malluma, ke ni nenion povis vidi eĉ antaŭ nia nazo.  黑夜漆黑一片,我们就连鼻子前的东西也看不见。◇我们看不见东西。否定只与ke从句有关。主句动词estis仍为肯定的。
  • Neniu radio al mi lumas, neniu varma aereto blovas sur min, neniu amiko min vizitas.  没有光线照到我,没有暖流吹到我,没有朋友来看我。◇光线不照,气流不吹,朋友不访。
  • Memoru, ke Esperanto estas nenies propraĵo.  记住,世界语不是任何人的财产。◇世界语不是某人的财产。
  • Tian Regularon por nia Ligo mi nenial povus aprobi.  我没有任何理由可以认同我们协会的那种规章。◇我没有任何理由可以赞同它。Nenial否定全句。

15.3 双重否定

如果使用NENI首词,同时也加上ne一词,句子就成为肯定的。这种双重否定只可用于表达非常特殊的意义:

  • Mi ne amas neniun.  我并非一个人都不爱。◇并非是我不爱他人。因此,我的确爱着某人。
  • Ĝi ne estas nenies propraĵo.  它并非无归属的财产。◇它并非不是任何人的财产。因此,它是某人的财产。

如果一个NENI首词明确地否定动词,而另一个NENI首词也出现在句中,则句子也可以成为肯定的:

  • Mi ankoraŭ neniam gajnis nenion. = Neniam okazis tio, ke mi gajnis nenion.  我还从未什么也得不到呢。◇每一次我都至少得到一点。

但是,同一句中的多个NENI首词并不一定产生肯定意义。它们常常只是相互增强意义,而否定则依然存在:

  • Ni malutilon alportus al nia afero grandan, kaj utilon ni alportus al neniu nenian.  我们会给我们的事业带来巨大的损害,我们不会给任何人带来任何好处。◇我们不会带来好处。
  • Neniam, neniam, neniam li revenos.  他永远、永远、永远都不会返回了。◇他将不会返回。不论是一个、两个、三个,还是甚至更多个neniam,都不重要。

15.4 局部否定

有时,小品词ne以只否定句子局部的方式出现在句中。谓语依然有效。Ne直接否定其后的事物,而这可以是紧随的词、后随的句成分或者甚至更多的内容。只有上下文才可以准确地表示什么被否定了:

  • Ni faris la kontrakton ne skribe, sed parole.  我们没有在书面上而是在口头上签了合同。◇我们确实签了合同,但是没有在书面上签。
  • Ne ĉiu kreskaĵo estas manĝebla.  并非每一种生物都能吃。◇某些生物的确能吃。请比较:Ĉiu kreskaĵo ne estas manĝebla. = Neniu kreskaĵo estas manĝebla. 没有一种生物能吃。
  • Li estas homo ne kredinda.  他是一个不可信赖的人。◇他的确是人。
  • En la animo ĉiuj privataj homoj kaj ĉiuj registaroj ne povas ne aprobi nian ideon.  在精神上,所有的个人及所有的政府都不可能不支持我们的想法。◇第一个ne作用于谓语povas并且否定全句。第二个ne只作用于aprobi (nian ideon)。整句意思是:Ili ne povas rifuzi nian ideon. = Ili devas aprobi nian ideon. 他们不可能拒绝我们的想法。

NENI首词通常否定全句而不受词序支配,但是,有时NENI首词也可以只对句子的局部起效。这时,上下文和词序必须十分清楚地表示之:

  • Mi decidis paroli jam plu nenion pli pri tiu ĉi temo.  我已决定有关此话题我什么也不再说了。◇决定是真实的。否定只作用于不定式paroli以及与其直接有关的所有句成分。
  • Pli valoras faro nenia, ol faro malbona. = Faro, kiu ne okazis, ja valoras pli, almenaŭ kompare kun faro malbona.  〈谚语〉无作为胜似乱作为。◇谓语valoras仍为肯定的。

当ne或NENI首词为合成词的一部分时,否定只在该词内部起效:

  • Sinjoro, vi estas neĝentila.  先生,您失礼了。◇该句是说,这位先生确实具有某种礼貌缺失的品质。与下句有细化差别:Vi ne estas ĝentila. 你没有礼貌。
  • La pastro, kiu mortis antaŭ nelonge (aŭ antaŭ nelonga tempo), loĝis longe en nia urbo.  不久前去世的那位牧师长期住在我市。◇否定只与时间的长度有关。
  • Bedaŭrinde ili estas ne-Esperantistoj.  遗憾的是他们是非世界语者。◇他们是不懂世界语的人。

15.5 Nek

Nek意为“也不”。如果已经用了ne并且还想否定某事物,就使用它。它就如同kaj(§12.1)的变体,基本上遵循与kaj相同的规则:

  • Li ne vidis min, nek aŭdis. = … kaj ankaŭ ne aŭdis.  他没有见过我,也没有听说过我。
  • Mi ne renkontis lin, nek lian fraton. = … kaj ankaŭ ne lian fraton.  我没有遇到他,也没有遇到他的兄弟。
  • Nenia peno nek provo donos lakton de bovo.  〈谚语〉努力与尝试都产不出公牛奶。

不要在sen之后用nek来连接两个事物,要使用kaj:Tiu virino ne foriru de ŝi sen konsolo kaj helpo. 不要让那女子离开她,既得不到安慰又无助。不是:*… sen konsolo nek helpo.*

Nek并不等同于“ne+强调”。要将eĉ与ne连用来表示强势否定。不要说:*Mi havas nek unu amikon.* 要说:Mi havas eĉ ne unu amikon. 或者:Mi ne havas unu amikon. 我连一个朋友也没有。

也可以使用关联的、多重的nek(§13.2)。

 

 

中国世界语网站绿网
Verda Reto
la ĉina esperanta retejo
http://reto.cn
http://verdareto.com

返回世界语详解语法目录

阅读次数 103 legintoj

发表评论 Respondi

电子邮件地址不会被公开。 Retpoŝta adreso ne estos publikigita.