世界语教程 第二十九课

世界语教程 Kurso de Esperanto 魏以达、刘祖军  合编

La Dudek-naŭa Leciono

第二十九课

Teksto

 Nia Patrujo

   Kie estas la Ĉina Popola Respubliko, en kiu loĝas preskaŭ kvarono de la homaro? Ĝi situas en la orienta parto de Azio, ĉe la okcidenta bordo de Pacifiko. Kun sia vasta teritorio, ĝi enviciĝas inter la plej grandaj landoj de la mondo. Kiam leviĝas la matena suno en la nordoriento, estas ankoraŭ profunda nokto en la okcidento; kiam neĝo flirtas super Heilongjiang-rivero en la nordo, sur Hainan-insulo en la sudo printempa semado jam komenciĝas. La landlimo de Ĉinio estas pli ol 20,000 kilometrojn longa; la marborda linio longas je pli ol 18,000 kilometroj. Ĉinio havas multajn najbarajn landojn: norda kaj suda Koreioj en la oriento, la Popola Respubliko de Mongolio en la nordo, Rusio en la nordoriento; Ĉinio najbaras okcidente kaj sudokcidente Afganion, Pakistanon, Hindion, k.t.p.; trans la maro troviĝas Japanio.

    Ĉinio havas multajn altajn montojn. Himalaja-montaro estas la plej alta en la tuta mondo. En Ĉinio ankaŭ estas multaj riveroj. Janzi-rivero estas la plej granda rivero en nia lando. La Flava Rivero estas la dua plej granda rivero. La baseno de la Flava Rivero estas la lulilo de la historio kaj nacia kulturo de Ĉinio.

    Ĉinio estas abunda je naturaj riĉfontoj. Ĝi estas unu el la landoj, kies kulturo plej frue evoluis. Ĝi havas skriban historion de preskaŭ 4,000 jaroj kaj riĉas je elterigitaj restaĵoj de la antikva Ĉinio.

    Pekino estas la ĉefurbo de la Ĉina Popola Respubliko. Ĝi situas en la nordorienta Ĉinio. Ĝi estas unu el la plej belaj kaj grandaj urboj en nia lando. La popolo de la tuta lando amas Pekinon.

    La kerna forto gvidanta nian revolucian aferon estas la Komunista Partio de Ĉinio. La teoria bazo orientanta nian penson estas Marksismo-Leninismo-Maozedongpenso. Sub la gvidado de la Partio, la ĉina popolo okupiĝas pri konstruado de la kvar modernigoj kun granda peno kaj granda entuziasmo.

Vortoj (生词)

glaso           玻璃杯 vasta      广阔的,宽广的
abunda        丰富的,富裕的 teritorio          领土
naturo         自然 vico        一排,一队
respubliko    共和国 suno               太阳
situi             坐落,位于 flirti         飞舞,飘扬
oriento         东方 insulo              岛
parto            部分 sudo                南方
Azio             亚洲 linio           线,直线
maro             海 najbaro             邻居
okcidento       西方 orienti   指导,定方位
Pacifiko          太平洋 baseno              流域
trans   (介)在……对面 luli              摇动,催眠
revolucio         革命 lulilo                  摇篮
bazo                基础 nacio                 民族
Koreio             朝鲜 Afganio              阿富汗
Mongolio          蒙古 Pakistano         巴基斯坦
Rusio               俄罗斯 Hindio                印度
evolui               发展 Japanio               日本
riĉfonto            资源 kerna         核心的,重要的
antikva             古代的 teorio                  理论
-uj  (接尾)表示国家名称
-i  (接尾)表示国家名称

【概说】

    这一课没有什么新的语法现象。主要讲讲世界语中方位的表达方法。

    世界语中,表达方位有四个最基本的词:oriento(东方),sudo(南方),okcidento(西方),nordo(北方)。其他方位可以由这四个词符合而成。

    nordoriento 东北,sudoriento 东南,sudokcidento 西南,nordokcidento 西北等。注意世界语中这种复合词与汉语的摆法正好相反。

    表示在什么方位里用介词 en,如 en la nordo(在北方),表示接壤等可用副词形式,如 norde。

    (从这一课开始,取消句型部分)

【句型与课文注释】

  1. Nia Patrujo:我们的祖国。祖国一词还可以由patrolando表示。
  2. la Ĉina Popola Respubliko:中华人民共和国。
  3. enviciĝi:进入……的行列
  4. Kiam leviĝas… jam komenciĝas:当朝阳在东北升起时,西方还是深夜;当北方的黑龙江上空雪花飞舞时,南方的海南岛上已开始春播。
  5. landlimo:国界。
  6. la Popola Respubliko de Mongolio:蒙古人民共和国。
  7. Himalaya-montaro:喜马拉雅山脉。
  8. Jangzi-rivero:扬子江,长江。
  9. la Flava Rivero:黄河。
  10. la dua plej granda rivero:第二大河流。
  11. la baseno… de Ĉinio:黄河流域是中国历史和民族文化的摇篮。
  12. Ĉinio estas abunda je naturaj riĉ-fontoj:中国自然资源丰富。表示富有时,可用 riĉa 和 abunda 加介词 je 短语。
  13. skriba historio:有文字记载的历史。
  14. elterigitaj restaĵoj de la antikva Ĉinio:中国古代的出土文物。el-ter-ig-ita 的结构较复杂,设一个被动分词形式,意思是“从土里被挖出来的”。
  15. ĉefurbo:首都。Pekino  北京。
  16. la kerna forto…  Marksismo-Leninismo-Maozedongpenso:领导我们革命事业的核心力量是中国共产党,直到中国共产党思想的理论基础是马克思列宁主义毛泽东思想。
  17. Sub la gvidado de la Partio:在党的领导下。

   Gramatiko (语法)

冠词的用法(二)

  1. 以名词的单数或复数表示某类事物的全体,要用冠词:La birdoj (= ĉiuj birdoj) havas du flugilojn. 鸟有两只翅膀。

    La papero (= ĉiu papero) estas blanka. 纸是白的。

  1. 定冠词加在名词前面表示独一无二:

    La suno leviĝas ĉe la oriento. 太阳从东方升起。

    La ĉielo nubiĝis. 天阴了。

  1. 形容词最高级前面要用定冠词:

    Li estas la plej bona studento en nia lernejo. 他是我们学校里最好的学生。

  1. 专有名词前冠词的用法:

    1)专有名词前一般不用冠词:

    Zamenhof(柴门霍夫),Ĉinio(中国),Japanio(日本),Usono(美国),Pacifiko(太平洋),Jangzi-rivero(长江),kamarado Wang(王通志),sinjoro Petro(彼得先生)。

    2)但有些地名或机关组织的名称是由普通名词构成或有定语修饰,这时要用冠词:

    la Flava Rivero(黄河),la Montaro Himalaya(喜马拉雅山脉),la Ĉina Popola Respubliko(中华人民共和国),la Norda Maro(北海)。

  1. 不用冠词的几种情况:

    1)表示某物的部分,不用定冠词:

    Donu al mi kafon (= iom da kafo). 给我一定咖啡。(即把那些咖啡给一部分给我。如果用la kafon ,则表示全部给我。)

    Steloj aperis. 星星出来了(不是全部)。

    2)在季节、月份和星期名称前不用冠词:

    Januaro estas la unua monato de la jaro. 一月份是一年的头一个月。

    Hieraŭ estis merkredo. 昨天是星期三。

    En somero ni iros tien. 夏天我们去那儿。

    但表示季节的名称作主语时,可以用定冠词:

    Jen aperis la printempo. 春天来了。

    3) 抽象名词和物质名词前一般不用冠词:

    Akvo estas senkolora. 水是没有颜色的。

构词法(四)

    复合词

    复合词也叫合成词,即由两个或两个以上的词复合而构成的新词。

  1. 介词和名词构成合成词:

    surtable (在桌子上),apudvoja(路边的),enlande(国内),eksterlande(国外),antaŭvido(预见),subtera(地下的),laŭvice(按次序),sŭbĉiele(露天的)

    合成词根据其实用需要可以加语法词尾变成各种此类:

    eksterlanda —— eksterlando —— eksteralande

  1. 介词和动词构成合成词:

    alveni(到达),tralegi(通读,读完),transplanti(移植),surmeti(穿戴),priskribi(描写),subakvigi(使沉下水)

  1. 代词和名词构成合成词:

    ĉiutage(每天),iufoje(有一次),ĉiopova(万能的),tiutempe(那时)

  1. 名词和名词构成新词:

    akvofalo(瀑布),terpomo(土豆),datreveno(周年),jarlibro(年鉴)

  1. 副词和名词构成新词:

    memfido(自信),memmortigo(自杀),memstareco(自立)

同义词

abunda, riĉa

    两个词的意思都是“富有”,但侧重点和程度上有差异。

    abunda 偏重于数量上的富足,言其极多,表示的东西多是具体的事物;而 riĉa 则强调价值贵重,言其极好,表示的东西可以是具体的事物,又可以是抽象的概念等。

    Hodiaŭ ni havis abundan tagmanĝon. 今天我们吃了一顿丰盛的午餐。

    Nia lando abundas je naturaj riĉfontoj. 我国有丰富的自然资源。

    Vi estas riĉa je scio. 你知识丰富。

    Kiam oni estas riĉa, li havas multajn amikojn. 有钱朋友就多。

    表示人的富有,只能用 riĉa ,如上例。再如 riĉulo(富人),malriĉulo(穷人)。

词缀用法

  -an, -ul, -ist

      这三个接尾词都表示人,但具体内容不同。-an  表示“成员”,-ul 表示带有某种特征的人,-ist 则表示“爱好者”或以某种工作为职业的人。

    -an

    kursano(讲习班学员),urbano(市民),kamparano(农民),familiano(家庭成员),usonano(美国人)

    -an 多与名词词根一起构成新词。

    -ul

    bonulo(好人),karulo(爱人),belulino(美人),junulo(青年人),dikulo(胖子),drinkulo(酒鬼),babilulo(饶舌的人),timulo(胆小鬼),superulo(上级),posteŭlo(继承人,后代),antaŭulo(前人),aliulo(别人)

    -ul 多与形容词词根一起构成新词。

    -ist

    instruisto(教师),maristo(海员),ĉambristino(女佣人),dancisto(舞蹈家),sciencisto(科学家),lingvisto(语言学家)

返回目录

阅读次数 46 legintoj

发表评论

邮箱地址不会被公开。