Muziko: Ükitay Ayjigituly ERNIYAZOV
Vortoj: Äl-farabi Bekarysuly
Esperantigis: Shadyman Ahmetuly AHANOV (Ŝadmano)

Sekvis mi forton de sent' potenca,
Al viv' mi cedis ĝi prov' intensa. 
Per sopiro mi ofte laciĝis,
Sed fine en sonĝ' vi mem prezenca.

Rekantaĵo:

De l' amo via sur la kamino,
Nek antaŭ, nek poste – nur destino.
Ĝis kiam mi kiel nube mornas,
Ekbrilu kiel fulmo-brilo!

Kiel korkrio mi kantas el fort'.
Brulas en mi vol' sen timo de mort',
Per manoj katenaj mi disrompus.
Kastelan pordon fortikan de l' sort'.

Rekantaĵo:

Se cigno vi 'stas sur mia lago,
Fidon al vi mi portas sen vago.
Vulkano-koro preskaŭ ŝiriĝos,
Superfluas en mia kor-lago.

Rekantaĵo:

Найзағай көңіл

Әні: Үкітай Айжігітұлы Ерниязов
Сөзі: Әл-Фараби Бекарысұлы
Эсперантоға аударған: Шадыман АХМЕТҰЛЫ

Сезімнің қуат күшіне ердім,
Өмірдің сынақ ісіне көндім.
Аңсаумен талай шаршаулы едім,
Ақыры сені түсімде көрдім.

Қайырмасы:

Жүрушем сені айнала торып,
Алды-артымды да болжамай толық.
Қашанғы бұлттай жабырқай берем,
Жарқ етейінші найзағай болып!

Қайырмасы:

Жан айқайымдай жаңғырған әнім,
Бойымда барда алғыр талабым,
Бұғаулы қолмен бұзып шығармын
Шойын қақпалы тағдыр қамалын.

Қайырмасы:

Аққуы болсаң шалқар көлімнің,
Өзіңе үлкен артар сенімім.
Жанартау-жүрек жарыла жаздап,
Дариядай тасыр дарқан көңілім.

Қайырмасы:

通过网盘分享的文件：世界语词库

链接: https://pan.baidu.com/s/1cYi9Xwt89_x9nU9zL_Xyag?pwd=amas 提取码: amas

词库对辅助学习挺有用的，能知道有没有错，不用每次找翻译对照

Ne enamiĝu pro soleco

Fininte lernadon en mezlernejo kaj forlasinte la hejmvilaĝon, mi venis al Vudan-urbo kaj akiris okupon vendi biletojn de loterio. Mi loĝis ĉe mia onklino.

Yang dungiĝis ĉe la Vudan-a Loterio-Centro post sia diplomiĝo el universitato. Pro laborrilato mi renkontiĝis kun li kelkajn fojojn ĉiumonate. Ĉiufoje vidinte lin mi sentis ĝojon kaj plezuron en la koro. Li havis altan staturon, belan aspekton, humuran parolmanieron kaj ĝentilan konduton. Xue, mia kolegino kaj intima amikino, diris ke mi ŝajne jam enamiĝis je Yang. Sed mi sciis, ke mi ne egalas al li laŭ pozicio, ĉar li estis universitata diplomito, la sola filo de siaj gepatroj, kiuj ambaŭ okupis gravajn postenojn en la urba registaro. Do mi tute ignoris la vortojn de Xue.

Jam emeritiĝis miaj geonkloj, kies infanoj laboris en aliaj urboj. Escepte de maĝango-ludo, ili interesiĝis pri nenio, nek prizorgis min. Reveninte de laboro mi enuis hejme.

Estis tre froste en la januaro de 2008.

Iutage post vespermanĝo, kelkaj homoj venis en la domon de miaj geonkloj kaj metis la maĝango-tablon. Ĝenerale la ludo daŭris ĝis noktomezo. Ne troviĝis ŝatataj de mi programeroj en televido. Tre enuige! Mia oklino trovis mian senton kaj duonŝercis, dirante: “Vi denove sentas enuiĝon, ĉu? Promenu ĉirkaŭe. Vi, dekokjara knabino, devus havi koramikon. Se vi havus koramikon, vi ja ne sentus enuon. Hahaha…”

Mi sola promenis sencele en vento kun malplena koro, kiam miajn okulojn frapis konata silueto sub nehela strato-lampo. Tiu estis Yang! Liaj paŝoj montriĝis iomete molaj. Mia koro batis kaj batadis rapide, kiam mi rigardis lin. Min vidis ankaŭ Yang, demandante kien mi iras. Mi diris ke mi nur pasumas. Yang petis min promenante akompani lin por momento. Kiel ĝoja mi estis! Fakte, tiujn tagojn lia humoro malboniĝis, ĉar problemo okazis en sia laboro kaj krome liaj gepatroj urĝis lin koramikiĝi kun knabino, kiun li ne ŝatis. Yang havis dudek ses jarojn. Tiun vesperon li sola jam trinkis multe da vino en taverno por dispeli sian ĉagrenon kaj siatempe ne volis hejmeniri.

“La etulino,” li kutime vokis min tiel: “Ĉu ankaŭ vi estas malĝoja, promenante en tiel malvarma vespero?”

“Ne,” mi respondis: “Mi tre ĝojas renkonti vin.”

Li ridetis kvazaŭ printempa suno. En mian koron venis plena ĝojo kaj varmeto.
Dum la promeno, li proponis ke mi rakontu pri mia vivo en lernejo, pri mia vilaĝo, pri miaj gepatroj kaj gefratoj. Mi kun entuziasmo rakontis tiel multe, ke mi ne rimarkis kiam li ektenis mian manon. Ni promenadis kaj interparolis mano en mano, ignorante la malvarmegon de la vintra nokto. Pro efiko de la vino kaj blovado de la frosta vento, Yang sentis kapdoloron kaj vertiĝon. Mi proponis veturigi lin hejmen, sed li ne jesis. Braktenante lin, mi eniris en proksiman hotelon. Enirinte ĉambron li falis en liton. Mi kovris lin per peplomo kaj rapidis por boligi akvon. Kiam la akvo ekbolis, li jam endormiĝis profunde, ronkante laŭtege.

Rigardante lian staton, mi sentis iom da kordoloro. Mi ne forlasis la ĉambron, konsiderante ke li eble trinkos akvon aŭ vomos aŭ… Mutiginte la sonon de la televidilo, mi televidis sidante sur la rando de la alia lito. Tra la tuta nokto li ronkadis kaj mi restis nedormanta.

Jam tagiĝis, la labortempo proksimis, kaj mi puŝvekis lin. Malferminte la okulojn, ekvidinte min kaj rekoninte hotelĉambron, li konfuziĝis. Surprizo aperis sur lia vizaĝo. Li memoris nenion pri la lasta nokto. Survoje al laboro, mi memorigis al li la okazaĵon.

Ekde tiam, ni fariĝis geamikoj kaj poste intimaj. Li laŭdis min, dirante ke mi estas sprita, diligenta, bonkora kaj helpema. Li ofte invitis min kune kun li vagadi surstrate, iri al kinejo kaj spekti futbalmatĉon… Kvankam mi ne interesiĝis pri pilkludo, tamen mi volis fari ion ajn kio plaĉas al li. Pri literaturo li estis erudicia, li ofte al mi rakontis pri en- kaj eksterlandaj literaturistoj kaj iliaj verkoj. Kune kun li, mia vidkampo vastiĝis kaj mia mondo briliĝis multe. Li prizorgis min subtile. Je tagmeza horo li neniam forgesis per mesaĝeto memorigi al mi tagmanĝon. Iufoje li malvarmumis, li mesaĝete ne menciis sian malsanon, sed dume demandis pri mia farto. Iun tagon, mia piedo tordiĝis, kaj mi ne povis piediri.

Siatempe, ĉiun frumatenon li venis al mia loĝejo kaj portis min sur sia dorso ĝis la teretaĝo, poste veturigis min al la loterio-vendejo per sia motorciklo, vespere li min revenigis hejmen sammaniere. En la malfrua aŭtuno de 2008, mi malvarmumis severe. Ricevante injekton, mi sentis la piedojn malvarmaj, li eĉ malbutonumis sian veston kaj firme premis miajn piedojn al sia brusto. Varmeco penetris en mian tutan korpon. Kiel feliĉe mi fartis, havante tian amikon kia Yang en ĉi tiu fremda urbo!

Tiel daŭris la feliĉo.

Kiel rapide la tempo flugis! Nekonscie venis mia 19-jara naskiĝtago. Por festi ĝin, Yang speciale kondukis min al la turniĝanta restoracio sur la supra etaĝo de la plej alta domego en Vudan-urbo. Admirante la noktan pejzaĝon de la urbo tra la fenestro, mi iĝis ravita. La tuta urbo malhaste turniĝadis sub kaj antaŭ miaj okuloj. Mi esperis, ke la tempo pasos malrapide kaj pli malrapide, eĉ ne plue. Mi esperis, ke la momento daŭros longe kaj pli longe, eĉ eterne. Subite lia poŝtelefono sonoris. Liaj amikoj invitis lin spekti rektan televizian elsendon de futbalmatĉo.

“Iru mi kune kun vi.” Mi urĝis lin.

La matĉo komenciĝis je malfrua horo. Yang kaj liaj amikoj tre ĝoje spektis, trinkante bieron kaj aklamante de tempo al tempo. Mi ne daŭrigis la spektadon ĝis la fino, ĉar mi ne komprenis futbalon, cetere jam estis profunda nokto kaj mi fariĝis tre dormema. Do mi sidis ĉe litrando kun la dorso apogata sur la litkapo kaj la okuloj fermitaj en duondormo. Neatendite, mi baldaŭ eniris sonĝolandon. En la sonĝo, mi babiladis sur herbejo kun Yang, poste li min brakumis kaj ekkisis. Mi kaj timis kaj ĝojis, avide akceptante lian pasian kison kaj pudore baraktante en lia sino. Mi baraktis kaj baraktadis ĝis vekiĝi el malklareco kaj trovi, ke reale Yang estas kisanta min. La matĉo jam finiĝis kaj liaj amikoj jam foriris. Ĝuste en tiu nokto mi al li oferis mian virgecon. Vidinte la sangomakulojn kiel persiko-petalojn sur la littuko, li aspektis tre ĝoja kaj kontenta. Firme brakumante min, li ĵuris ke li nepre amos min dumvive. Mia sango estis bolanta en tiu momento, ekde tiam ni du fariĝis feliĉaj geamantoj.

Sed mi, vilaĝa knabino edukita nur en mezlernejo, ne estis akceptata de liaj gepatroj. Ili insistis ke Yang devos edziĝi al la filino de iu gvidanto, opiniante ke la geedzeco povos konduki al brila perspektivo por Yang. Tamen Yang neniam ŝatis la knabinon. Tial inter Yang kaj la gepatroj aperis kontraŭdiro tiel forta, ke li forlasis la hejmon kaj transloĝiĝis en luitan apartamenton. Li petis min loĝi kune kun li. Mi jesis.

En januaro de 2009 mia pli aĝa kuzino, kiu laboris en la urbo Wuhan, preterpase vizitis min dum ŝi hejmeniris por la Printempa Festo. Vindinte ke mi loĝas kune kun Yang, ŝi surpriziĝis, dirante: “Kial vi ne informis min pri via edziniĝo? Ĉu mi ne kapablus al vi donaci ruĝan koverton?”

Mi honte diris ke ni ankoraŭ ne geedziĝis. Mi petis ke ŝi ne sciigu miajn gepatrojn pri tio. Miaj gepatroj certe riproĉus min se ili scius ke antaŭ edziniĝo mi loĝas kune kun viro.

Kvankam la kuzino laboris en Wuhan, tamen ni ofte babilis interrete per QQapp. Iufoje dum babilado ŝi bonkore avertis min kontraŭ gravediĝo, ĉar aborto tre nocas sanon. Ĉe seksagado, Yang ne volis uzi penisingon, dum mi ne volis kontraŭkoncipan pilolon, li ĉiufoje spermelĵetis ekstere de mia vagino. Do mi al la kuzino respondis, tajpante jene: “Kuzino, ne estu maltrankvila. Mi ne povas koncipi infanon.”

Post la babilado inter mi kaj la kuzino, Yang senkaŭze iĝis ne tiel intima kiel antaŭe, eĉ pli kaj pli malintima kun mi. Ĉiutage ŝajnis ke iu ĉagreno estas en lia koro. Mi plurfoje demandis kio okazis al li. Li ĉiam kun mensoga mieno respondis al mi ke nenio okazis. Virina intuicio informis al mi ke lia amfajro estas estingiĝanta. Mi klopodis diversmaniere protekti la amon inter ni. Mi ne deziris perdi lin, kiu jam okupis miajn tutan koron kaj tutan animon.

La 7-a de ĉina luna junio estas ĉina Valentena Tago, dolĉa tago. Sed vespere de tiu tago, Yang diris al mi ke li estos transpostenigita al Wuhan-urbo kaj mi devas konsideri ĉu aŭ ne daŭros la rilato inter ni ambaŭ. Eldirante tiujn vortojn, li ne kuraĝis rigardi al mi, klininte la kapon al la brusto. Tiun momenton mia koro rompiĝis.

En la tago por Yang iri al Wuhan, mi akompanis lin ĝis la fervoja stacidomo. Ĉe la adiaŭa momento mi ne povis min mem regi kaj eniris en la trajnon sekvante lin. Neatendite li ne malakceptis min kaj mi iomete konsoliĝis. Mi neniam restis en Wuhan antaŭe. Li prenis min al belaj vidindaĵoj, kiel ekzemple la Turo de Flava Gruo, la Orienta Lago, la Granda Changjiang Ponto ktp. Tiutempe mi sentis ke ni estas ankoraŭ gajaj geamantoj, kaj mi pensis ke nokte de la ĉina Valentena Tago li nur ŝercis. Do mi forgesis ĉiujn ĉagrenojn.

Tamen mi mispensis. Kiam mi proponis ke mi trovu okupon en Wuhan por ĉiam akompani lin, li kun apatio diris: “Estus bone, ke vi nun reiru kaj ni apartiĝu unu de la alia por kelka tempo, por unu jaro, ĉu bone? Dum tiu tempo, ni, serioze pripensante nian rilaton, ne kontaktos unu la alian.”

Mi ne komprenis kial li aranĝis tiel. Mi postulis scii kial li deziras disiĝi de mi, li montris malcerton, evitante mian rigardon, kaj intencis ŝanĝi la paroltemon. Mi jam kutimis obei liajn vortojn. Aflikto kaj deprimo akompanis min reveni al Vudan.
Mi intencis forgesi Yang-on, sed vane. Ĉiun matenon vekiĝinte, mi unue rigardis maldekstren, kie li antaŭe dormis. Dum laboro mi ĉiam imagis ke la ekrano de la komputilo estas lia ridetanta vizaĝo, kaj ankaŭ la klavaro estas. Vespere ferminte la okulojn, mi sentis ke li ankoraŭ kuŝus apud mi. Ĉiutage mia kapo estis plena de pensoj pri li. Vizaĝe al amikoj kaj klientoj mi afektis ĝojan mienon, sed ĉu mi vere kapablis longe kaŝi la malfeliĉon profunde ene de mi?

Pli ol unu monaton Yang ne sendis al mi eĉ unu mesaĝeton, kaj mi ne aŭdacis kontakti lin. Iun tagon, Xue sciigis al mi ke Yang estas severe malsana kaj enhospitaligita en Wuhan. Mi faris telefonvokon al Yang, sed neligeble; mi sendis mesaĝeton, sed ne troviĝis respondo. Sen hezito mi tuj veturis al Wuhan.

Septembre en Wuhan estis sufoke varme. Atinginte lian luitan apartamenton, mi trovis neniun ene. Descendinte de la ŝtuparo, mi demandis al preterpasantoj, sed neniu konis lin. Mi povis fari nenion alian ol atendi kaŭrante ĉe la enirejo de la etaĝdomo. Post kelka tempo mi ekhavis kapturnon kaj abundan ŝvitadon. Mi pensis ke tio estas kaŭzita pro la longa veturado. Ĉiu preterpasanto al mi simple ĵetis indiferentan rigardon kaj foriris senvorte. Jam estis meznokte. Yang ankoraŭ ne aperis kaj mi, preskaŭ frakasita pro varma vetero kaj laciĝo, ne povis stariĝi. En tiu momento mi, trista kaj senhelpa, sentis min senforta kun ŝvito kaj larmoj sur la vangoj. Hazarde mi ekpensis pri la kuzino kaj telefone informis ŝin pri mia loko. Ĵus fininte la telefonadon, mi falis sur la teron kaj havis ne plu konscion.

Jam mateniĝis kiam mi rekonsciiĝis kaj trovis min en malsanlito. Mi sentis la korpon senenergia kaj la gorĝon dolora. Mia kuzino tuj glutigis al mi medikamenton kaj kaĉon. Mi provis alvoki Yang-on per mia propra poŝtelefono, sed vane. La kuzino prezentis sian poŝtelefonon, kaj mi sukcesis lin kontakti. Evidente lia telefono rifuzis mian numeron. Mi kun raŭka voĉo al la poŝtelefono diris: “Yang, mi estas Yu. Mi sciiĝis ke vi malsaniĝis. Kiel vi fartas nun? En kiu hospitalo vi restas? Mi nun estas en Wuhan. Mi volas vin vidi!”

Post nelonge Yang venis al mia malsanlito. Fakte, antaŭ du semajnoj, li malsaniĝis suferante de enterito. Nun li jam resaniĝis. Hieraŭ li tranoktis ĉe sia kolego, ĉar ili kune spektis futbalmatĉon ĝis profunda nokto. Atentinte ke li estas pli maldika ol antaŭe, mi vere sentis kordoloron, sed tamen mi estis tre ĝoja vidi lin starantan antaŭ mi. Mi emis ploregi sur lia ŝultro, tamen mi min tenis.

Reveninte de Wuhan, mi fartis ne bone, havante malbonan apetiton, dormemon kaj hazardajn vomemojn. Xue rimarkis la ŝanĝojn en mia korpo kaj subtile demandis min kiam estis mia lasta menstruo. Ĉe ŝia demando mi konsterniĝis kaj ekmemoris ke mi ne menstruis jam du monatojn. Mi estas graveda, ĉu? Kion fari? Dume unu ideo venis al mi en la kapon: eble la infano povus allogi Yang-on reveni al mi. Ĉe korpa ekzameno la kuracistino asertis ke mi estas graveda. Sed mia plezura espero tuj rompiĝis, kiam ŝi diris al mi ke mi ne povos naski la infanon, ĉar mi en Wuhan ricevis injektojn kaj prenis medikamentojn, el kio jam rezultis misformo de la embrio. Mia emocio ondis kvazaŭ dum veturo per onda fervojo. Ricevante la abortigan operacion, mi inundis per solecaj larmoj la blankan litkusenon.

La vetero estis tiel malvarma kiel mia koro. Iuj konatoj miregis ke mi tiom malgrasiĝis. Kun dolora emocio, malbona apetito, sendormemo kaj forta sopiro al Yang, ĉu mi povis ne malgrasiĝi? Mi ŝanĝis miajn laboron kaj loĝejon por laŭeble forgesi la pasintaĵojn. Efektive mi neniel forgesis lin, timante perdi la memoron pri la pasinteco. Ho, ve! Mia koro balanciĝis kvazaŭ soleca boato sur vasta maro. Kie estas ĝia haveno?

Komence de 2009 estis sunbrilaj tagoj, tamen mia malĝoja koro estis ŝajne kovrita de densaj nuboj. Iutage mi hazarde vidis unu konatan figuron sur la vojo apud mia loĝejo. Tiu estis Yang! Mia koro ekserenis kiel somera ĉielo post ŝtormo. Ĉu li jam revenis al Vudan?

Xue komunikis al mi, ke Yang refoje laboras en la Vudan-a Loterio-Centro kaj ke neatendite kaj mirinde li jam promociiĝis al vicdirektoro.

Mi ofte staris sur mia balkono, fiksrigardante al la vojo kun la espero, ke iun tagon li subite aperos sube kaj laŭte vokos al mi: “Hej, la etulino, kion vi rigardas? Venu malsupren kaj akompanu min! Rapidu, alie mi batus vin!” Sed tiu tago neniam venis.

Mi ne plu restis malaŭdaca aŭ deteniĝema. Kun plena kuraĝo, mi humile prenis la publikan telefonon kaj alvokis lin. Rekoninte mian voĉon, li demandis malvarme: “Kion vi deziras?”

Mi perdis la parolkuraĝon, forgesinte ĉiujn vortojn kiujn mi jam preparis. Malrapide kaj malglate mi diris: “Mi... loĝas en...”

“Mi scias kie vi loĝas. Kio okazis?” Li parolis tiel malvarme kiel frosta vento en vintro. Li daŭrigis: “Mi estas okupita nuntempe. Se vi ne havas gravan aferon, do ĉesigu la telefonadon.”

La komuniko jam estis tranĉita, kaj en la telefona budo stulte staris mi sola kvazaŭ vundita ŝafeto lekanta sian vundon. Posttagmeze mi ricevis mesaĝeton de Yang: “Yu, ni jam interkonsentis ke ni ne kontaktu unu la alian dum unu jaro. Bonvolu observi vian promeson.” Vere mi trovis neniun vorton por repliki.

Mi observis liajn vortojn kaj ne plu kontaktis lin. Kalkulante la tagojn, mi esperis ke la tempo pasos flugrapide kaj ke post unu jaro la situacio ŝanĝiĝos tiel, ke ni ambaŭ rekuniĝos kiel antaŭe. Tamen mi estis naive malprava. Post nelonge senkompata bato trafis mian koron, kiu estis tiel fragila kiel vitrovazo. Iun posttagmezon survoje al la oficejo, mi vizaĝalvizaĝe renkontis Yang-on irantan kun bela knabino manenmane. Li senparole ĵetis flugan rigardon sur min kaj tuj preterpasis ĉirkaŭpremante la talion de la knabino per brako, kiu antaŭe ĉirkaŭpremis la mian. Ĉu ŝi estas la filino de iu gvidanto? La ĉielo griziĝis en miaj okuloj kaj mi tre emis kriegi sur la strato.

Tiunokte venis Xue, ricevinte mian telefonvokon. Sur ŝia kolo mi ploradis kaj ĝemadis laŭte. Xue estis konsternita. Ŝi provis konsoli min, dirante: “Yu, ne agu tiel. Rigardu la aferon kiel sonĝon. Forgesu ĉion pasintan kaj komencu ree.”

Tio, kio afliktis min, estis ke mi ne scias la veran kialon de lia disiĝo. Xue al mi diris: “Mi iru al li por eltrovi la veron.”

En la sekva tago Xue vere iris al Yang kaj tiu diris al ŝi: “Fakte, mi vere amis Yu-on, alie ni ne batalus kontraŭ miajn gepatrojn. Sed pro unu afero mi ne povis daŭrigi la amon. Yu ne povas koncipi infanon, ŝi ne devas kaŝi tion antaŭ mi. Vi scias ke mi estas la solfilo en mia familio, mi nepre havu mian propran idon.”

Xue sentis liajn vortojn kaj kolerigaj kaj ridindaj. Ŝi rakontis al Yang pri mia gravediiĝo kaj pri mia aborto kaŭzita de la peniga vojaĝo al Wuhan. Li estis mirigita kaj konfuzita. Xue demandis al li kiu diris ke mi ne povis koncipi infanon. Li diris ke hazarde li legis la tekston de surreta babilado inter mi kaj mia kuzino, kaj la kuzino avertis min pri prevento de gravediĝo, mi respondis: “Kuzino, ne estu maltrankvila. Mi ne povas koncipi infanon.” Li interpretis “ne povas koncipi infanon” kiel “ne havas kapablon koncipi”. Li naĝis en sia penso dum kelkaj tagoj. Detale esplorrigardinte min je la talimezuro de ĉirkaŭ 50 centimetroj kaj la maldika figuro, li konkludis ke mi nepre ne havas kapablon koncipi infanon kaj intencas kaŝi la fakton antaŭ li. Kelkfoje li deziris min demandi pri tio, sed li ne kuraĝis, timante ofendi mian memrespekton. Kvankam li amis min forte, tamen li malvolis ne havi infanon en la estonteco. Do li falis en dilemon. Fine li elektis eviti min.
Xue diris: “Nun la fakto estas klara kaj tio nur estas miskompreno. Ĉu vi povas al Yu turni vian koron? Yu ĉiam atendas vin. Iru por trankviligi ŝian rompitan koron. La abortiga operacio tiom doloras al ŝi en la korpo kaj la animo.” Yang klinigis sian kapon, aspektante ĉagrena kaj li esprimis al Xue ke li bezonas kelkajn tagojn por pripensi la aferon.

Post kelkaj tagoj, mi ricevis mesaĝeton de Yang: “Yu, mi petegas vian pardonon! Mi vere amis vin, sed la amo ruiniĝis pro la miskompreno. Nun mi ne havas kuraĝon reveni al vi ĉar mi jam enamiĝis en alian fraŭlinon. Vundinte vin, mi bedaŭras. Sed mi ne volas vundi alian knabinon kiu estas ankoraŭ tiel afabla kia vi. Mi scias ke la agrablaj pasintaĵoj inter ni ambaŭ estas malfacile forgeseblaj, tamen, mi kredas tempo povos enterigi ĉion. Denove mi petegas vian pardonon!”

Rigardante supren, mi trovis ke la vintraj sunradioj restas kvazaŭ la rideto de hipokrita viro. Laŭ veterinformoj, mezneĝo estis falonta kaj ventego estis blovonta dum la venontaj tagoj. Mi deziris, ke uragano kirladu furiozan neĝon por tute purigi la mondon.

Bonvolu atenti, novaj novaj registrintoj!

Nuntempe la forumo provizore permesas afiŝi nur al registritaj uzantoj; ne-registritaj uzantoj povas nur foliumi, sed ne afiŝi.

Bonvolu atenti:
1. Dum registriĝo, bonvolu provizi validan retpoŝtan adreson, alie via konto ne estos konfirmita kaj aktivigita.
2. Post registriĝo, atentu vian retpoŝtkeston. Kutime vi ricevos konfirman retmesaĝon ene de 24 ĝis 48 horoj post registriĝo. Bonvolu ĝustatempe kontroli kaj respondi. Se via konto restas neaktivigita post kelkaj tagoj, la sistemo aŭtomate forigos viajn registriĝajn informojn.

——泾川县老年大学成为我用世界语传播中国歌曲的新起点

尊敬的各位领导、各位老师、同学们、朋友们：

大家好！我叫黄银宝，今天，从老年大学正式毕业了。

三年前刚一退休，就赶上泾川县老年大学首次招生，本就不懂音乐的我，也被夫人“忽悠”进了老年大学学音乐。我坐在最后一排，掰着手指头数七个音符，心里直打鼓：这把年纪，能学会吗？

学到练声阶段，我惊讶地发现：老师教我们练声的音节，竟然和我喜爱的世界语的发音一模一样！世界语的每一个音节都适合拿来练声。于是我下定决心：学好音乐，用世界语把中国歌曲传播到世界各地。

三年来，在三位导师的指导下，我从零起步，学会了唱歌、电吹管和简谱制作。我把自己学唱的歌曲全部用世界语翻唱，在国内外30多个平台发布了100多首演唱视频，还制作了600多首动态简谱。

2024年8月，我去了非洲坦桑尼亚，参加第109届国际世界语大会。那场会议有68个国家、800多人出席。在国际晚会上，我吹奏了《夕阳红》，和朋友们用世界语演唱了《茉莉花》《我和你》。演出结束后，一些外国朋友追着我学唱中国歌曲，还有人随着中国旋律翩翩起舞。那一刻，民族自豪感油然而生。

那次经历让我感受到：中国的音乐深受外国人的欢迎，世界语可以成为让中国音乐走向世界的桥梁。我决定翻译出版世界语版《中国歌曲选》。

完成初稿后，2025年12月，第6届线上国际世界语大会为我开设了《中国歌曲》专场音乐会，我演唱的17首歌曲视频被循环播放，受到各国观众的欢迎。

最近，我翻译编撰的《中国歌曲选》世界语汉语版第一卷在德国出版，这本书精选400首歌曲，共850页。

这本书的出版，首先要感谢县委和县政府为我们搭建了老有所学、老有所乐的平台。感谢学校领导和全体工作人员为我们的辛勤付出。

要特别感谢我的三位音乐导师——王丽华老师、刘禧峰老师、高霞老师，以及三年前“忽悠”我进老年大学的我的夫人、也是我的声乐班同学——李改莲。没有他们的支持，就没有这本书。

现在，我把它作为我三年学习的毕业答卷，郑重地献给我的母校——泾川县老年大学和我的三位导师，并真诚地道一声：谢谢！

有人问我：你都退休了，折腾这些图什么？

我说：老年大学给了我人生的第二个春天。年龄不是学习的枷锁，退休不是终点，而是全新的起点。世界语是桥梁，音乐也是桥梁。两座桥梁合在一起，中国文化就能走向世界。

我虽已退休，但仍愿做一个修桥的人。

最后，我想对退休的朋友们说：请您走进老年大学，拥抱学习，书写人生的“第二个春天”！

祝愿

大家

身体健康，学有所成，乐享晚年！谢谢大家！

Du tagoj en la montaro

1

En 2016 mi estis volontulo de Eduka Fondaĵo Maitian de Guangdong, Ĉinio, kiu helpas malriĉegajn lernantojn. Aŭtune de tiu jaro, mi kun tri volontuloj komisie de la fondaĵo iris al la montaro de la nord-okcidento de la provinco Hubei por viziti tri malriĉegajn familiojn. Se konfirmite estas, ke la familio ja vivas en stato de malriĉego, la fondaĵo subvencios ties infanon, ĝis tiu finos sian lernejan studadon.
Frumatene de la 14a de septembro, en griza ĉapelo kaj oranĝa vesto surpresitaj per la emblemo de Eduka Fondaĵo Maitian, ni kvarope veturis per mia aŭto el la urbo Vudan al la elementa lernejo de la urbeto Daje de la gubernio Zusan. Konsiderante, ke en la sekva tago estos la Aŭtunmeza Festo, ni speciale kunportis lunkukojn kiel donacon por la lernantoj – oni frandas lunkukojn en la festo laŭ tradicia konvencio.

Tagmanĝinte antaŭ tagmezo en la gubernia urbo, ni ekveturis laŭ zigzaga ŝoseo tra montegoj. Ĉar pluvegis en la lasta tago, la aero estis tiel freŝa, ke ni sentis nin komforte. La rojo laŭ la ŝoseo ŝvelis plene kaj torentis. Amasoj da blankaj nuboj flirtis ĉirkaŭ montoj orflavigitaj de folioj de likvidambaroj. Post unu horo, ni venis al ĉedekliva longa ponto, kaj trovis, ke la pontofino estas blokita de grundo kaj ŝtonoj disfalintaj desur la monto. Veturiloj devis trapasi la larĝan riverfluejon. Kvankam la fluejo ne estis profunda, tamen mi ne volis riske stiri la aŭton tra la fluejo. Vidinte, ke kelkaj veturiloj sinsekve ĝin travadas, mi prove ekstiris la aŭton malsupren. Mi avertis la tri kunulojn: „Atentu! Lasu la pordojn malŝlositaj. Se la aŭto paneas en la akvofluejo, prenu vian pakaĵon kaj forlasu la aŭton ...”

„Sed mi ne scipovas naĝi,” fraŭlino San Lin intermetis.

„San Lin, vi sekvu min. Okaze de paneo restu aplomba! Vi du knaboj travadu la fluejon manenmane. Se subite venus monta inundo, ne prenu ion ajn kaj tujtuj kuru duope al la bordo. Ĉu vi memoras?”

„Jes, memoras!” ĉiuj respondis streĉite.

Mi, fiksrigardante la larĝan akvofluon, firmege tenis la stirilon, dum regis morta silento ene de la aŭto. Ĉiuj retenis sian spiron ĝis la aŭto surrampis la transan ŝoseon.

Post duonhoro de veturado ĉirkaŭ montoj, ni atingis pramejon de rivero Baro, trans kiu estas la urbeto Daje sur la supro de monto. Laŭ la regulo, aŭto kia la mia devis pagi kvardek juanojn por suriri la pramon. Strange, la biletvendisto, ignorante mian aŭton, ne postulis de mi pagon. Mi faris spontanean proponon de pago, sed li rifuzis, dirante, ke mia aŭto ĝuas liberan transiĝon. Mi scivolis la kialon, tamen li foriris sen respondo.

Mia aŭto deiris de la pramo, kiam mezaĝa viro renkonte nin salutis. Li estis la lernejestro. Efektive, pro timo, ke ni eble perdos la vojon, li jam atendis ĉe la pramejo longe por konduki nin al la lernejo. Eduka Fondaĵo Maitian komencis helpi ĉi-tieajn lernantojn antaŭ ok jaroj. Ĉiujare venis malsamaj volontuloj. Komence troviĝis pli ol sesdek lernantoj kaj kvar geinstruistoj en la lernejo, sed ĉi-jare restis nur dek du infanoj. La lernejestro kaj lia edzino samtempe servis kiel instruistoj, kontistoj kaj kuiristoj. Survoje mi rememoris la okazaĵon sur la pramo kaj demandis la lernejestron, kial oni rifuzis mian pagon. Tiu ridete klarigis: „Plurajn jarojn antaŭe, la filo de la pramisto, kiu estis mia lernanto, estis trafita de leŭkemio. Li ne kapablis pagi la altan koston de kuracado. Ĝuste kiam li estis senespera, Eduka Fondaĵo Maitian kolektis monon de bonkoruloj por lia filo. Sekve, kiam ajn li vidas volontulojn kun Maitian-emblemo sur sia pramo, li ne akceptas ties pagon.”
„Kiel fartas lia filo?” mi demandis scivole.

La lernejestro suspiris: „La infano tamen mortis post tri jaroj de kuracado. Ve! Eble tio ja estis lia sorto.”

2

La dek du infanoj ĵus vekiĝis el sia siesto, kiam ni eniris la lernejon. Rekoninte en ni Maitian-volontulojn, ili ege ekscitiĝis kaj tute ne sentis fremdecon al ni. Male, traktante nin kiel intimajn amikojn, ili petegis, ke ni ludu kaj kantu kun ili, ankaŭ rakontu historiojn. Ni disdonis al ili po skatoleton da lunkukoj. Tiuj ĝoje kaj hontemete gustumis la kukojn dise en la klasĉambro, en la dormoĉambro aŭ sur la ludkampo. Estis plezurige por ni interagi kun la infanoj. Tamen la feliĉa tempo estis mallonga. La infanoj loĝis respektive en radiuso de pli ol dek kilometroj. Je la kvara kaj duono, ili foriris hejmen por pasigi la Aŭtunmezan Feston. Sed postrestis unu knabineto el la unua klaso, ĉar plej malproksima estas ŝia hejmo, kiun ni vizitos en la sekva tago, kaj ŝi gvidos nin.

Tiun nokton, ni loĝis en la sola malgranda gastejo de la urbeto. La ĉambro estis vere simpla: sen mebloj krom ligna tabulo sur du benkoj kiel lito, sur kiu kuŝas kapkuseno el grenŝeloj kaj maldika lankovrilo. La aŭtuna nokto en la montaro estis iom malvarma, tiel ke mi malfacile ekdormis. Kiam mi preskaŭ ekdormis, longakruraj moskitoj gaje kantadis kvazaŭ en koncerto laŭvice ĉe miaj oreloj. Tial mi ŝaltis la lumon kaj faris geriladon kontraŭ ili ĝis la tagiĝo.

Post matenmanĝo, la lernejestro veturigis la du junulojn per sia motorciklo por viziti du proksimajn familiojn, kaj mi kun fraŭlino San Lin iris viziti la plej malproksiman familion. Gvidate de la knabineto, mia aŭto serpentumis sur monto. La ŝoseo estis tiom mallarĝa, ke mi maltrankvile pensis, kion mi faros se aŭto venos de antaŭe. Ho, kion mi timis, tio ĝuste aperis. Ĵus atinginte la supron de monto, mi renkontis kamparan kamionon venantan kontraŭen. La vojo estis tro mallarĝa, ke du aŭtoj preterpasu unu la alian. La ŝoforo elkamioniĝis kaj alproksimiĝis al mi, ŝajne volante, ke mi malantaŭeniĝu por lasi lin pasi. Sed vidinte la Maitian-emblemon sur mia vesto kaj ĉapelo, li ekdiris afable: „O, vi estas anoj de Maitian? Mi malantaŭenigos mian kamionon.”

Do, lia kamiono retroiris, kaj mia aŭto malrapide antaŭeniradis. Tiel ni veturis proksimume duonkilometron ĝis larĝa loko, kie li haltigis sian kamionon ĉe la vojrando por lasi min preterpasi. Mi salute mansvingis al li, dirante: „Dankon, sinjoro!”

Li hupis efemere kaj ridete respondis: „Ne dankinde!”

„Ŭa, ne atendite, nia Fondaĵo Maitian estas tiom fama ĉi tie!” fraŭlino San Lin diris fiere.

„Certe!” eĥis mi ankaŭ fiere.

Baldaŭ mia aŭto ekrampis sur pli altan monton kun krutaĵo dekstre kaj abismo maldekstre. Fraŭlino San Lin konsternite flustris: „Terure!”

„Ne timu. Mi ofte veturis sur monta vojo kaj havas bonan teknikon.” Por mildigi la streĉan atmosferon, mi ekbabilis kun la knabineto: „Lernanteto, kiom ofte vi hejmeniras?”

„Unu fojon semajne,” respondis la knabineto timide.

Mi informiĝis, ke ŝia patro mortis, ŝia patrino reedziniĝis foren, kaj ŝi ne havas avon, nur avino prizorgis ŝin. En la semajnofino ŝi devis sola piediri hejmen. Mi daŭre demandis ŝin: „Ĉu vi sentis vin timema, kiam vi sola piediris la vojon?”
„Ne.”

„Vi estas brava!” Rideto aperis sur ŝia vizaĝo, kaj mi daŭrigis: „Ĉu lacigis vin, piediri tian longan vojon?”

„Ne tro lace. Mi iris iom kaj ripozis iom.”

Subite ni renkontis amaseton da homoj, kiuj riparas difektitan parton de la vojo. Mezaĝulo, svingante sian brakon, ekkriis al ni: „Haltu ĉe la vojrando, ĝis la riparado finiĝos.” Li, paŝante al ni, serioze aldonis: „Rigardu, en la alia flanko atendas kelkaj veturiloj.”

Eliginte la kapon, mi laŭte demandis: „Kiel longe ni devos atendi?”

„Eble ...” Ĵetinte sian rigardon en mian aŭton, li tuj ŝanĝis sian tonon: „Ĉu ĝi estas aŭto de Maitian?”

Mi jesis.

Sin returnante, li per laŭta voĉo ordonis la laborantojn: „Haltu, haltu momenton! Lasu la aŭton de Maitian pasi unue.”

Ha, ankoraŭfoje ni ne atendis!

3

Post kiam mi parkumis la aŭton sur la ebena grundo ĉe krutaĵo, la knabineto malsupren montris al ni terkabanon en la ravino, dirante, ke ĝi estas ŝia domo. Al la domo zigzage kondukis mallarĝa kaj kruta pado laŭ defluiga fosaĵo, ĉe la alia flanko estis abismo, el kiu aŭdeblis la obtuza murmurado de rojo. Pro la pluvego de antaŭhieraŭ, la pado fariĝis kota kaj glitiga, tiel ke ni tri devis paŝi manenmane, kun la knabineto la unua, mi en la mezo kaj fraŭlino San Lin la lasta. Mi firme tenis ilin ambaŭ per po unu mano. Dum ni sobiradis, mi sentis, ke tremetadas la mano de fraŭlino San Lin. Mi kuraĝigante avertis ilin: „Restu trankvila. Atentu viajn piedojn.”

„Jes, jes.” Kvankam fraŭlino San Lin estis nervoza, tamen ŝi elbuŝigis frazon, kiu preskaŭ kortuŝis min ĝis larmoj: „Se mi glitos kaj estos falonta, vi certe lasu mian manon, por ke mi ne forportu ĉiujn kun mi.” Oni scias, kiu falos en la abismon, tiu perdos la vivon.

Finfine ni atingis la fundon de la ravino kaj la knabineto ekkuris gaje al la kabano, vokante: „Avinjo, avinjo!”

„Aj, ĉu vi jam venis? Mi atendis vin longe.” En la korto staris magra maljunulino kun kurbeta dorso. Vidinte min kaj fraŭlinon San Lin, ŝi varme salutis: „Bonvenon, honoraj gastoj!”

„La lernejestro diris, ke la geonkloj venas viziti vin,” la knabineto prezentis nin ambaŭ tiel.

„Bone, bone.” La maljunulino rapide alportis du seĝojn kaj kvadratan benkon, poste metis du glasojn da boligita akvo sur la benkon, kaj kun bedaŭro diris: „Pardonon! Mi ne havas tefoliojn.”

„Ne gravas.” Fraŭlino San Lin milde diris: „Avinjo, ni estas volontuloj de Eduka Fondaĵo Maitian Ĝi estas organizaĵo speciala por helpi malriĉajn infanojn. Ni faros enketon pri via familio. Bonvole sidiĝu.”

La maljunulino diris al mi: „Ankaŭ vi sidiĝu. Mi prenos plian seĝon.”

„Ne, ne. Mi faros fotadon, ne necesas sidi. Ĉu vi permesas, ke mi faru fotadon en kaj ekster la domo?”

„Laŭ via bontrovo.” Dirante, la maljunulino ridete eksidis ĉe fraŭlino San Lin kaj laŭdis: „Knabino, vi aspektas tre okulplaĉa. Jen via vizaĝo, blankeca kaj delikata. Certe agrablaj estas la vento kaj akvo en la urbo!”

Fraŭlino San Lin ruĝiĝante diris: „Dankon pro via laŭdo! Avinjo, respondu miajn demandojn, ĉu bone?”

Do ŝi komencis sian enketon, dum mi ekfotis la domon. Ĝi estis tiel kaduka, ke la pordoj kaj fenestroj misformiĝis kaj unu klinita muro estis apogita per ligna fosto.
Subite, la knabineto elkuretis kun nemalfermita skatoleto da lunkukoj, kriante: „Avinjo, rigardu! La geonkloj donacis al ni.”

„Kio estas tio?” demandis la maljunulino.

Malferminte la skatoleton, la knabineto elprenis unu lunkukon kaj donis ĝin ĝis la buŝo de la avino, dirante: „Manĝu.”

Mordinte pecon, la maljunulino ekmaĉis malrapide kaj diris: „Aĥ, ĝi estas bongusta. Kio estas ĝi?”

La knabino respondis: „Ĝi estas lunkuko.”

„Ho, ĉu ĝi estas lunkuko? Mi neniam vidis lunkukon.”

Aŭdinte tion, mi preskaŭ ekploris.

La maljunulino estis tre babilema. Finrespondinte la demandojn de fraŭlino San Lin, ŝi ekbabilis pri siaj edzo, filo, eksbofilino kaj nepino, poste pri sia kultivado kaj okazaĵoj en la vilaĝo. Ŝajnis, ke ŝi ne povas ĉesigi sian babiladon.

Kiam fraŭlino San Lin proponis adiaŭon, la maljunulino, tenante ŝian manon, decideme diris: „Ne, Ne. Vi ne foriru. Restu por tagmanĝo. Mi tuj kuiros. Bonvole atendu momenton.”

Mi mensogis: „La lernejestro jam preparis nian tagmanĝon. Li estas atendanta nin.”
„Ho, estas tiel. Certe la lernejestra manĝaĵo estas pli bongusta ol la mia,” ŝi diris honeste.

Ĉe la adiaŭo, mi elpoŝigis kelkcent juanojn kaj donis al ŝi, iom mensogante: „Jen estas subvencio el la fondaĵo por la knabineto.”

Puŝante mian manon, ŝi rifuzis: „Ne, ne. Mi ne akceptas vian monon. Hodiaŭ mi tre ĝojas kaj kontentas, ke vi multe babilis kun mi. Mi ne bezonas monon.”
„Aĉetu iujn necesaĵojn por via nepino.”

Post puŝado tien kaj reen plurfoje, fine ŝi akceptis mian monon kaj sincere petis: „Venu por babili kun mi, se al vi estos oportune. Tio estas pli bona ol io ajn.”

Post kiam mi kaj fraŭlino San Lin forlasis la kabanon, la maljunulino kun la knabineto staris ĉe la enirejo de la korto kaj senĉese mansignis al ni, montrante malfacilan disiĝon. Grimpinte sur la deklivon kaj reveninte al la pado, mi retrorigardis kaj vidis, ke la maljunulino ankoraŭ staras ĉe la enirejo, suprenrigardante al ni. En tiu momento, mi ekkomprenis: por ŝi, akompanado estas pli valora ol mono, kaj soleco pli turmenta ol malriĉeco.

Iam, en la okdekaj jaroj, mi konis homon, kiu nomiĝas Esperanto. Mi estis parkumanta mian aŭtomobilon, kaj tiam mi perceptis, ke iu taksio haltis proksimume de mia veturilo. El ĝi eliris ŝoforo, kiu sin direktis al mi. Estis vintre kaj la loko estis iom mallume. Mi timis, sed la homo tuj trankviligis min, dirante, ke li ne estas rabisto kaj li tuj demandis al mi:

- Ĉu vi nomiĝas Esperanto?

Kaj mi kompreneble respondis:

- Tute ne!!! Mi estas instruisto de Esperanto! Kial vi demandas tion al mi?

Kaj li respondis:

- Ĉar mi mem nomiĝas Esperanto!

- Ĉu vere???? - mi demandis.

Kaj li prenis sian identigilon kaj montris al mi. Kaj tie estis skribite: Esperanto Noblat Jr., filo de Esperanto Noblat.

Mi demandis:

- Ĉu vi estas esperantisto?

- Ne! (Fakte li estis simpla homo kaj tutcerte ne interesiĝas pri lernado de lingvoj).

- Sed, kial vi nomiĝas Esperanto?, mi demandis kaj li aldonis:

- Mia avo elektis tiun nomon por mia patro kaj li ŝatis ĝin kaj ankaŭ nomis min Esperanto. Mi decidis paroli al vi, ĉar mi vidis sur la malantaŭa glaco de via aŭtomobilo tiun gluafiŝon ESPERANTO, LINGVO INTERNACIA, kaj pro tio mi pensis, ke vi ankaŭ nomiĝas Esperanto.

Do, jen tiu estas la tago, kiam mi konis homon, kiu fakte nomiĝas Esperanto.

(El la libro "Saluton Samideano", verkita de Aloísio Sartorato)

https://esperantomovado.blogspot.com/2014/12/mi-nomigas-esperanto.html

Filino kaj ŝia patro

Yin Jiaxin

En la tago de emeritiĝo de Lin Pinpin, oni faris por ŝi simplan adiaŭan feston. La kolegoj diris multajn ĝentilaĵojn, kaj ŝi esprimis sian dankon ridetante, dum en la koro ŝi pensis pri la hejmaj aferoj.

Emeritiĝinte, ŝi, kvindekkvinjara, devus sin distri, tamen ŝi fariĝis eĉ pli okupata, ne pro siaj privataj aferoj, sed pro ofta vizitado al la gepatroj. Ŝia loĝejo ne estis malproksime de tiu de la gepatroj, je dudek minutoj per biciklo. Ŝia patro, okdekkvarjara, estis paralizita preskaŭ tri jarojn. Pro la malfortaj kruroj, li devis sin apogi sur muro por paŝi, kaj bezoni rulseĝon por pli longa distanco. Ŝia patrino, du jarojn pli juna ol la patro, suferis de alta sangopremo kaj diabeto. Lin Pinpin havis pli aĝan fraton, kies familio loĝis en Shenzhen, kiu estis tre malproksima. Ŝia frato kun la
familianoj vizitis la gepatrojn nur unufoje en pluraj jaroj, iafoje salutante ilin per telefono. Lin Pinpin neniam donis atenton al tio, ke la frato ne povas prizorgi la gepatrojn. Kaj ŝi opiniis, ke ŝi devas prizorgi la gepatrojn kiel filino loĝanta proksime, .

Iun tagon ŝia patrino telefone diris, ke ŝi sentas sin senforta, eble malvarmumante. Lin Pinpin demetis la telefonon kaj tuj biciklis al la gepatroj. Enirinte la pordon, ŝi vidis,ke la patrino kuŝas flanke sur la sofo, kaj la patro en la rulseĝo frapadas la plankon per sia apogbastono, “dun-dun-dun”, murmurante ke li malsatas.
Lin Pinpin rapide lavis rizon por kuiri. Ĉar la patrino suferis altan sangopremon kaj diabeton, kaj la patro havis malsanan renon, do ŝi metis malmulte da oleo kaj salo en la manĝaĵo. Kiam la manĝo pretiĝis, ŝi alpuŝis la patron al la tablo kaj verŝis al li bovlon da supo. Tiu ĉi, post unu gustumo, eksulkigis la brovojn kiel tuberon, demetis la kuleron, kaj voĉegis kvazaŭ tondro: “Ĉi tiu supo estas kiel boligita akvo! Vi certe forgesis meti salon, ĉu?”

Lin Pinpin pacience klarigis: “Paĉjo, la kuracisto diris, ke vi kaj panjo ne manĝu
trosalaĵon, kiu malutilas al via sano. Mi metis nur iomete da salo.”

“Diable!” La maljunulo frapegis la tablon, tiel ke eksaltis la bovloj kaj manĝobastonetoj, kaj la supo disverŝiĝis. “Kia kuracistaĉo! Mi nur scias, ke la manĝo ne estas manĝebla! Vi kuiris jardekojn kaj ankoraŭ ne scias salecon aŭ malsalecon? Ĉu vi vivis samkiel hundo?”

La maljunulino flanke admonis: “Olda Lin, parolu malpli, Pinpin ja intencis por nia bono.”

“Ne intervenu!” La maljunulo silentigis la maljunulinon per krio, kaj daŭre insultis: “Ĉar mi estas paralizita, vi intence faras la manĝaĵon neglutebla por turmenti min, ĉu ne? Vi nun havas fortajn flugilojn, do ne plu konsideras min via patro!”

Mordante sian lipon, Lin Pinpin silentis kun la kapo klinita. De la infanaĝo ŝi konis la patran temperamenton: li ofte koleriĝis pro bagatelo, eĉ pro nenio, kaj neniu povis lin persvadi. Silente ŝi forviŝis la disverŝitan supon, kaj rekuiris la supon kaj la pladojn. La maljunulo restis malkontenta en la tuta manĝo, dum la maljunulino ĝemadis

La sekvan tagon Lin Pinpin denove iris kuiri por la gepatroj. Ĉi-foje ŝi speciale atentis la salecon. Sed tuj kiam la patro ekmanĝis, li, ĵetinte la manĝobastonetojn kaj kraĉinte surplanken, eksplodis eĉ pli forte ol la antaŭa tago: “Lin Pinpin, ĉu vi intencas insidi kontraŭ mi? Hieraŭ neglutebla, hodiaŭ denove, vi deziras, ke mi ne manĝu, ke mi mortu pro malsato, ĉu?”

Per la voĉo mallaŭta sed la tono iom pli malmola ol kutime, Lin Pinpin ekrezonis: “Paĉjo, mi jam diris al vi, tro da salo malbonas por via sano. Via sangopremo estas alta, kaj lastan fojon en la hospitalo ankaŭ la kuracisto...”

Antaŭ ol ŝi finis, la maljunulo ekprenis la apogbastonon kontraŭ la rulseĝo kaj svingis ĝin al ŝi. Lin Pinpin ne sukcesis eviti, la ligna bastono peze trafis ŝian maldekstran suron. La doloro estis tiel ega, ke ŝi tuj klinis sin, kaj larmoj ekfluis. Ŝi levis la pantalonon kaj vidis, ke en la suro estas granda kontuzo blu-nigra.

“Olda Lin—” Elkurinte el la kuirejo kaj vidinte la kontuzon, la maljunulino ektremis, sed ŝiaj vortoj ne povis eliri. Kun ruĝiĝintaj okuloj, ŝi tenere karesis al sia filino la dorson, konsolante: “Pinpin, via patro ne intencis, tia estas lia temperamento, ne koleru pri li.”

Forviŝinte siajn larmojn kaj mallevinte la pantalonon, Lin Pinpin prenis la franĝobalailon el la manoj de la patrino, kaj ekpurigis la plankon. La patro restis senvoĉa. Oni ne scias, ĉu li konsciis, ke li trois?

Eltenante la doloron, Lin Pinpin lavis la manĝilaron kaj pretigis la kuracilojn por la patrino. Poste ŝi eliris el la pordo, ignorante la patron. Dum ŝi biciklis hejmen, larmoj simple ne ĉesis. Ŝi rememoris pri sia juneco, pri la suferoj, kiujn ŝia patrino eltenis dum tiuj jaroj, pri tio, ke okaze de festoj ŝi portis grandajn kaj malgrandajn donacojn al la gepatroj, kaj pri la okazaĵoj de hieraŭ kaj hodiaŭ. Ju pli multe ŝi pensis, des pli maldolĉe ŝi sentis.

Mallumiĝis, kiam ŝi atingis la hejmon. Ŝia edzo, Can Hanhe, estis pretiganta manĝon en la kuirejo. Aŭdinte la pordoknaron, li ekrigardis kaj vidis ŝiajn ruĝajn okulojn kaj strangan mienon. Li alproksimiĝis kaj zorge demandis: “Kio okazis? Ĉu io malbona ĉe panjo?”

Lin Pinpin sidiĝis sur la sofo, kaj la aflikto, kiun ŝi retenis la tutan vojon, finfine elverŝiĝis. Ŝi kovris la vizaĝon kaj ekploregis, interrompe rakontis la okazaĵojn de la du tagoj, kaj kiam ŝi parolis pri la kontuzo sur la suro, ŝi kuspis la krurumon. Sub la luma lampo la kontuzo aspektis terure: sur blu-nigra fundo troviĝis malhele ruĝa strio. Can Hanhe ekzamenis ĝin, profunde sulkigis la brovojn senvorte. “Mi neniam plu iros al ili,” diris plorsingulte Lin Pinpin. “Mi jam havas kvindek kvin jarojn, mi ne estas infano. Kiam ajn insulti min kaj kie ajn bati min. Kial mi devus toleri tion? Eĉ se li estas mia patro, mi ne plu suferos lian tian humiligon.”

Ŝi parolis rapide kaj kolere, larmoj kovris ŝian vizaĝon, kaj la tuko en ŝia mano tute malsekiĝis. Ŝi atendis, ke la edzo konsolu ŝin, dirante “jes, ne plu iru al ili” aŭ “paĉjo ja agis troe”. Sed Can Hanhe ne voĉis sed sidiĝis apud ŝi larmante.

Lin Pinpin konsolite pensis, ke la edzo kompatas ŝin, kaj ŝia koro varmiĝis. Ŝi volis diri: “Kial vi ploras? Ne estis vi batita,” sed antaŭ ol ŝi povis diri tion, Can Hanhe ekparolis per tre mallaŭta voĉo, preskaŭ kiel monologo: “Pinpin, vi estas feliĉa.”

“Kio?” Ŝi pensis, ke mem misaŭdis.

“Mi diris, ke vi estas feliĉa.” Can Hanhe levis la kapon kaj rigardis ŝiajn okulojn. En liaj iomete nebulaj okuloj estis plena seriozeco: “Vi en tia aĝo ankoraŭ havas patron, kiu povas bati vin, kaj patrinon, kiu atendas vian kuiradon.”

Parolante, lia voĉo raŭkiĝis: “Sed mi ne havas. Multfoje mi tiel sopiris miajn gepatrojn, ke en sonĝo mi aŭdis, ke mia panjo vokas mian karesnomon, kaj mi ĝojis neesprimeble, sed vekiĝinte mi trovis nur la malsekan kusenon. Mi volus, ke mia patro denove batu min, ke mia patrino denove insultu min, sed tia ŝanco ne povas sin trovi por eterne. Vi havas ĝin. Kiel feliĉa vi estas!”

Lin Pinpin ekmiris, ĉar ŝi neniam aŭdis la edzon paroli tiele dum la pasintaj tridek jaroj. Ŝia bopatro ne ĝisvivis la edziĝon de la filo, kaj kiam ilia filo trijariĝis ŝia bopatrino estis trafita de hepata kancero, kaj mortis post unu jaro. Tiatempe Can Hanhe perdis dek kilogramojn, kaj multaj blankaj haroj ekaperis ĉe liaj tempioj. Sed li neniam parolis pri la aflikto pro la forpaso de la patrino, male vivis kun optimismo kiel kutime: deĵori, aĉeti legomojn, kuiri, trinki iomete da vino kaj spekti televidserion. Ŝi pensis, ke li jam superis la aflikton kun paso de la tempo. Sed nun ŝi komprenis, ke iuj aferoj estis neniel forlasitaj.

Tiun nokton Lin Pinpin turniĝadis sur la lito kaj ne povis endormi, dum ŝia edzo baldaŭ ekdormis, kun spiro regula kaj ronkado mallaŭta. Ŝi turnis sin al lia flanko kaj rigardis lian vizaĝon. Sub la malforta lumo de la nokta lampo ŝi vidis la profundajn sulkojn ĉe liaj okulanguloj, rememorante, ke kiam ili geedziĝis, li havis densajn brovojn, peĉ-nigrajn harojn kaj blankegajn dentojn.

Je la sesa de la sekva mateno ŝi ekaŭdis bruon en la kuirejo. Post kiam ŝi tualetis, Can Hanhe jam stufis poton da ripaĵo-supo, kies agrabla odoro tiklas la nazon. Li enverŝis la supon en termogamelon kaj solide turnis la kovrilon.
“Jen, iru rapide al panjo,” dirante, Can Hanhe transdonis al sia edzino la termogamelon kaj sakon da ĵus vaporumitaj mantooj. “La manĝo sufiĉas. Vi manĝu kune kun ili.”

Tenante la termogamelon, Lin Pinpin ekridetis, kaj samtempe emis larmi. Ŝi volis diri al li “dankon”, sed sentis, ke estus tro fremde diri dankon inter geedzoj. Ŝi nur diris milde: “Do vi sola manĝu vian tagmanĝon.”

“Jes, bone. Rapidu.”

Ŝi eliris el la pordo, surbicikliĝis kaj sin direktis al la loĝejo de la gepatroj. Ankoraŭ ne plene vekiĝis la strato antaŭ la sepa horo, ankoraŭ brilis la stratlanternoj, kaj la vento estis pli malforta ol la antaŭa tago. La termogamelo en la korbo ete ŝanceliĝis kun la rulado de la bicikloradoj.

Kiam Lin Pinpin malfermis la pordon per sia ŝlosilo, ŝia patrino ĵus leviĝis, kaj vidinte ŝin, ŝi miris momente. En ŝiaj okuloj ekbrilis lumo kompleksa: kortuŝeco kaj kulposento. Ŝi ridete transprenis la termogamelon kaj iris en la kuirejon. Kiam Lin Pinpin metis bovlon da la ripaĵo-supo sur la tablon, ŝi diris al la patro: “Paĉjo, la supo estis ĵus stufita de via bofilo. Vi gustumu.”

La maljunulo senvoĉe ĵetis rigardon al la filino kaj komencis manĝi la supon. La ripaĵo estis kuirita tre konvene por li: la viando apartiĝis de la osto per unu tuŝo de la manĝobastonetoj. Maĉante la viandon malrapide, li faris neniun kritikon pri ĝia saporo. La manĝo okazis silente. Neniu parolis, kaj aŭdiĝis nur la sonoj de bovloj kaj kuleroj.

La tagoj daŭris kiel kutime: Lin Pinpin konstante vizitis la gepatrojn, la patrino ĉiam estis parolŝparema kaj la patro kolerema aŭ pro nekonvena manĝaĵo, aŭ pro akvo tro varma, aŭ sen ia kialo — li simple trovis ĉion ĝena. Lia voĉo estis laŭta, lia spiro forta, kaj kiam li koleregis, li eĉ ĵetis aĵojn: apogbastonon, teleron, tason kaj kion ajn ĉe lia mano. Iufoje Lin Pinpin estis batita per la apogbastono je la brako, sur kiu montriĝis granda blua makulo. Alian fojon, dum ŝi viŝis korpon por la patro, tiu ĉi senkiale ekkoleris kaj frapis ŝin sur la nukon, tiel ke ŝiaj oreloj zumis longe. Ĉiufoje la
maljunulino penis malhelpi sian edzon, sed neniam sukcesis. Tiu ĉi insultis ankaŭ la edzinon, dirante, ke ŝi tro dorlotas la filinon, tiel ke la filino fariĝis pli sentaŭga. La maljunulino, lacigita de tiom da insultoj, devis larmante resti silenta.

Ĉiufoje kiam Lin Pinpin estis insultita aŭ batita, ŝi koleris enkore kaj sentis, ke ŝi estis traktita maljuste. Sed tamen ŝi ankoraŭ vizitadis la gepatrojn. Iom post iom ŝi ĉesis sin ĉagreni pro la insultoj kaj batoj. Ŝi komprenis, ke maljunulo similas al infano, kiu ne obeas racion, sed sekvas sian kapricon, kaj ke se infano estas kulpa, oni povas iomete frapi lian postaĵon; sed tiu ĉi estas ŝia patro, ŝi ja povas lin nek insulti nek bati reen.

Jam pasis tri jaroj post la emeritiĝo de Lin Pinpin. La sano de ŝia patro pli kaj pli malboniĝis: de apenaŭ pasi apogante sin al muro, ĝis ne plu forlasi la rulseĝon, kaj fine nur kuŝi en la lito. Li fariĝis pli malgrasa. Kiam li faris insultadon, la voĉo iĝis senforta kaj raŭka kiel trivita radioaparato kun preskaŭ elĉerpita pilo.

En iu aŭtuna posttagmezo, Lin Pinpin ricevis telefonvokon de sia patrino, kies voĉo tremis maltrankvile: “Pinpin, venu rapide. Via patro… li estas en malbona stato.”
Kiam Lin Pinpin atingis la loĝejon de la gepatroj, ŝi vidis plurajn homojn ĉe la patra lito, sur kies rando sidis la patrino kun larmoj ruliĝantaj sur la vangoj. La kuracisto kaŝe al Lin Pinpin sugestis, ke oni devu pretigi la funebraĵon por la maljunulo. Vespere venis ŝia frato kun la edzino per aviadilo el Shenzhen.

La maljunulo elspiris pli ol enspiris. Lia vizaĝo estis tiel terure magra, ke restis nur haŭto, la vangostoj elstaris alte, la lipoj estis fenditaj, la okuloj duone fermitaj, kaj la nebulaj pupiloj malrapide turniĝis. Ŝajnis, ke li volas ion diri, sed el lia gorĝo eliĝis nur neklaraj sonoj “he— he—”, kiel aero elblovanta el difektita balgo de akordiono.

La frato de Lin Pinpin sin klinis kaj alproksimiĝis, vokante “Paĉjo”, sed la maljunulo ne reagis. Ankaŭ la bofrato alproksimiĝis kaj vokis, sed la maljunulo restis same. Liaj okuloj rigardadis la plafonon. La maljunulino plorsingulte diris: “Olda Lin, rigardu. Jen via filo kaj bofilino, vi rigardu ilin.”

La okuloj de la maljunulo malrapide ĉirkaŭiris la ĉambron, tanĝante unu post alia. Li penige levis sian sekan manon kaj svingetis ĝin al ĉiuj. Tiu gesto estis komprenebla por ĉiuj: li volis, ke oni foriru.

La filo demandis: “Paĉjo, ĉu vi volas, ke ni foriru?”

La maljunulo palpebrumis por jesi, poste fikse rigardis Lin Pinpin. En liaj nebulaj okuloj eke eliĝis iometa brilo, kiel flamo de kandelo tuj estingonta subite saltis supren en la lasta momento. La frato denove demandis: “Ĉu vi volas, ke Pinpin restu?” La maljunulo palpebrumis refoje.

Kun la koro dolora, Lin Pinpin alpaŝis kaj kaŭriĝis apud la lito, mallaŭte vokante: “Paĉjo.”

La buŝanguloj de la maljunulo ektremetis, kvazaŭ li penus fari ian esprimon: ĉu por rideti, ĉu por diri ion, oni ne povis distingi. Li mole trenis la manon de Lin Pinpin sub la litkovrilon. Lia mano, tremante, metis aĵon en ŝian manplaton.

Larmoj ektorentis el la okuloj de Lin Pinpin. Ŝi volis ion diri, sed la gorĝo ŝajnis ŝtopita. Ŝi firme tenis la malgrasan manon kiel falintan folion, memorante, ke tiom forta ĝi estis, kiam ĝi svingis la apogbastonon por bati ŝin. Se ĝi ankoraŭ povus levi la
apogbastonon por ŝin bati!

La maljunulo rigardis sian filinon, kiun li insultis kaj batis multfoje. Liaj lipoj moviĝis kelkajn fojojn, bedaŭrinde sen sono. Tamen Lin Pinin komprenis, ke li volis diri “prenu ĝin” Ŝi jam ploris tiel malĝoje, ke ŝi ne plu povis klare vidi la vizaĝon de sia patro. Ekster la fenestro en la nokta ĉielo brilis stelaro kvazaŭ sennombraj paroj da tristaj okuloj.

Poste oni trovis, ke tio, kion la patro donis al la filino, estas deponkajero de lia dumviva ŝparaĵo. Sur la dorso de ĝia kovrilo estis skribite: “La pasvorto estas via naskiĝdato.”

Ĝena floropresita robzono
Yin Jiaxin

 Mia amiko sinjoro Lin servis kiel asistanto de ĝenerala direktoro en ŝtata kompanio por eksterlanda komerco. Antaŭ dekado, li subite prezentis rezignon kaj funkciigis vestaĵbutikon. Mi demandis al li, kial li rezignis la prestiĝan postenon por fariĝi privata komercisto. Li amare ridetis kaj rakontis al mi sian historion:

Antaŭe mi estis direktoro de filio de nia kompanio. Mia laboro sufiĉe bone progresis. Post kelkaj jaroj da peniga laboro, mi akiris plurajn konstantajn klientojn, kaj la negocokvanto de la filio rapide kreskis kun bona profito. Tiutempe mi sentis min tre kontenta. En somero antaŭ tri jaroj, meksika kliento sendis al mi faksmesaĝon, petante kune starigi vestaĵfabrikejon por certigi la liveradon. Kiel filia direktoro, mi ne rajtis decidi pri tia afero. Do mi telefonis al la ĝenerala direktoro por difini redevuon diskuti pri la kunlaboro. Ĉiufoje la ĝenerala direktoro diris, ke li estas okupita kaj ke ni parolu pri tio post kelka tempo. Mi respondis al la kliento, ke lia propono estas grava kaj la estraro de nia trunka kompanio estas pripensanta ĝin. 

Post nelonge, la kliento denove sendis faksmesaĝon demandi pri la kunventura projekto. Je la krepusko de tiu tago kiam mi rehejmiĝis de laboro per buso kaj preterpasis la trunkan kompanion, mi rimarkis la aŭton de la ĝenerala direktoro parkita ĉe la enirejo. Mi pensis, ke en tiu momento estas bona ŝanco raporti al li, sekve mi descendis de la buso kaj iris al lia oficejo.

Mi frapis je la pordo de lia oficejo kaj aŭdis bruon interne. Daŭre frapante, mi aŭdis ke knaras la pordo de la klozeto. La pordo malfermiĝis, kaj la ĝenerala direktoro ŝajnis konfuziĝi iomete kun ruĵmakulo sur vango. Mi senintence ĵetis rigardon al la fermita klozeto kaj surprize ekvidis pecon de florpresita robzono sub la pordo. Tuj mi komprenis, kion la direktoro ĵus faris en la oficejo. Verŝajne mi alvenis en malĝusta momento!

Baldaŭ la direktoro jam sereniĝis kvazaŭ nenio okazus, tamen li tute ne povis kaŝi la maltrankvilon kaj kolereton en liaj okuloj.

Post la Printempa Festo de la sekvanta jaro, la estraro nomumis min kiel asistanton de la ĝenerala direktoro, respondeca pri la oficejaj aferoj kaj la dokumenta sekcio. Tio estis promocio por mi, sed fakte sur tiu posteno mi havas nenion fari. Ĉar mi ne plu okupiĝis pri komercaj aferoj, mi devis transdoni la klientan reton, kiun mi pene konstruis dum jaroj.

Kiam mi eklaboris en la trunka kompanio, fraŭlino Feifei el la dokumenta sekcio komencis intimigi kun mi. Ŝi ĉiutage flataĉis min, laŭdante mian altnivelon de la angla kaj lertecon pri eksterlanda komerco. Ŝi diris, ke ŝi ĉiam deziris lerni de mi por plibonigi sian anglan, sed antaŭe ne havis oportunecon ĉar ni ne laboris kune. Nun, mi fariĝis ŝia rekta superulo, kaj ŝi povas facile konsulti min, ktp.

Vere, fraŭlino Feifei tre fervore lernis la anglan. Preskaŭ ĉiutage ŝi venis al mia oficejo por konsulto. Komence ŝi demandis nur pri la angla kaj foriris tuj post mia klarigo. Sed iom post iom ŝiaj demandoj fariĝis pli kaj pli diversaj, foje preskaŭ ŝanĝiĝante al bagatela babilado. Ŝi ĉiam venis ĝuste antaŭ la laborfino por babili pri anglalingva lernado, pri komercaj scioj, poste pri ŝiaj amikoj, hobioj, libertempa vivo, kaj eĉ pri ŝiaj vivfilosofio, sociaj opinioj kaj amkonceptoj. Kiam ŝi ekparolis, ŝi preskaŭ neniam volis ĉesi, ofte daŭrigante post la oficaj horoj.
Kelkfoje mi atentigis ŝin ne tro deturniĝi de la temo, sed ŝi ŝajnis tute ignori miajn rimarkojn kaj daŭrigis kiel antaŭe. El la koro mi enuigis de ŝi.

Iun vesperon kiam mi iris viziti amikon, mi renkontis fraŭlinon Feifei surstrate. Ŝi portis belan robon, kiun mi neniam antaŭe vidis ŝin surhavi. Strange, tuj kiam mi ekvidis tiun robon, ĝi ŝajnis al mi tre familiara. Subite mi memoris - la zono de tiu robo estis absolute identa kun tiu, kiun mi vidis en la oficejo de la ĝenerala direktoro! Tiam mi komprenis ĉion kaj tuje ekkomprenis la veran kialon, kial fraŭlino Feifei tiel persisteme algluiĝis al mi - ŝi havis kaŝitan intencon, kiu estas malica kaj insida!

Ekde tiam, mia antaŭa ĝeno pri fraŭlino Feifei ŝanĝiĝis al timo. Mi laŭeble evitis ŝin, malproksimiĝi de ŝi kaj esti singarda ĉie. Tamen, ĉia singardo montriĝis vana. Iun tagon, la kompartia sekretario vokis min al sia oficejo kaj tre severe informis min, ke iuj en la kompanio denuncis, ke mia rilato kun fraŭlino Feifei estas “nekutima”. Li konsilis al mi atenti rilaton kun koleginoj por ne difekti mian karieron. Sed kiel mi povus esti pli singarda? Mi evitadis fraŭlinon Feifei kvazaŭ peston, dum ŝi persekutis min kiel muŝo!

Poste, eĉ mia edzino eksuspektis mian rilaton kun fraŭlino Feifei. La kalumnioj vere efikis. Mi devis peti revenon al mia antaŭa filio, sed la sekretario kaj ĝenerala direktoro diris, ke ne estas vaka gvida posteno en la filioj. Mi eĉ proponis fariĝi ordinara komercisto en filio, sed ili respondis, ke estas tro strange malaltigi estraranon al simpla komercisto sen kialo. Ĝuste tiam la urba registaro postulis, ke ĉiu unuo sendu homojn por helpi kamparanojn elmalriĉiĝi, emfazante ke la teamestro devas esti estrano. Do la estraro decidis min kun du aliuloj plenumi tiun taskon.

La estraro promesis, ke post unu jaro mi povos reveni al mia origina posteno. Tamen, apenaŭ kelkajn tagojn post mia foriro, ili jam nomumis novan asistanton por anstataŭi min. Kiam la jaro finiĝis, la du kunuloj revenis al siaj antaŭaj postenoj, sed mi restis senpostena. La estraro metis min en oficejon por legadi ĵurnalojn kaj trinkadi teon - tiel nomate “en atendo de postenigo”. Kiam mi petis al la estraro asigni taskon al mi, ili ĉiam prokrastis al la sekvanta, sekvanta kaj senfina sekvanta tago.
Post pripensado mi konkludis, ke en tiu kompanio mi havos mornajn perspektivojn. Por plenkreska viro, tia sensenca vivado ne estas akceptebla. Transiri al alia kompanio? Dum la pasintaj du jaroj sen komercaj taskoj, mi jam perdis mian klientan reton, kiu estas mia kapitalo. Mi devos komenci absolute de nul. Ĉu vivanta homo povus morte sufokiĝi pro manko de elirejo? Estas pli bone eliri kaj klopodi memstare. Tiel mi forlasis la ŝtatan kompanion.

只是世界语者优先，但并不要求必须会世界语。

电话：13899979238

惊悉我尊敬的老师、曾接过李森老先生世界语大旗的前辈——韩祖武先生仙逝，痛彻心扉，始料未及！

到今年，我进入世界语这支队伍刚好二十年，也是认识韩祖武老师的第二十个年头。2006年，第58届国际铁路员工世界语大会（IFEF）在上海举办，在我的启蒙老师姜祖岳老人的鼓励下，我抱着“感受氛围”的心情去参加。正是因为李森老的名望，正是因为韩祖武等老师高水平的世语展示，以其说姜老的德高望重与精湛教学让我已有留意，而当时中国铁路世界语协会（ĈFEA）也为我注入了坚持的动力。

从此，我与 ĈFEA 结下了不解之缘。过去的岁月里，我按时交纳会费，常常通过电话与前辈们联系，话题总离不开健康保重和世界语活动。每每电话那头传来年已界老却依然清脆的声音，我心悦之，觉得一切都好！

历史长河逝者如斯。

“物是人非事事休，欲语泪先流。”

“此情可待成追忆，只是当时已惘然。”

笔罢手抖，以表达学生的深切哀思。

韩祖武老师，您安息吧！

张曼娟于法国

韩祖武老师接待来访的外国世界语者

http://esperanto.ddgcah.cn/

http://esperanto.ddgcah.cn/article/?type=detail&id=430

5. Savisto

# Kesto trovita en la Sekcio de Propagando (ĉe Ŭ1) kun la surskribo “Programo OFICISTO KIEL VI” enhavis parte legitajn biografiojn de oficistoj, kiujn la droido decidis miksi kun rakontoj pri herooj, kaj unu el ili certe taŭgis. La Oficiston Ŭ15K39C54S14 kaj iun Rakludon Cirmanon ARCH kunveldis en unu rolulon.

Rakludo Cirmano naskiĝis en malgranda vilaĝo ĉe la vojo al la bazo de la Gildo de Epidemiologoj en Brembogro, la ĉefurbo de la samnoma provinco, sed pro sia reliefo konata kiel la Montara Provinco. La vilaĝo situis en terena kavaĵo, do iri ĉien estis supren, kio donis al li fortajn krurojn kaj jam en la lernejo li evidentiĝis en lia amo je saltado kaj forkurado. Nature tre milda, en la aĝo de dek ok taŭeloj li distingiĝis per forta korpokonstruo kaj ega elteneco je monotonaj agadoj, al kiuj li ofte estis submetita. De frua juneco lin fascinis teknologio, precipe la fenomeno de altirado de fulmoj fare de metaloj. Foje vespere li grimpis sur la plej altan pinton en la ĉirkaŭaĵo por observi fulmojn atakantajn la Ferajn Montojn fore ĉe la horizonto. Lia pra-edukanto Ergogo regione estis konata kiel talenta marŝulo kaj eble ĝuste li enplantis en la junan Rakludon amon al la naturo. Devenante el malriĉa familio, li ne havis grandajn ŝancojn por kariero, do li revadis plenumante siajn labortaskojn. En la aĝo de dudek taŭeloj li volontulis membriĝi en la Hakymerana Savista Brigado (HSB), kiu okupiĝis pri eltrenado de homoj el brulantaj konstruaĵoj. Li ekloĝis en kazerno, kiu havis propran ventolsistemon, do li ne devis dormi en masko, al kio li estis kutimigita de frua infanaĝo. Samtempe li laboris en la loka Oficejo de Hazardaj Eventoj, transskribante informojn kaj kompletigante tiujn, kiuj forviŝiĝis. Iun tagon li kaŝe muntis draton, kiun li kondukis de la tegmento de la kazerna konstruaĵo kaj enfosis ĝin en la teron, konvinkita, ke tio helpos kontraŭ incendioj devenantaj de atmosferaj malŝargoj. La saman tagon, kiam li devis esti forpelita el la Brigado pro tiu memvola ago, fulmo frapis la ĉefan konstruaĵon, kiu nek ekbrulis, nek iu ulo estis trafita de elektro. Pri la tuta afero oni eme forgesis, nur degradante Rakludon al la plej malalta rango, kio estis nur maniero mildigi la koleron de la komandanto. Tio ne gravis ege, ĉar li jam servis baznivele ĉe HSB.

La fajrobrigada servo ne estis facila, ĉar oni povis atingi per veturilo nur konstruaĵojn ĉe la ĉefaj stratoj, ĉar ceteron de la urbo oni konstruis sur krutaj montetoj kaj tutan ekipaĵon oni devis porti piede - en tio li estis ĉampiono.
La sekvan jaron, rezulte de rearanĝoj, la Ŭaziro de Hazardaj Eventoj fariĝis la Fako de de Hazardaj Eventoj ĉe la Ŭaziro de Savado, de kio profitis Rakludo Cirmano, estante la sola specialisto en ambaŭ kampoj en la tuta provinco. La Buroo direktis lin al Doomo. Li ricevis feran insignon kun la simboloj “R.Ŭ12”, por ke li povu legitimi sin tie. Li enpakis la ŝparitajn nutraĵporciojn en du sakojn, adiaŭis ĉiujn kaj ekiris piede al Brembogro, de kie regule forveturadis vagonoj suden. Alia savisto kromlaboris kiel drezinisto en la Gildo de Puŝistoj, kaj ĉar li ĝuste havis ekzamenon pri saltado de dua etaĝo, Rakludo povis lin anstataŭigi kaj tiel atingi Doomo-n. La estraro konsentis pri la anstataŭigo sub la kondiĉo, ke li laboros senpage, sed kun manĝoprovizo. Ili donis al li jakon kun fervoja markaĵo kaj grandan ŝraŭbŝlosilon.

# La droido havis sub sia gardo multajn fragmentojn de fervojaj rakontoj, verŝajne verkitaj de iu el la pli kleraj laboristoj. Ankaŭ eble ili estis skribitaj de pasaĝeroj - amatoroj de vojaĝoj sur reloj. Ili perfekte taŭgis por kunligi historiojn, kiuj preterlasis la loĝistikan dimension. Bonegaj estis ankaŭ krimaj fadenoj el unupaĝaj verkoj, kies nekompleta titolpaĝo anoncis: “Stratoj nelum.

Jam estis mallume, kiam la brigadestro ekkriis “Forveturo!” kaj komencis bati per la ŝraŭbŝlosilo ŝtalan platformon de la lasta drezino. La signalo tuj diseĥiĝis kaj jam sonoris la drezinistoj en la tuta trajno. Post kelkaj momentoj ili trankviliĝis kaj komencis pumpi. Rakludo ekagis kun vigleco. La sekva vagono transportis iun gravulon, ĉar la kajuto estis freŝe pentrita kaj plena de novaj kestoj kun la simboloj “ZAN”, malantaŭ kiuj oni ne povis vidi la pasaĝeron. Aliekstreme ili transportis devigan senrelan drezinon, uzatan por ripari vagonojn kaj relojn. Tiun tipon oni nomis ankaŭ konfuzumo, pro la konfuzoj, kiuj okazis inter la unuaj ŝoforoj, kiuj sen helpo de la reloj devis libere decidi pri la direkto de la turniĝo.
Ili veturadis, ŝanĝadis la aerbotelojn, trinkadis akvon kaj tiel trapasis la tutan nokton, poste la duan kaj la trian. La sekvan matenon, kiam estis skipoŝanĝo, Rakludo rimarkis, ke oni jam estas sur la fama Vitra Dezerto. La ŝpaloj de la reloj estis fiksitaj al la brila surfaco danke al longaj boltoj fanditaj profunden. Oni vekis lin, kiam oni jam troviĝis ĉe granda platformo kun longa barako, alŝraŭbita al la surfaco brilanta de la lunlumo. La fakuloj elvagoniĝis, sur la kajo atendis grupo da drezinistoj en pli puraj uniformoj. Ili sidiĝis kune kaj manĝis, trinkis kaj diskrete klaĉis alproksimigiante siajn maskojn unu al la alia tiel, ke la elirejo de la filtrilo de la parolanto tuŝis la gumon ĉirkaŭ la oreloj de la aŭskultanto. Ili flustradis kaj montradis per fingroj. Unu el la puŝistoj ekskribaĉis per kreto kvin radojn sur iu vagono. Poste la novuloj komencis la inspektadon de la kupliloj.

tradukante ...

---

[18] panŭelo - unuo de tempo, vidu klarigon pri temposistemo de Ulimŭenko

---

• Pola versio ĉe librovendejo Virtualo.pl: https://virtualo.pl/ebook/archiwista-i656890/ kun senkosta elŝuto de la unuajn ĉapitrojn (elektu PDF) - aĉetinte ĝin vi helpus min supervivi kaj daŭre verki
  
• Pola, ĉapitro 4. "Ńąĉeź" en la gazeto "KRAKEN": https://heyzine.com/flip-book/e206c0e916.html#page/47 senpaga. Sekvonta eldono enhavos alian rakonton de "WSZECHLOGIA KOSMICZNA".

➼Klarigoj pri la projekto

Flegistino kaj almozulo

En iu vespero de aŭtunomezo la lastaj radioj de la suno karesis la urbajn stratojn kiel adiaŭa kiseto. Ŝi rapide englutis la lastan buŝon da sia manĝaĵo kaj elkuris el la hejmo, dum ŝia trijara filino kriadis “Panjo, ne foriru...”. Tiun tagon ŝi, flegistino, devis fari deĵoron de la sepa vespere ĝis la sesa matene de la sekva tago.

Ĵus ekbrulis la stratlampoj, kiam ŝi ekvidis maljunulon en malpuraj blua jako kaj nigra pantalono sidantan ĉe la rando de la vojo. Verŝajne li estis almozulo. Li severe tremis kun la grizhara kapo trempita de ŝvito. Profesia instinkto haltigis ŝiajn paŝojn.

“Sinjoro, kio okazas?” ŝi demandis la almozulon. Tiu levis la okulojn, en kiuj la vivo ŝajnis estingiĝi. “Malsatas... mi tre malsatas,” li murmuris per malforta voĉo.

Ŝi ekkaŭris por observi lin kaj siatempe vidis, ke sur lia dekstra frunto estas granda cikatro. “Pala vizaĝo, tremantaj manoj, multaj ŝvitoj. Tio ŝajne estas simptomo de hipoglikemio,” ŝi pensis. “Atendu momenton!” Ŝi kuris al la stratangula manĝovendejo. “Unu botelon da oranĝsuko kaj ses viandajn baŭziojn (vaporumita farĉita pastobulo)!”

Reveninte al la almozulo, ŝi malŝraŭbis la botelon kaj etendis ĝin al li: “Trinku malrapide.” Vidante, ke li avide glutis plenan buŝon da suko, ŝi transdonis la baŭziojn. La almozulo tremante akceptis ilin, kaj post la unua mordo, larmoj ekaperis en liaj malhelaj okuloj.

Ŝi ekrigardis sian brakhorloĝon: 18:42. “Sinjoro, mi devas iri. Ĝis!” Ŝi sin turnis kaj sin ĵetis en la urban krepuskon. En la zefiro flirtis la baskoj de ŝia blanka ventomantelo.

Kiam ŝi atingis la sekcio, restis nur tri minutoj ĝis la deĵorŝanĝo. Ŝi spirante surmetis sian flegistinan uniformon. Kolego ŝerce demandis: “Ĉu la infano denove obsedis vin?”

Ŝi nur ridetis kaj fiksis sian buŝomaskon. Lastatempe la vetero malvarmiĝis, kaj abrupte kreskis la nombro de pacientoj kun kardio-vaskula afekcio. Ŝi, ekde transpreno de sia deĵoro, senĉese okupiĝis pri prizorgado de pacientoj.
En la noktomezo, ekpluvis ekstere. Subite ŝi memoris pri tiu almozulo: ĉu li jam trovis rifuĝejon kontraŭ la pluvo?

En la dua duono de la nokto, oni alpuŝis rul-liton el la akceptejo por urĝaj malsanoj, kun akompano de du policanoj. Sur la rullito estis maljunulo en komata stato, kun oksigena masko kovranta la vizaĝon. Li suferis hemoragion kaj devis tuj ricevi operacion.

Post kiam la paciento estis enportita en operaciejon, en la sekcio regis provizora kvieteco. Nur tiam ŝi lacega povis sidi por ripozi iomete en la flegistina stacio. Dum la siesto, ŝi sentis ke iu venis. Malferminte la okulojn, ŝi ekvidis ĉe la pordo maljunulon en blua jako kaj nigra pantalono, kun granda cikatro klare videbla sur la dektra frunto. Evidente tiu estis la almozulo. Ŝi miregis, kial li aperis ĉi tie en tia horo. “Sinjoro, kio okazas?” ŝi demandis konfuzite.

La almozulo respekte riverencis ŝin antaŭ ol diri: “Sinjorino, koran dankon al vi pro viaj trinkaĵo kaj baŭzioj.” Ŝi apenaŭ havis tempon por ion diri, li jam turnis sin kaj foriris.

Sur la seĝo ŝi restis muta de mirkonsterno, kiam eniris la deĵoranta kuracisto, ordonante: “La paciento ekmortis dum la operacio. Prenu blankan tukon kaj kovru lin. Poste transportu la kadavron al la mortintejo.”

Ŝi abrupte vekiĝis, komprenante ke ŝi ĵus ekdormetis, sonĝante. Sed la sonĝo estis tre reala, la bildo de la almozulo kliniĝanta dankeme estis ankoraŭ antaŭ ŝiaj okuloj. Ŝi skuis la kapon, provante forigi tiun strangan senton.

Kiam ŝi prenis la puran tukon kaj alproksimiĝis al la lito, sur kiu kuŝas ĵus-mortinta homon, ŝi surprize vidis, ke la mortinto surhavas bluan jakon kaj nigran pantalonon, kun granda cikatro sur la dekstra frunto. Tiu estis la almozulo! Teruro kiel glacia serpento subite ĉirkaŭpremis ŝin firme.

Ŝi kun la du policanoj silente puŝis la rulliton al la speciala lifto kondukanta al la subtera mortintejo. La lumoj en la koridoro brilis obskure kaj malforte. Ĝuste kiam ili alvenis antaŭ la lifton, ĝia pordo malfermiĝis. Ene estis nur unu homo. Estis tiu sama almozulo en blua jako kaj nigra pantalono! Li staris tie vivanta kaj vigla, senesprime barante la enirejon, kaj diris per seka voĉo: “La lifto estas plena. Bonvolu uzi la apudan lifton.”

Ŝi sentis, ke sango en ŝia tuta korpo frostiĝis. Ŝi fariĝis tro terurita por eligi eĉ sonon. La juna policano, sulkigante la brovojn, enrigardis en la malplenan kabinon kaj disputis: “Ĉu vi ne eraras? Ĉu ne estas nur vi ene?”

“Pardonon!” La almozulo ignoris ĉiujn ĉeestantojn, profunde ĵetis sian rigardon al ŝi kaj premas la butonon por fermi la pordon. La metalaj pordoj fermiĝis, forbarante lian vizaĝon kun cikatro.

“Kiel stranga ulo!” “ Kiel absurda!” la du policanoj kolere murmuris, kaj devis puŝi la kadavron al la apuda lifto atende. Ĝuste en la momento kiam ili premis la alvokan butonon, terura eksono aŭdiĝis apude — frap! Sekvis la akra sono de metalo tordiĝanta kaj ŝnuroj rompiĝantaj. La tuta koridoro ŝajne ektremis. Ili konsternite returnis sin, kaj vidis, ke jam nigriĝis la indikilo de la antaŭa lifto, kaj tute malaperis la numero montranta la etaĝon.

Efektive, tiu lifto, sen iu antaŭa averto, suferis severan misfunkcion kaj rekte defalis ĝis la fundo! Ŝi rigidiĝis surloke, kun la vizaĝo blanka kiel papero, en sia menso nur restis la profunda riverenco de la almozulo kaj liaj ĵusaj vortoj “La lifto estas plena.” Ŝi apogiĝis al malvarma muro, apenaŭ kapabante ne kolapsi. La du policanoj ĉesis insultadi, interrigardante. Iliaj vizaĝoj pleniĝis de posta surprizo kaj timo. En la obskura koridoro nur aŭdiĝis la malforta zumado de la alia lifto alproksimiĝante.

你们提供的邮件地址无效，激活通知邮件被退回，所以目前你们的账号状态为“未激活”，无法使用。
请使用有效的电子邮件地址进行注册。

如有困难，可联系 qq 379561659 解决。

4. Ńąĉeź

# La sekva rakonto devenis el la fikciigitaj notoj de la tiel nomata “Ŭ1”, verkitaj de nekonato, eble ligita kun tiu “Ŭ1", al kiu referenco troviĝis fine de la teksto. Ĝi temis pri eĉ pli frua malkovro, similan al kiu ankoraŭ ne sukcesis trovi la robotoj el la Sekcio de Subtera Esplorado, en kiu la plej bonaj modeloj estis la senkomparaj ŬY-5-EK. Ne ĉio kongruis sence. ARCH decidis lasi ĉi tiun rakonton en tiel taŭzita formo, por fidinde transdoni la etoson de la epoko. En ĝi estis neniu referenco al la loko de la trovo de la artefakto, tamen multe da aliepoka sarkasmo.

Fosistoj de la Socio Arĥeo, traborinte eksterordinare maldikan tavolon da kunpremita rubmetalo, trafis halon plenan de kestoj, hermetike fermitaj, faritaj el iu nekonata metalalo. Ili okupis la tutan spacon, ĝis la plafono.
Kelkaj el ili estis plenigitaj per objektoj sen granda valoro. Plejparte ili estis kvarangulaj platetoj kun rektangulaj elementoj faritaj el iu dura materialo de griza aŭ nigra koloro kun etaj simboloj enfanditaj en la brilan surfacon, tamen oni jam trovis nevendeblajn tunojn da tiaj kaj Arĥeo delonge ĉesis ilin elfosi.
En la angulo de la ĉambro troviĝis kirasa pordo nur simple riglita sen specialaj sekurigoj, kvazaŭ atendanta la trovonton, kvankam ege korodinta pro tiu atendado. Teamo de la uzinaj ŝmiristoj en uniformoj sufiĉe nigraj, por ne devi ŝanĝi ilin post ĉiu laboro, aperis ankoraŭ la saman tagon kaj post panŭelo¹⁸ da intensa oleado ili lasis la ŝtalon de la riglilo kaj la ĉarniroj glita kaj brila. Dume alvenis la detalistoj kun peniketoj kaj truletoj. Ili delikate malfermetis la pordon kaj impetis internen.
Tie, en travidebla rektangula paralelepipedo, kuŝis kurba metala platfero, unuflanke pinta, kaj aliflanke ĉirkaŭvolvita per rimenoj el nekonata organika materialo, kaj plata skatoleto, malsimila al tiuj el la ĉefa halo. Ĝi ŝajnis esti parte farita el la sama organika substanco, kaj ĉe la randoj kaj anguloj el metalo kun flaveca kaj griza nuanco. La metalaj partoj estis inkrustitaj per koloraj vitreroj, poluritaj en regulajn formojn. Nur unu flanko de la artefakto formis tuton kun la resto de la kovrilo, la ceteraj tri malkaŝis amason da maldikaj platetoj kun palflava koloro, kiuj post malfermo de la bindaĵo montriĝis faritaj el eĉ malpli daŭra materialo.
Ili estis maldikaj, egale tranĉitaj folioj, plenaj de ilustraĵoj kaj vicoj da simboloj de antikva skribsistemo.

Al la sciencistoj tiuj literoj estis jam konataj, ĉar en fragmenta formo konserviĝis preskaŭ la tuta alfabeto: sur pecoj de ŝtonoj enfanditaj en aliajn rokojn, kiun supozata geologia agado de fandado, ŝtoniĝo, kunfandiĝo kaj erozio dum sufiĉe longa tempo forviŝis multon, sed ankaŭ multon konservis. Ĝis nun oni tamen ne deĉifris la signifon de la simbolvicoj, do ili restis en uzo nur kiel ornama formo - kiel tatuaĵoj, kretaj grafitioj kaj aliaj provoj konservi pensojn kaj sentojn fronte al la senpacienca tempo. Al partoj de la signoj oni alĝustigis sonojn, kiuj ŝajnis la plej adekvataj. La Instituto de Skribo rekomendis, ke dum la elparolo de literoj kun “ventretoj” kaj “rondetoj” oni klare malfermu siajn okulojn, kaj ĉe la diakritaj signoj oni levu brovojn. La normigo de la legmaniero de tiuj signoj kaj la severaj punoj pro malobeo al la fiksitaj reguloj iom trankviligis la oficistojn de kvina rango, kiuj timis perdi kontrolon super la informfluo, se iu ekhavus la ideon ĉifri la mesaĝojn de iuj malobeuloj, pri kies ekzisto cirkulis onidiroj en koridoroj de ŭazirejoj de la Serikalo de Ulimŭenko.
Elfosaĵoj estis multaj, sed nenio tiel delikata kiel la materio, el kiu estis farita ĉi tiu trovaĵo, estis ĝis nun malkovrita, kaj la arĥeanaran ekscitiĝon pro ĝia vido, povis superi nur provoj kompreni la signifon de la enestaj skribaĵoj kaj ilustraĵoj.

# Poste la teksto citis parton de la antikva skribaĵo.

“dgłąs ndćeh dgłąbbmgąh”

– oni legis la titolon sur la unua paĝo tuj post la dika bindaĵo, elpuŝante ĉiujn legantajn okulojn dek unu fojojn kaj unufoje levante la brovojn.
Kaj poste:

“pdgs pgąnd”, “ldsąnągą”

kaj iu longa vico da signoj.

Kompreneble, neniu kapablis kompreni la signifon de tiuj vortoj. La unuaj, kiuj vidis tiujn paĝojn silentĝis pro admiro de antikveco de la trezoro kaj de nekredemo, ke tiaj aferoj eblis tiom antaŭe. La imagoj pri la pra-pasinteco, ĝis nun ne pruvitaj iel ajn, priskribis ĝin kiel tempojn primitivajn kaj senpensajn.
Delikate ili turnis la paĝojn.
Post kelkaj paĝoj da malklara teksto, venis la vico de la ilustraĵoj.
Estis tie monstro kun dormemaj okuloj, akraj dentegoj en la faŭko kaj vento elfluganta el ĝi. Ĝi havis flugilojn kaj longan voston.
Tuj sube ĝi oni prezentis ĝian sekcon, plenan de tubetoj.
Sur la sekva paĝo estis ia konstruaĵo, ankaŭ el tuboj, kun delikate konturite per punktoj formo de tio, kion ŝajnis klarigi la sekva ilustraĵo, el kiu kurbabuŝe ridetis graseta knabo kun nekutima hararanĝo, kaj simila ornamaĵo en vazo en unu mano, kaj en la alia kun pokalo, sidanta sur barelo, kiu siavice staris sur malalta piedestalo.
La plej ofte ripetiĝanta vico da signoj estis tiu, kiun la esploristoj voĉigis kiel “ńąćeź”-o, kion por merkataj celoj Arĥeo ankoraŭ dum taŭeloj reklamis kun la signifo de “io, kio povas konduki al neatenditaj kaj antaŭe neatingeblaj rezultoj”. Tiu strategio alportis al la Socio signifajn enspezojn kaj multaj eksponaĵoj estis prezentitaj en aŭkcioj sub tiu nomo kun la sinsekva numero aldonita al la “Fig.№”.

Taŭelon poste la nova vorto jam estis en ĝenerala posedo kaj ńąćeź-oj aperis ankaŭ ĉe migrantaj vendistoj en la antaŭ- kaj postsezona forvendo, kaj precipe ĉe la promocioj de aĉeto de nevendeblaj fuŝaĵoj, por kiuj la modo pasadis same fulmrapide, kiel malaperadis la vendistoj, kiuj volis senigi sin je ili.
Sur stratanguloj kaj en foiroj ili kriis:

- Ńąćeź-o por podagro! ńąćeźo por furunkloj! ńąćeźo por jukiga malsano!

Post kelkdekaj taŭeloj la signifo de ńąćeźo komencis esti “fuŝaĵo”, aŭ “tempoperdo”.
Kiel ĉiu modo, ankaŭ ĉi tio forpasis kaj la mondo forgesis pri la trovaĵo, kiu ekkuŝis sur la plej malalta subtera nivelo de iu surface neimpona, sed malsupren boranta sin per sennombraj niveloj konstruaĵo en Niesbaro, ĉe la rando de la silicia dezerto, je kvin ĝis ok tagoj da vojaĝo de la ĉefurbo okcidenten. Tie troviĝis la ŝtate ne registrita ĉefa sidejo de la Socio Arĥeo. La estraro kune kun la Prezidanto Barcjo ne volante esti spurita, ne operaciis en la ĉefurbo, kvankam tie ĝi estis registrita sur parcelo, kie staris kolora ladkonstruaĵo kun ŝajnaj oficejoj, kaj la aliro de la urbo estis jam malfaciligita – ĝi kondukis tra la oleaj marĉoj de la okcidentaj kvartalaĉoj. La Prezidanto per siaj ĉefurbaj agentoj disvastigis onidirojn, ke li ĉeestas en sia oficejo, aŭ ke li ĵus forveturis en delegacion. Tiamaniere li estis ĉeestanta, sed neatingebla.

# Ĉi tie la teksto abrupte finiĝis per bruligita fragmento, sed alia folio el pli densa tolo religis la fluon de la rakonto, enkondukante samtempe iom da konfuzo.

En la Okcidentaj Limregionoj ne estis tro fervoraj oficistoj kaj ĝuste tien oni alportis la freŝajn akiraĵojn por fari ilian komencan taksadon.
En la centro de Doomo, kiel en ĉiu cetera granda urbo, Arĥeo havis ejojn, kie okazadis vendado de malpli kostaj kaj aŭkcioj de pli kostaj varoj.
La ĉefurba bazaro estis ekipita per aleoj regule surŝutitaj per silicia sablo kaj la pli riĉaj urbanoj laŭdis la aĉetadon en loko, kiu eĉ iom malpli ol la resto de la urbo riskis kotigi iliajn poluritajn botojn. La sablo devenis ĉefe de la okcidentaj, kies transportado nuris je Arĥeo kiu zorgante pri sia komerca bildo surŝutis per ĝi la stratojn ĉirkaŭ la aŭkcia halo kaj sub la kolonoj de la propraj reklamaĵoj.
En kraditaj vitrinoj antaŭ la konstruaĵo oni elmontris kuriozaĵojn el la plej novaj elfosoj. La eksponaĵoj ankoraŭ ne estis vendotaj, sed ili celis instigi la eblajn aĉetantojn al antaŭaŭkciaj kvereloj kaj negocadoj. La estontaj klientoj ĉe la blanka de kreta polvo aŭkcia asistanto registris siajn nomojn sur la granda tabulo pendanta super la akcepteja vendotablo.
Iun tagon oni elmontris escepte ete allogajn paliĝintajn foliojn el la lasta ekspedicio, lokitajn sur la listo sub la malalloga nomo “ńąćeź dgłąs ndćeh dgłąbbmgąh”, kiuj ne ricevis propran rubrikon sur la tabulo kaj post tuta tago en la elmontra vitrino revenis al la magazeno, post kio kiel "interesa-senvalora" oni transportis ilin al Niesbaro, al la persona kolekto de la Prezidanto mem. Li havis inklinon al objektoj de ĉi tiu kategorio, ĉar ili memorigis al li la tempojn, kiam kiel juna knabo kun siaj kolegoj el la okcidentaj kvartalaĉoj li ludis trezorĉasistojn en urbaj rubejoj kaj rubodeponejoj.

# ARCH-G2-0028 levis unu el siaj prenilbrakoj kaj per molaj fingroj faris geston, kvazaŭ ĝi volus kapti ion en la aero.

En Ŭ1¹⁹ oni penis konservi skrupulecon en la spurado de la movoj de Arĥeo, pro strategiaj kialoj.

# - ĝi aldonis.

---

[18] panŭelo - unuo de tempo, vidu klarigon pri temposistemo de Ulimŭenko
[19] Ŭ1 - Ŭaziro 1

---

• Pola versio ĉe librovendejo Virtualo.pl: https://virtualo.pl/ebook/archiwista-i656890/ kun senkosta elŝuto de la unuajn ĉapitrojn (elektu PDF) - aĉetinte ĝin vi helpus min supervivi kaj daŭre verki
  
• Pola, ĉapitro 4. "Ńąĉeź" en la gazeto "KRAKEN": https://heyzine.com/flip-book/e206c0e916.html#page/47 senpaga. Sekvonta eldono enhavos alian rakonton de "WSZECHLOGIA KOSMICZNA".

➼Klarigoj pri la projekto

3. Arĥeo

Arĥeo inventaradis elfosaĵojn. Antaŭ la fondo de la Socio iu sinkonsideranta ambician membro de la Ĉambro de Setleja Disvolvado, kiu post kelkdek taŭeloj⁸ transformiĝis en la Ŭaziron⁹ de Industrio, (ankoraŭ en la malnova ĉefurbo - antaŭ ĝi iĝis unu el kvartalaĉoj de Doomo¹⁰), kaptis kelkajn antaŭnelonge vekitajn infanojn ludantajn per suspektinda objekto, kiu en sia formo ŝajnis esti veturilo, kun tiu diferenco, ke ĝi havis nur du radojn: unu kun dentrado, kaj la alia muntita sur forko ĉe la mala rando. Inter ili, proksimume duone de la longo, estis fiksitaj du kunligitaj duonkrankoj tiel, ke kiam unu estis direktita supren, la alia kontraŭis. La radoj ne estis plenaj, sed kunligitaj al la naboj per longaj, maldikaj dratoj, kiuj dum severaj testoj de rezisteco konsistantaj el skuado, ĵetado kaj mergado en oleon, ne rompiĝis malgraŭ sia ŝajna malfortikeco. Pri la duobla duonkranko alia oficisto elmetis la supozon, ke ĝi iel rilatas al mezurado de tempo. Tio influis la formon de la estontaj horloĝoj, kiam unuafoje oni uzis olean mekanismon por movi la montrilojn en la tempmezurejoj de urboj kaj urbetoj de la Epoko de Disvolvado – tiuj ne konserviĝis inter la limoj de Ulimŭenko.
Tiu oficisto estis duone legenda figuro laŭsimilece kunigita, inkluzivata en la kanona grupo de la Novaj Prapatroj, kies nomo estis distordita al “Ĥiŝoo”. Ankoraŭ ne ekzistis manieroj skribi nomojn (tial oni recikligis ilin), des malpli historion, ĉar la tuta scio estis transdonata buŝe, ĝis oni elfose trovis tabulon kaj kreton. Vera progreso venis multe pli poste kun la invento de la skribado per nigra likvaĵo (fare de iu Ksompval), ebligis kontroli la transdonon de informo koncerne precizecon kaj tiel pli grandan daŭripovon de scio en la dajhokoaj arĥivoj, poste en la serikalaj, precipe en la Fako de Superrigardo ĉe la Ŭaziro de Ordemo.
Ĥiŝoo povus samtempe ne esti homo eksterordinare sagaca, sed ankaŭ povus esti homo kutime nesagaca, kaj ankaŭ eksterordinare sagaca, tiel neprecize konata nur pro unu de tiuj trajtoj. Oni devas ankaŭ aldoni, ke ne estas certeco, pri kiu ĥiŝoo temas. La sumo de ĥiŝooj ŝajnis respondeci pri multaj legendaj eventoj.
Tuj kiam la laborista klaso ekestis, la posteulo de la posteulo (kaj tiel plu) de lia posteulo li komprenis la gravecon de ĉi tiu malkovro. Ne estas neeble, ke ankaŭ li nomiĝis Ĥiŝoo. Dum unu dounkranko de la horloĝo mezuris la vivdaŭron de la taga skipo, la alia servis por la nokta. La horloĝciferplato estis dividita nur en du zonojn – la noktan kaj la tagan, kaj la montrilojn oni permane realĝustigadis dufoje ĉiudiurne. Tiu sistemo daŭris kelkajn generaciojn, kondukante al socia distavoliĝo: al la privilegiuloj nomataj “la supraj” kaj la ekspluatatoj nomataj “la malsupraj” rizultante en laŭgrada malkresko de la produktiveco de la socio. Aldoniĝis al tio la fifama plilongigado de la nokta skipo je “momenteto”, ĝis la absurdaj tri kvaronoj de tagnokto. Oni do decidis reveni al unuigita sistemo de tempomezurado kaj baziĝi sur la nombro 10, ne atentante la sunleviĝon kaj sunsubiron, tamen konservante la krankon (Z) kiel la formon de la montrilo de la tempmezurilo kaj kiel simbolon de la tempo mem.
La Ĉambro situis en la sama ladbarako, en kiu ili ĉiuj loĝis - la homoj savitaj el la Katastrofo de Malaperado. Nur la ekesto de la betona industrio ŝanĝis la pejzaĝon de la oficistaj strukturoj, kaj la administra zono de la nova Ĉefurbo – Doomo – komencis kreski kaj grimpi al ĉiam pli altaj etaĝoj, forlasante sur la ternivelo la kvartalojn de la ordinaraj homoj.
La loĝantaro ne estis multnombra. La plej fruaj notoj pri la malfacilaj komencoj de Ulimŭenko postvivis fragmente, tamen oni ĝenerale kredas, ke ili estis milo. Ili amasiĝis ĉirkaŭ malnovaj aer- kaj akvosistemoj, kies kranoj lotece elstaris el la grundo kaj ankaŭ proksime de subteraj provizejoj de nutraĵporcioj – ĉambroj plenaj de ladskatoloj kun la marko “1P”. Laŭ alia legendo, tiuj instalaĵoj devenis el la tempoj antaŭ la tempoj, kaj la tiel nomataj Patroj de la Prapatroj postlasis ilin tie por siaj pra-pra(kaj tiel plu)-pranepoj, por ke tiuj trovu ilin kaj ĝuu. Al la ĥiŝooj oni atribuis multajn heroaĵojn. Unu el ili estis la malkovro de granda deponejo de spiriloj, kiujn oni povis plenigi per iuj de strataj kranoj, alia – la organizado de ekspedicioj, kiuj ebligis kolekti provizojn, alia – la kreo de sistemo por produkti nutraĵon el insektoj, kvankam tio ne povis esti vera, ĉar de alie oni scias, ke la produktado komenciĝis nur post la malkovro de hibernatoj1. La konservitaj versioj de ĉi tiu historio malkonsentas unu kun alia ne nur pri la datado, sed ankaŭ pri la sinsekvo de la eventoj.
Ŝajnas tamen, ke en tiuj foraj tempoj la laborista klaso ne havis kialon ekzisti kaj ne estis bezono nek por civilizacia disvolviĝo, nek por iu ajn alia ŝanĝo de la tiama stato. Eble oni vivis bone. Estis la enuo, kiu puŝis la homojn al unuaj paŝetoj direkte al la nekonato. Komenciĝis per piedfrapo al iu elstara tubo, kio fariĝis fosado en la koto kaj disvagado tra la ĉirkaŭaĵo serĉe de ludiloj. Grandaj ekspedicioj komenciĝis multe pli poste, kiam evidentiĝis, ke la kolektitaj akvo kaj manĝaĵo havas sian finon.
Unu el ili, gvidata de la Granda Flombgrao, Fromblao aŭ eble Bomflgrao, direktiĝis norden kaj, trapasinte la brilan surfacon poste nomitan la Vitra Dezerto, atingis la rustruĝajn ferajn montojn, en kiuj preskaŭ ĉiutage frapis fulmoj. Multaj pereis, trafitaj de elektro. Ceteraj iris plu. Dum la sekvantaj jaroj, kiel diras la legendo, ili sukcesis atingi tiel for norden, ke ili malkovris neĝon kaj komencis transporti ĝin al la novaj setlejoj, kiuj estiĝis apud iu fervoja linio. Eble estis male, tamen, ĉiuokaze, tiuj prauloj posedis forĝistajn kapablojn. Dum ilia regado estis riparita la unua fervoja konekto, sur kiu glitis la unuaj primitivaj drezinoj. Ĉiam pli multaj el ili transportis akvon.
Dum la dua polusa ekspedicio ĉiuj ĝiaj partoprenantoj frostmortis, kvankam tio ne povas esti vera, ĉar sanaj kaj sendifektaj ili aperis en alia rakonto, laŭ kiu ili iris plu laŭ la sama vojo, tamen pro manko de lumo ili erarvagadis kaj atingis nekonatan strukturon kun ronda tegmento, hejtatan iel mirakle. Interne estis tunelo, kiu finiĝis en granda halo plena de dormantaj malgrandaj homoj enskatoligitaj en kapsuloj kun vitraĵoj. Je la unua provo eniri unu el ili, ĝiaj randoj ekbrilis per multkoloraj lumetoj, post iom da tempo la seruroj mem malfermiĝis, kaj la enkapsuligito malfermis siajn okuloj.
La ekspedicio revenis al la bazo ĉe la piedo de la montoj, sed bedaŭrinde la revivigito ne postvivis la penojn de la vojaĝo.
Postaj grupoj alportis tien vestaĵojn, manĝaĵon kaj maskojn. La bazo en la nordo estis memorita kiel Bomflgromo, kvankam kun certeco ĉi tiun nomon oni multfoje erare transskribis.
Baldaŭ la monta stacio estis abandonita post multfoja fulmofrapo kaj oni translokigis ĝin pli suden. Tiel estiĝis Brembogro. Alian urbon – Zanskon - oni ne fondis, ĉar ĝi jam ekzistis kaj fartis bone, se ne kalkuli la mankon de loĝantoj. Oni uzis ĝin pro loĝistikaj kialoj: ĝi estis pli proksime al la Nordo kaj ebligis eviti la Ferajn Montojn. Ĉi tie, jam dum tempoj skribitaj, oni scipivis revivigi hibernatojn industrie.
Alia ekspedicia grupo sub la estreco de iu Granda Doomo iris suden por difini la randon de la konebla mondo - limigita de la Granda Silica Dezerto.

# Ĉi tie ŝajnis manki paĝo aŭ du, kaj la droido flikis tion per fragmento el alia eldono.

La sekva eksperimento proksimigis la Novajn Prapatrojn al sukcesa revivigo. Baldaŭ post tiu progreso la plimulto el ili posedis kelkajn vekitojn, instruis al ili lingvon kaj adaptis ilin al la nova vivo. La novaj homoj havis neniujn memorojn, sed krom kelkaj esceptoj ili lernis rapide.

# Post tio, ĝi revenis al la originala teksto, tamen la sekvaj folioj estis atakitaj per ŝimo, kiu konsumis plurajn alineojn.

La Unua Generacio hare griziĝis, sed la nova jam estis preta. Ĝi estis pli multnombra, pli bone adaptita al la vivo kaj scivolema same kiel ajna homaro.
Komence ili alprenis la nomojn de siaj edukantoj, aldonante nur numeron, sed baldaŭ tio fariĝis nepraktika kaj ili komencis doni al si novajn, ofte fantaziajn nomojn.
La novaj instruistoj havis novajn lernantojn. Baldaŭ estiĝis hierarkio, kiu ordigis la interhomajn rilatojn. La Granda Doomo kune kun la ceteraj maljunuloj troviĝis ĉe la pinto de la socia piramido. Iuj elektitaj junuloj, destinitaj anstataŭi ilin, plenkreskiĝadis kaj estadis dungataj por ĉiam pli pezaj taskoj. En la sesa generacio, laŭ legendo, oni establis la Serikalon¹² de la Ulimŭenko.
La loĝantaro konstante plinombriĝadis kaj kiam ĝi atingis 20000 estis decidita teni ĝin sur tiu nivelo.
La lasta konata Granda Doomo estis la plej maljuna de sia generacio kaj de li oni nomis la Ĉefurbon.

# Tiu fragmento devenis de folio, kiun oni evidente uzis por viŝi porteblajn tabuletojn, kiuj kune kun la kreto konsistigis la antaŭan, sed ne tute forlasitan, manieron registri informojn.

La unua kolektaĵaro de la estonta Socio Arĥeo naskiĝis dum la tempo, kiam ankoraŭ Doomo kreskis. En la olea koto oni fosis fundamentojn, ofte trovante restaĵojn de unu el antaŭaj epokoj. Tiuj estis laŭspece malsamaj de la polvaj rubaĵoj, kiujn oni elfosadis en Zansko, ŝajninta esti granda urbo jam en la pasinteco antaŭantaŭa. Doomo estis griza kaj kota, ĉi tie antikvaj mekanismoj produktis bruleman oleon, haveblan en rondaj budoj kun kranoj, kaj gasaj lanternoj ekbrulis ĉe krepusko kaj estingiĝis ĉe mateniĝo. Implikoj de tuboj kaj tavoloj de lado: la plimulto de la tie trovaditaj objektoj estis senutila, sed tamen parto kontribuis al la akcelo de la teknologia disvolviĝo de la renaskiĝanta civilizacio. Estis Arĥeo, kiu iĝis la fonto de teknika penso en la Ŭaziro de Industrio ankoraŭ en la tempoj, kiam la kasto de pli altaj oficistoj estis videbla sur la stratoj kaj la ŭazirestroj persone supervizis la disvolviĝon. Nur poste la statistikoj fariĝis la indikilo de sukceso, kaj la regantoj perdis la kontakton kun la realo. Arĥeo longe ne havis konstantan sidejon, ĉar ĝi tute translokiĝadis al sekvaj eltrovaj projektejoj. Tie ĝiaj anoj analizadis, kion ili kapablis, kaj transdonadis al la ŭazirestro tion, kio ŝajnis esti utila. Kiam la oficista klaso plikreskis kaj la produktado de nutraĵoj kaj la importado de akvo el la nordo ekfunkciis plene, Arĥeo estis flankenpuŝita en administran forgeson kaj sensignifan pozicion en la listo de oficejoj. Ĝian lokon ekokupis la du unuaj dajhokooj¹³: la Centra en Doomo, fondita en antikvaj ŝtal-betonaj strukturoj en la oriento de la Ĉefurbo, okupiĝis pri eksperimentoj sur la hereditaj instalaĵoj kaj sur blatoj, kaj la Zanska – pri la plibonigo de la malhiberniga¹⁴ procezo kaj vivsubteno. Estis en la DC¹⁵, ke oni ellaboris novajn akvo- kaj aerfiltrilojn kaj formulojn de plibonigitaj 1P-porcioj. Ankaŭ laŭ la tempopaso la dajhokooj sendependiĝis, ĉar la burokratio progresis tiom, ke la plej altnivelaj serikalaj oficistoj, kiuj konsciis pri la stato de la ŭaziroj, estis la KSS¹⁶-estroj, tio estas, la suubsubkatipestroj en la ŭaziroj kaj en la kancelierejo de la Rajso de Ulimŭenko mem, kiel sin nomumis unu el la plej maljunaj membroj de la reganta elito, tiel establante novan oficejon kaj funkcion, eĉ pli foran de la vivo de la ordinaraj civitanoj.
Arĥeo subiĝis administracie kaj je la laŭvorta senco, komencante la projekton de transverŝado de la polvo de la Silica Dezerto en la Okcidento kaj borado pli profunden en la teron aliloke.
La amaso de kolektaĵaro pligrandiĝadis. Gia katalogado komenciĝis per ordigado de la trovaĵoj laŭ koloro, poste laŭ la materialo de fabrikado, kaj baldaŭ laŭ la supozata aĝo. Ne plu estis senco analizi ilin el teknika vidpunkto.
Unu el la eventoj, kiuj postvivis en la oficistaj rakontoj, estis la malkovro de subtera ĉambro plena de objektoj kun rafinitaj formoj, kaj inter ili ŝtona plato kun premsignoj de piedoj - kiel oni tion interpretis - de estaĵoj el la pasinteco, enkadrita en ornamita kadro el nerustiĝanta metalo.
Post oni determinis la aĝon de la trovaĵo kiel “pra-tempa” ĝi ekservis kiel donaco por la rajso¹⁷. De tiam ĝi pendis en la eterne malplena kabineto de la Estro de Ulimŭenko.
Arĥeo komencis okupiĝi pri komerco.

# Fakte, la kadron kun betona premsigno de besto el specio, kiu vivis sur la Tero antaŭ pli ol kelkaj miloj da sunaj jaroj oni trovis inter la ruinoj de granda konstruaĵo en la centro de granda urbo, verŝajne la ĉefurbo.

---

[8] taŭelo – unuo de tempo. Vidu la klarigon pri la temposistemo de Ulimŭenko
[9] ŭaziro – iu registarero. Vidu la klarigon pri registaro de Ulimŭenko
[10] Doomo – la nova ĉefurbo de Ulimŭenko
[11] hibernato – ulo kvazaŭ endormigita, igita malrapidigi vivprocesojn ĝis praskaŭ nulo por konservi la korpon por tempe malproksima vekiĝo.
[12] Serikalo - registaro
[13] dajhokoo – akademia ento
[14] malhibernigi – kreita vorto - vidu rim.[11]
[15] DC - Dajhokoo Centra
[16] KSS - subsubkatipulo
[17] rajso – oni jam povas riveli: serikala estro de la Ulimŭenko

TEMPOSISTEMO DE ULIMŬENKO

TAŬELO - suna jaro kalkulita de vintra solstico

LANŬELO - 1/10 de TAŬELO simpligita al 365 sunaj tagoj

SENŬELO - 1/10 de LANŬELO

MINŬELO - 1/10 de SENŬELO

PANŬELO - 1/10 de MINŬELO

ROJŬELO - 1/10 de PANŬELO

SIPŬELO - 1/10 de ROJŬELO
skribmaniero: ZTAŬELO.LANŬELO.SENŬELO.MINŬELO.PANŬELO.ROJŬELO.SIPŬELO
ekzemple Z168.4.8.3.2.0.0

---

• Pola versio ĉe librovendejo Virtualo.pl: https://virtualo.pl/ebook/archiwista-i656890/ kun senkosta elŝuto de la unuajn ĉapitrojn (elektu PDF) - aĉetinte ĝin vi helpus min supervivi kaj daŭre verki
  
• Pola, ĉapitro 4. "Ńąĉeź" en la gazeto "KRAKEN": https://heyzine.com/flip-book/e206c0e916.html#page/47 senpaga. Sekvonta eldono enhavos alian rakonton de "WSZECHLOGIA KOSMICZNA".

➼Klarigoj pri la projekto

2. Legendo

# Je la plej fora flanko de la Halo de Arkivoj, en la sekcio “Nerealaj Rakontoj”, inter amasoj da volumoj de “b1bl10”-j, “8a9avad91t0”-j kaj aliaj titoloj, kuŝis protektita en vitra kadro paĝo de dokumento, kiu montris parencecon kun aliaj tekstoj el la antikva Epoko 12.2, sed ne kongruis kun iuj ajn historiaj eventoj, kaj kvankam pro tio senutila, ĝi ĉiam ĝuis popularecon de freŝaj adeptoj de arkivscienco, sendepende de la generacio de iliaj fabrikadmodeloj. La legado de la plej malnovaj tekstoj estus ege malfacila, se ĉe la rando de influsfero de la loka stelo patrola sondilo ne trafis drivantajn restaĵojn de maŝino kun modelo de tiparo, blankruĝa simbolo kaj enigmaj vortoj, kies signifon oni ekkonis dum la esplorado de la tria planedo de la sistemo: “Slavosz Uznanski”.

En la komenco la Praeterna Patraao estis kaj la Praeterna Patreeo estis, kaj el ilia kuna potenco naskiĝis: Artaauuo – protektanto de arto, Metaauuo – majstro de forĝado kaj Espaauuo – tiu, kiu esperas, kaj ilia hejmo ekstariĝis - Ulimŭenko⁷, kaj la tempoj helaj estis , kaj mallumo konata ne estis, kaj la dezerto briletadis kaj en dunojn formiĝadis, tiam el la penso de Patreeo Kaverno naskiĝis, kaj el ĝi homoj eliris kaj tra la lando diskuris. Ili plendis, ke ekdormi ili ne povas, do sian frunton Patraao sulkis kaj kvar idojn ekrigardis. Unue Metaauuo por estingi la Sunon martelon ĵetis, sed ne sukcesis. Poste Artaauuo nubon ekpentris, sed mallumon tio ne faris. Fine kanton pri nokto Espaauuo ekkantis, sed la Suno ne obeis. La tempo de kolero de Patraao kaj ploro de Patreeo alvenis: la grundo fendiĝis kaj nutraĵon ne donis, birdo forflugis, sed ne revenis, la rivero en atendado haltis.

Fine la okulo de Ulimŭenko deturniĝis kaj pro malĝojo la palpebron fermis. Tiel la unua nokto iĝis.

Eonojn la mallumo daŭris, kaj el la profunda dormo Ulimŭenko vekiĝi ne povis, kaj la homoj dormis kaj pri Praeternaj forgesis, kaj sen helpo de la Grandaj, maldormiĝi Ulimŭenko ne povis ĝis kiam el Patraapatreeo elsaltis: Meteeuuo, kiu al Metaauuo iris, Espeeuuo, kiu kun Espaauuo kuniĝis, kaj Arteeuuo, kiu kun Artaauuo sidiĝis. Ĝojo en Ulimŭenko ekregis, ĝi vekiĝis, sed memorante pri la ordono de la Praeternaj nur je ĉiu duonon de tempunuo ekdormadis. Tiel la ritmo de tago kaj nokto estiĝis.

La homoj ĉion havis – tiel la legendo diris. El la Kaverno de Kreado novaj parencoj eliris, kaj la iliaj gvidantoj malnovuloj estis, ĉar per siaj propraj okuloj Praeternan Patraapatreeon ili ekvidis. La malnovulojn oni Prapatroj nomis.

Al Prapatroj la tutan scion Artaauuo, Arteeuuo, Metaauuo, Meteeuuo, Espaauuo kaj Espeeuuo donis, kiu por certigi homaran postvivon oni necesis, kaj ili supreniĝis al Praeterna Patraapatreeo forflugis.

Al Prapatroj dirite estis, ke epoko venos, kiam en la ĉielon ankaŭ ili leviĝos, post kiam al la novaj homoj kiel vivi ili fininstruos. Spirilojn, pluvkaptilojn, porciojn “1P” kaj arton de nitado de metaloj oni donacis, kaj ekbruligi fajrojn meze de naftovaporoj malpermesis.

Kiel vivi kune en paco oni fininstruis.

Kiam lastaj de Preternidoj foriris, ĝuplene Ulimŭenko jam vivis kaj senlimajn risurcojn havis: akvon, kuŝejojn de rubmetalo fandadon atendantajn kaj plurajn erojn: tubojn, platferojn, fervojajn ĉasiojn, relojn kaj ŝpalojn. Majstroj en arto de nitado homoj fariĝis. Tagoj pasis, kaj al Praeterna Patraapatreeo lasta Prapatro foriris.
Tiam okazis la Granda Malaperado, el kiu malmultaj saviĝis, kaj iliajn urbojn sablo englutis kaj la Kavernon de Kreado kovris. En forgeso padoj perdiĝis kaj sian remalkovron atendendante malaperis.
Tiuj, kiuj postvivis, la Novprapatroj fariĝis. Ili maljunaj estis, kiam ili la Vervojon retrovis. Kaj tiel la plej maljunan el la plej maljunaj la plej maljuna el la pli junaj anstataŭis, kiam la plej maljunaj alvokitaj al Patraapatreeo foriris.

# La kolektitaj informoj pri la tempoj antaŭ la lasta primitiva civilizacio prezentis alian bildon.
Kometo en la homa Deka Epoko, erare identigita kun la C/1995 01 malkovrita en la Pra-unua Epoko, trafis rekte en la restaĵojn de la centro de la droida civilizacio el la Dek-unua Epoko, fandante ĝin en bobelantan mason. Mezurmaŝinoj el tiuj tempoj precize registris la kataklismon.

Multe da sideraj jaroj poste, homaro surteriĝis kaj komencis organizi sian vivon sur la noveca planedo. Arkivaĵoj postlasitaj de ili priskribis konfliktojn inter la koloniistoj, kiuj okazis ekde la komenco mem, kaj ankaŭ la solvon trovitan por la ĉi-specia difekto. La homoj ĉesis reproduktiĝi. Artefarita multobligado de individuoj estis al ili konata jam delonge kaj uzata por koloniigo de aliaj planedoj. La tiel nomata Konsilio de Reveno decidis fiksi la produktadon de hibernatoj je 20 000 uloj jare. Sciencisto-poeto de la epoko tiel vortumis la defiojn, kiujn alfrontis la civilizacio:

“Nur per kvin subteniloj
teniĝas la ponto
de la socio de 10 000 civitanoj
pendanta super la abismo de memneniiĝo
inter la pasinteco kaj la estonteco:
revivigo
akvoeltiro
produktado de nutraĵo el blatoj
energio
kaj sintezo de nemalhaveblaj vitaminoj.”

Oni ankaŭ scias pri anonimaj notoj priskribantaj vizion de katastrofa estonteco, kiujn perklaĉe cirkulis en la unua generacio kaj kiuj baldaŭ estis agnoskitaj kiel malutilaj por la disvolviĝo kaj ilia forgeso estis ordonita. Ili enhavis maltrankviligajn priskribojn de la invado de la planedo fare de pensantaj maŝinoj kaj de la fino de la homa civilizacio.
La malmuntitaj surteriĝoŝipoj havis la tutan ekipaĵon necesan por rekrei la civilizacion. Oni disigis ilin en partojn, el kiuj oni konstruis la unuajn urbojn kovritajn per kupoloj kaj kunligitajn per tuneloj. En la frosta Nordo oni estigis halojn por produktado de homoj. La teritorioj de la nova ĉefurbo estis riĉaj je nafto kaj gaso. Teknikistoj konstruis rafinejojn kaj sistemojn de tuboj, kiuj liveris la likvaĵon al ricevantoj en la urboj. La esplorado de la planedo progresis, sed eĉ ne atingis la ekvatoron. La komenco de la fino por tiuj homoj iĝis bakterioj renkontitaj en la sudo, kiuj mortigis milojn da neimunaj. La postvivantoj komencis batali inter si por aliro al akvo kaj manĝaĵo.

La centro de la civilizacio estis malantaŭ la estonta Niesbaro. Ĝi, konstruita sur la tegmento restinta post la Granda Halo de Asembleoj el la Dek-unua Epoko, kolapsis sub sia propra pezo kaj sekve kovris ĝin sablo. Malmultaj postvivis.
ARCH-G2-0028 estis malnova droido kaj la zumado signalanta la finon de ĝia servodaŭro estis baldaŭ eksononta. Novaj modeloj estis multe pli rapidaj je ĉio, kvankam, kiel ĝi rimarkis, ili havis en si pli da frivoleco kaj pro tio inklinon al fantaziumado, malpli da solideco kaj sento de misio – la plej necesajn proprecojn de la konservado de la memoro pri la pasinteco, kion ĉiu roboto normale havis profunde enplantita en sian algoritmon, ĝis la nuna generacio de la tiel nomataj Alfoj. La junularo saltanta sur la bretaroj kaj terminaloj baziĝis sur la plej nova modelo de inteligenteco, per kio ARCH ne estis tute konvinkita, ke la arkivscienco daŭros kiel konstanta komponanto de la Sistemo de Postvivo de la kolonio sur ĉi tiu fora kaj surprizplena planedo.

Post pli longa analizo, ĝi elektis la historion de Arĥeo kiel plej taŭgan komencon.

---

[7] Ulimŭenko – mondo kaj ŝtato

---

• Pola versio ĉe librovendejo Virtualo.pl: https://virtualo.pl/ebook/archiwista-i656890/ kun senkosta elŝuto de la unuajn ĉapitrojn (elektu PDF) - aĉetinte ĝin vi helpus min supervivi kaj daŭre verki
  
• Pola, ĉapitro 4. "Ńąĉeź" en la gazeto "KRAKEN": https://heyzine.com/flip-book/e206c0e916.html#page/47 senpaga. Sekvonta eldono enhavos alian rakonton de "WSZECHLOGIA KOSMICZNA".

➼Klarigoj pri la projekto