世界语简明基础教程 第 7 课

第 7 课  分词

一、单词和短语

-int- 表示动作已经完成
-ant- 表示动作住在进行
-ont- 表示动作将要进行
-it- 表示动作已经被完成
-at- 表示动作正在被做
-ot- 表示动作将要被做
admiri 表扬,赞美
birdo 鸟
danci 跳舞
diskuti 讨论
do 那么
egala 平等的,一样的
esplori 考察,研究
fakto 事实,真相
fakte 实际上,事实上
fari 做,制造
flugi 飞,飞行
for 副词,离开,远离,在远处
fremda 外国的,陌生的
helpi 帮助
ideo 思想,理想,想法
japano 日本人
kapti 抓住,捕捉
kelka 几个,一些
komenci 开始(做某事)
korespondi 通信
lerta 熟练的,灵巧的,敏捷的
manĝi 吃饭,吃
marko 记号,标记
materialo 材料,原料
mezo 中心,中间
ofte 经常
ol 比,比较
pagi 支付,付款
parto 部分
penso 思想,想法
pli 更加,更多,较
polico 警察
politiko 政治
poŝto 邮件
poŝtmarko 邮票
prepari 准备
problemo 问题
religio 宗教
ŝanĝi 改变,更换
situacio 地位,位置,处境
super 在…上方(不接触下方物体);高(超)过
supera
utila 有用的
uzi 使用

二、分词

通过前面所学的世界语知识,我们已经可以用世界语表达下面的意思了:

Post kiam li manĝis, li foriris por labori.(等他吃过饭后,他就出门上班去了。)

Kiam ŝi kuris en parko, ŝi vidis la instruiston.(当她在公园跑步时,她看到了老师。)

Antaŭ ol telefoni al li, mi ricevis lian retan leteron.(我正要给他打电话,我就收到了他的电子邮件。)

这几个句子没有什么语法问题,表达的也很清晰,但仔细读两遍,是不是感觉有点儿啰嗦?

是啰嗦。世界语和汉语都有些啰嗦。汉语简洁的表达方式可以是:

吃过饭,他就去上班了。

跑步时,她看到了老师。

正要打电话,我就收到了他的电子邮件。

世界语也可以像这样表达,这就需要使用分词。分词共有六个,主动分词和被动分词各三个。别担心,不复杂,很规则的,对照着动词的简单时态词尾,很容易记住。

单词简单时态:

简单时态 过去时 现在时 将来时
词尾 -is -as -os

分词:

动作 先期发生 同时发生 后期发生
主动分词 -int- -ant- -ont-
被动分词 -it- -at- -ot-

分词也可以有副词、名词和形容词的形式。改变单词的词性后缀,单词的意义和句子成分作用也就随之改变。做副词时,表示主语的动作的完成状态,起状语的作用;做形容词时,表示主语的动作状态,起定语的作用;做名词时,表示具有什么状态的人或者事物,可以作主语或者宾语。下面详细讲解:

主动分词:

-int- 表示动作已经完成:

manĝi 吃饭

manĝinte(manĝ-int-e)吃过饭后(副词):

Manĝinte, li foriris por labori.(吃过饭,他就去上班了。)分词副词,作状语。如果用复杂句子成分,可以说:Post kiam li manĝis, li foriris por labori.

manĝinta(manĝ-int-a)吃过饭的(形容词):

La manĝintaj laboristoj ripozis.(吃过饭的工人们在休息。)分词形容词,作定语。如果用复杂句子成分,可以说:Ripozis la laboristoj, kiuj jam manĝis. / Laboristoj, kiuj jam manĝis, ripozis.

manĝinto(manĝ-int-o)吃过饭的人(名词):

La manĝintoj foriris el la manĝejo.(吃过饭的人离开了餐厅。)分词名词,作主语。如果用复杂句子成分,可以说:La homoj, kiuj jam manĝis, foriris el la manĝejo.

-ant- 表示动作正在进行

danci 跳舞

dancante(danc-ant-e)正在跳舞时(副词)

Ni kantis dancante.(跳舞时,我们唱歌。/ 我们又唱又跳。)分词副词,作状语。如果用复杂句子成分,可以说:Ni kantis dum ni dancis.

dancanta(danc-ant-a)正在跳舞的(形容词)

La dancanta junulino estas japano.(那个正在跳舞的姑娘是日本人。)分词形容词,作定语。如果用复杂句子成分,可以说:La junulino, kiu dancas, estas japano.

dancanto(danc-ant-o)正在跳舞的人(名词)

La dancanto estas franco.(那个跳舞的人是法国人。)分词名词,作主语。如果用复杂句子成分,可以说:La homo, kiu dancas, estas franco.

-ont- 表示动作将要进行或没有未完成

paroli 说话,讲话,演讲

parolonte(parol-ont-e)将要演讲时(副词)

Parolonte morgaŭ, mi devas prepari la materialojn .(明天要演讲,我现在得准备一些资料。)分词副词,作状语。如果用复杂句子成分,可以说:Ĉar morgaŭ mi parolos, tial mi devas prepari la materialojn.

parolonta(parol-ont-a)将要演讲的(形容词)

La  morgaŭ parolonta instruisto instruas Esperanton.(明天要演讲的老师是教世界语的。)分词形容词,作定语。如果用复杂句子成分,可以说:La instruisto, kiu parolos morgaŭ, insturas Esperanton.

parolonto(parol-ont-o)将要演讲的人(名词)

La parolonto venos je la dekdua horo morgaŭ. (演讲者明天12点来。)分词名词,作主语。因为说的是明天才来演讲的人,所以说 parolonto。如果用复杂句子成分,可以说:La homo, kiu parolos, venos je la dekdua horo morgaŭ.

被动分词:

与这三个主动分词词尾(-int-、-ant-、-ont-)相对应的是三个被动分词词尾,-it-、-at-、-ot-,分别表示过去、现在、将来的被动动作。像“挨揍的”、“被批评的”、“被称赞的”和“被讨论的”这样的汉语意思表达,在世界语就可以用被动分词来表示。注意:汉语里有时省略“被”,譬如“正在讨论的问题”实际上是“正在被讨论的问题”。如果需要指明被动动作的执行者,也就是说,动作是谁做的,世界语可以用“被动分词 + de + 执行者”的形式。

-it- 表示被动动作已经完成:

kapti 抓住,捕捉

kaptite(kapt-it-e)被抓住以后(副词)

Kaptite de la polico, li diris ĉion.(被警察抓住后,他什么都说了。)分词副词,做状语。

kaptita(kapt-it-a) 已经被抓住的(形容词)

Li estas la studento kaptita de la policano.(他就是被警察抓住的那个学生。)分词形容词,做定语。

kaptito(kapt-it-o) 被抓住的人(名词)

La kaptito estas la junulo kun ruĝa vesto.(被抓住的人是那个穿红衣服小伙。)分词名词,做主语。

-at- 表示被动动作正在进行:

admiri 表扬,赞美

admirate(admir-at-e)被表扬时(副词)

Admirite, li eniris. 被称赞时,他进来了。

admirata(admr-at-a)正在被表扬的(形容词)

La admirata knabo ĝojas. 被表扬的孩子很高兴。

admirato(admir-at-o)正在被表扬的人(名词)

La admirato lernas(那个被表扬的人在学习。)

-ot- 表示动作将要完成,或还没有完成:

kapti 抓,捕捉

kaptote(kapt-ot-e)将要被抓住时(副词)

Kaptote de la knabo, la birdo forflugis.(那只鸟在被孩子抓住之前飞走了。)分词副词,做状语。

kaptota(kapt-ot-a)将要被抓住的(形容词)

La morgaŭ kaptota instruisto estas bona homo.(明天被抓的老师是个好人。)

对于世界语的分词,有两点儿要注意:

  • 分词副词和主句中动词的动作施行者必须是同一个。譬如,在句子“Manĝinte, li foririsal la kunveno.(吃过饭后,他就离家去开会了。)”中,manĝi 和 foriri 的都是同一个人。如果说“我吃过饭后,我爸爸就去开会了。”就不能用分词了,而要说 “Post kiam mi manĝis, mia patro foriris al la kunveno.”了。同样,“中午吃饭时,我朋友来了。” 也不能用分词副词 “En la tagmezo manĝante, venis mia amiko.”(X),因为 manĝi 和 veni 动作的施行者不是同一个人。这句话用世界语可以说成 “En la tagmezo kiam mi manĝis, venis mia amiko.”。
  • 用什么分词副词,取决于它和主句中动作的前后关系。

前面我们学习世界语动词简单时态时,曾经讲过,-is、-as、-os 分别表示相对于说话时,已经完成、正在进行、将要进行的动作,即时态取决于和现在时间的先后关系,如:

Hieraŭ li telefonis al mi. 昨天他给我打电话了。
Li skribas retan leteron en Esperanto. 他正在用世界语写电子邮件。
Morgaŭ venos al nia urbo pakistana esperantisto. 明天一个巴基斯坦世界语者要来。

但副词分词的时态,不取决于它现在的状态,而是取决于它和主句中动词的先后关系,如:

Hieraŭ, aĉetinte la vortaron, mi tuj sendis ĝin al li. (昨天,一买上词典,我马上就给他寄过去了。Aĉeti的动作发生在 sendi 之前,也就是说,我完成 aĉeti的动作后,才进行 sendi的动作,所以用-int词尾。)
Morgaŭ aĉetinte la vorton, mi telefonos al vi .(明天买上词典后,我给你打电话。)虽然 telefoni 和 aĉeti 都是还未发生的动作,但因为aĉeti 发生在 telefoni 之前,所以要用 -int词尾。
Antaŭ lernante Esperanton, mi ofte laŭte  legis. (以前学习世界语时,我经常大声朗读。lerni 和 legi 的动作都是过去发生的,但因为两者是同时发生的,所以 laŭte 用 -ante词尾。

三、对话交流

— Saluton, Gu Li!

— Saluton, Xiao Zhang!

— Kiam vi sendos al mi la Esperantan vortaron?

— Posttagmeze, mi iros al la librovendejo. Aĉetinte la vortaron, mi tuj poŝte sendos ĝin al vi.

— Dankon! Nun mi pagos al vi la monon por la vortaro.

— Ne, ne. Mi ne scias, ĉu estas Esperanta vortaro en la librovendejo. Pagu al mi, ricevinte la vortaron.

Bone, dankon por via helpo.

Nedankinde.

--你好,谷丽!

--你好,小张。

--你什么时候给我世界语词典?

--下午,我去书店。词典买上以后,我马上邮寄给你。

--谢谢。现在我把买词典的钱给你。

--别,别。我还不知道,书店有没有世界语词典。你收到词典再给我钱。

--好,谢谢你。

--不客气。

bunta mondo
el facebook de Everton Linhares

四、阅读理解

Esperanto estas utila!

Sciinte, ke mi lernas kaj parolas Esperanton, oni ĉiam demandas, kial mi lernas Esperanton, sed ne la anglan lingvon, kiu estas“pli utila”.

Fakte, mi lernas ankaŭ la anglan lingvon, kaj mi eklernis la anglan pli diligente, sed mi parolas Esperanton pli bone ol la anglan lingvon.

Mi devis eklerni la anglan lingvon en la mezlernejo. Sed kiel plejparto de ĉinoj, mi parolas la anglan lingvon ankoraŭ malbonege, lerninte dum multaj jaroj.

Mi eklernis Esperanton en la supera mezlernejo. Komence por mi, Espreranto estas nur lingvo kun egala penso, sed nun, ĝi jam fariĝis lingvo tre utila. Kvankam mi estas mallerta je la lernado de la fremda lingvo, sed mi komencis korespondi kun alilandanoj per Esperanto, lerninte dum kelkaj jaroj. Iuj lertaj aŭ diligentaj lernantoj eĉ ekuzas Esperanton post nur kelkaj monatoj.

Nun per Esperanto, la “senutila” lingvo, mi povas diskuti la politikan situacion, esplori religian problemon, komerci kaj interŝanĝi poŝtmarkojn kun homoj el diversaj landoj. Do por mi, Esperanto estas ne nur lingvo kun bela ideo, sed ankaŭ lingvo tre utila!

大概意思

世界语是有用的!

知道我学习、会说世界语后,人们总是问,为什么我学习世界语,而不学习“更有用的”英语。

实际上,我也在学习英语,并且英语学习得更卖劲儿,但我的世界语说得要比英语好。

我在上中学时就得学习英语。但像大多数中国人一样,虽然学了多年,但我的英语还是说得很糟糕。

我是高中时开始学习世界语的。开始,对我来说,世界语就是一种具有平等思想的语言,但现,它已经成为一种十分有用的语言。虽然我在外语学习方面比较笨,但学习几年后,我就开始用世界语和各个国家的人通信。一些擅长外语学习或者勤奋学习的人,甚至学了几个月就开始使用世界语。

现在使用世界语,这种“无用的“语言,我可以和各个国家的人讨论政治形势、探讨宗教问题、做生意、交换邮票……因而对我来说,世界语不但是一种具有美好理想的语言,而且是一种十分有用的语言!

internacia lingvo por internacia reto
el https://www.pinterest.com/pin/128915608056144020

五、表达练习。
先把下面的世界语翻译成汉语,然后再把汉语句子用世界语表达出来。

1. La junulo iris kante. (分词:主动,同时发生,副词)
2. La lingvoj lernitaj de li estas multaj. (分词:被动,同时发生,形容词)
3. La lingvo lernota de vi estas Esperanto.(分词:被动,后期发生,形容词)
4. Lerninte Esperanton, li vizitis kelkajn eŭropajn landojn per tiu lingvo.(分词:主动,先期发生,副词)
5. Lernante en Shanghai, ŝi ekinteresiĝis pri Esperanto.(分词:主动,同时发生,副词)
6. Morgaŭ vizitonte vin, mi antaŭ-telefonos al vi.(分词:主动,后期发生,副词)
7. Hieraŭ vizitonte ŝin, mi antaŭ-telefonis al ŝi.(分词:主动,后期发生,副词)
8. La aĉetita libro de li hieraŭ estas en Esperanto.(分词:被动,先期发生,形容词)
9. La legata libro de ŝi estas en la angla lingvo.(分词:被动,同时发生,形容词)
10. La flegato estas lia patro.(分词:被动,同时发生,名词)
11. La flegata maljunulo estas ŝia patro.(分词:被动,同时发生,形容词)
12. Flegate de la sia filino, ŝi resaniĝis rapide.(分词:被动,同时发生,副词)
13. Flegante sian patron en hospitalo, ŝi renkontis sian venontan edzon.(第一个分词:主动,同时发生,副词;第二个分词:主动,后期发生,形容词)
14. Kuracitaj en la ĉina hospitalo, multaj el ili rapide resaniĝis.(分词:被动,先期发生,形容词)
15. Al ĉiuj vizitintoj ni dissendis la libreton pri Esperanto.(分词:主动,先期发生,名词)
16. La vizitonto estas japana esperantisto.(分词:主动,后期发生,名词)
17. Vizintante Germanion, mi renkontiĝis kun esperantistoj en Berlin.(分词:主动,同时发生,副词)

参考答案:

1. 那个年轻人走路唱着歌。
2. 他学习的语言很多。
3. 你们(将)要学习的语言是世界语。
4. 学了世界语后,他用这种语言游览了几个欧洲国家。
5. 在上海学习时,她对世界语产生了兴趣。
6. 明天去看你之前,我先给你打电话。
7. 昨天在去看望她之前,我提前给她打了电话。
8.昨天他买的书是世界语的。
9. 她正在看的书是英语的。
10. 被护理的人是他的父亲。
11. 被护理的老人是她的父亲
12. 在她的女儿的护理下,她很快就恢复了健康。
13. 在医院护理父亲时,她认识了她未来的丈夫。
14. 通过中国医院的治疗,他们中的很多人很快就恢复了健康。
15. 我们给所有的来访者都散发了介绍世界语的小册子。
16. 即将到访的是一位日本世界语者。
17. 访问德国时,我会见了柏林的世界语者。

返回到目录 · 第 8 课 动词的复杂时态

中国世界语网站绿网
Verda Reto
la ĉina esperanta retejo
http://reto.cn
http://verdareto.com

返回到目录 ·

阅读次数 2,638

评论数 6 komentoj pri “世界语简明基础教程 第 7 课

  1. 匿名

    您好,还有多久可以完成的哦!很期待,谢谢,辛苦了!

    回复
    1. Solis 文章作者

      我尽快。争取今年7月份完成。谢谢关注和支持。

      回复

发表评论

电子邮件地址不会被公开。