\u9ad8\u7ea7\u4e16\u754c\u8bed\u6559\u7a0b\u00a0 \u7b2c1\u8bfe<\/p>\n
AGO<\/b>: io, kion oni faras.
\nBENZINO<\/b>: hejta\u0135o por irigi a\u016dtomobilon.
\nCERTA<\/b>: malhezitema.
\nDANA<\/b>: rilata al la lando Danujo.
\nDATO<\/b>: tago, en rilato al la tempo.
\nEFEKTIVA<\/b>: reala.
\nFABELO<\/b>: historio pri mirigaj okaza\u0135oj.
\nFERIO<\/b>: libertempo.
\nFIDI<\/b>: plenkredi pri iu al io.
\nFROSTI<\/b> : esti tre malvarma.
\nFROTI<\/b>: preme movi ion sur io alia.
\nGLASO<\/b>: ujo, el kiu oni drinkas.
\nGLITI<\/b>: facile movigi sur grasa supra\u0135o.
\nHEJTI<\/b>: varmigi \u0109ambron a\u016d lo\u011dejon.
\nJAKO<\/b>: vesta\u0135o por la supra parto de la korpo.
\nKONSIDERI<\/b>: zorge atenti ion.
\nKAPTI<\/b>: ekteni.
\nKOSTO<\/b>: pago necesa por ricevi ion.
\nLITO<\/b>: a\u0135o, sur kiu oni dormas.
\nMARMORO<\/b>: bela blanka \u015dtono.
\nMATERIALO<\/b>: Kruda\u0135o necesa por plenumi ion.
\nMEDITI<\/b>: pripensadi.
\nMETROPOLO<\/b>: granda urbego.
\nMODERNA<\/b>: nuntempa.
\nMODESTA<\/b>: malfiera.
\nNU<\/b>: vorto uzata por atentigi pri tio, kio sekvos.
\nORDINARA<\/b>: kutima.
\nPA\u016cZO<\/b>: mallonga hezito.
\nPUTO<\/b>: subterejo, el kiu oni levprenas kutime akvon.
\nPROVIZI<\/b>: havigi necesa\u0135ojn.
\nRAKONTI<\/b>: diri historion.
\nRANO<\/b>: vivanta\u0135eto, kiu lo\u011das sambone teron kaj akvon.
\nRIPOZI<\/b>: resti nenion faranta, eble dormanta.
\nRULI<\/b>: \u0109irka\u016dmove anta\u016denigi ion.
\nSOBRA<\/b>: malebria.
\nSPECIALA<\/b>: intencata por unu celo.
\nSUPOZI<\/b>: kredi ion vera.
\n\u015cULTRO<\/b>: plej supra trunkoparto.
\n\u015cVEBI<\/b>: resti senmove pendanta, kvaza\u016d fluge.
\nTERURO<\/b>: timego.
\nUR\u011cI<\/b>: plirapidigi.
\nVOJA\u011cI<\/b>: iri a\u016d veturi por atingi lokon ne proksiman.<\/p>\nLEGA\u0134O<\/h1>\n
TRE MODERNA FABELO<\/h2>\n
Tiun \u0109i eksterordinaran kaj fre\u015ddatan fabelon mi nur peras transigante la respondecon al mia tre fidinda amiko \u2014 ni nomu lin Sen Dubo \u2014 kiu la unuan fojon rakontis \u011din \u0109e blanka tablo, kie ne mankis glasoj.<\/p>\n
“A\u016ddu nur” \u2014 diris Sen. “Mia amiko, Ripsrops, veturis anta\u016d nelonge per sia beleta \u0109aro, vi scias, tiu Mercedes, inter Ar\u0125angelsk kaj Kopenhago sur la \u015doseo. Sed li jam ne estis malproksime de Kopenhago, kiam \u0109e benzinputo, post kiam li a\u0109etis hejtmaterialon kaj dum la agado de la benzinulo, li iom promenis. Subite li a\u016ddis vo\u0109on sub si:<\/p>\n
“Sinjoro Ripsrops, sinjoro, bonvolu atendi…”<\/p>\n
Ripsrops rigardis malsupren kaj vidis ranon ruli\u011dantan al li. Li ne estas speciala \u015datanto de ranoj, sed io kaptis lin en la afero.<\/p>\n
“\u0108u mi komprenas rane? Kaj \u0109u vi povas paroli? \u0108u vi konas min?”<\/p>\n
La rano respondis:<\/p>\n
“Jes, kara sinjoro Ripsrops, mi povas paroli, sed mi ne parolas rane, sed dane. Mi petas vin, sinjoro Ripsrops… Mi frostas. Metu min en vian po\u015don. \u0108u mi rajtas kunveturi al Kopenhago? Por bonfaro vi ricevos bonon!”<\/p>\n
Ripsrops tre miris, precipe, ke la rano frostas, kiam estas varme, sed rano estas rano, kaj \u0109ar la petita varmo ne kostos al li elspezojn, li metis la ranon en sian po\u015don. (… Kion vi diras? Jes… Jes, li estis sobra kiel mi.)<\/span><\/p>\n lom post iom la rano i\u011dis hejmeca de Ripsrops. \u011ci petis e\u0109 man\u011don kaj iom da akvo, kiujn Ripsrops, kiu konsideris la ranon cetere tre modesta, donis al sia kunvoja\u011danto. Tiel ili alvenis vespere al la metropolo, e\u0109 al la lo\u011dejo de Ripsrops, \u0109ar la rano petis ripozlokon. Ripsrops malfermis la pordon de sia lo\u011dejo kaj tiam la rano denove ekparolis:<\/p>\n “Kara sinjoro Ripsrops, mi estas tiel dormema. \u0108u mi rajtus dormi en tiu lito?”<\/p>\n Ripsrops ekmeditis. Estis la unua fojo, ke iu fremdulo volis dormi en ilia familia lito, sed efektive sinjorino Ripsrops estis for kaj tiu \u0109i mirinda rano estis tiel dormema. Li metis la ranon en la apudan liton kaj demetis sian jakon kaj komencis pretigi sin por la nokta trankvilo. Li volis jam mallumigi, kiam li alrigardis la apudan liton kaj tiam li rimarkis, ke el la stranga rano fari\u011dis belega re\u011didino, kiu supozeble apena\u016d estis provizita per noktovestoj. Lia rigardo ekglitis sur la marmoraj \u015dultroj de la re\u011didino. Ripsrops tute teruri\u011dis. Li frotis la okulojn. La regidino alrigardis lin kaj diris:<\/p>\n “Ri i-ips\u0109jo!”<\/p>\n Sen Dubo, t.e. la rakontanto, nun faris longan pa\u016dzon kaj sekvis iom malcerte la \u015dvebon de la cigareda fumo.<\/p>\n Mi ur\u011dis:<\/p>\n “Nu, kiel estis poste?”<\/p>\n Sen alrigardis min kaj diris:<\/p>\n “\u0108u vi vere kredas tiun \u0109i historion?”<\/p>\n “Kredi? Tute ne. Kial mi kredu?”<\/p>\n “Nu anka\u016d sinjorino Ripsrops, kiu tiumomente realvenis neatendite el sia feriado en Polinezio kaj malfermis la pordon de la dormo\u0109ambro, ne kredis \u011din. E\u0109 ne unu vorton…”<\/p>\n F Szil\u00e1gyi 1. Leginte la supran fabelon, respondu jenajn demandojn:<\/p>\n 1. Kion faris Sen Dubo kaj lia amiko anta\u016d ol tiu lasta rakontis la fabelon? 2. Jen estas kelkaj respondoj. Skribu la faritajn demandojn:<\/p>\n 1. Lia nomo estis Sen Dubo. 3. Kion, la\u016d via opinio, diris s-ino Ripsrops al sia edzo, kiam li rakontis sian historion? (Skribu detale!)<\/span><\/p>\n 4. En la sekvantaj frazoj, elektu la \u011dustan vorton inter krampoj:<\/p>\n 1. \u0108ar mi (SUPOZIS\/SUPOZIGIS)<\/span> lin fidinda, al li mi ne (SUPOZIS\/SUPOZIGIS)<\/span> la malveron. 5. Jen estas kvin adjektivoj; substantivigu ilin, kaj uzu en frazoj:<\/p>\n MODERNA MODESTA ORDINARA SOBRA CERTA.<\/p>\n (Ekzemple: EFEKTIVA > efektivo = Kiam mi ricevis la atenditan surprizon, la efektivo mal\u011dojigis min.)<\/span>.<\/p>\n<\/div>\n 6. LA RANO FROSTAS, KIAM ESTAS VARME. Post “esti” kaj “i\u011di”, kiam mankas subjekto la predikativo havas adverban finafon (ne adjektivan)<\/span>. Skribu propoziciojn, kiuj enhavas jenajn frazojn:<\/p>\n
\n(el ‘Norda Prismo’)<\/span><\/p>\n<\/div>\n
EKZERCOJ<\/h1>\n
\n2. Kial Ripsrops haltigis sian a\u016dtomobilon proksime al Kopenhago?
\n3. Kiun lingvon parolis la rano?
\n4. “… la petita varmo ne kostos al li elspezojn.” Kion tiuj vortoj sciigas al ni pri Ripsrops?
\n5. Kion donis Ripsrops al la rano dumvoja\u011de?
\n6. Kial Ripsrops hezitis konsenti, ke la rano dormu \u0109e Ii?
\n7. Pro kiuj kialoj li fine konsentis?
\n8. Kio okazis al la rano dum Ripsrops pretigis sin por dormo?
\n9. Kiajn vestojn portis la re\u011didino?
\n10. Kio okazis anta\u016d ol Ripsrops povis enliti\u011di?<\/p>\n<\/div>\n
\n2. De Ar\u0125angelsk \u011dis Kopenhago.
\n3. Li iom promenis.
\n4. \u011ci promesis, ke li ricevos bonon.
\n5. \u0108ar estis varme.
\n6. Li metis \u011din en sian po\u015don.
\n7. En lia lito.
\n8. Li tute teruri\u011dis.
\n9. “Rri-ips\u0109jo!”
\n10. Ne, mi \u011din ne kredas.<\/p>\n<\/div>\n
\n2. \u0108ar mi volis mem (RIPOZI\/RIPOZIGI)<\/span>, mi klopodis (RIPOZI\/RIPOZIGI)<\/span> la infanon.
\n3. Viaj deziroj (EFEKTIVIGOS\/EFEKTIVI\u011cOS)<\/span> se vi scios mem (EFEKTIVIGI\/EFEKTIVI\u011cI)<\/span> ilin.
\n4. La fortegulo (TERURI\u011cIS\/TERURIS)<\/span> la vila\u011danojn; ili tiel (TERURI\u011cIS\/ TERURIS)<\/span>, ke ill forkuris.
\n5. Unue li (ENLITI\u011cIS\/ENLITIGIS)<\/span> siajn gefilojn, poste li (ENLITI\u011cIS\/ ENLITIGIS)<\/span> mem.
\n6. Tiu libro (DATAS\/DATI\u011cAS)<\/span> de la deka jarcento; fama historiisto (DATIS\/ DATIGIS)<\/span> \u011din.
\n7. Eksterle\u011duloj kaptis la vila\u011don; per do multaj havinda\u0135oj (KAPTIGIS\/KAPTI\u011cIS)<\/span>.
\n8. Kiam mi (ELPUTI\u011cIS\/ELPUTIGIS)<\/span> akvon, samtempe (ELPUTIGIS\/ELPUTI\u011cIS)<\/span> tri ranoj.<\/p>\n<\/div>\n