{"id":1205,"date":"2019-02-13T00:12:30","date_gmt":"2019-02-12T16:12:30","guid":{"rendered":"http:\/\/reto.cn\/php\/esperanto\/?p=1205"},"modified":"2025-09-08T06:40:07","modified_gmt":"2025-09-08T06:40:07","slug":"inteligenta-capeligo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/reto.cn\/php\/esperanto\/inteligenta-capeligo\/","title":{"rendered":"Inteligente \u0108apelu Esperantajn Literojn"},"content":{"rendered":"<p><strong>La problemo de \u0109apelitaj literoj<\/strong><\/p>\n<p>Post la apero de Esperanto, la \u0109apelitaj literoj \u0109iam estas temo de disputo, pro la \u011denado dum printado kaj tajpado. En la komenca tempo, \u011denerale nek presejoj nek tajpma\u015dinoj havis la 6 specialajn literojn. Homoj, kiuj ne \u015datas la H-sistemon, devis mane aldoni la \u0109apelojn al la literoj, kio kondukis, ke la presa\u0135oj a\u016d tajpa\u0135oj aspektis tre neoficiale.<\/p>\n<p><strong>Tradiciaj metodoj de komputila tajpado<\/strong><\/p>\n<p>Hodia\u016d la komputilo jam solvas la problemon. Nun oni povas trakti la esperantan tekston kun \u0109apelitaj literoj en komputiloj kaj po\u015d-telefonoj. Ni danku la programistojn, kiuj faciligis la uzon de \u0109apelitaj literoj en Esperanto.<\/p>\n<p>Nun per komputiloj estas du maniero tajpi la \u0109apelitajn\u00a0literojn: unu estas kombinado de literoj a\u016d\u00a0litero kun signo, ekzemple,\u00a0<em><i>c+x=<\/i><\/em><em><i>\u0109<\/i><\/em><em><i>, ;+c=<\/i><\/em><em><i>\u0109<\/i><\/em><em><i>;<\/i><\/em>\u00a0la alia estas anstata\u016digi \u0109apelajn literojn per neuzitaj literoj en esperanto, ekzemple <em><i>q=\u0109, <\/i><\/em><em><i>x=\u015d<\/i><\/em><em><i>.<\/i><\/em> Amba\u016d metodoj estas facile uzeblaj, sed anka\u016d amba\u016d havas siajn malavanta\u011dojn. La kombinada metodo postulas du klavajn klakojn por unu litero, kaj la anstata\u016da metodo postulas memori du klavarajn aran\u011dojn, \u0109ar neniu esperantisto estas unulingvulo.<\/p>\n<div style=\"width: 705px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"http:\/\/reto.cn\/bildo\/esperanto\/artikoloj\/programaro.png\" alt=\"\" width=\"695\" height=\"435\" \/><p class=\"wp-caption-text\">Kelkaj programoj por tajpi Esperantajn literojn<\/p><\/div>\n<p>Dufoje klaki por unu litero, tio fakte estas influita de solva maniero de la mekanika tajpma\u015dino, nome tajpantoj propra-mane solvi la problemon. \u015cajnas, ke oni forgesas la internan inteligentecon de la komputilo.<\/p>\n<p><strong>La ideo pri inteligenta \u0109apeligo<\/strong><\/p>\n<p>La ideo estas simple: oni tajpu nur literojn sen\u0109apelajn, kaj la komputilo inteligente\u00a0priju\u011du, kiujn literojn \u011di \u0109apeligas. Ekzemple, se vi tajpas\u00a0<em><i>&#8220;mi acetis libron por si.&#8221;<\/i><\/em>,\u00a0la komputilo,\u00a0a\u016dtomate \u0109apeliginte literojn c\u00a0kaj s, \u015dan\u011das la frazon al <em><i>\u201cmi a\u0109etis libron por \u015di.\u201d<\/i><\/em><\/p>\n<p>Por realigi tian funkcion, oni bezonas programon kun datuma dosiero, kiu entenas \u0109iujn esperantajn vortojn kun \u0109apelitaj literoj, sen gramatikaj fina\u0135oj, ekzemple a\u0109et, anka\u016d, boni\u011d, esperi\u011d, \u0109u, \u011di, malboni\u011d, malesperi\u011di, tkp. En la dosiero ne estas vortoj sen \u0109apela litero, ekzemple, <em><i>afer, mi, bon, labor, malbon<\/i><\/em><em><i>,<\/i><\/em>\u00a0ktp. La datuma dosiero\u00a0havas 3 kampoj: <em><i>tajpita vorto, ebla vorto, celo-vorto. <\/i><\/em>Post kiam oni tajpas vorton, ekzemple <em><i>mi<\/i><\/em>, la programo tuj ser\u0109u \u011din en la kampo <em><i>\u201ctajpita vorto\u201d<\/i><\/em>\u00a0de la datuma dosiero.\u00a0\u0108ar la vorto estas ne trovita, la tajpita vorto estu ne \u015dan\u011dita. Post kiam oni tajpas la vorton, ekzemple <em><i>aceti<\/i><\/em>, la programo trovis \u011din en la kampo <em><i>tajpita vorto<\/i><\/em>, kaj la kampo <em><i>ebla vorto<\/i><\/em>\u00a0estas malplena, do la vorto a\u016dtomate korekti\u011das al vortoj kun \u0109apelo <em><i>a\u0109eti<\/i><\/em>. La procezo de la komputilo estas tiel rapida, ke oni ne sentas \u011dian prokrastadon.<\/p>\n<div style=\"width: 364px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-full\" src=\"http:\/\/reto.cn\/bildo\/esperanto\/artikoloj\/datumo.jpg\" width=\"354\" height=\"318\" \/><p class=\"wp-caption-text\">partaj vortoj en la datumo<\/p><\/div>\n<p>Certe, en esperanto estas\u00a0anka\u016d\u00a0vortoj, kiuj diferencas nur je la paraj literoj, ekzemple <em><i>si<\/i><\/em>\u00a0kaj <em><i>\u015d<\/i><\/em><em><i>i<\/i><\/em>,\u00a0<em><i>bonigi<\/i><\/em>\u00a0kaj <em><i>boni<\/i><\/em><em><i>\u011d<\/i><\/em><em><i>i<\/i><\/em>. Do, en tiu kazo, la programo prezentu\u00a0amba\u016d\u00a0vortojn por via elekto, a\u016d\u00a0pli inteligente, komputilo mem elektu la \u011dustan vorton la\u016d\u00a0kunteksto. Ekzemple, se vi tajpas \u201cNi verdigis nian urbon.\u201d, la programo ne \u015dan\u011das vian frazon; se vi tajpas \u201cNia urbo verdigis.\u201d, la komputilo \u015dan\u011das \u011din al \u201cNia urbo verdi\u011dis.\u201d.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-full aligncenter\" src=\"http:\/\/reto.cn\/bildo\/esperanto\/artikoloj\/fabriko.png\" width=\"277\" height=\"153\" \/><\/p>\n<p>Krome, anka\u016d estas facile aldoni al la datuma dosiero\u00a0personajn kaj geografiajn nomojn kun \u0109apelitaj literoj.<\/p>\n<p>Verkis <em>Solis <\/em>(<em>Liu Xiaozhe \u5218\u6653\u54f2<\/em>)<em> el \u0108inio<\/em><\/p>\n<p>\u8fd9\u4e2a\u9875\u9762\u7684\u6587\u5b57\u662f<a href=\"http:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/kio_estas_esperanto\">\u4e16\u754c\u8bed<\/a>\u3002<\/p>\n<p>This website is in <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Esperanto\">Esperanto<\/a>, the most widely spoken constructed international auxiliary language.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>La problemo de \u0109apelitaj literoj Post la apero de Esperanto, la \u0109apelitaj literoj \u0109iam estas temo de disputo, pro la \u011denado dum printado kaj tajpado. En la komenca tempo, \u011denerale nek presejoj nek tajpma\u015dinoj havis la 6 specialajn literojn. Homoj, kiuj ne \u015datas la H-sistemon, devis mane aldoni la \u0109apelojn al la literoj, kio kondukis,\u2026 <span class=\"read-more\"><a href=\"https:\/\/reto.cn\/php\/esperanto\/inteligenta-capeligo\/\">\u7ee7\u7eed\u9605\u8bfb Legi pli &raquo;<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4,9],"tags":[12],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/esperanto\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1205"}],"collection":[{"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/esperanto\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/esperanto\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/esperanto\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/esperanto\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1205"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/esperanto\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1205\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/esperanto\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1205"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/esperanto\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1205"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/esperanto\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1205"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}