世界语简明基础教程 第 8 课

第 8 课 动词时态的精确表达

一、单词

aviado 航空,飞行术
→ aviadi 飞行
→ aviadilo 飞机
→ aviadisto 飞行员
batali 战斗,斗争
→ batalanto 战斗者
→ batalejo 战场
→ batalema 好战的
→ batalilo 武器
→ batalisto 战士
→ interbatali
→ kontraŭbatali
→ kunbatalanto
→ ludbatali
bati 打,击,敲
→ bato 节拍
→ batilo
→ disbati
→ kunbati
→ rebati
besto 兽,四足动物,粗暴的人
→ bestaro
→ bestejo
→ bestejo
→ bieno 地产,庄园
disputi 争论,争辩
→ disputema
diversa 各式各样的,种种的,不同的
→ diverseco
domo 房屋
esprimi 表达
gajni 赢得,获得,取得
ĝoji 高兴,欢喜
gvidi 领路,引导,领导,指导
→ gvidanto
→ gvidilo
→ gvidisto
historio 历史,故事
→ antaŭhistorio
→ historiisto
hotelo 旅馆
→ hotelisto 旅馆主人或者经理
-i 表示国家,地名
→ Anglio 英格兰,英国
→ Ĉinio 中国
→ Francio 法国
→ Germanio 德国
inkluziva 包含…的,算入的
→ inkluzive 包含,包括在内
kontraŭ 反对,对抗
→ kontraŭe
→ kontraŭeco
→ kontraŭulo
laŭdi 称赞,表扬
→ laŭdinda
→ mallaŭdi
→ mallaŭdinda
→ memlaŭdo
ligi 系,捆,连合,联接
→ ligo 联盟,协会
→ ligiĝi
→ ligilo
→ alligi
→ disligi
→ interligi
→ interligo
→ kunligi
→ malligi
→ religi
→ senliga
loko 地方,场所,位置
→ loka 当地的
mendi 定做,订购
→ mendilo 订单
mensogi 撒谎
→ mensogo 谎言
→ mensogema
→ mensogulo
→ mensogisto
morti 死,逝去,消亡
→ morto
→ morta
→ morteco
→ mortema
→ mortigi
→ mortinda
→ senmorteco
movi 使移动,搬动
→ movo
→ movado
→ movebla
→ moveco
→ moviĝi
→ dismovi
→ senmova
okazi 举行,发生
→ okazo
→ okaze
→ okazigi 使…发生,使…举行
opinii 以为,认为,主张
→ opinio 意见,观点
→ jesopinia
→ samopinii
partio 政党,党
→ partiano
→ partianeco
→ partianiĝi
→ partieco
→ senpartia
→ senpartiulo
→ unupartia
→ Laborpartio
pejzaĝo 风景,景色
→ pensi 想,思考,认为
penso 思想,想法
perdi 失去,丢失,损失
→ perdo
→ perdigi
→ perdiĝi
→ perdita
→ disperdi
peti 请求,邀请
→ peto
plena 满的,充满…的,完备的
→ pleni 充满
polico 警察(总称),警察部门
→ policano 警察
→ policejo 警察局
porko 猪
→ porkaĵo 猪肉
→ porkisto 养猪人
principo 原则,原理
→ principe 原则上
rajto 权力
→ rajti 有权(做…)
→ rajtigi 授权
→ rajtigilo 授权书
→ rajtigo 授权
→ senrajtigi 取消、剥夺…的权力
regi 统治,管理,治理
→ reganto 统治者
→ regato 被统治者
→ regejo 控制室
→ regilo 控制器
→ registo 管控者, 治理者
→ registaro 政府
→ memregado 自治
renkonti 遇见,遭遇,发现
→ renkonto
→ renkontiĝi
ribeli 造反,叛乱,起义,暴动
→ ribelanto
→ ribeligi
rigardi 看,看待,认为
→ rigardanto
→ rigardejo
→ rigardilo
→ rigardulo
→ interrigardi
→ pririgardi
ruso 俄罗斯人
→ Rusio 俄罗斯
sata 饱的,满足的
→ sati
→ satigi
→ satiĝi
→ malsata
→ malsati
→ malsato
→ malsatigi
→ malsatiĝi
→ malsatmorti
sekvi 跟随,遵循,效法
→ sekvo 后果,推论
→ sekvanta 后面的,下列的
stacio 车站,站,码头
→ stacidomo 车站
teksi 纺织;编造
→ teksaĵo 纺织品
→ teksisto 纺织工人
→ teksistino 纺织女工
trajno 列车,火车
→ subtrajno 地铁
trovi 发现,找到
→ troviĝi 被发现,存在(于某处)
tuta 全部的,整个的
→ tuto 全部,整体
→ tuteco 完整性
→ tutlanda 全国的
venki 战胜,打败
→ venko 胜利
→ venkanto 胜利者
→ venkito 失败者
→ venkobati 击溃
→ malvenki 战败,失败
→ malvenkismo 失败主义,悲观主义

Ni ĉiuj volas pacon!
el Facebook de Gayane Abrahamyan

二、语法介绍:动词时态的精确表达

动词的时态,表达的是动词的发生时间或完成状态。在本教程第四课里,我们已经讲过,世界语动词的简单时态有三种:过去时,词尾为 -is;现在时,词尾为-as;将来时,词尾 -os。一般使用这三种简单时态就可以进行日常交流了。但有时,我们除了表明动作发生的时间,还需要表明当时动作的状态。譬如,叙述昨天他读书这件事,世界语可以这样表达:Hieraŭ li legis libron. 那,如果说我昨天回来时,他正要(将要)看书、正在看书或者已经看完书了,那用世界语应该怎么表达?也就是说,如何表达像过去已经完成、过去正在进行、过去将要进行这样比较精确的动作时态、状态呢?

世界语可以用两种方式表达比较精确的动词时态和状态。

(一)、用 esti 的各种形态加分词形容词的各种形态表达精确动词时态。其中 esti 表示动作发生的时间(过去、现在、将来),分词表示在当时的状态(已经完成、正要进行、将要发生)。譬如:

Hieraŭ kiam vi telefonis al mi, mi estis leganta la gazeton. 昨天你给我打电话时,我正在看那本杂志。(estis  -anta 过去正在发生的动作)

Hieraŭ kiam vi telefonis al mi, mi estis leginta la gazeton. 昨天你给我打电话时,我已经读过那本杂志了。(estis -inta 过去已经发生、过去已经完成的动作)

Hieraŭ kiam vi telefonis al mi, mi estis legonta la gazeton. 你给我打电话时,我正要看(阅读)那本杂志。(estis -onta 过去将要进行的动作)

在上面三个句子中,因为描述的是过去的事情,所以用 estis;leginta 表示当时动作已经完成,leganta 表示当时动作正在进行,legonta 表示当时动作将要进行。

Venu rapide! Li estas manĝanta. Sed li estas for-ironta. 快点儿来吧. 他现在正在吃饭,但他马上就要出去了。(estas -anta 现在正在进行的动作。estas -onta 现在将要进行的动作。)

Morgaŭ kiam vi revenos, mi estos for-irinta. 明天你回来时,我就已经离开了。因为是发生在明天的事,所以用 estos,因为表明的是已经完成的动作,所以用 for-irinta。(estos -inta 将来已经完成的动作。)

以上是主动语态的动词精确时态的表达形式。下面是被动语态的动词精确时态的表达形式。两者结构相同,只不过在被动语态的动词精确表达中,与系词 esti 搭配的分词形容词换成了被动分词。例如:

La gazeto estis ricevita hieraŭ. 杂志昨天就已经(被)收到了。(estis -ita 过去已经完成的动作。被动语态。)

La domo estas konstuata. 房子正在(被)建设当中。(estas -ata 现在正在进行的动作。被动语态。)

La gazeto estos ricevita morgaŭ. 杂志明天就能收到了。(estos -ita 将来已经完成的动作。被动语态。)

Lia libro povas esti eldonita nur en alia lando. 他的书只能在其它国家出版。(因为 povi 已经使用现在时词尾 -as 了,所以后面的 esti 使用原形。)

注意,被动语态句子中,汉语经常省略”被“字。在世界语的被动语态中,用介词 de 引导出施行动作的人或物,例如:

Hieraŭ ŝi estis admirita de instruisto en la lernejo. 昨天在学校,她被老师表扬了。

La libro estos verkita de li en la venonta jaro. 明年那本书他就写完了。

漫画:最新消息!

Mistero:奥秘
Pask-insulo: 复活节岛。复活节岛位于南太平洋,以数百尊充满神秘的巨型石像闻名于世。

通过排列 esti + 分词的排列,理论上可以推导出36种组合:




-inta 完成时 -anta 进行时 -onta 将来式
estis 过去 estis -inta estis -anta estis -onta
estas 现在 estas -inta estas -anta estas -onta
estos 将来 estos -inta estos -anta estos -onta
estu 命令式 estu -inta estu -anta estu -onta
estus 假定式 estus -inta estus -anta estus -onta
esti 不定式 esti -inta esti -anta esti -onta



-ita 完成时 -ata 进行时 -ota 将来式
estis 过去 estis -ita estis -ata estis -ota
estas 现在 estas -ita estas -ata estas -ota
estos 将来 estos -ita estos -ata estos -ota
estu 命令式 estu -ita estu -ata estu -ota
estus 假定式 estus -ita estus -ata estus -ota
esti 不定式 esti -ita esti -ata esti -ota

但其中的一些组合,只是存在于理论上,实践中几乎没有人使用。而且这种表达形式比较笨重,所以尽量避免使用。相同或者相近的意思,一般均可以使用动词的简单时态表达。

(二)、直接用动词的简单时态表达。如果需要,可用使用副词+动词简单时态的方法进一步确定动词的精确时态,即简单时态的动词前面加上jam、ĵus、post kiam、antaŭ ol 等词或者词组来确定动作的完成状态。。其中,动词简单时态的词尾表示动作发生的时间(过去、现在、将来),副词表示在当时的状态(已经完成、同时发生、将要发生)。譬如:

Li verkis libron pri Islamo en Eŭropo. 他写了一本关于伊斯兰教在欧洲的书。这是动词的简单时态。

Kiam mi renkontis lin Francio, li estis verkanta libron pri Islamo en Eŭropo. 我在法国遇到他时,他正在写一本关于伊斯兰教在欧洲的书。表达的是过去正在发生的动作,用简单时态,可用表达为:
Kiam mi renkontis lin Francio, li ĝuste tiam verkis libron pri Islamo en Eŭropo.

Kiam mi renkontis lin Francio, li estis verkinta la libron pri Islamo en Eŭropo. 我在法国遇到他时,他已经写完了那本关于伊斯兰教在欧洲的书。表达的是过去已经完成的动作,用简单时态,可用表达为:
Kiam mi renkontis lin Francio, li jam verkis la libron pri Islamo en Eŭropo.

Kiam mi renkontis lin Francio, li estis verkonta libron pri Islamo en Eŭropo. 我在法国遇到他时,他正要写一本关于伊斯兰教在欧洲的书。表达的是过去将要进行的动作,用简单时态,可用表达为:
Kiam mi renkontis lin Francio, li intence (prete) verkis libron pri Islamo en Eŭropo.

再看几个例句:
Antaŭ semajno mi estis sendinta la vortaron al la franca esperantisto. (一个星期前我就把词典寄给那位法国世界语者了。)用简单时态,简化为:Antaŭ semajno mi jam sendis la vortaron al la brazila esperantisto.

Hieraŭ kiam mi revenis, ŝi estis interparolanta kun rusa esperantisto.(昨天我回来时,她正在与一位俄罗斯世界语者交谈。)用简单时态,可简化为:Hieraŭ kiam mi revenis, ŝi (ĝuste giam) interparolis kun rusa esperantisto.

En la pasinta monato, kiam li estis ironta al Usono, li telefonis al mi por peti telefonajn numerojn de la lokaj esperantistoj.(上个月他去美国之前,给我打了个电话,要当地世界语者的电话号码。)用简单时态,可简化为:En la pasinta monato, antaŭ ol li iris al Usono, li telefonis al mi por peti telefonajn numerojn de la lokaj esperantistoj.

Post kiam vi estos lerninta Esperanton, vi povos interŝanĝi penson kun homoj el diversaj lokoj en la mondo.(以后等学会了世界语,你就可以和世界各地的人交流思想了。)用简单时态,可表达为:Post kiam vi lernos Esperanton, vi povos interŝanĝi penson kun homoj el diversaj lokoj en la mondo.

(三)、被动语态的精确动作语态也可以用简单时态表达。下面两种方法可以将精确动作语态的被动语态转换为简单时态。

1、将被动语态转换为主动语态。

Kiam la patrino revenis, la filo estis batata de la patro. 当母亲回来时,儿子正在挨父亲的揍。可以用主动语态的简单时态表达:Kiam la patrino revenis, la patro batis la filon. 母亲回来时,父亲正在揍儿子。

Hieraŭ la perdita infano estis trovita de la policano en la arbaro. 昨天,丢失的孩子被警察在森林里找到了。可以用简单时态写成:Hieraŭ la policano trovis la perditan infanon en la arbaro. 昨天警察在森林里找到了丢失的孩子。

La lernanto estas laŭdata de instruisto. 那个学生正在被老师表扬。用简单时态,可以表达为:Instruisto laŭdas la lernanton. 老师正在表扬那个学生。

Morgaŭ antaŭtagmeze je la 11-a, la laboro estos plenumita.明天上午11点,工作就(将被)完成了。用简单时态,可以表达为:Morgaŭ antaŭtagmeze je la 11-a, oni plenumos la laboron. 明天上午11点,人们就能完成工作了。

Multaj mensogoj estas teksitaj pri la historio de tiu partio. 关于这个党的历史,很多谎言被编造出来。 简单时态,可以写成:Oni teksis multajn mensogojn pri la historio de tiu partio. 关于这个党的历史,人们编造了很多谎言。

Teksiĝis multaj mensogoj pri la historio de tiu partio. 或者:Oni teksis multajn mensogojn pri la historio de tiu partio.

2、将动词转换成主动语态。

在世界语的词缀中,有两个词形相近、容易混淆、使用频率又比较高的后缀,即 -ig 和 -iĝ。

-ig 是使其他东西变成词根的状态的意思,所以后面肯定跟宾语,譬如:
verda 绿色的 → verdigi 使…变成绿色,绿化…:
Ni verdigis la monton. 我们绿化了那座山。
bela 美丽的 → beligi 使…变美,美化…:
Laboristoj beligas nian urbon. 工人们正在美化我们的城市。
bona 好的 → bonigi 使…变好,改善…:
Oni bonigis la vivon de kamparanoj. 人们改善了农民的生活。
alta 高的 → altigi 提高…:
Altigu nian lingvan nivelon! 要提高我们的语言水平!

-iĝ 是表示某种东西自身变成词根状态的意思,所以后面肯定不能跟宾语,譬如:
verda 绿色的 → verd-iĝi 变成绿色,绿化:
La monto verdiĝis. 那座山绿化了。
bela 美丽的 → beliĝi 变美,美化:
Nia urbo beliĝas. 我们的城市正在美化。
bona 好的 → boniĝi 变好,改善:
La vivo de kamparanoj boniĝis. 农民的生活改善了。
alta 高的 → altiĝi 提高:
Altiĝis nia lingva nivelo. 我们的语言水平提高了。

因此,由于词缀 -iĝ 的意义和作用,我们可以用它来把一个由他人实施的被动语态的动作,转化成一个自身的动作。譬如:

Antaŭ dudek jaroj, la monto apud nia urbo estis verdigta de urbanoj. 二十年前,我们城市旁边的山包被市民们绿化了。
Anataŭ dudek jaroj, urbanoj verdigis la monton apud nia urbo. 二十年前,市民们绿化了我们城市旁边的山包。
Antaŭ dudek jaroj, la monto apud nia urbo verdiĝis. 二十年前,我们城市旁边的山包绿化了。

Domoj antaŭ la arbaro estas malkonstruataj. 树林前面的房屋被拆除了。
Oni malkonstruas la domojn antaŭ la arbaro. 人们拆除了树林前面的房屋。
Domoj antaŭ la arbaro malkonstruiĝas. 树林前面的房屋拆除了。

Stratoj estos beligitaj de laboristoj. 街道让工人们美化了。
Laboristoj beligis stratojn. 工人们美化了街道。
Stratoj beliĝis. 街道美化了。

三、对话交流

— Saluton, sinjoro Solis! Solis 先生,你好!
— Saluton, sinjoro! 你好,先生!
— Mia nomo estas Pierre. Mi estas franca esperantisto. Post morgaŭ mi vizitos kun mia edzino vian urbon Urumqi.. 我叫皮埃尔。我是法国世界语者。后天我和我妻子去你们的城市乌鲁木齐。
— Bonvenon, sinjoro Pierre! Mi kaj la esperantistoj en nia urbo tre ĝojas renkontiĝi kun vi. 欢迎你,皮埃尔先生!我和我们当地的世界语者很高兴与你相聚。
— Dankon! Ankaŭ mi kaj mia edzino ĝojas renkontiĝi kun vi. 谢谢。我和我妻子也很高兴与你们相会。
— Nun kie estas vi, en Ĉinio? 现在你在哪,中国?
— Jes, nun ni estas en Beijing. Hodaŭ en la antaŭtagmezo ni vizitis la Ĉinan Esperanto-Ligon, kie ni kunsidis kaj disputis pri la esperanta movado. 是。现在我们在北京。今天上午我们去了中华全国世界语协会。在协会我们进行了座谈,讨论了世界语运动问题。
— Bone. Ĉu vi venos al nia urbo per trajno aŭ aviadilo? 好。你们是乘飞机还是坐火车来?
— Per trajno. Ĉar ni ŝatas rigardi la pejzaĝon laŭ la vojo. 火车。因为我们想欣赏沿途的风光。
— Bone. Bonvole diru al mi la horon de via atingo, kaj mi renkontos vin en la stacidomo. 好。请告诉你们到的时间,我去车站接你们。
— Dankon! Mendinte la biletojn, mi tuj diros al vi pri nia horo. 谢谢。一订上票,我马上告诉你。
— Ĉu vi bezonas, ke mi mendas hotelon por vi? 需要我给你们订宾馆吗?
— Ne, sed dankon! Ni jam mendis hotelon en la reto. 不用了,谢谢!我在网上订了。
— Do, bone. Ni atendas nian renkontiĝon en nia urbo. 好。我期待着我们在乌鲁木齐的相会。
— Ankaŭ mi! 我也期待。
— Ĝis post morgaŭ! 后天见!
— Ĝis! 好,后天见!

四、阅读理解

La Besto-Bieno

世界语版封面。翻译者把名字翻译成了 La Besto-Farmo, 选词不当。应该是 La Besto-Bieno

La Besto-Bieno estas verkita de George Orwell, angla verkisto. La libro estas eldonita en la jaro 1945, kaj nun oni povas legi ĝin en multaj lingvoj, inkluzive la ĉinan kaj Esperanton.

La rakonto okazis en angla bieno. La libroj fakte priskribas la histriojn de iuj landoj post la jaro 1917.

Jen la mallongigo.

Maljuna porko en la bieno diris, ke por la feliĉo de la bestoj, la homoj devas esti foririgitaj. Post kelkaj tagoj de la morto de la maljuna porko, gviditaj de aliaj du porkoj, la malsataj bestoj ribelis. Ili foririgis la homojn, kaj ŝanĝis la nomon de la bieno al “Besto-Bieno”. Sekvante la principon “Ĉiuj bestoj estas egalaj.”, la bestoj mem regis la bienon senhoman, vivante feliĉe.

la Flago de la Besto-Bieno
动物庄园的旗帜

Sed post ne longe, la du porkoj komencis batali por la povo unu kontraŭ la alia. La venkito estis dirita kiel malamiko de la bieno. La venkinto havis pli kaj pli grandajn povojn, kaj gajnis pli kaj pli multajn rajtojn.La principo “Ĉiuj bestoj estas egalaj” estis ŝanĝita al “Ĉiuj bestoj estas egalaj, sed kelkaj bestoj estas pli egalaj ol la aliaj.”Bestoj, esprimintaj malsamajn opiniojn, estas mortigitaj. La porkoj, fariĝis regantoj tute samaj kiel homoj. La bestoj denove komencis malfeliĉe vivi.

动物庄园

动物庄园(动物农场)是英国作家乔治·奥威尔的作品。1945年出版后,它已经被翻译成包括汉语和世界语在内的多种语言。

故事发生在一座英国农庄。 该书实际上描述了一些国家在1917年后的历史。

下面是故事的梗概。

农庄一头年迈的猪说,为了动物的幸福,人类必须被赶走。这头老猪死后几天,饥饿的动物们在另外两头猪的带领下发动了起义。它们赶走了人类,把农庄更名为“动物庄园”。动物们奉行“所有动物一律平等”的原则,自己管理庄园,过上了幸福的生活。

但不久,两头猪开始相互争夺权力。失败者被宣布为农庄的敌人,获胜者拥有了越来越多的权利。“所有动物一律平等”的原则被篡改为“所有动物一例平等,但有些动物比其他动物更加平等。”。提出异议的动物被消灭。猪们变成了和人完全一样的统治者。动物们又重新开始了悲惨的生活。

五、表达练习

把下面的句子翻译成汉语,并用简单时态形式转写。

1、Morgaŭ kiam vi revenos, ŝi estos foririnta.

2、Morgaŭ kiam vi revenos, ŝi estos forironta.

3、Hieraŭ kiam mi revenis, ŝi estis ironta al vendejo.

4、Hieraŭ kiam mi revenis, ŝi estis leganta Esperantan libron.

5、Hieraŭ kiam mi telefonis, li estis foririnta.

6、En nia lando estas parolataj kvar lingvoj.

7、Stratoj estas beligitaj de laboristoj.

8、Lia libro ne povis esti eldonita en sia lando. Ĝi estos eldonita en Usono.

9、Tiam mi estis veturonta al Sud-Afriko.

10、Tiuj, kiuj kredas tiun religion, estas trompitaj de ĝi.

参考答案:

1、明天你回来时,她就已经离开了。
Morgaŭ antaŭ ol kiam vi revenos, ŝi foriros.
Morgaŭ kiam vi revenos, ŝi jam foriros.

2、明天你回来时,她就要离开。
Ŝi foriros kiam vi revenos morgaŭ.

3、昨天我回来时,她正要去商店。
Hieraŭ kiam mi revenis, ŝi prete iris al vendejo.

4、昨天我回来时,她正在看世界语杂志。
Hieraŭ kiam mi revenis, ŝi ĝuste tiam legis Esperantan libron.

5、昨天我打电话时,他已经离开了。
Hieraŭ kiam mi telefonis, li jam foririnta.

6、我们国家说四种语言。

En nia lando oni parolas kvar lingvojn.

En nia lando paroliĝasj kvar lingvoj.

7、街道被工人们美化了。

Laboristoj beligis stratojn.

Stratoj beliĝis.

8、他的书无法在自己的国家出版。书是在美国出版的。

Li ne povas eldoni la libron en sia lando. Li eldonos ĝin en Usono.

Lia libro ne povas eldoniĝi en sia lando. Ĝi eldoniĝos en Usono.

9、那时我正要去南非。

Tiam mi prete veturis al Sud-Afriko.

10、那些信仰这个宗教的人,被它欺骗了。

Tiu religio trompas tiujn homojn, kiuj kredas ĝin.

Tiuj, kiuj kredas tiun religion, trompiĝas.

Trompiĝas tiuj, kiuj kredas tiun religion.

返回到目录 · 第 9 课 宾格词尾的三种作用

中国世界语网站绿网
Verda Reto
la ĉina esperanta retejo
http://reto.cn
http://verdareto.com

阅读次数 2,281

评论数 1 komento pri “世界语简明基础教程 第 8 课

  1. Idris

    已看,日常交流中,就尽可能的多用简单时态,而书面表达中想更加精碓精确时,可适当的选用这些复杂时态,当然能简单时态就已表达清楚无异议的,还是建议先用简单时态。有此复杂时态,有得选,也不错,好!
    极小笔误,我想,无需指出啦,已很好。Dankon!

发表评论

电子邮件地址不会被公开。