{"id":10511,"date":"2022-02-27T12:00:59","date_gmt":"2022-02-27T04:00:59","guid":{"rendered":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/?page_id=10511"},"modified":"2022-02-27T13:24:51","modified_gmt":"2022-02-27T05:24:51","slug":"elparolado","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/gramatiko_de_esperanto\/lingvaj-respondoj\/elparolado\/","title":{"rendered":"Lingvaj respondoj \u2013 Elparolado"},"content":{"rendered":"

Elparolado<\/b><\/strong><\/h3>\n

Elparolado de <\/b><\/strong>\u00ab\u016d\u00bb<\/i><\/em>\u00a0kaj <\/b><\/strong>\u00abj\u00bb<\/i><\/em><\/p>\n

En la sono a\u016d<\/b><\/strong>\u00a0la a<\/b><\/strong>\u00a0kaj la \u016d<\/b><\/strong>\u00a0devas esti a\u016ddataj klare \u0109iu aparte, sed ili faras unu silabon, \u0109ar efektive la litero \u016d<\/b><\/strong>\u00a0ne estas vokalo. Tiel ekzemple la vorto la\u016ddi devas esti elparolata la\u016d-di.<\/p>\n

La Esperantisto, 1889, p. 23.<\/i><\/em><\/p>\n

Pri la literoj <\/b><\/strong>\u00abu\u00bb<\/i><\/em>\u00a0kaj <\/b><\/strong>\u00ab\u016d\u00bb<\/i><\/em>, <\/b><\/strong>\u00abi\u00bb<\/i><\/em>\u00a0kaj <\/b><\/strong>\u00abj\u00bb<\/i><\/em><\/p>\n

Kelkaj amikoj ne bone komprenas kaj ne regule uzas la literojn u<\/b><\/strong>, \u016d<\/b><\/strong>, i<\/b><\/strong>\u00a0kaj j<\/b><\/strong>. La\u016d ilia opinio (esprimita e\u0109 en kelkaj lernolibroj) la literoj u<\/b><\/strong>\u00a0kaj i<\/b><\/strong>\u00a0kune kun anta\u016dirantaj vokaloj faras \u00abduoblan vokalon\u00bb<\/i><\/em>; ili sekve elparolas au<\/b><\/strong>\u00a0kiel a\u016d<\/b><\/strong>, ei<\/b><\/strong>\u00a0kiel ej<\/b><\/strong>\u00a0k.t.p. Tio \u0109i estas eraro. En nia lingvo ne ekzistas duoblaj vokaloj, sed \u0109iu litero estas elparolata \u0109iam egale kaj \u0109iam aparte. Sekve oni devas legi \u00abba-l\u00e1-u, tra-\u00fa-lo, tro-\u00fa-zi, de-\u00ed-ri, kr\u00e9-i, hero-\u00ed-no\u00bb<\/i><\/em>\u00a0kaj ne \u00abb\u00e1-la\u016d, tr\u00e1u-lo, tr\u00f3u-zi, d\u00e9j-ri, kr\u00e9j, her\u00f3j-no\u00bb<\/i><\/em>\u00a0(kiel faras multaj germanoj, havantaj tiun \u0109i kutimon en sia lingvo). La literoj u kaj i devas \u0109iam esti elparolataj klare kaj aparte, kiel \u0109iu alia litero.<\/p>\n

Sed ekster u<\/b><\/strong>\u00a0kaj i<\/b><\/strong>\u00a0en nia lingvo ekzistas ankora\u016d la literoj \u016d<\/b><\/strong>\u00a0kaj j<\/b><\/strong>, kies elparolado estas simila al la elparolado de u<\/b><\/strong>\u00a0kaj i<\/b><\/strong>, sed pli mallonga kaj ne prezentanta silabon (kiel konsonanto); se ili staras post vokalo, ili estas elparolataj kun \u011di en unu silabo kaj tial faras impreson de duobla vokalo. La literoj \u016d<\/b><\/strong>\u00a0kaj j<\/b><\/strong>\u00a0\u0109iam anka\u016d estas elparolataj aparte, sed ili \u0109iam estas konsonantoj, tute egale, \u0109u ili staras anta\u016d vokalo a\u016d post vokalo. Sekve oni devas legi \u00abja-ro, jus-ta, kra-jo-no, fra\u016d-lo, E\u016d-ro-po, foj-no, paj-lo\u00bb<\/i><\/em>\u00a0kaj ne \u00abi-a-ro, i-us-ta, kra-i-o-no, fra-ulo, E-u-ro-po, fo-i-no, pa-i-lo\u00bb<\/i><\/em>. Se ni la germanajn vortojn Saite<\/b><\/strong>, Traube<\/b><\/strong>\u00a0volus skribi per ortografio Esperanta, ni devus skribi Zajte<\/b><\/strong>, Tra\u016dbe<\/b><\/strong>. La vorto la\u016dta<\/b><\/strong>\u00a0ekzemple estas dusilaba kaj ne trisilaba, sed ne pro la ka\u016dzo ke a\u016d<\/b><\/strong>\u00a0estas kvaza\u016d duobla vokalo, sed nur \u0109ar \u016d<\/b><\/strong>\u00a0estas konsonanto (dum u estas vokalo).<\/p>\n

Esperantisto, 1893, p. 15<\/i><\/em><\/p>\n

Pri elparolado en teorio kaj praktiko<\/b><\/strong><\/p>\n

Kiel en \u0109iuj lingvoj, tiel anka\u016d en Esperanto la sono \u00abj\u00bb<\/i><\/em>\u00a0ordinare moligas la konsonanton, kiu staras anta\u016d \u011di; oni sekve ne devas miri, ke ekzemple en la vorto \u00abpanjo\u00bb<\/i><\/em>\u00a0la plimulto de la Esperantistoj elparolas la \u00abnj\u00bb<\/i><\/em>\u00a0kiel unu molan sonon (simile al la franca \u00abgn\u00bb<\/i><\/em>) : Tiel same oni ne miru, ke en praktiko oni ordinare anta\u016d \u00abg\u00bb<\/i><\/em>\u00a0a\u016d \u00abk\u00bb<\/i><\/em>\u00a0elparolas la sonon \u00abn\u00bb<\/i><\/em>\u00a0naze, a\u016d ke anta\u016d vokalo oni elparolas la \u00abi\u00bb<\/i><\/em>\u00a0ordinare kiel \u00abij\u00bb<\/i><\/em>. Batali kontra\u016d tia natura emo en la elparolado \u015dajnas al mi afero tute sencela kaj senbezona, \u0109ar tia elparolado (kiu estas iom pli eleganta, ol la elparolado pure teoria) donas nenian malkompreni\u011don a\u016d praktikan maloportuna\u0135on; sed rekomendi tian elparoladon (a\u016d nomi \u011din \u00abla sole \u011dusta\u00bb<\/i><\/em>) ni anka\u016d ne devas, \u0109ar la\u016d la teoria viidpunkto (kiu en Esperanto ofte povas esti ne severe observata, sed neniam povas esti rigardata kiel \u00aberara\u00bb<\/i><\/em>) ni devas elparoli \u0109iun sonon severe aparte; sekve se ni deziras paroli severe regule, ni devas elparoli \u00abpan-jo\u00bb<\/i><\/em>, \u00absan-go\u00bb<\/i><\/em>, \u00abmi-a\u00bb<\/i><\/em>.<\/p>\n

Respondo 56, Oficiala Gazeto, IV, 1911, p: 222<\/i><\/em><\/p>\n

reveni al\u00a0Lingvaj respondoj<\/a><\/p>\n

\u8fd4\u56de\u00a0Lingvaj respondoj<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Elparolado Elparolado de \u00ab\u016d\u00bb\u00a0kaj \u00abj\u00bb En la sono a\u016d\u00a0la a\u2026 \u7ee7\u7eed\u9605\u8bfb Legi pli »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":10490,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/10511"}],"collection":[{"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10511"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/10511\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/10490"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10511"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}