世界语简明基础教程 第 3 课

世界语简明基础教程
Konciza Fundamenta Kurso de Esperanto

第 3 课 世界语的构词
一、世界语的构词

世界语的词汇源于自然语言(主要是印欧语系所属语言 )中的国际化成分,它还通过附加前缀、后缀及词根间的组合来构成新词(这一点儿有些像汉语)。这不但增强了它的构词能力,而且大大减少了需要学习的词汇量,减轻了记忆单词的负担。熟悉了语法规则,掌握2000多个词根及词缀,即可读写、使用世界语进行交流了。因为用这些词根及词缀,可自行生成上万个世界语单词。

世界语的构词成分包括词根、前缀、后缀。一个世界语的单词,可能只包括一种构词成分,也可以由多个构词成分组成。

(一)词根:一个词中不可再分解的部分,是词的最主要的部分。每个词都有词根,如下列单词中的黑体部分:
misedfoto、ankaŭlabori、kuraci、kuracisto、diligenta、maldiligenta、bona、malbona

(二)前缀:改变或加强词根的意思,如:

mal- 表示相反的意思:
alta(高的)→ malalta(矮的)
ami(爱,热爱)→ malami(恨,憎恨)
bela(美丽的,漂亮的) → malbela 丑的,丑陋的
bona(好的,优秀的)→ malbona(坏的,恶劣的)
diligenta (勤奋的) → maldiligenta (懒惰的)
facila(容易的)→ malfacila(难的,困难的)
feliĉa(幸福的)→ malfeliĉa(不幸的)
juna(年轻的)→ maljuna 年老的
multa(多的)→ malmulta(少的)
nova(新的)→ malnova(旧的)
rapida(迅速的,快的)→ malrapida(缓慢的,迟缓的)
rapide(迅速地)→ malrapide(慢慢地)
riĉa(富裕的)→ malriĉa(贫穷的)

re- 表示重新或者再次的意思:
doni(给)→ redoni(还给,返还)
veni(来)→ reveni(回来)
vidi(看见)→ revidi(重新见到,再见)

(三)后缀:给词根附加新的意思,如

-ist 表示经常从事某事(专业)的人:
Esperanto(世界语)→ esperantisto(世界语者,说世界语的人)
flegi(护理)→ flegisto(护士)
instrui(教)→ instruisto(教师)
kuraci(医治)→ kuracisto(医生)
verki(写作)→ verkisto 作家

-ar 表示众多同类事物的集合、整体:
arbo(树,树木)→ arbaro(树林,森林)
homo(人)→ homaro(人类)
horo(小时)→ horaro(时间表)
verko(著作,作品)→ verkaro(作品集,文集)
vorto(词)→ vortaro(词典)

-ec 表示性质或状态:
alta(高的)→ alteco(高度)
bela(美丽的,漂亮的) → beleco(美,美丽)
bona(好的)→ boneco(善良,美德)
juna(年轻的)→ juneco(青春)

-ej 表示场所:
kuiri(烧煮,烹调)→ kuirejo 厨房
ofico(职务,公职) oficejo 办公室
bovo(牛)→ bovejo 牛棚,牛圈
koko(鸡)→ kokejo 鸡舍
reto(网络)→ retejo 网站

-in 表示阴、雌性、女性,如
viro(男子,男人)→ virino(女子,女人)
patro(父亲)→ patrino(母亲)
filo(儿子)→ filino(女儿)
frato(兄,弟)→ fratino(姐,妹)
instruisto(教师)→ instruistino(女教师)
laboristo(工人)→ laboristino(女工)
koko(鸡)→ kokino(母鸡)
bovo(牛)→ bovino(母牛)

(四)除了用词根+词缀的方式构成新词外,还可以用词根+词根的形式构成新词,如

flugi(飞翔)+maŝino(机器)=flugmaŝino(飞机,flug-maŝin-o )
fremda(外国的,陌生的)+lingvo(语言)=fremdlingvo(外语,fremd-lingv-o)
inter(在…之间)+ nacio(国家,民族)=internacia(国际的,inter-naci-a)→ internaciisto(国际主义者)
koko(鸡)+ ovo(蛋)=kokovo(鸡蛋 kok-ov-o)
antaŭ(在…前)+urbo(城市)=antaŭurbo 郊区,市郊
lando(国家)+limo(边界,界限)= landlimo(国界,边境,land-lim-o)

(五)在世界语的词典中,单词是根据词根的字母顺序排列的,合成词、派生词不单独列出,而是列于词根词之内的词条内。如,在词典中可以直接查询labori这个词,但laboristo要在labori词条下查询。

(六)拼读时,前缀和词根、词根和词根要分开拼读,只有词根和后缀才能连起来拼读。如:

前缀和词根:malamiko(mal-amiko):mal-a-mi-ko(敌人)
词根和词根:kokovo(kok-ovo):kok-o-vo(鸡蛋)
词根和后缀:amikino(amik-ino):a-mi-ki-no(女朋友);kokino(kok-in-o):ko-ki-no(母鸡)
二、单词和短语

ankaŭ 也,同样是
hodiaŭ 今天
→ hodiaŭa 今天的
jam 已经
amuzi 娱乐,使…欢喜,逗笑
→ amuza 有趣的,滑稽可笑的
→ amuzo 娱乐,消遣
lundo 星期一
→ lunda 星期一的
→ lunde(= en lundo)在星期一
vendredo 星期五
dimanĉo 星期天
mateno 早晨
→ matena 早晨的
→ matene(= en mateno)在早晨
do 那么,因而
tempo 时间,时代
→ tempa 时间的,一时的,
→ antaŭtempa 先期的,过早的,提前的
→ antaŭtempe 先期地,过早地,提前地
doni 给,捐赠
mal- 前缀,表示相反的意思
alta 高的
→ malalta 矮的
ami 爱,热爱
→ malami 恨,憎恨
bela 美丽的,漂亮的
→ malbela 丑的,丑恶的
bona 好的,有益的,善良的
→ malbona 坏的,恶劣的
facila 容易的
→ malfacila 难的,困难的
feliĉa 幸福的
→ malfeliĉa 不幸的
suno 太阳,阳光
→ suna 太阳的,受阳光照射的
juna 年轻的,有青春活力的,幼稚的
→ maljuna 年老的
multa 多的
→ malmulta 少的
nova 新的
→ malnova 旧的
rapida 迅速的,快的
→ rapide 迅速地
→ malrapida 缓慢的,迟缓的
→ malrapide 慢慢地
riĉa 富裕的
→ malriĉa 贫穷的
lito 床
-ar 后缀,表示众多同类物的整体
arbo 树,树木
→ arbaro 树林,森林
→ homaro 人类
→ nomaro 名册,名录,名单
horo 小时
→ horaro 时刻表,时间表
vorto 词
→ vortaro 词典
nun 现在
por 为了
-in 后缀,表示阴、雌性、女性
filo 儿子
→ filino 女儿
→ virino 女人,妇女
kuiri 烧煮,烹调
-ej 后缀,表示场所、地点
→ kuirejo 厨房
→ oficejo 办公室
-ec 后缀,表示性质或状态
→ alteco 高度,海拔高度
→ beleco 美丽,美
→ malbeleco 丑
→ boneco 善良,好意,美德
→ malboneco 坏,恶劣,拙劣
→ juneco 青春,青年时代
→ maljuneco 老年,衰老
nacio 国家,民族
→ nacieco 国籍
inter 在…之间
→ internacia 国际的
konkurso 比赛,竞赛
→ konkursi 参加比赛
kun 和…一起,与…同时,和…一致,带着
→ kune 共同地,一起
kurso 课程,讲座
plej 最
→ malplej 最不
ĝis 直到,到
re- 前缀,表示重新或者再次
→ redoni 归还,还给
veni 来
→ interveni 介入,参与,干涉
→ reveni 回来
→ kunveno 会议
→ kunveni 开会
→ kunvenejo 会场,会议室
vidi 看见
→ revidi 再次见到
→ ĝis revido! 再见!
dato 日期
→ dati 写日期,订日期
→ ĝisdata 及时的,当天的,最新的
-ist 表示经常从事某事(专业)的人
→ esperantisto(世界语者,说世界语的人)
flegi 护理
→ flegisto 护士
instrui 教
→ instruisto 教师
→ instruistino 女教师
kuraci 医治
→ kuracisto 医生
→ kuracistino 女医生
→ kuracejo 诊所,治疗室
verki 写作
→ verko 作品,著作
→ verkisto 作家

三、对话交流

— Kio estas vi? 你是做什么的?
— Mi estas oficisto. 我是职员。
Mi estas komencanto de Esperanto. 我刚开始学习世界语。
— Kio estas via frato? 你兄弟是做什么的?
— Ankaŭ mia frato estas oficisto. 我兄弟也是职员。( ankaŭ 修饰哪个词就放在哪个词的前面。)
Li estas esperantisto. 他是世界语者。
Li estas lernema kaj diligenta. 他好学又勤奋。
Ankaŭ mia fratino estas esperantisto. 我的姊妹也是世界语者。
Ŝi estas pli lernema ol mia frato. 她比我兄弟还好学。
Sed mi estas nelernema kaj maldiligenta. 但我不好学,而且还懒。
Mi estas la plej maldiligenta en mia familio. 我是我家最懒的人。
— Vi estas amuza. 你真有意思。
Kiu dato estas hodiaŭ? 今天几号?
— Hodiaŭ estas la 20-a de majo. 今天5月20号。
— Kaj, kiu tago estas hodiaŭ? 那,今天星期几?
— Hodiaŭ estas vendredo. 今天星期五。
— Dankon. 谢谢。
Kioma horo nun estas? 几点了?
— Estas la deka. 10点了。
— Estas tempo por la Esperanta kurso. Do, ĝis revido! 世界语上课时间到了。再见!
— Ĝis! 再见!

Kaj Vendredo ne scias... vendredo

漫画:Kaj Vendredo ne scias… vendredo
摘自 Facebook de Esperantaĵoj
注:“Vendredo(星期五)”是《鲁滨逊漂流记》中被鲁滨逊救的一个野人。

 

 

四、阅读理解

Dimanĉa Mateno

Mateno en lundo, estas suna tago. Familio en mallgranda urbo.
Patro: Kie vi estas?
Patrino: Mi estas en la kuirejo.
Patro: Kioma horo estas nun?
Patrino: Nun jam estas la sepa.
Patro: Kie estas nia filo?
Patrino: Nia filo estas sur la lito.
Patro: Ĉu li ankoraŭ estas sur la lito? Jam estas la oka! Li estas maldiligenta!
Patrino: Ne, li ne estas maldiligenta, sed estas nur dormema(爱睡觉的).
Patro: Kie estas nia filino?
Patrino: Nia filino estas en kuirejo, kune kun mi.
Patro: Bona filino! Nia filino estas laborema(爱劳动的,勤快的)!
Patrino: Ankaŭ nia filo estas bona. Ĉu vi ankoraŭ estas sur la lito?
Patro: Jes, sur la lito.
Patrino: Vi estas la plej mallaborema(懒惰的,不爱劳动的) en nia familio.

星期天的早晨
一个星期一的早晨,天气晴朗。在一个小城市的家庭。

父亲:你在哪?
母亲:我在厨房呢。
父亲:几点了?
母亲:现在已经7点了。
父亲:儿子在哪?
母亲:儿子在床上呢。
父亲:他还没有起床?已经8点了。真懒!
母亲:他不是懒,只是觉多。
父亲:咱们的女儿在哪?
母亲:女儿在厨房,和我在一起呢。
父亲:好女儿。女儿真勤快!
母亲:儿子也不错。你还在床上吗?
父亲:是,在床上。
母亲:你是咱家最懒的人。
五、表达练习
1、你好!
2、你好!
3、你是世界语者吗?
4、是呀,我是世界语者。
5、他是世界语初学者吗?
6、是呀,他是世界语初学者。
7、你的妹妹也是世界语者吗?
8、不是,她不是世界语者。
9、是呀,她也是世界语者。
10、她学习很勤奋,但他学习更勤奋。他学习比她勤奋,他是最勤奋的人。
11、他很年轻,但她比他更年轻。她是最年轻的世界语者。
12、今天星期几?
13、今天是星期二。
14、今天几号?
15、今天是5月12号。
16、几点了?
17、10点了。
18、到上课时间了。再见!
19、再见!
表达练习参考
1. Saluton!
2. Saluton!
3. Ĉu vi estas esperantisto?
4. Jes, mi estas esperantisto.
5. Ĉu li estas komencanto de Esperanto?
6. Jes, li estas komencanto de Esperanto.
7. Ĉu ankaŭ via fratino estas esperantisto?
8. Ne, ŝi ne estas esperantisto.
9. Jes, ŝi estas esperantisto.
10. Ŝi lernas diligente, sed li lernas pli diligente ol ŝi. Li estas la plej diligenta homo.
11. Li estas juna, sed ŝi estas pli juna ol li. Ŝi estas la plej juna esperantisto.
12. Kiu tago estas hodiaŭ?
13. Hodiaŭ estas mardo.
14. Kiu dato estas hodiaŭ?
15. Hodiaŭ estas la 12-a de majo.
16. Kioma horo estas nun?
17. Estas la 10-a.
18. Estas la tempo por la kurso. Ĝis revido!
19. Ĝis!
中国世界语网站绿网
Verda Reto, la ĉina esperanta retejo
http://reto.cn
http://verdareto.com

返回到目录 · 第4课 动词的形式

阅读次数 7,526

评论数 16 komentoj pri “世界语简明基础教程 第 3 课

  1. 白美岭

    I think this article is very good, but sadly there isn’t a online dictionary, if we could build one , then it will be more helpful. Thank you for reading.

    1. Solis 文章作者

      谢谢关注。因为技术原因,目前绿网还无法提供在线词典。但在绿网的《世界语软件》栏目,可以下载世界语词典,安装在计算机或手机上使用。

    1. Solis 文章作者

      1、世界语的读音规则并非照搬英语的。2、你举的例子是 ar、or 前面带辅音的。

        1. Solis 文章作者

          不行。世界语单词的每个字母都要读出,不能省略。不能把 arbo 说成 abo、也不能把 porko 说成 poko,以便于听者识别。

    1. Solis 文章作者

      ne 表示否定,mal-表示相反的意思。
      如:
      bela:美丽的,漂亮的;nebela:不漂亮的(不一定难看);malbela:丑的,难看的;
      multa:多的,很多的;nemulta:不多的(不一定少);malmulta:少的,很少的。

        1. Solis

          在世界语中,mal-作为前缀,并没有“坏、恶劣”的意思。trakti 是商谈、对待的意思,这个词并没有反义词。虐待是 malbone trakti 或者 turmenti。“虐待”是“对待”的一种方式,而不是它的反义词。

  2. Idris

    老师讲的很好,回复的也精彩,特别是对mal与ne的区别与mal作为前缀,并没有”坏、恶劣”意思的回复!Dankon!我又学习了一课。(注,学老师的课程,我是先学了第七课,后来才看第二课的。今夜才看了第一课与这个第三课。看了第一课及老师在那课的回复,我才知我在昨夜的对于为何写女性工作职业时没有加in,这个问题老师早已有回复,又让老师回复了一遍,汗颜!)多谢老师的无私提供,多谢有这个学世语与交流的平台。顶!

发表评论

电子邮件地址不会被公开。