{"id":6870,"date":"2021-06-23T22:16:22","date_gmt":"2021-06-23T14:16:22","guid":{"rendered":"http:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/?page_id=6870"},"modified":"2022-01-29T12:27:54","modified_gmt":"2022-01-29T04:27:54","slug":"cu-dio-ekzistas-same-kiel-ogroj-monstroj-kaj-feoj","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/rigardi-la-mondon-per-esperanto\/cu-dio-ekzistas-same-kiel-ogroj-monstroj-kaj-feoj\/","title":{"rendered":"\u6cd5\u56fd\u4e0d\u4fe1\u4ef0\u5b97\u6559\u7684\u4eba\u8d8a\u6765\u8d8a\u591a \u0108u Dio ekzistas same kiel ogroj, monstroj kaj feoj?"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote>\n<h1 class=\"entry-title\">\u0108u Dio ekzistas same kiel ogroj, monstroj kaj\u00a0feoj?<\/h1>\n<\/blockquote>\n<div class=\"entry-thumbnail\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"attachment-penscratch-2-featured size-penscratch-2-featured wp-post-image\" src=\"https:\/\/denaskulojhome.files.wordpress.com\/2020\/01\/fluganta-spagetmonstro.jpg?w=656&amp;h=300&amp;crop=1\" sizes=\"(max-width: 656px) 100vw, 656px\" srcset=\"https:\/\/denaskulojhome.files.wordpress.com\/2020\/01\/fluganta-spagetmonstro.jpg?w=656&amp;h=300&amp;crop=1 656w, https:\/\/denaskulojhome.files.wordpress.com\/2020\/01\/fluganta-spagetmonstro.jpg?w=150&amp;h=69&amp;crop=1 150w, https:\/\/denaskulojhome.files.wordpress.com\/2020\/01\/fluganta-spagetmonstro.jpg?w=300&amp;h=137&amp;crop=1 300w\" alt=\"Bildo kun fluganta spagetmonstro\" width=\"656\" height=\"300\" data-attachment-id=\"604\" data-permalink=\"https:\/\/denaskuloj.home.blog\/2020\/01\/01\/cu-dio-ekzistas-same-kiel-ogroj-monstroj-kaj-feoj\/fluganta-spagetmonstro\/\" data-orig-file=\"https:\/\/denaskulojhome.files.wordpress.com\/2020\/01\/fluganta-spagetmonstro.jpg\" data-orig-size=\"679,328\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;1&quot;}\" data-image-title=\"fluganta-spagetmonstro\" data-image-description=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/denaskulojhome.files.wordpress.com\/2020\/01\/fluganta-spagetmonstro.jpg?w=300\" data-large-file=\"https:\/\/denaskulojhome.files.wordpress.com\/2020\/01\/fluganta-spagetmonstro.jpg?w=656\" \/><\/div>\n<p class=\"page-title\">A\u016dtoro: Nelli el Francio<\/p>\n<p>En mia lando, ofte oni timas paroli pri religio: tio estas privata temo. Precipe se oni ne kredas je iu ajn Dio: oni timas malkontenti la kredantojn. Tamen, mia lando estas unu el landoj en la mondo, kie religiaj kredoj pli kaj pli malmultas. En tiu afi\u015do, mi skribas pri ofteco de kredo kaj nekredo en mia lando, kaj kiel mi alparolas tiun temon al mia ido.<span id=\"more-603\"><\/span><\/p>\n<h2>Kredo je Dio en mia lando<\/h2>\n<p>En Francio, pli kaj pli da homoj malkredas je Dio, e\u0109 se la plejmulto de la lo\u011dantoj plu estas kristanoj.<br \/>\nEn 2010,\u00a0<strong>63 % de la francoj estis kristanoj<\/strong>, 28 % senreligianoj, 7,5 % islamanoj ; po malpli da 1 % da homoj kredis je aliaj religioj (hindouismo, budaismo, judismo, ktp.). En 2019, 52 % estis kristanoj, 34 % senreligianoj, kaj 3 % islamanoj. (Fonto: PewResearch Center,\u00a0<a href=\"https:\/\/www.bc.edu\/content\/dam\/files\/centers\/jesinst\/pdf\/Grim-globalReligion-full.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">The Global Religious Landscape<\/a>, 2012. Senpage retatingebla, en la angla)<br \/>\nDo, e\u0109 se la fontoj de tiuj esploroj malsimilas, ver\u015dajne\u00a0<strong>post malpli da 10 jaroj, 6 000 000 pliaj homoj malkredas je iu ajn Dio<\/strong>.<br \/>\nEn 1981, nur 10 % da francoj estis senreligianoj. La\u00a0<strong>procentoj da senreligianoj kreskas ekde 1960<\/strong>. Mia lando estas unu el landoj en la tuta mondo tie, kie pli vivas senreligianoj. Vidu \u0109i-sube tiun mapon pri kredo en E\u016dropo. \u011ci montras procentoj da homoj, kiuj respondas \u201cNe\u201d kiam oni asertas: \u201c<em>Mi ne kredas ke estas iu ajn spiriton, Dion a\u016d vivan forton<\/em>.\u201d<\/p>\n<figure id=\"attachment_608\" class=\"wp-caption aligncenter\" data-shortcode=\"caption\" aria-describedby=\"caption-attachment-608\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-608\" src=\"https:\/\/denaskulojhome.files.wordpress.com\/2020\/01\/kredo-je-dio-europo.png?w=656\" sizes=\"(max-width: 656px) 100vw, 656px\" srcset=\"https:\/\/denaskulojhome.files.wordpress.com\/2020\/01\/kredo-je-dio-europo.png?w=656 656w, https:\/\/denaskulojhome.files.wordpress.com\/2020\/01\/kredo-je-dio-europo.png?w=150 150w, https:\/\/denaskulojhome.files.wordpress.com\/2020\/01\/kredo-je-dio-europo.png?w=300 300w, https:\/\/denaskulojhome.files.wordpress.com\/2020\/01\/kredo-je-dio-europo.png 757w\" alt=\"kredo-je-dio-europo.png\" data-attachment-id=\"608\" data-permalink=\"https:\/\/denaskuloj.home.blog\/2020\/01\/01\/cu-dio-ekzistas-same-kiel-ogroj-monstroj-kaj-feoj\/kredo-je-dio-europo\/\" data-orig-file=\"https:\/\/denaskulojhome.files.wordpress.com\/2020\/01\/kredo-je-dio-europo.png\" data-orig-size=\"757,684\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"kredo-je-dio-europo\" data-image-description=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/denaskulojhome.files.wordpress.com\/2020\/01\/kredo-je-dio-europo.png?w=300\" data-large-file=\"https:\/\/denaskulojhome.files.wordpress.com\/2020\/01\/kredo-je-dio-europo.png?w=656\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-608\" class=\"wp-caption-text\">Ju pli lando bluas kaj malhelas, des pli homoj malkredas je Dio (en 2010). Homoj en Francio malpli kredas ol homoj en Italio, Pollando, Irlando. Fonto: Special Eurobarometer Biotechnology 2010 p381<\/figcaption><\/figure>\n<h2>Mia malkredo je Dio<\/h2>\n<p>Mia familio estas perfekta ekzemplo de tiu malkreska kredo je Dio en Francio. Miaj avoj estis kristanoj, kiuj edukis religie siajn idojn. Ili vizitis pre\u011dejon kun siaj idoj \u0109iusemajne, kaj kursis pri religio dum multaj jaroj. Mia 96-jara avino plu pre\u011das \u0109iutage. Sed mia panjo ne plu interesi\u011dis pri religio, kiam \u015di ekfari\u011dis plenkreskulino. \u015ci do edukis min senreligie, sen taksi \u0109u religio estas bona afero a\u016d ne. Kaj mia pa\u0109jo vivis similajn spertojn.<br \/>\n<strong>Mi do neniam kredis je iu ajn Dio<\/strong>, sed mi estas kurioza pri religioj. Dum mia infaneco kaj plenkreskanteco, mi plejofte pensis, ke oni ne povis taksi la ekziston de Dio. Oni do nek diru ke \u011di ekzistas, nek ke \u011di malekzistas.<br \/>\nTamen \u011denis min la ekzisto de tiom da diversaj religiaj kredoj. Mi vidis ke multaj homoj ege sincere kredis je tiu a\u016d tiu alia Dio, sed ke amba\u016d kredoj ne povas samtempe ekzisti. Tamen, homoj estis certaj pri siaj kredoj. Kiel solvi tion? Dum multaj jaroj mi ne havis la respondon.<br \/>\nPluraj el miaj amikoj anka\u016d vizitis \u0109iusemajne kursojn pri religio, kaj havis aliajn kutimojn rilate al siaj religioj (plejofte kristanismo kaj judismo). Tio aspektis al mi kiel simplaj \u015datokupoj, kiujn ili ofte ne vere elektis: la parentoj decidis ke ili vizitas ofte pre\u011dejojn, festas religia\u0135ojn, ne man\u011das fi\u015dojn vendrede, ktp. \u0108iudiman\u0109e mia avino spektis televide pre\u011d-elsendon, kiu tedis min.<br \/>\nKiam mi ek\u0109eestis universitato, mi eltrovis argumentojn pri neekzisto de Dio. Pli precize, pri pli racia kredo je malkredo de Dio, e\u0109 se oni ne estu certaj pri ekzisto a\u016d malekzisto de Dio. Mi legis librojn de sciencistoj kaj filozofiistoj, kiu bone konvinkis min.<br \/>\nSamepoke, mi tamen estis tre kurioza pri homoj, kiuj sincere kredis je Dio. Mi memoras ke unu el miaj \u0109i-epokaj kunlaborantinoj la\u016dte legis hebre-lingvan Biblon \u0109iumatene anta\u016d eklabori. Mi tre miris kaj interesi\u011dis pri \u015dia pasio. Kiam mi finis tiun laboron, \u015di donacis al mi franc-lingvan biblion. Dum pluraj monatoj, mi legis \u011din \u0109iutage. Mi finis la tutan Malnovan Testamenton, kaj tralegis la Novan. Mi \u015datis tian sperton, kaj ege miri\u011dis pri la enhavo: tiom da perforto kaj da kontra\u016ddiroj! Tio miris min \u0109ar neniam mi a\u016ddis a\u016d legis kritikojn pri tio. Male, kristanan religion taksis la homoj \u0109u kiel belegan aferon, \u0109u kiel respektindan aferon.<br \/>\nPoste mi do interesi\u011dis ne pri \u0109u Dio ekzistas a\u016d ne, sed pli pri \u0109u religioj estas bonaj aferoj a\u016d ne. Tiam mi interalie legis la libron de Richard Dawkins: La Dio-ensor\u0109o. La enhavo de tiu libro ege pla\u0109is al mi, kaj bezonus multe pli ol unu afi\u015do por pritrakti \u011din. Plej grava punkto estas tio: Dawkins montras kial\u00a0<strong>malkredantoj je Dio estu pli fieraj ol pardonpetemaj<\/strong>\u00a0(kiel mi \u011dis tiu epoko estis).\u00a0<strong>Malkredo je Dio estas pruvo de mensa bonfarto kaj libereco<\/strong>. Religiojn oni ne bezonas por esti moralaj, kuncelaj kaj feli\u0109aj homoj.<\/p>\n<h2>Kiel mi parolas pri Dio al mia ido<\/h2>\n<p>Diojn en nia \u0109iutaga vivo oni taksas kiel \u0109iujn ne-ekzistanta\u0135ojn. En porinfanaj libroj kaj rakontoj multas monstroj kaj ogroj, kiuj man\u011das kaj timigas infanojn. La plenkreskuloj klarigas al la infanoj ke tiaj krea\u0135oj ne vere ekzistas. Ni pli precize diras ke\u00a0<strong>ili ekzistas \u201cnur en la cerboj\u201d<\/strong>. Ekde la 3-jari\u011do ver\u015dajne mia ido bone komprenis la diferencon inter ekzistanta\u0135oj (kiel lupoj, \u011dirafoj, fajrosoldatoj) kaj ne-ekzistanta\u0135oj (kiel feoj, sor\u0109oj, monstroj).<br \/>\nTiam mi pensis, ke li estis sufi\u0109e a\u011da por ekparoli pri Dio. Mi taksis \u011din kiel apartan ne-ekzistanta\u0135on: homoj kiel lia pa\u0109jo kaj mi ne kredas je \u011di, sed aliaj kiel liaj avoj kredas je \u011di. Mi simple klarigis kial oni ne kredas je \u011di: oni ne kredas je \u011di, same kiel oni ne kredas je ogroj kaj monstroj.<br \/>\nMi anka\u016d klarigis ke homoj kredas je diversaj Dioj, kaj ke ili ne sukcesas interkonsenti pri kiu pli vere ekzistas. Mi montris al li pre\u011dejon (e\u0109 en tre malgranda vila\u011do de 200 homoj \u011denerale staras pre\u011dejo en Francio), kaj oni e\u0109 vizitis plurajn. Li tre \u015datas la lokon kaj sen\u0109ese petas reviziti, precipe kiam estas muzikiloj kaj multaj ka\u015dejoj. Mi montris al li kiel homoj pre\u011das; aparte pla\u0109is al li la\u00a0<a href=\"http:\/\/vortaro.net\/#konfesejo\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">konfesejo<\/a>: ni imitis pastron kaj konfesanton, kiuj malla\u016dte diras kiel \u011di stulte agis. Mi legis al li porinfanajn disponeblajn librojn en la pre\u011dejo, kiuj similas al fabeloj.<br \/>\nMi anka\u016d havas tre bonan franclibran porinfanan libron, titolata \u201cLa kristana mitologio\u201d. \u011ci rakontas mitojn el diversaj religioj kaj precipe oftajn demandojn de knaboj pri religio.<\/p>\n<figure id=\"attachment_614\" class=\"wp-caption aligncenter\" data-shortcode=\"caption\" aria-describedby=\"caption-attachment-614\"><img decoding=\"async\" class=\" size-full wp-image-614 aligncenter\" src=\"https:\/\/denaskulojhome.files.wordpress.com\/2020\/01\/mitologio-1.jpg?w=656\" sizes=\"(max-width: 656px) 100vw, 656px\" srcset=\"https:\/\/denaskulojhome.files.wordpress.com\/2020\/01\/mitologio-1.jpg?w=656 656w, https:\/\/denaskulojhome.files.wordpress.com\/2020\/01\/mitologio-1.jpg?w=1312 1312w, https:\/\/denaskulojhome.files.wordpress.com\/2020\/01\/mitologio-1.jpg?w=150 150w, https:\/\/denaskulojhome.files.wordpress.com\/2020\/01\/mitologio-1.jpg?w=300 300w, https:\/\/denaskulojhome.files.wordpress.com\/2020\/01\/mitologio-1.jpg?w=768 768w, https:\/\/denaskulojhome.files.wordpress.com\/2020\/01\/mitologio-1.jpg?w=1024 1024w\" alt=\"mitologio\" data-attachment-id=\"614\" data-permalink=\"https:\/\/denaskuloj.home.blog\/2020\/01\/01\/cu-dio-ekzistas-same-kiel-ogroj-monstroj-kaj-feoj\/mitologio\/\" data-orig-file=\"https:\/\/denaskulojhome.files.wordpress.com\/2020\/01\/mitologio-1.jpg\" data-orig-size=\"3264,2448\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.4&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;iPhone 4S&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1577874349&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;4.28&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;125&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.05&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;1&quot;}\" data-image-title=\"mitologio\" data-image-description=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/denaskulojhome.files.wordpress.com\/2020\/01\/mitologio-1.jpg?w=300\" data-large-file=\"https:\/\/denaskulojhome.files.wordpress.com\/2020\/01\/mitologio-1.jpg?w=656\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-614\" class=\"wp-caption-text\">Kovra bildo de porinfana libro en la franca pri kristana mitologio. La cita\u0135o signifas: \u201c<em>Se homoj skribis la bibliajn rakontojn, \u0109u tio estas malsimila ol feaj rakontoj?<\/em>\u201c.<\/figcaption><\/figure>\n<h2>Religio kaj Esperanto<\/h2>\n<p>\u0108u Esperantistoj estas pli a\u016d malpli kredemaj rilate al ne-Esperantistoj? Mi ne konas la respondon al tiu demando. Mi ne pensas ke ekzistas esploroj pri tio, almena\u016d mi neniam vidis tion. Mi scias ke ekzistas kaj ateismaj asocioj, kaj kristanaj asocioj en Esperantujo.<br \/>\nMiaokule\u00a0<strong>Esperantistoj pli facile reklamas pri siaj kredoj a\u016d malkredoj<\/strong>. Eble \u0109ar ili pli fidas je interkompreni\u011do kaj respekto de aliaj Esperantistoj pri tio. Kaj tial mi certe skribas tiun temon en Esperanto! Kaj viaokule?<\/p>\n<p>el <a href=\"https:\/\/denaskuloj.home.blog\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">https:\/\/denaskuloj.home.blog<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/rigardi-la-mondon-per-esperanto\">\u8fd4\u56de\u672c\u680f\u76ee\u76ee\u5f55 reveni al la listo de tiu \u0109i rubriko<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; \u0108u Dio ekzistas same kiel ogroj, monstroj kaj\u00a0fe\u2026 <span class=\"read-more\"><a href=\"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/rigardi-la-mondon-per-esperanto\/cu-dio-ekzistas-same-kiel-ogroj-monstroj-kaj-feoj\/\">\u7ee7\u7eed\u9605\u8bfb Legi pli &raquo;<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":4915,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6870"}],"collection":[{"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6870"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6870\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4915"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6870"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}