{"id":6432,"date":"2020-11-24T21:19:16","date_gmt":"2020-11-24T13:19:16","guid":{"rendered":"http:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/?page_id=6432"},"modified":"2020-11-24T21:19:16","modified_gmt":"2020-11-24T13:19:16","slug":"sinonimoj-en-esperanto","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/esperantologio\/sinonimoj-en-esperanto\/","title":{"rendered":"Sinonimoj en Esperanto \u4e16\u754c\u8bed\u7684\u540c\u4e49\u8bcd"},"content":{"rendered":"<p><b>Esperanto-sinonimo<\/b>\u00a0estas Esperanta\u00a0<a title=\"Vorto\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Vorto\">vorto<\/a>, kiu\u00a0<a title=\"Sinonimo\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Sinonimo\">sinonimas<\/a>\u00a0kun alia Esperanta vorto kaj povas \u011din anstata\u016di en\u00a0<a title=\"Teksto\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Teksto\">teksto<\/a>, por ke la esprimado estu malpli monotona, pli ri\u0109a, pli preciza a\u016d pli nuancita.<br \/>\nLa Esperantajn sinonimojn oni trovas en la libroj de\u00a0<a title=\"Jaan Ojalo\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Jaan_Ojalo\">Jaan Ojalo<\/a>\u00a0(<i><a title=\"Esperantaj Sinonimoj\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Esperantaj_Sinonimoj\">Esperantaj Sinonimoj<\/a><\/i>) kaj\u00a0<a title=\"Marinko \u011civoje\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Marinko_%C4%9Civoje\">Marinko \u011civoje<\/a>\u00a0(<i><a title=\"Esperantonimoj\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Esperantonimoj\">Esperantonimoj<\/a><\/i>). Multajn sinonimojn enhavas anka\u016d\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"PIV\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/PIV\">PIV<\/a>.<br \/>\nLa mankon de sinonimoj en\u00a0<a title=\"Esperanto\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Esperanto\">Esperanto<\/a>\u00a0sentas precipe la\u00a0<a title=\"Traduko\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Traduko\">tradukantoj<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Beletro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Beletro\">beletro<\/a>, kiam ili klopodas esperantigi gravan nacilingvan verkon, kiu fami\u011dis ne nur pro sia bela rakonto, sed anka\u016d pro ri\u0109a esprimado. En naciaj lingvoj ekzistas pluraj esprimoj ekzemple por diversaj specoj de montoj, sed traduki \u0109ion nur kiel\u00a0<b>monteto &#8211; monto &#8211; montego<\/b>\u00a0estas sentata kiel primitiva\u0135o, kiu doma\u011das la tradukatan verkon kaj samtempe lezas la presti\u011don de Esperanto. Tio instigas multajn literaturistojn enkonduki\u00a0<a title=\"Neologismo\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Neologismo\">neologismojn<\/a>\u00a0(<b>hilo, kolino, alpo<\/b>).<br \/>\nAliflanke la esperantistaro malmulte utiligas la jam ekzistantajn esprim-eblojn, pri kiuj Esperanto disponas. La lernantoj kutime lernas radikvorton en \u011dia baza formo kaj signifo (<b>letero, a\u016dtoro<\/b>) kaj ne konscias, ke ili estas verbigeblaj kaj povas krei efikan sinonimon (<b>mi skribas leteron al amiko &#8211; mi leteras al amiko, mi verkis romanon &#8211; mi a\u016dtoris romanon<\/b>). La samo validas anka\u016d por adjektivigo (<b>granda<\/b>\u00a0&#8211;\u00a0<i>kolosa, giganta, mamuta<\/i>;\u00a0<b>malgranda<\/b>\u00a0&#8211;\u00a0<i>nana, pigmea, liliputa, kolibra<\/i>) kaj por kunmeta\u0135oj (<b>timema<\/b>\u00a0&#8211;\u00a0<i>malbrava, senkura\u011da, leporkora<\/i>).<br \/>\nLa uzantoj ser\u0109as sinonimojn \u0109iam por la plej konataj vortoj (ek-e por\u00a0<b>monto<\/b>, ne por\u00a0<b>alpo<\/b>), tial la sinonimaj vortaroj devus proponi kiel kapvortojn \u011duste tiujn plej multe uzatajn esprimojn kaj \u0109iujn neologismojn kolekti en ilia nesto. Estas nelogike uzi kiel kapvorton neologismon (<b>toporo<\/b>) kaj kiel sinonimon proponi \u011deneralan vorton (<b>hakilo<\/b>). Male, la uzanto ser\u0109os hakilon kaj devas trovi:<br \/>\n<b>hakilo<\/b>\u00a0toporo, adzo; ma\u0109eto, serpo, gilotino; halebardo, glavo, sabro<br \/>\n(Fine post punktokomoj estas esprimoj nur parencaj, ne tute sinonimaj).<br \/>\nEstas demando, \u0109u la deriva\u0135oj devas havi proprajn nestojn a\u016d esti metitaj sub la vortradikon (<b>hak<\/b>), kaj kien enmeti prefiksajn deriva\u0135ojn (<i>balatalhakilo, fendhakilo, sarkhakilo<\/i>), precipe la mal-vortojn. En la vortaro de Ojalo oni trovas ekz-e\u00a0<b>malbela<\/b>\u00a0nur en la indekso fine de la libro, dum en la vortaro mem \u011di trovi\u011das kiel subordita esprimo sub la kapvorta neologismo\u00a0<b>turpa<\/b>.<br \/>\nEstus bezone malfermi sinoniman vortaron en la reto kaj ebligi \u011dian komunan ellaboradon kaj ri\u0109igadon.<br \/>\nel <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Sinonimoj_en_Esperanto\">Vikipedio<\/a><br \/>\n\u76f8\u5173\u94fe\u63a5\uff1a<br \/>\n<a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Sinonimo#En_Esperanto\">Sinonimo<\/a><br \/>\n<a href=\"http:\/\/bonalingvo.net\/index.php\/Sinonimaro_-_Listo\">Sinonimaro &#8211; Listo<\/a>\uff08\u672c\u94fe\u63a5\u5728\u4e2d\u56fd\u5927\u9646\u53ef\u4ee5\u8bbf\u95ee\uff09<br \/>\n<a href=\"http:\/\/bonalingvo.net\/index.php\/Simplaj_samsignifaj_vortoj\">Simplaj samsignifaj vortoj<\/a>\uff08\u672c\u94fe\u63a5\u5728\u4e2d\u56fd\u5927\u9646\u53ef\u4ee5\u8bbf\u95ee\uff09<br \/>\n\uff08\u672c\u6587\u4e2d\u7ef4\u57fa\u767e\u79d1\u7684\u94fe\u63a5\uff0c\u5728\u4e2d\u56fd\u5927\u9646\u5747\u65e0\u6cd5\u76f4\u63a5\u8bbf\u95ee\uff09<br \/>\n<a href=\"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/esperantologio\">\u8fd4\u56de\u4e16\u754c\u8bed\u7814\u7a76\u680f\u76ee\u76ee\u5f55<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Esperanto-sinonimo\u00a0estas Esperanta\u00a0vorto, kiu\u00a0sinonimas\u2026 <span class=\"read-more\"><a href=\"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/esperantologio\/sinonimoj-en-esperanto\/\">\u7ee7\u7eed\u9605\u8bfb Legi pli &raquo;<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":3204,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6432"}],"collection":[{"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6432"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6432\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3204"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6432"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}