{"id":537,"date":"2017-02-13T14:24:22","date_gmt":"2017-02-13T14:24:22","guid":{"rendered":"http:\/\/reto.cn\/php\/esperanto\/?page_id=537"},"modified":"2017-02-13T14:24:22","modified_gmt":"2017-02-13T14:24:22","slug":"la-cinaj-lingvoj","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/reto.cn\/php\/esperanto\/la-cinaj-lingvoj\/","title":{"rendered":"La \u0108inaj Lingvoj"},"content":{"rendered":"<p>Kiom da lingvoj ekzistas en \u0108inio? Tio anka\u016d estas problemo sen certa respondo. La\u016d la verko \u201c\u00a0La Lingvoj en \u0108inio\u201d\u00a0(eldonita en 2007) de Sun Hongkai \u5b59\u5b8f\u5f00 k.a., nun jam trovi\u011das 129 lingvoj distingitaj en \u0108inio, uzataj de 56 nacioj. Tamen en la artikolo \u201c\u00a0Lingvoj en la Vivo (II)\u201d\u00a0(publikita en Novembro,2011) de Yuan Zhongrui k Song Jianmin, nur estas \u0109irka\u016d 80 lingvoj en \u0108inio.<\/p>\n<p>La \u0109inaj lingvoj \u0109efe apartenas al 5 lingvo-familioj. Jena tablo estas la\u016d Sun Hongkai.<\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"235\">Lingvo-familio<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"186\">La nombro<br \/>\nde lingvoj<br \/>\nen \u0108inio<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"370\">ekzemplo<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"235\">\u0108inotibeta<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"186\">76<\/td>\n<td width=\"370\">han-a(\u0109ina), tibeta, yao(ja\u016d)-a, miao-a(miaa,monga), yi(ji)-a, jingpo(\u011djingpo)-a, sulong-a, zhuang(\u011d\u016dang)-a, dong-a, achang(a\u0109ang)-a, xiandao(\u015djanda\u016d)-a<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"235\">Altaja<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"186\">21<\/td>\n<td width=\"370\">ujgura, kaza\u0125a, tu-a(mongura), mongola, man\u0109ura, hezhe(he\u011de)-a<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"235\">A\u016dstronezia<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"186\">16<\/td>\n<td width=\"370\">a\u016dstronezia, amei(amej)-a (amisa), bunong-a(bununa),<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"235\">Sudazia (A\u016dstralazia)<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"186\">9<\/td>\n<td width=\"370\">a\u016dstralazia, jing(\u011djing)-a(vjetnama), wa(va)-a<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"235\">Hinde\u016dropa*<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"186\">1<\/td>\n<td width=\"370\">ta\u011dika lingvo<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"235\">Kreolaj Lingvoj<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"186\">5<\/td>\n<td width=\"370\">wutunhua(vutun-parolo), daohua(da\u016d-parolo)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"235\">Nedifinita<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"186\">1<\/td>\n<td width=\"370\">korea lingvo<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><em><i>*Noto: Iuj \u0109inaj rusoj ankora\u016d posedas la rusan lingvon, kvankam multaj parolas han-e. Tial iuj opinias ke en \u0108inio estas du hinde\u016dropaj lingvoj (ta\u011dika kaj rusa).<\/i><\/em><\/p>\n<p>En la 129 lingvoj, pli ol 100 lingvoj estas a\u016d estos mortantaj. Ekzemple la parolantoj de <em><i>mulao(mula\u016d)-lingvo<\/i><\/em>\u00a0estas nur du maljunuloj kun a\u011do pli ol 80 jaroj. Iuj lingvoj same kiel <em><i>man\u0109ura, hezhe(he\u011de)-a,sulong-a<\/i><\/em>\u00a0k.a. nur havas po malpli ol cent da parolantoj.<\/p>\n<p>La\u016d la \u0109ina konsititucio, \u0109iuj nacioj havas rajton uzi kaj disvolvi siajn lingvojn. En gravaj tutlandaj kongresoj , estas uzataj 8 lingvoj, kiuj estas la\u00a0lingvoj han-a, mongola, tibeta, ujgura, kaza\u0125a, zhuang-a, korea kaj yi-a ( la anta\u016daj 5\u00a0lingvoj trovi\u011das anka\u016d sur la \u0109ina mono <em><i>Renminbi<\/i><\/em>) . En naciaj a\u016dtonomaj regionoj, komunuaj lingvoj estas \u011denerale uzataj en vivo kaj laboro la\u016dle\u011de.<\/p>\n<p>Lingvoj de nacimalplimultoj estas uzataj en edukado, eldonado, publikado, filmado, elsendado k.a. La\u016d blanka libro de \u0109ina registaro ( Septembro,2009), en nuna \u0108inio, pli ol 20 lingvojn de nacimalplimultoj uzas 38 eldonejoj (en 26 lingvoj), 154 radio-televidaj stacioj (en 21 lingvoj). Ekzistas pli ol cent \u0135urnaloj kaj revuoj publikigataj en lingvoj de nacimalplimultoj.<\/p>\n<p><em><i>Putonghua<\/i><\/em>(Norma han-lingvo) estas disvolvata de la tutlanda registaro, kiu estas tutlanda oficiala lingvo kaj kies prononco estas bazata sur Beijing-parolvo\u0109o. La nomo \u201c<em><i>Putonghua<\/i><\/em>\u201d\u00a0havas signifon \u201c\u011denerala a\u016d komuna lingvo\u201d.<\/p>\n<p>Moderna han-lingvo havas 10 dialektojn la\u016d nova studo. La dialekto Beifanghua, alinome Guanhua(g\u016danh\u016da\u00a0\u5b98\u8bdd), havas la plej grandan nombron da parolantoj kaj estas la bazo de norma han-lingvo <em><i>Putonghua<\/i><\/em>. Aliaj dialektoj \u0109efe estas en suda \u0108inio, kiuj havas rilaton kun klasika han-lingvo. Ili estas Wuyu(u-ju), Minyu(min-ju)\uff0cJinyu(\u011djin-ju), Yueyu(jve-ju), Kejiahua(ke-\u011dja-h\u016da), Ganyu(gan-ju), Xiangyu(\u015djang-ju), Huiyu(huj-ju), Pinghua \u2014\u00a0ordigitaj la\u016d la nombro de parolantoj.<\/p>\n<div style=\"width: 160px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-full\" src=\"http:\/\/reto.cn\/bildo\/esperanto\/artikoloj\/chen-yinhua.jpg\" width=\"150\" height=\"200\" \/><p class=\"wp-caption-text\">sinjoro Chen Yinhua, la a\u016dtoro<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kiom da lingvoj ekzistas en \u0108inio? Tio anka\u016d estas problemo sen certa respondo. La\u016d la verko \u201c\u00a0La Lingvoj en \u0108inio\u201d\u00a0(eldonita en 2007) de Sun Hongkai \u5b59\u5b8f\u5f00 k.a., nun jam trovi\u011das 129 lingvoj distingitaj en \u0108inio, uzataj de 56 nacioj. Tamen en la artikolo \u201c\u00a0Lingvoj en la Vivo (II)\u201d\u00a0(publikita en Novembro,2011) de Yuan Zhongrui k Song\u2026 <span class=\"read-more\"><a href=\"https:\/\/reto.cn\/php\/esperanto\/la-cinaj-lingvoj\/\">\u7ee7\u7eed\u9605\u8bfb Legi pli &raquo;<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/esperanto\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/537"}],"collection":[{"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/esperanto\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/esperanto\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/esperanto\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/esperanto\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=537"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/esperanto\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/537\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/esperanto\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=537"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}