Mil Naŭcent Okdek Kvar

PARTO TRI

6

La Kaŝtanarbo estis preskaŭ malplena. Radio de sunlumo transverse brilanta tra fenestro trafis polvokovritajn tablosuprojn. Estis la soleca dekkvina horo. Staneca muziko fluetadis el la teleekranoj.

Winston sidis en sia kutima angulo, rigardante en malplenan glason. Fojfoje li suprenrigardetis al vasta vizaĝo, kiu okulumis lin de la kontraŭa muro. GRANDA FRATO RIGARDAS VIN, diris la subskribaĵo. Nepetite, kelnero venis kaj plenigis lian glason per Ĝino por la Venko, elskuante en ĝin kelkajn gutojn el alia botelo kiu havis plumon tra la korko. Estis sakarino, gustigita per kariofiloj, specialaĵo de la kafejo.

Winston aŭskultadis la teleekranon. Nuntempe nur muziko venadis el ĝi, sed estis eble ke iumomente estos speciala bulteno de la Ministrejo de Paco. La informoj el la Afrika fronto estis ege maltranviligaj. Fojfoje li maltrankviliĝadis pri ĝi, dum la tuta tago.

Eŭrazia armeo (Oceanio militas kontraŭ Eŭrazio: Oceanio de ĉiam militas kontraŭ Eŭrazio) moviĝas suden terure rapide. La tagmeza bulteno ne menciis specifan lokon, sed verŝajne jam la buŝo de la Kongo estas batalkampo. Brazavilo kaj Leopoldvilo estas minacataj. Oni ne bezonas rigardi mapon por vidi la signifon de tio. Ne nur temis pri perdi Centran Afrikon: la unuan fojon en la tuta milito, la teritorio de Oceanio mem estas minacata.

Violenta emocio, ne precize timo sed ia nedistinganta ekscitiĝo, ekflamis en li, poste fadis. Li ĉesis pensi pri la milito. Nuntempe li neniam povis fiksi sian menson al unu temo dum pli ol kelkaj momentoj je unu fojo. Li prenis sian glason kaj plenglutis la enhavon.

Kiel ĉiam, la ĝino tremigis lin, kaj eĉ iomete vomemigis lin. La aĵo estas aĉa. La kariofiloj kaj la sakarino, mem sufiĉe naŭzaj laŭ sia propra karaktero, ne povis maski la platan olean odoron; kaj plej malbone estis ke la odoro de ĝino, kiu loĝis en li nokte kaj tage, estis neeviteble kunmiksita en lia menso kun la odoro de tiuj —

Li neniam nomis ilin, eĉ en siaj pensoj, kaj laŭeble li neniam imagis ilian aspekton. Ili estis io pri kio li duone konsciis, ŝvebanta proksime al lia vizaĝo, odoro kroĉiĝanta al lia nazo. Dum la ĝino leviĝis en li li ruktis tra purpuraj lipoj. Li fariĝis pli dika post sia liberiĝo, kaj li reakiris sian malnovan koloron. Liaj trajtoj dikiĝis, la haŭto sur la nazo kaj vangostoj estis krude ruĝa, eĉ la kalva kranio estis tro profunde palruĝa. Kelnero, denove nepetite, alportis la ŝaktabulon kaj la aktualan eldonon de La Tempoj, kun paĝo faldita ĉe la ŝakproblemo. Poste, vidante ke la glaso de Winston estas malplena, li alportis la botelon da ĝino kaj replenigis ĝin. Ne necesis mendi. Ili konis liajn kutimojn. La ŝaktabulo ĉiam atendis lin, lia tablo en la angulo estis ĉiam rezervita; eĉ kiam la kafejo estis plena, li havis tiun tablon nur por si mem, ĉar neniu deziris troviĝi sidanta tro proksime al li. Li eĉ neniam ĝenis sin pri kalkulado de siaj trinkaĵoj. Je neregulaj intervaloj ili prezentis al li malpuran paperslipon, kaŭ, laŭ ili, estis la fakturo, sed li sentis ke ĉiam ili postulas maltro da mono de li. Ne gravus se estus inverse. Li ĉiam havis multan monon nuntempe. L i eĉ havis laboron, sinekuron, pli bone pagatan postenon ol estis lia antaŭa laboro.

La muziko el la teleekrano ĉesis kaj voĉo komencis paroli. Winston levis sian kapon por aŭskulti. Tamen mankis bultenoj el la fronto.

Temis nur pri nelonga anonco de la Ministrejo de Abundo. Dum la antaŭa jarkvarono, montriĝis ke la kvoto de botlaĉoj, en la Deka

Trijarplano, estis superplenumita je 98%.

Li ekzamenis la ŝakproblemon, kaj aranĝis la ludfigurojn. La ludfino estis kompleksa, en ĝi estis paro da ĉevaloj. “Blanka ludu kaj matu per du movoj.” Winston suprenrigardis al la portreto de Granda

Frato. Blanka ĉiam matas, li pensis kun ia nebula mistikismo. Ĉiam, senescepte, tiel estas aranĝite. En neniu ŝakproblemo ekde la komenco de la mondo iam venkis Nigro. Ĉu tio ne simbolas la eternan, senvarian triumfadon de la Bono super la Malbono? La giganta vizaĝo rerigardis al li, plena de trankvila potenco. Blanka ĉiam matas.

La voĉo el la teleekrano paŭzis, kaj aldonis per alia kaj multe pli solena tono: “Vi estas avertita atendi gravan anoncon je la dek kvin trideka. Dek kvin trideka. Temas pri plej gravegaj informoj. Atentu ne maltrafi ĝin. Dek kvin trideka!” La metaleca muziko rekomenciĝis.

La koro de Winston rapidiĝis. Temas pri la bulteno el la fronto; instinkto informis lin ke estos malagrablaj informoj. La tutan tagon, dum nelongaj ekscitoplenaj momentoj, la penso pri plena malvenko en

Afriko eniris kaj eliris lian menson. Li preskaŭ vere vidis la Eŭrazian armeon svarmadi trans la neniam-rompitan limon kaj verŝiĝi en la pinton de Afriko kvazaŭ kolumno da formikoj. Kial ne estis eble ĉirkaŭflanki ilin iel? Skizo de la Okcidentafrika Bordo estis klare videbla en lia menso. Li prenis la blankan ĉevalon kaj movis ĝin trans la tabulon. Jen la ĝusta pozicio. Eĉ dum li vidis la nigran hordon kuradi suden, li vidis alian forton, mistere kunvenigitan, subite metitan malantaŭ ili, detranĉante iliajn komunikojn surterajn kaj marajn. Li sentis ke volante tion li ekzistigas tiun alian forton. Sed necesis rapide agi. Se ili povus regi la tutan Afrikon, se ili havus aerkampojn kaj submarŝipajn bazojn ĉe la Kabo, tio dividus Oceanion en du partojn.

Povus signifi ĉion ajn: malvenkon, paneon, la redividiĝon de la mondo, la detruiĝon de la Partio! Li forte enspiris. Eksterordinara miksaĵo de sentoj — sed ne ekzakte miksaĵo; pli ĝuste, sinsekvaj tavoloj de sentoj, kie ne eblas diri kiu tavolo estas plejsuba, baraktis interne de li.

La spasmo pasis. Li remetis la blankan ĉevalon en ĝian pozicion, sed dum la nuna momento li ne povis dediĉi sin al serioza studo pri la ŝakproblemo. Liaj pensoj denove vagis. Preskaŭ senkonscie li desegnis per sia fingro en la polvo sur la tablo: 2+2=

“Ili ne povas iri internen de vi,” ŝi estis dirinta. Sed ili ja povis iri internen de vi. “Kio okazas al vi ĉi tie estas por ĉiam,” O’Brien estis dirinta. Tio estis veroplena parolo. De kelkaj aferoj, oniaj propaj agoj, oni neniam povas resaniĝi. Io estis mortigita en via brusto: elbruligita, elkaŭterizita.

Li vidis ŝin; li eĉ parolis al ŝi. Nenia danĝero estis en tio. Li sciis, kvazaŭ instinkte, ke ili nuntempe preskaŭ neniom interesiĝas pri lia agado. Li povus aranĝi renkonti ŝin duan fojon, se iu el ili volus.

Efektive, ili renkontiĝis nur hazarde. Estis en la Parko, dum aĉa, mordanta tago en marto, kiam la tero estis kvazaŭ fero, kaj la herbo ŝajnis tute morta, kaj estis neniu burĝono ie ajn, escepte de kelkaj krokusoj kiuj estis suprenpuŝintaj sin por esti dispartigitaj de la vento.

Li marŝadis rapide kun frostitaj manoj kaj larmantaj okuloj, kiam li vidis ŝin apenaŭ dek metrojn for. Li tuj rimarkis ke ŝi estis ŝanĝiĝinta, iel neklare koncepteble. Ili preskaŭ pasis unu la alian sen indiko de sinrekono, poste li turnis sin kaj sekvis ŝin, ne tre fervore. Li sciis ke ne estas danĝero, neniu interesiĝos pri li. Ŝi ne parolis. Ŝi formarŝis oblikve trans la herbon, kvazaŭ penante perdi lin, poste ŝajnis rezigne akcepti ke li estos apud ŝi. Baldaŭ ili estis en aro da ĉifonaj senfoliaj arbustoj, senutilaj aŭ por kaŝejo aŭ por protekto kontraŭ la vento. Ili haltis. Estis fimalvarmege. La vento sibladis tra la branĉetoj kaj mordis la hazardajn 212 malpuraspektajn krokusojn. Li metis brakon ĉirkaŭ ŝian talion.

Ne estis teleekrano, sed sendube estis kaŝitaj mikrofonoj: krome, ili estis videblaj. Ne gravis, nenio gravis. Ili povus kuŝiĝi sur la tero kaj amori, se ili dezirus. Lia karno frostiĝis pro hororo, kiam li pensis tion.

Ŝi tute ne respondis al la ĉirkaŭmeto de lia brako; ŝi eĉ ne provis liberigi sin. Li sciis nun kio estis ŝanĝiĝinta en ŝi. Ŝia vizaĝo estis pli palflava, kaj estis longa cikatro, parte kaŝita de ŝia hararo, trans ŝiajn frunton kaj tempion; sed tio ne estis la ŝanĝo. Estis ke ŝia talio estis plidikiĝinta, kaj, laŭ surpriza maniero, plirigidiĝinta. Li memoris ke unufoje, post la eksplodo de raketbombo, li helpis tiri kadavron el iuj ruinoj, kaj lin mirigis ne nur la nekredebla pezo de la objekto, sed ĝia rigideco, kaj kiom malfacile estis manipuli ĝin, tio ŝajnigis ĝin pli kiel ŝtono ol kiel karno. Ŝia korpo sentiĝis tiel. Li ekpensis ke la teksturo de ŝia haŭto estas tre malsimila al sia iama karaktero.

Li ne provis kisi ŝin, nek ili parolis. Dum ili remarŝis trans la herbon, ŝi rigardis lin rekte la unuan fojon. Estis nur momenta rigardeto, plena de malestimo kaj malŝato. Li demandis al si ĉu temas pri malŝato veninta nure el la pasinteco, aŭ ĉu ĝin ankaŭ inspiris lia pufiĝinta vizaĝo kaj la akvo kiun la vento daŭre premis el liaj okuloj. Ili sidiĝis sur du feraj seĝoj, flank’-al-flanke sed ne tro apude. Li vidis ke ŝi estas parolonta. Ŝi movis sian mallertan ŝuon kelkajn centimetrojn, kaj intence dispremis branĉeton. Ŝiaj piedoj aspektis plilarĝiĝintaj, li rimarkis.

“Mi perfidis vin,” ŝi diris nure.

“Mi perfidis vin,” li diris.

Denove ŝi rigardis lin malŝate.

“Kelkfoje,” ŝi diris, “ili minacas vin per io kion vi ne povas toleri, eĉ ne povas pripensi. Kaj post tio vi diras: ‘Ne faru tion al mi, faru ĝin al iu alia, faru ĝin al Tiu-tiu.’ Kaj eble vi pretekstas, poste, ke temis nur pri truko kaj ke vi diris ĝin nur por haltigi ilin kaj ke vi ne vere intencis kion vi diris. Sed tio ne estas vera. Kiam ĝi okazas al vi, vi ja intencas vian diraĵon. Vi kredas ke ne ekzistas alia maniero savi vin, kaj vi plene pretas savi vin tiel. Vi volas ke ĝi okazu al la alia persono. Tute ne gravetetas al vi kion li suferos. Nur gravas al vi vi mem.”

“Nur gravas al vi vi mem,” li eĥis.

“Kaj post tio, vi ne plu havas samajn sentojn pri la alia persono.”

“Ne,” li diris, “vi ne plu havas samajn sentojn.”

Ŝajne nenio pli estis dirinda. La vento platpuŝis iliajn maldikajn kombineojn kontraŭ iliajn korpojn. Preskaŭ tuj fariĝis tro embarase, sidi tie silentante: krome, estis tro malvarmege por sidi senmove. Ŝi diris ion pri trafi subteran trajnon, kaj ŝtariĝis por foriri.

“Ni devos rerenkontiĝi,” li diris.

“Jes,” ŝi diris, “ni devos rerenkontiĝi.”

Li sekvis ŝin kelkan distancon, necerte, duonan paŝon malantaŭ ŝi.

Ili ne interparolis denove. Ŝi ne vere provis forlasi lin, sed nur marŝis sufiĉe rapide por neebligi ke li povos marŝi apud ŝi. Li estis decidinta akompani ŝin ĝis la subtera fervojo, sed subite tiu sekvado en la malvarmego ŝajnis sencela kaj netolerebla. Lin superis deziro, ne tiom deziro foriri de Julia, kiom reiri al la Kaŝtanarba Kafejo, kiu neniam antaŭe ŝajnis tiel alloga kiel ĉimomente. Li havis nostalgian vidmemoron pri sia tablo en la angulo, kun la ĵurnalo kaj la ŝaktabulo kaj la ĉiamfluanta ĝino. Pleje, estos varme tie. La sekvan momenton, ne tute senintence, li lasis sin esti apartigita for de ŝi de malgranda grupo da homoj. Li duonsincere provis reatingi ŝin, poste malrapidigis sin, turnis sin, kaj komencis iri kontraŭadirekten. Irinte kvindek metrojn, li retrorigardis. La strato ne estis homplena, sed jam li ne povis distingi ŝin. Iu ajn el dekduo da rapidantaj figuroj povus esti ŝi. Eble ŝia dikiĝinta, rigidiĝinta korpo ne plu estis rekonebla de malantaŭe.

“Kiam ĝi okazas al vi,” ŝi estis dirinta, “vi ja intencas vian diraĵon”.

Li ja intencis ĝin. Li ne nur diris ĝin, li volis ĝin. Li volis ke ŝi, kaj ne li, estu transdonita al la —

Io ŝanĝiĝis en la muziko fluetanta el la teleekrano. Fendita, moka noto, flava noto, estis en ĝi. Kaj tiam — eble ne vere okazis, eble nur estis ke memoro ŝajnis aŭdiĝi —voĉo kantis:

“Sub la vasta kaŝtanarbo

Mi vendis vin, vi vendis min.”

La larmoj abundiĝis en liaj okuloj. Pasanta kelnero rimarkis ke lia glaso estas malplena, kaj revenis kun la botelo da ĝino.

Li prenis sian glason kaj snufis ĝin. La trinkaĵo fariĝis ne malpli sed pli aĉa je ĉiu buŝpleno trinkata. Sed ĝi jam fariĝis la medio en kiu li naĝas. Ĝi estis lia vivo, lia morto, kaj lia reviviĝo. Ĝino stuporigis lin ĉiunokte, kaj ĝino revivigis lin ĉiumatene. Kiam li vekiĝis, malofte antaŭ dek unu cent, kun gluiĝintaj palpebroj, kaj flamsenta buŝo, kaj dorso kiu sentiĝis kvazaŭ rompita, estus neeble eĉ stariĝi el horizontala pozicio sen la botelo kaj tetaso metitaj apud la liton dum la nokto. Tra la tagmezaj horoj li sidis kun duonkonscia vizaĝo, la botelo ĉemane, aŭskultante la teleekranon. De la dekkvina ĝis la fermotempo li estis kvazaŭmeblo en la Kastanarba Kafejo. Ne gravis al iu ajn, nun, kion li faras, neniu siblo vekis lin, neniu teleekrano admonis lin. Kelkfoje, eble dufoje en la semajno, li iris al polvoplena, forgesitaspekta oficejo en la Ministrejo de Vero kaj faris iom da laboro, nu, kion oni nomis laboro.

Li estis nomumita al subkomitato de subkomitato estiĝinta el unu el la nenombreblaj komitatoj pritraktantaj trivialajn malfacilojn kiuj aperis dum la kompilado de la Dekunua Eldono de la Novparola Vortaro. Ili okupadis sin per produktado de io nomata Provizora Raporto, sed pri kio ili raportas li neniam klare trovis. Iel temis pri la demando ĉu meti komojn antaŭ parentezojn aŭ post ilin. Estis kvar aliaj personoj en la komitato, ĉiu el ili similis al li. Iujn tagoj ili kunvenis kaj poste tuj apartiĝis, malkaŝe konfesante unu al alia ke efektive estas nenio bezonanta prilaboron. Sed dum aliaj tagoj ili ekdediĉis sin al sia laboro preskaŭ fervore, plezuroplene preteksegante skribi siajn notojn kaj pretigi longajn memoraĵojn kiuj neniam estis finverkitaj — kiam la disputo pri kio ili supozeble disputas fariĝis eksterordinare kompleksa kaj malkonkreta, kun subtila disputetado pri difinoj, enormaj flankvojoj, kvereloj, eĉ minacoj apelacii al pli alta aŭtoritatulo. Kaj tiam, subite, la vigleco malaperis el ili, kaj ili sidis ĉirkaŭ la tablo, rigardante unu la alian per estingitaj okuloj, kvazaŭ fantomoj malaperantaj je la kokokrio.

La teleekrano silentis dum momento. Winston denove levis sian kapon. La bulteno! Sed ne, ili nur ŝanĝas la muzikon. Li vidis la mapon de Afriko malantaŭ siaj palpebroj. La moviĝado de la armeoj estis diagramo: nigra sago iranta vertikale suden, kaj blanka sago horizontale orienten, trans la voston de la unua. Kvazaŭ por rekuraĝiĝi li suprenrigardis al la neperturbebla vizaĝo en la portreto. Ĉi estis koncepteble ke la dua sago eĉ ne ekzistas?

Lia interesiĝo denove febliĝis. Li trinkis plian buŝplenon da ĝino, prenis la blankan ĉevalon, kaj faris necertan movon. Mat! Sed evidente tiu estis erara movo, ĉar, nevokite, memoro flosis en lian menson. Li vidis ĉambron lumigatan per kandelo, kun vasta blanke kovrita lito, kaj sin mem, knabo naŭ- aŭ dekjaraĝa, sidanta sur la planko, skuante kesteton da ĵetkuboj, kaj ridante ekscitite.Lia patrino sidis kontraŭ li kaj ankaŭ ridis.

Sendube estis ĉirkaŭ monaton antaŭ ŝia malapero. Ĝi estis momento de repacigo, kiam la konstanta malsato en lia ventro estis forgesita kaj lia antaŭa amo al ŝi efemere reviviĝis. Li bone memoris tiun tagon, pluvoplenan, malsekan tagon kiam la akvo suben fluadis sur la fenestro, kaj la lumo en la domo estis tro malforta por ebligi legadon.

La tediĝo de la du infanoj, en la senluma, malvasta ĉambro, fariĝis netolerebla. Winston plendadis kaj grumbladis, senefike postuladis manĝaĵojn, ĉirkaŭvagis en la ĉambro, tirante ĉion el ĝia pozicio kaj piedbatante la panelaĵon ĝis la najbaroj bategis la murojn, kaj dume la pli juna infano laŭte ploris intermite. Fine lia patrino diris: “Nu, kondutu bone, kaj mi aĉetos ludilon por vi. Belan ludilon — vi amos ĝin”; kaj post tio ŝi eliris en la pluvo, al malgranda ĝeneralbutiko kiu ankoraŭ estis sporade malferma, proksime, kaj revenis kun kartona kesto en kiu estis la tabulludo Serpentoj kaj Eskaloj. Li ankoraŭ memoris la odoron de la malseketa kartono. Ĝi estis mizera ludilo. La tabulo estis rompita, kaj la etaj lignaj ĵetkuboj estis tiel misĉizitaj, ke ili apenaŭ kuŝis sur siaj flankoj. Winston rigardis la ludilon senplezure kaj seninterese. Sed lia patrino flamigis malgrandan kandelpecon, kaj ili sidiĝis sur la planko por ludi. Baldaŭ li estis ege ekscitite, kaj kriadis ridante, dum la pecetoj grimpis esperoplene la eskalojn, kaj poste malgripis laŭlonge de la serpentoj, preskaŭ al la komencopunkto. Ili ludis ok partiojn, ĉiu venkis kvarfoje. Lia fratineto, tro juna por kompreni pri kio temas la ludo, sidis apogate de kuseno, ridante ĉar la aliaj ridas. Dum plena posttagmezo ili kune estis feliĉaj, kiel dum lia pli frua infaneco.

Li forpuŝis la bildon el sia menso. Ĝi estis falsmemoro. Lin ĝenis falsmemoroj kelkfoje. Ili ne gravis, se nur oni scias ke ili estas falsaj.

Kelkaj aferoj vere okazis, aliaj ne okazis. Li returnis sin al la ŝaktabulo kaj denove prenis la blankan ĉevalon. Preskaŭ sammomente ĝi falis brue sur la tabulon. Li eksaltetis kvazaŭ pinglo estis enirinta lin.

Akra trumpetovoko traflugis la aeron. La bulteno! Venko! Ĉiam signifis venkon trumpetovoko antaŭ la informoj. Kvazaŭ elektra borilo kuris tra la kafejo. Eĉ la kelneroj eksaltetis kaj atentis.

La trumpetovoko liberigis enorman kvanton da bruo. Jam ekscitita voĉo babiladis el la teleekrano, sed jam kiam ĝi komenciĝis ĝi preskaŭ dronis sub huraaj krioj elekstere. La informoj estis trakurintaj la stratojn kvazaŭ magie. Li povis aŭdi ĝuste sufiĉe da kio elfluis el la teleekrano, por kompreni ke ĉio estis okazinta kiel li antaŭvidis; vasta marŝiparo sekrete pretigis subitan baton malantaŭ la malamiko, la blanka sago rapidanta trans la voston de la Nigra. Fragmentoj de triumfaj frazoj puŝis sin tra la bruon: “Vasta strategia manovro — perfekta kunordigado — absoluta forpelo — duonmiliono da kaptitoj — kompleta senkuraĝigo — rego super tuta Afriko — alportanta la militon al mezurebla distanco de la fina venko — plej granda venko en la homa historio — venko, venko, venko!”

Sub la tablo la piedoj de Winston konvulsie moviĝis. Li ne estis elirinta el sia seĝo, sed en lia menso li kuris, rapide kuris, li estas kun la amasoj ekstere, surdigante sin per huraoj. Denove li rigardis la portreton de Granda Frato. La koloso kiu superstaras la mondon! La roko kontraŭ kiun la hordoj de Azio ĵetas sin vane! Li pensis ke antaŭ dek minutoj — jes, nur dek minutoj —ankoraŭ estis dubo en lia koro, dum li demandis al si ĉu la informoj el la fronto estos pri venko aŭ malvenko. Aĥ, pli ol Eŭrazia armeo estis pereinta! Multo estis ŝanĝiĝinta en li, post tiu unua tago en la Ministrejo de Amo, sed la fina, nemalhavebla, resaniga ŝanĝo ne okazis antaŭ ĉi tiu momento.

La voĉo el la teleekrano ankoraŭ elverŝadis sian rakonton pri kaptitoj, rabaĵoj kaj buĉado, sed la kriado elekstera iomete fadis. La kelneroj rekomencis labori. Unu el ili alproksimiĝis kun la botelo da ĝino. Winston, sidante en feliĉoplena revo, ne atentis dum lia glaso estis plenigata. Li ne plu kuris nek hurais. Li estis denove en la Ministrejo de Amo, ĉio estis pardonita, lia animo estis blanka kiel la neĝo. Li estis en la publika akuzitejo, konfesante ĉion, implikante ĉiun. Li marŝis laŭlonge de la blanke kahelita koridoro, kun sento de marŝado en sunlumo, kaj armita gardisto estis malantaŭ li. La longe esperita kuglo eniris lian cerbon.

Li suprenrigardis al la enorma vizaĝo. Kvardek jarojn li bezonis por lerni kia rideto estas kaŝita sub la malhelaj lipharoj. Ho, kruela, nenecesa miskompreno! Ho obstinulo, propropravole ekzilita for de la amanta brusto! Du ĝinodoraj larmoj fluis laŭ la flankoj de lia nazo. Sed estas en ordo, ĉio estas en ordo, la baraktado estas finita. Li estas venkinta sin mem. Li amas Grandan Fraton.

第三部分

第六章

栗树餐厅里几乎空无一人。一束阳光透过窗户斜射进来,照在落满灰尘的桌面上。下午3点,店里没几个客人,电屏中播放着轻柔的音乐。

温斯顿坐在自己常坐的角落位置,盯着一个空玻璃杯。他不时会瞄一瞄对面墙上一直盯着自己的巨大面孔。标题是这么写的——“老大哥在看着你”。一个服务员主动走过来,往他的杯子里倒满了胜利金酒,又拿过一个瓶塞中插着管子的瓶子,往酒里倒了几滴,晃了晃。那是丁香味道的糖精,是这家咖啡店的特色。

温斯顿听着电屏中传来的音乐,现在它只是在播放音乐,但随时可能变成和平部的特别公报。非洲前线的新闻让人不安,温斯顿总是为此担心。一支欧亚国的军队(大洋国在跟欧亚国打仗,一直都是)正快速向南推进。午间公告没明确指明地区,但很可能刚果河口也已成了战场。布拉柴维尔和利奥波德维尔有陷落的危险。不看地图,人们也知道那意味着什么。那不是欧洲中部陷落的问题,而是大洋国的领土受到了威胁,这在整场战争中还是第一次。

一种强烈的情感在温斯顿的心中燃烧起来,之后又消退了,那不是真正意义上的恐惧,而是难以名状的激动。这段时间,温斯顿根本无法将精力长久集中在某件事上。他端起酒杯,一饮而尽。如往常一样,他不禁打了个寒颤,甚至还觉得有些恶心。太可怕了。丁香和糖浆本就容易让人恶心,但还是压不住油腻的味道,而最可怕的是金酒的气味——他身上一天到晚都是这个味道——在他脑海里,与某种东西的气味混合在一起,不可分解,那是……

他从未说明,甚至在思想里也没有说明,只要能做到,就尽量不去想象它们的形状。它们隐约会出现在他的记忆中,在他面前上蹿下跳,臭味扑鼻。杜松子让他反胃,发紫的嘴唇打了个嗝。他被放出来后就发福了,恢复了之前的脸色,实际比之前还好。他健壮了,鼻子上和脸颊上的皮肤微微发红,连光秃秃的头顶也红多了。服务员再次主动服务,送来了棋盘和当天的《泰晤士报》,正好翻到棋局艺术那一页。看到温斯顿的杯子空了,服务员便又端起酒瓶倒满。温斯顿不用开口,服务员们都知道他的习惯。棋盘是他的,角落的位置也总为他保留。就连店里客满时,那张桌子也只属于他一个人,因为没人想靠近他。温斯顿从来不数自己喝了多少。一会儿,就会有人给他送来一张脏乎乎的纸,说是账单,但温斯顿总觉得他们少算了钱。就算把数字倒过来算也没关系。他如今不缺钱,甚至还有个工作,虽然是个挂名差事,但比之前的工作待遇强多了。

音乐中断了,电屏中有人说话。温斯顿抬头细听,不是前线的公报,而是富足部的简短公告,上一季度第十个三年计划鞋带产量超额完成了98%。

温斯顿看了看报纸上的棋局,把棋子摆开。这局棋非常巧妙,关键在于两只马。白先行,两步即胜。温斯顿抬头看着老大哥的画像,他带着一种模糊的神秘感想到,白方总能获胜。这种棋局毫无例外,都是这样安排的。开天辟地以来,黑方从未取胜。这是不是象征着邪不胜正?那张巨大的脸看着温斯顿,充满镇定的力量。白方总会获胜。

电屏上的声音稍稍停顿后,又用一种相当严肃的语气说:“15点30分有重要公告,请注意收听。15点30分有重要公告,请注意收听,不要错过。15点30分。”美妙的音乐再次响起。

温斯顿的内心无法平静。是前线来的公报,他预感那是个坏消息。整整一天,他带着一种兴奋感,断断续续地想到非洲大败,仿佛真的看到欧亚国的军队蜂拥而至,穿过从未被突破的边界线,像排成纵队的蚂蚁一样直捣非洲南部。为什么不能从侧翼包抄?温斯顿的脑海中生动地浮现出了非洲西海岸的轮廓。他拿起白方的马跳了一步。这一招很妙。甚至,他看到黑色大军向南行进时,也看到了另外一支军队不知如何集结起来,突然插入后方,切断了陆路和海路。温斯顿认为,他能通过意愿,他能凭空召集一支军队,但要迅速行动。如果其他军队控制了欧洲,在好望角建造了飞机场或潜艇基地的话,大洋国就会被一分为二。这样可能会带来某些后果——失败、瓦解、世界的重新分割以及党的毁灭!温斯顿深吸了一口气,百感交集,但准确地说并不是如此,而是层层叠叠,看不清最深处的是什么,一直在他内心挣扎。

情感的爆发过去了。他把白方的马放回原来的位置,但他已经不能认真思考棋局了。他开始走神,不由自主地在桌面的灰尘上写下了如下内容:

2+2=5

“他们控制不了你的思想。”茱莉亚曾经这样说。但其实他们可以。“发生在你身上的事永远不会改变。”奥伯里恩曾经说。那才是实话。你无法恢复某些事或自己的行为,你内心的某些东西被杀死了,被烧尽了,被焚毁了。

温斯顿后来见到过茱莉亚,甚至还跟她说过话,但这已不会有什么危险,他似乎本能地认为,那些人如今对他的所作所为基本不感兴趣了。如果一方愿意,温斯顿可以安排再次与茱莉亚见面。实际上,他们是偶遇的。三月寒风刺骨的一天,公园的地面坚硬如铁,小草似乎早已绝迹,四处都没有花蕾,就连几株费力冒出头的番红花也被风吹得残败不堪。温斯顿双手冰冷,眼里还蓄满泪水,他步履匆匆,却发现茱莉亚就在前方不到十米的地方。温斯顿一眼就看出茱莉亚变了,只是说不出怎么变了。他们毫无表示地擦肩而过,接着,温斯顿转身,慢吞吞地跟在茱莉亚身后。他知道那不会有危险,因为没人注意。茱莉亚没说话,只是斜穿过草地,似乎想摆脱温斯顿,又仿佛接受了他的存在。很快,他们来到了一丛乱蓬蓬而且没有叶子的灌木丛里,既无法藏身,也挡不住风。他们停下脚步,天冷得难以言喻。寒风呼啸着吹过树枝,撕扯着零星几朵蒙着尘土的番红花。温斯顿伸手揽住茱莉亚的腰。

那里没有电屏,但肯定藏着话筒,另外他们也能被别人看到。但这不重要,什么都不重要。如果他们愿意,就可以躺在地上,胡作非为。想到这里,温斯顿就因恐惧而变得僵硬。茱莉亚没什么反应,也没想挣脱温斯顿的怀抱。现在,温斯顿明白茱莉亚的变化了,她的脸上染了一层灰黄色,从前额到太阳穴还有一道长长的疤痕,被头发遮住了一些,但这并不是主要变化。茱莉亚的腰粗了一些,而且让人惊讶的是,腰肢已变得僵硬。温斯顿记得一次火箭弹爆炸后,他帮忙从废墟中拖拽尸体。当时让温斯顿震惊的不仅是尸体的重量,更是其僵硬程度和处理的难度,因为那仿佛不是血肉之躯,而是石头。现在,茱莉亚的身体摸上去也是这种感觉,她的肌肤与曾经相差甚远。

温斯顿没想问她,他们也没说话。走回草地时,茱莉亚第一次直视着温斯顿。那短暂的一瞥中满是轻蔑和厌恶。温斯顿不知道茱莉亚厌恶的纯粹是过去还是他肿胀的脸庞和寒风吹出的泪水。他们坐在两张铁椅子上,虽然并排,但没有紧紧挨着。温斯顿注意到茱莉亚就要开口了。茱莉亚抬起脚,往旁边挪了几厘米,故意踩断了一根树枝。温斯顿注意到茱莉亚的脚似乎变宽了些。

“我背叛了你。”茱莉亚直言不讳。

“我背叛了你。”温斯顿说。

茱莉亚再次厌恶地瞥了他一眼。

“有时候,”茱莉亚说,“他们会用某种东西威胁你,你根本忍受不了,想都不能想。你就会说:‘别对我这样,对某某做这种事吧,对某某这样做吧。’事后你可能会说那是装的,是权宜之计,好让他们住手,自己的本意并非如此。但那是说谎。当时你真的是那样想的。你认为没有别的办法拯救自己,所以只能用那种方法。你希望那件事发生在别人身上。不管他会承担怎样的苦难。你只关心自己。”

“你只关心自己。”温斯顿附和道。

“之后,你对那个人的感情就不一样了。”

“没错,”他说,“不一样了。”

他们似乎无话可说。薄薄的工作服被风吹得紧贴着身体。他们几乎同时认为一起坐着不说话非常尴尬,而且坐着不动也很冷。于是,茱莉亚说要去赶地铁,就准备起身离开。

“我们一定要再见面。”温斯顿说。

“没错,”她说,“我们一定要再见面。”

温斯顿离茱莉亚约半步,犹豫不决地跟着她走了一小段路。他们没再说话,茱莉亚也没想真的甩掉他,只是保持着刚好不会与他并肩而行的速度。温斯顿下定决心陪茱莉亚走到地铁站,但突然之间,他觉得在寒风中跟着别人既没有什么意义,也让人无法忍受。离开茱莉亚回到栗树餐厅的想法如此强烈,似乎那个地方此刻对他产生了前所未有的吸引力。温斯顿非常怀念角落里的桌子,也怀念报纸、棋盘和不断续杯的金酒。最重要的是,那里很暖和。又过了一会儿,他似乎有意让一小拨人把自己和茱莉亚隔开。温斯顿迟疑着是否要去赶上她,但又放慢脚步,转身朝反方向走了。走了五十米后,温斯顿回头看了看。那条街上没多少人,但他已找不到茱莉亚的身影。十几个匆忙而过的人都可能是茱莉亚。也许茱莉亚现在既粗壮又僵硬的身体已无法从背影辨认。

“那件事发生的时候,”茱莉亚之前说,“你就是那样想的。”他的确是那样想的,温斯顿不仅说了,而且还切实地那样期盼过。他希望是茱莉亚而不是他自己被交给……

电屏里的音乐变了,一个嘲弄似的音符响起来,是预警用的。接着,有个声音唱起了歌,也许并没有发生,也许只是和记忆中的某个声音很像:

在繁茂的栗树下,

我出卖了你,你出卖了我……

温斯顿的眼睛里涌出泪水。一个经过的服务员看到他杯子空了,就拿着酒瓶走过来。

他拿起杯子闻了闻。每喝一口,温斯顿都觉得那种难喝的程度非但没有减轻,反而更强烈了。可他的生活已不能没有酒,那是他的生命、他的归宿,也是他的重生。正是金酒让他夜里得以安眠,也是金酒每天早上让他恢复精力。温斯顿很少11点之前起床,而且醒来时,总会睁不开眼睛,嘴里不舒服,后背也像断了一样。如果没有前一晚放在床边的酒瓶和茶杯,温斯顿可能根本就站不起来。中午时分,温斯顿就面无表情地坐着,握住酒瓶,听着电屏中传出的声音。从下午3点到打烊,他是栗树餐厅里的固定顾客。没人在意他做什么,没有吵醒他的哨声,电屏中也不会传出警告他的声音。大概每周有两次,温斯顿会到真理部满是灰尘的办公室做点正事,或者说工作一会儿,那里似乎已被人遗忘。他被分配到无数个委员会中的某个分会的下属委员会,目的是编纂第十一版《新话字典》中遇到的次要难点。他们负责编写所谓的中期报告,但温斯顿自始至终都不知道要报告什么,似乎与逗号应该放在括号里面还是括号外面这一问题相关。这个下属委员会中还有四个人,情况都跟温斯顿差不多。有时候他们会聚在一起,但很快就会各自分散,坦诚地告诉别人实际上他们都无事可做。可某些天里,他们都会热忱忘我地投入工作,做足了表面功夫,不是填写记录,就是起草没有完成的备忘录。他们争论的问题可能引起更复杂、更深奥的争论,对定义吹毛求疵,还东扯西拉地说些题外话,他们一直争吵、威胁,甚至扬言捅到上级那里。可突然之间,他们又都没了精神,围坐在桌子边,眼神黯淡,面面相觑,仿佛听到鸡鸣的鬼魂一样。

有一会儿,电屏里没有任何声音。温斯顿再次抬起头。公报!但是没有,他们只是换了音乐。温斯顿的脑海里都是美洲地图,军队的动向可以用示意图,黑色的箭头直插向南,白色的箭头横切往东,穿过黑色箭头的尾部。仿佛是为了寻找安慰,温斯顿抬头看着那张肖像上泰然自若的面孔。会不会第二个箭头根本就不存在?

温斯顿没什么兴趣了。他又喝了一口酒,拿起白方的马试探着走了一步,将军。但显然这一步并不正确,因为……

毫无预兆的,一段记忆浮现在脑海。他看到一个点着蜡烛的房间里有一张罩着白色床罩的大床,还看到了自己。他当时只是个九岁还是十岁的小孩,坐在地板上,摇着色子盒,兴奋地笑着。他的母亲坐在对面,也哈哈大笑。

那肯定是母亲失踪前一个月的事。那是和解的时刻,他暂时忘记了肚子里永不停歇的饥饿感,对母亲的爱意也暂时复苏了。他清楚地记得,那天外面电闪雷鸣,大雨瓢泼,雨水顺着玻璃窗汩汩而下,而屋子里太黑,没办法看书。两个孩子待在黑暗拥挤的屋子里很无聊。温斯顿吵吵嚷嚷,闹着要东西吃,他翻箱倒柜,东拉西扯,对着墙拳打脚踢,闹得隔壁邻居都敲墙抗议。而年纪小一些的妹妹则断断续续地哭着。最后,温斯顿的母亲说:“乖乖待着,我去给你买个玩具。很好玩,你肯定会喜欢。”说完,母亲就冒雨出门,去了附近开着的一家百货店。母亲回来时,手里拿着一个纸板盒,装着蛇梯棋。温斯顿还记得潮湿棋盘的味道。那副棋做工很差,棋盘开裂,木头色子有的切割得也不够整齐,都站不住。温斯顿看着这个玩具,不怎么高兴,也没什么兴趣。但母亲点上了蜡烛,和他一起在地板上玩。很快,看到棋子有希望到达终点却几乎一下要退回起点时,温斯顿就变得非常兴奋,笑声不断。他们玩了八局,各赢了四局。温斯顿的小妹妹还太小,不知道那是什么游戏,只能靠着床腿坐着,跟着他们一起笑。整整一下午,他们都很高兴,仿佛回到了他更小的时候。

温斯顿把这个场景赶出脑海,那是虚假记忆。偶尔,虚假记忆会困扰着他。但只要知道它们的本质,虚假记忆也就不足为惧了。有些事情发生过,有些没有发生。温斯顿的注意力回到棋盘上,再次拿起白方的马。就在此时,白方的马“咔哒”一声掉到棋盘上,吓了温斯顿一跳,仿佛大头针刺进身体一样。

尖锐的小号声划破天空。公告来了!胜利了!新闻之前的小号声就意味着胜利。电流般的颤抖席卷了咖啡馆。就连侍者也被吓了一跳,竖起了耳朵。

小号之后是吵闹的噪音。电屏里传来激动的声音,急促地念着什么,但刚开始念,就被外面雷鸣般的欢呼声淹没了。新闻奇迹般地传遍了大街小巷。温斯顿只能勉强听到电屏里的声音,明白了事情确实是按照自己的预测发生的,巨大的海上舰队秘密集结,突袭了敌人后方,白色箭头撕裂了黑色箭头的尾巴。胜利的段落不时从喧嚣之中冒出来:“伟大的战术——巧妙配合——完全击溃——五十万俘虏——士气完全丧失——控制整个非洲——向战争的结束迈出了一大步——胜利——人类历史上最伟大的胜利——胜利、胜利、胜利!”

温斯顿的双脚在桌子下不停地乱蹬。他仍坐着没动,但在脑海里,他在奔跑,飞奔着,和外面的群众一起,呼喊声震耳欲聋。他又抬起头看了看老大哥的画像。那可是主宰世界的巨人啊!是让亚洲的乌合之众头破血流的人!他想起十分钟前,自己还心存疑虑,暗自思量战争是胜是负,没错,还不到十分钟。啊,这不只是欧亚国一支军队覆灭的事!自从他到了仁爱部的第一天起,温斯顿身上就发生了不少变化,但那个决定性的、不可或缺的、治愈性的变化到此刻还没有发生。

电屏里的声音还在滔滔不绝地播报着关于俘虏、战利品和屠杀的消息,但外面的欢呼声低了一些。侍者们又开始工作了,其中一个拿着酒瓶走过来。温斯顿依旧坐着,沉浸在甜美的幻想中,没注意到自己的酒杯已经满了。他不是在奔跑,也不是在欢呼,而是回到了仁爱部,得到了宽恕,灵魂如雪一样洁白。他站在被告席上,坦白了所有事,指认了所有人。他走在铺着白色瓷砖的走廊上,仿佛走在阳光之下,一个持枪的看守跟在他身后。那颗让他等待良久的子弹终于射进了他的大脑。

他抬头看着那张巨大的面孔。他花了四十年才领会到深色八字胡下的微笑。噢,真残忍,这是不必要的误会!噢,真顽固,从博爱的胸怀中的自我放逐!两滴混着金酒气味的泪珠顺着鼻子侧面落下来。但那也还好,都还好,斗争结束了。他战胜了自己。他热爱老大哥。

reveni al Mil Naŭcent Okdek Kvar

返回 1984 目录

阅读次数 120 legintoj