{"id":8172,"date":"2021-10-03T11:20:56","date_gmt":"2021-10-03T03:20:56","guid":{"rendered":"http:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/?page_id=8172"},"modified":"2022-01-29T20:31:45","modified_gmt":"2022-01-29T12:31:45","slug":"bazaj-radikoj-esperanto-esperanto","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/vortoj\/bazaj-radikoj-esperanto-esperanto\/","title":{"rendered":"3096 Bazaj radikoj Esperanto-Esperanto"},"content":{"rendered":"

 <\/p>\n

3096 Bazaj radikoj Esperanto-Esperanto<\/h1>\n

ATENTU! \u0108i tio\u00a0ne<\/i>\u00a0estas “difin-vortaro”. \u011cia celo estas nur, helpi al tiuj, kiuj legas ion en Esperanto, kaj renkontas nekonatan vorton\u00a0en kunteksto<\/i>, kompreni \u011din, donante indikojn per kiel eble elementaj vortoj.<\/b>
\n{*0}: iloj; {*1}-{9}: radikoj la\u016d ofteco kaj utilo (la\u016d la Akademia ‘Baza Radikaro Oficiala’); {X}:\u00a0aldonoj ne en la Akademia listo.
\n({*0}-{*6}: \u0109. 950 radikoj \/ {*0}-{X}: \u0109. 2900 radikoj)
\nLibro-forma versio aperis en decembro 2001:
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Wouter F. Pilger:\u00a0Baza Esperanta Radikaro<\/i><\/b>,<\/span>
\nRotterdam:\u00a0UEA,<\/a>\u00a0160 p., 18×11 cm, ISBN 92-9017-076-X.<\/p>\n\n\n\n\n\n
gramatikaj fina\u0135oj<\/i><\/b><\/center><\/td>\n
\u0109efaj prefiksoj kaj sufiksoj por vortkonstruo<\/i><\/b><\/center><\/td>\n<\/tr>\n
-o :\u00a0<\/b>[io ekzistanta]
\n-a :\u00a0<\/b>[kvalito; aparteno; rilato]
\n-j :\u00a0<\/b>du a\u016d pli [>=2]
\n-n :\u00a0<\/b>-o -as –> -on \/ -on <– -as -o
\n-e :\u00a0<\/b>[maniero; cirkonstanco; loko]
\n-n :\u00a0<\/b>[al] -o -as –> -en \/ -en <– -as -o
\n-i :\u00a0<\/b>[ago\/stato]
\n-as :\u00a0<\/b>[ago\/stato: nun, \u0109iam, kutime]
\n-is :\u00a0<\/b>[ago\/stato: anta\u016d nun]
\n-os :\u00a0<\/b>[ago\/stato: post nun]
\n-u :\u00a0<\/b>[ago\/stato: peto, konsilo, ordono]
\n-us :\u00a0<\/b>[ago\/stato: kondi\u0109a]<\/p>\n
\n

aktiva:<\/i>
\n-ant-\u00a0:\u00a0<\/b>[komencinta,\u00a0ne\u00a0fininta,\u00a0dum\u00a0la\u00a0ago]
\n-int-\u00a0:\u00a0<\/b>[fininta,\u00a0post\u00a0la\u00a0ago]
\n-ont-\u00a0:\u00a0<\/b>[ne\u00a0jam\u00a0komencinta,\u00a0anta\u016d\u00a0la\u00a0ago]
\npasiva:<\/i>
\n-at-\u00a0:\u00a0<\/b>[komencita,\u00a0ne\u00a0finita,\u00a0dum\u00a0la\u00a0ago]
\n-it-\u00a0:\u00a0<\/b>[finita,\u00a0post\u00a0la\u00a0ago]
\n-ot-\u00a0:\u00a0<\/b>[ne\u00a0jam\u00a0komencita,\u00a0anta\u016d\u00a0la\u00a0ago]<\/td>\n

-ado :\u00a0<\/b>[da\u016dra a\u016d ripeta ago; da\u016dra stato]
\n-a\u0135o :\u00a0<\/b>[io konkreta]
\n-ano :\u00a0<\/b>[homo: membro; lo\u011danto]
\n-aro :\u00a0<\/b>[multaj kiel unu tuto]
\nbo- :\u00a0<\/b>[parenco per geedzi\u011do]
\n\u0109ef- :\u00a0<\/b>[plej grava]
\ndis- :\u00a0<\/b>[al pluraj direktoj]
\n-ebla :\u00a0<\/b>[oni povas fari]
\n-eco :\u00a0<\/b>[kvalito mem de iu\/io]
\n-eg- :\u00a0<\/b>[tre granda; tre forte]
\n-ejo :\u00a0<\/b>[loko, kie]
\nek- :\u00a0<\/b>[(subite) komenci]
\n-ema :\u00a0<\/b>[inklino a\u016d \u015dato]
\n-enda :\u00a0<\/b>[oni devas fari]
\n-ero :\u00a0<\/b>[fragmento, peco da]
\n-estro :\u00a0<\/b>[homo: kiu gvidas, regas, prezidas]
\n-et- :\u00a0<\/b>[tre malgranda; tre malforte]
\nge- :\u00a0<\/b>[la du seksoj kune]<\/td>\n		-ido :\u00a0<\/b>[infano; juna besto]
\n-igi :\u00a0<\/b>[fari -a, -o; ka\u016dzi ke io\/iu -as]
\n-i\u011di :\u00a0<\/b>[ekesti -a, -o; kvaza\u016d io\/iu -as \u011din\/lin\/\u015din]
\n-ilo :\u00a0<\/b>[instrumento, rimedo]
\n-ino :\u00a0<\/b>[virino; naski-pova individuo]
\n-inda :\u00a0<\/b>[estas bone, fari; merito]
\n-ingo :\u00a0<\/b>[io, en kion oni metas tion, por teni \u011din]
\n-isto :\u00a0<\/b>[profesia homo; sportulo; ism-ano]
\n-ismo :\u00a0<\/b>[ide-aro, pens-aro; malsano]
\nmal- :\u00a0<\/b>[tute ne; inverse; kontra\u016de]
\nmis- :\u00a0<\/b>[ne \u011duste; erare]
\n-obla :\u00a0<\/b>[kvanto; fojoj: triobla=3x]
\n-ona :\u00a0<\/b>[parto: duona=1\/2]
\nre- :\u00a0<\/b>[denove, ankora\u016dfoje; inversdirekte]
\n-ujo :\u00a0<\/b>[io, en kio]
\n-ulo :\u00a0<\/b>[homo tia]
\n-um- :\u00a0<\/b>[io kun ia rilato al]<\/td>\n<\/tr>\n
\\\/\u00a0 \\\/\u00a0\u00a0detaloj, ekzemploj: en la listo !!<\/i>\u00a0\u00a0\\\/\u00a0 \\\/<\/b><\/center><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

-a : *\u00a0<\/b>[kvalito; rilato; aparteno] [adjektivo] (alta arbo; tiu arbo estas alta; mi vidas altan arbon; tiu solvo \u015dajnas (esti) bona; li farbis la bluan pordon verda; \u015di nomas lin sa\u011da; mia frato; \u015dia laboro; ilia konduto;…) (skribi: skriba ekzameno; fini: fina \u0109apitro; koloro: kolora bildo; multaj koloroj: multkolora bildo; \u0109iu tago: nia \u0109iutaga pano; hundo: hunda vosto; problemo: problema situacio; urbo: urba trafiko; hiera\u016d: la hiera\u016daj okaza\u0135oj; plej: pleja kontenteco; tro: troa pluvo; tri: la tria horo; balda\u016d: lia balda\u016da foriro;…) {*0}
\nabelo :\u00a0<\/b>insekto, \u011denerale vivanta en grandaj popoloj, de kiuj homoj prenas mielon\u00a0(Apis)<\/i>\u00a0{8}
\nabio :\u00a0<\/b>iu el Nordaj pinglo-arboj\u00a0(Abies, Picea, Thuja,…)<\/i>\u00a0{7}
\nabomeno :\u00a0<\/b>tre forta mal\u015dato; abomeni: mal\u015dategi {8}
\naboni :\u00a0<\/b>la\u016d kontrakto ricevadi gazeton, revuon a\u016d servon {8}
\nabrikoto :\u00a0<\/b>frukto kun (ofte parte ru\u011da) lanugeca ha\u016dto, flava firma karno, glata kerno, de arbo\u00a0(Prunus armeniaca)<\/i>\u00a0{9}
\nabrupta :\u00a0<\/b>malagrable subita {9}
\nabsceso :\u00a0<\/b>puso en kava\u0135o en ha\u016dto a\u016d en interne kava \u015dvela\u0135o {X}
\nabsoluta :\u00a0<\/b>sendependa de ajna influo; senkondi\u0109a, senrezerva {9}
\nabstini :\u00a0<\/b>tute ne uzi (alkoholon, tabakon, viandon,…) {9}
\nabstrakta :\u00a0<\/b>malkonkreta; tio, kio ne estas sensebla (tu\u015debla, a\u016ddebla, videbla, flarebla, gustumebla…), sed nur estanta en pensoj {X}
\nabsurda :\u00a0<\/b>kontra\u016da al normala sa\u011do; tute ne komprenebla {9}
\nabunda :\u00a0<\/b>en tre granda kvanto {7}
\nacida :\u00a0<\/b>kun gusto de citrono a\u016d vinagro {7}
\n-a\u0109- :\u00a0<\/b>[malbona, malbela] (precipe la\u016d ekstera aspekto) (fi- kaj -a\u0109-: fihundo estas nefidinda kaj eble neatendite mordas – hunda\u0109o malbele aspektas kaj eble tro bojas) {9}
\na\u0109eti : *\u00a0<\/b>havigi al si per mono; suba\u0109eti: korupti {*3}
\n-ado : *\u00a0<\/b>[da\u016dra a\u016d ripeta ago] (lernado, irado, frapado, martelado,…); [da\u016dra stato] (dormado, ku\u015dado,…) {*0}
\nadapti :\u00a0<\/b>\u011dustigi, ta\u016dgigi por iu celo, kondi\u0109o a\u016d cirkonstanco {9}
\nadia\u016d :\u00a0<\/b>saluto \u0109e foriro: “adia\u016d!”; adia\u016di: diri “adia\u016d!” a\u016d aliajn vortojn \u0109e foriro {7}
\nadicii :\u00a0<\/b>aldoni nombron: 2+3=5 (du plus tri estas kvin) {8}
\nadjektivo :\u00a0<\/b>a-vorto; vorto, en Esperanto kun fina\u0135o “-a”, kiu montras econ, kvaliton a\u016d rilaton de io a\u016d iu {8}
\nadministri :\u00a0<\/b>prizorgi financojn kaj hava\u0135ojn de organiza\u0135o a\u016d persono {8}
\nadmiri :\u00a0<\/b>opinii, ke io a\u016d iu estas tre bona a\u016d tre bela {8}
\nadmoni :\u00a0<\/b>diri: “faru tion! estas bone!” a\u016d “ne faru tion! estas malbone!” {8}
\nadopti :\u00a0<\/b>alpreni nepropran infanon kiel sian; alpreni kiel sian (kutimon, opinion,…) {8}
\nadori :\u00a0<\/b>honoregi; pasie ami {9}
\nadreso : *\u00a0<\/b>[strato, numero, urbo, lando]; adresi: surmeti adreson; direkti (leteron, parolon) al… {*5}
\nadverbo :\u00a0<\/b>e-vorto; vorto, en Esperanto ofte kun fina\u0135o “-e”, kiu indikas kvaliton a\u016d cirkonstancon de ago a\u016d stato {9}
\nadvokato :\u00a0<\/b>iu, kiu defendas ies interesojn anta\u016d ju\u011disto {8}
\naero : *\u00a0<\/b>la gasoj \u0109irka\u016d \u0109io en la tuta mondo; la gasoj, kiujn ni spiras por vivi; tio, en kio flugas birdoj, insektoj {*4}
\nafabla : *\u00a0<\/b>kun agrablaj, pla\u0109aj vortoj kaj agoj; amika; helpema {*3}
\nafero : *\u00a0<\/b>a\u0135o; objekto a\u016d agado a\u016d ideo a\u016d temo {*2}
\nafido :\u00a0<\/b>parazita (su\u0109anta) insekteto sur planto\u00a0(Aphis,…)<\/i>\u00a0{X}
\nafikso :\u00a0<\/b>prefikso a\u016d sufikso {X}
\nafi\u015do :\u00a0<\/b>granda folio (gluita sur muro) (por anonci okaza\u0135on); publika mesa\u011do ie pendigita; afi\u015di: diskonigi grandskale {8}
\naflikti :\u00a0<\/b>ka\u016dzi fortan kordoloron {9}
\nafranki :\u00a0<\/b>meti po\u015dtmarkon sur leteron a\u016d karton; anta\u016dpagi transportadon {8}
\nAfriko :\u00a0<\/b>(nomo de kontinento) {9}
\nagi : *\u00a0<\/b>fari ion pri io; aktive okupi\u011di pri io; ne resti senfara; (agi al\/kun iu(j):) konduti, trakti {*5}
\nagavo :\u00a0<\/b>granda Amerika planto kun karnecaj fibraj folioj, kiu post jaroj floras unu fojon kaj tiam mortas\u00a0(Agave)<\/i>\u00a0(fibroj kaj suko uzataj, bur\u011donoj kaj floroj man\u011dataj) {X}
\nagento :\u00a0<\/b>konstanta komisiito; komerca reprezentanto {9}
\nagiti :\u00a0<\/b>inciti la sentojn; ribeligi homamasojn {9}
\naglo :\u00a0<\/b>granda rabo-birdo kun kurba beko\u00a0(Aquila,…)<\/i>\u00a0{7}
\nagordo :\u00a0<\/b>pluraj muzik-instrumentoj sonantaj bone kune (kun tonoj bone \u011dustigitaj); agordi: \u011dustigi tonon de unu instrumento al tono de alia instrumento {7}
\nagrabla : *\u00a0<\/b>tiel, ke estas bona sento {*4}
\na\u011do : *\u00a0<\/b>kvanto de vivjaroj; a\u011da: (ofte:) maljuna {*4}
\naidoso :\u00a0<\/b>infekta virusa malsano (perdo de imuneco)\u00a0(AIDS)<\/i>\u00a0{X}
\najlo :\u00a0<\/b>(herbo kun) akragusta bulbo konsistanta el pluraj bulberoj (pli akra ol cepo)\u00a0(Allium sativum)<\/i>\u00a0{9}
\najn : *\u00a0<\/b>[senlime, nedifinite] (kiam ajn: en \u0109iu pensebla tempo; kie ajn: en \u0109iu imagebla loko; iu ajn: ne gravas, kiu) {*1}
\n-a\u0135o : *\u00a0<\/b>[io konkreta] (bela\u0135o, man\u011da\u0135o, vida\u0135o, \u0109irka\u016da\u0135o…) {*0}
\nakademio :\u00a0<\/b>oficiala societo de verkistoj, sciencistoj a\u016d artistoj {9}
\naka\u0135uo :\u00a0<\/b>“frukto” el du partoj (aka\u0135u-pomo kaj -nukso), amba\u016d man\u011dataj, de tropika Amerika arbo\u00a0(Anacardium)<\/i>\u00a0{X}
\nakceli :\u00a0<\/b>(pli)rapidigi {8}
\nakcento :\u00a0<\/b>pli forta prononco de parto de vorto; pli forta atento al parto de temo; akcenti: pli forte prononci; pli atenti {9}
\nakcepti : *\u00a0<\/b>ne kontra\u016di; ne rifuzi; (anka\u016d: gastigi) {*4}
\nakcio :\u00a0<\/b>(atesto pri posedo de) parto de la kapitalo de entrepreno; akciulo: kiu posedas akcio(j)n {9}
\nakcidento :\u00a0<\/b>(subita) malfeli\u0109a okaza\u0135o {7}
\nakiri : *\u00a0<\/b>ekhavi per faro {*6}
\nakno :\u00a0<\/b>\u015dvela\u0135eto sur la ha\u016dto\u00a0(Acne)<\/i>\u00a0{9}
\nakompani : *\u00a0<\/b>iri kun iu; ludi muzikon, kiam iu kantas {*6}
\nakordo :\u00a0<\/b>pluraj tonoj (de unu muzik-instrumento) kune ludataj; sameco de sentoj a\u016d opinioj inter du a\u016d pli da personoj {9}
\nakra : *\u00a0<\/b>pika; tran\u0109a; kun tre maldika pinto a\u016d rando; doloriga kiam \u011di forte tu\u015das; gusto kiu kvaza\u016d pikas la langon {*6}
\nakrido :\u00a0<\/b>saltanta insekto\u00a0(Acrididae: Acrida, Locusta,…)<\/i>; (migra akrido: periode en grandaj kvantoj) {9}
\nakrobato :\u00a0<\/b>kiu faras lertegajn korpajn movojn, saltojn,… {X}
\nakso :\u00a0<\/b>stango (a\u016d linio), \u0109irka\u016d kiu turni\u011das rado, parto de ma\u015dino,… {9}
\nakselo :\u00a0<\/b>kava\u0135o sub la brako \u0109e la trunko {X}
\nakto :\u00a0<\/b>divida\u0135o de teatra\u0135o; (dokumento pri) grava oficiala decido {9}
\naktiva :\u00a0<\/b>aganta, faranta ion (mi\/li\/\u015di\/\u011di\/… (=la aktiva) …-as\/-is\/-os (iun\/ion); mi\/li\/\u015di\/\u011di\/… (=la pasiva) estas\/estis\/estos …-ata\/-ita\/-ota de iu\/io (=la aktiva)) {9}
\naktoro :\u00a0<\/b>persono, kiu ludas rolon (kvaza\u016das esti alia persono) en teatra\u0135o {9}
\naktuala :\u00a0<\/b>nun estanta; nun interesa {9}
\nakurata :\u00a0<\/b>kiu faras aferojn \u011dustatempe, en la difinita tempo, je la difinita horo {8}
\nakuzi :\u00a0<\/b>diri, ke iu kulpas pri io {9}
\nakuzativo :\u00a0<\/b>(en Esperanto:) (vorto kun) la fina\u0135o “-n” {X}
\nakvo : *\u00a0<\/b>tio, en kio na\u011das fi\u015doj; la plej ofta likvo sur Tero\u00a0(H2O)<\/i>; loko kie estas multe da\u00a0H2O<\/i>\u00a0kune {*3}
\nakvumi :\u00a0<\/b>doni akvon al planto, al kulturata tero (akv\/um\/i) {X}
\nal : *\u00a0<\/b>[–>] [direkto, celo] (li iras al la urbo; \u015di skribis al mi; mi donas tion al vi; kondamni al morto; pordo al koridoro) {*1}
\nalarmo :\u00a0<\/b>granda \u011denerala averto pri dan\u011dero; alvoko al batalo; alarmi: tiel averti a\u016d alvoki; maltrankviligi, zorgigi {9}
\nala\u016ddo :\u00a0<\/b>birdo, kiu kantas dum preska\u016d senmova (a\u016d supren-levi\u011danta) flugado super kampoj\u00a0(Alauda,…)<\/i>\u00a0{9}
\nalbumo :\u00a0<\/b>libro por teni fotojn, desegnojn, notojn, salutojn de amikoj, kolektitajn po\u015dtmarkojn,… {8}
\naldoni :\u00a0<\/b>doni ion plian (krom tio, kion oni jam donis al iu, a\u016d krom tio, kio jam estas ie); diri a\u016d skribi ion plian (al\/don\/i); aldona: kroma; plia; ekstra {X}
\naleo :\u00a0<\/b>vojo inter arboj en \u011dardeno a\u016d parko {9}
\nalergio :\u00a0<\/b>tro forta reago de la korpo al certa substanco {X}
\nalfabeto :\u00a0<\/b>la literoj de iu lingvo en vico {9}
\nalgo :\u00a0<\/b>iu el senfloraj, ofte sentigaj akvoplantoj (tre malsamaj la\u016d formo kaj koloro) (iuj estas man\u011dataj kiel legomo) {9}
\nalia : *\u00a0<\/b>ne tiu; ne sama; (unu al la alia: A al B kaj B al A) {*2}
\nali\u011di :\u00a0<\/b>fari\u011di membro de iu grupo a\u016d partoprenanto en iu evento; ali\u011dilo: formularo por ali\u011di (al\/i\u011d\/i) {X}
\nalko :\u00a0<\/b>granda cervo-simila besto (plataj kornoj)\u00a0(Alces)<\/i>\u00a0{X}
\nalkoholo :\u00a0<\/b>likvo akirita per distilado de fermentintaj suker-enhavaj substancoj\u00a0(C2H5OH)<\/i>\u00a0(kaj aliaj\u00a0-OH<\/i>); alkohola\u0135o: trinka\u0135o enhavanta alkoholon, ebriiga {8}
\nalmena\u016d : *\u00a0<\/b>tiom a\u016d ne nur tiom, sed pli; ne malpli ol {*1}
\nalmozo :\u00a0<\/b>mono, kiun oni donas al malri\u0109ulo pro kompato; almozi: peti almozo(j)n {8}
\nalta : *\u00a0<\/b>(kun granda) mezuro vertikale (de malsupro \u011dis supro); je granda distanco super la tero (a\u016d super io alia); respektinda; povanta ordoni (al iu malpli alta la\u016d rango a\u016d pozicio) {*2}
\nalterni :\u00a0<\/b>sin sekvi la\u016dvice (tago – nokto – tago – nokto -…, nigra – blanka – nigra – blanka -…) {9}
\nalternativo :\u00a0<\/b>eblo a\u016d neceso, elekti inter du aferoj, ag-manieroj, proponoj, decidoj,… {X}
\naludi :\u00a0<\/b>paroli ne pri tio, sed pri io, kio pensigas pri tio {9}
\nalumeto :\u00a0<\/b>bastoneto por fajrigi {7}
\naluminio :\u00a0<\/b>ar\u011dentkolora malpeza metalo\u00a0(Al)<\/i>\u00a0{9}
\nami : *\u00a0<\/b>tre \u015dati; havi plej korajn sentojn por iu\/io {*2}
\namara :\u00a0<\/b>maldol\u0109a (kiel galo a\u016d kiel sensukera kakao) {9}
\namaso : *\u00a0<\/b>granda kvanto kune {*4}
\namatoro :\u00a0<\/b>ne-profesiulo; iu, kiu faras ion ne por vivteni sin, sed por sia (granda) plezuro {9}
\nambasado :\u00a0<\/b>grupo da senditoj de unu \u015dtato por intertrakti kun alia \u015dtato; ambasadorejo (kun oficistoj) {9}
\nambasadoro :\u00a0<\/b>\u0109efa reprezentanto de iu \u015dtato en alia \u015dtato {9}
\namba\u016d : *\u00a0<\/b>la du; tiuj du {*1}
\namboso :\u00a0<\/b>peza metala bloko, suba\u0135o por batado \u0109e for\u011disto {X}
\nambulanco :\u00a0<\/b>a\u016dto por alporti vunditon a\u016d malsanulon al hospitalo; movebla (armea) kuracejo {X}
\namelo :\u00a0<\/b>energi-ri\u0109a substanco en grenoj kaj nutraj tuberoj {X}
\nAmeriko :\u00a0<\/b>(nomo de kontinento) (Nord-, Mez-, Sud-) {9}
\namfibio :\u00a0<\/b>besto kun nuda ha\u016dto, kies larvoj vivas en sensala akvo kaj spiras per brankoj, dum la plenkreskaj vivas sur tero kaj spiras per pulmoj [rano, salamandro,…]\u00a0(Amphibiae)<\/i>\u00a0{X}
\namiko : *\u00a0<\/b>\u015datata, kara homo {*2}
\namindumi :\u00a0<\/b>per karesoj kaj kisoj montri (unu al la alia), ke la alia estas aminda (am\/ind\/um\/i) {X}
\namori :\u00a0<\/b>seksumi por \u011duo, kun a\u016d sen koito {X}
\namplekso :\u00a0<\/b>kiom granda (en \u0109iuj dimensioj) io estas; ampleksa: havanta grandan amplekson {8}
\nampolo :\u00a0<\/b>tub(et)o (el vitro a\u016d alia materialo), fermita je amba\u016d ekstrema\u0135oj; vitra, fermita elektra lampo {9}
\namuzi : *\u00a0<\/b>plezurigi; \u011duigi; gajigi; ridigi {*5}
\n-ano : *\u00a0<\/b>[homo: membro; lo\u011danto; kredanto] (klubano, (sam)urbano, Tokiano, Aziano, Budhano, Islamano, Kristano,…) {*0}
\nanaso :\u00a0<\/b>akvobirdo a\u016d kortobirdo kun egale lar\u011da beko kaj mallonga kolo\u00a0(Anas,…)<\/i>\u00a0(kvakas “kvak kvak”) {8}
\nanekdoto :\u00a0<\/b>mallonga rakonto pri (amuza) okaza\u0135o {9}
\nanemio :\u00a0<\/b>kiam la sango ne bone transportas oksigenon\u00a0(O)<\/i>\u00a0{X}
\nangilo :\u00a0<\/b>serpento-simila fi\u015do kun glata ha\u016dto, vivanta en E\u016dropaj kaj Amerikaj riveroj, sed metanta siajn ovojn en la oceano apud la bordo de Usono\u00a0(Anguilla)<\/i>\u00a0{9}
\nangulo : *\u00a0<\/b>spaco inter du sin tu\u015dantaj linioj a\u016d muroj (>, <) {*4}
\nan\u011delo :\u00a0<\/b>supernatura (bona) estulo a\u016d esta\u0135o; sendito de dio; karegul(in)o {8}
\nanimo : *\u00a0<\/b>la ne-korpa, ne-intelekta esenco de iu\/io vivanta {*5}
\nanimalo :\u00a0<\/b>plur\u0109ela viva\u0135o ne vegetala [besto a\u016d homo] {8}
\nanka\u016d : *\u00a0<\/b>aldone [ne nur tiu\/tio, sed anka\u016d tiu\/tio alia] {*1}
\nankora\u016d : *\u00a0<\/b>ne nur anta\u016de, sed anka\u016d nun; ne nur tiom, sed e\u0109 pli da; da\u016dre same; ankora\u016d ne: \u011dis tiam ne; ne jam {*1}
\nanonci : *\u00a0<\/b>diri, ke io okazos; formale a\u016d publike sciigi {*6}
\nanso :\u00a0<\/b>kurba, elstara tenilo (ekzemple de taso) {X}
\nansero :\u00a0<\/b>akvobirdo a\u016d kortobirdo kun longa kolo, pinta beko kaj lar\u011da vosto\u00a0(Anser,…)<\/i>\u00a0(\u011di gakas “gak-gak”) {9}
\nanstata\u016d : *\u00a0<\/b>en la loko de…; en la funkcio de… (anstata\u016di: esti a\u016d funkcii anstata\u016d io\/iu alia; anstata\u016digi (la nunan per nova): meti ion\/iun alian anstata\u016d la nuna…) {*1}
\n-ant- : *\u00a0<\/b>[komencinta, ne fininta, dum la ago] (man\u011danta homo: kun man\u011da\u0135o en sia bu\u015do; falanta pluvo: gutoj en aero); (man\u011dante (=dum la man\u011dado), li bone ma\u0109is); (\u011denerale, -anto = -anta homo) {*0}
\nanta\u016d : *\u00a0<\/b>en tempo pli frua; en loko pli proksima; pli frue en vico; anta\u016do: flanko kutime vidata unue; (homo:) viza\u011do, brusto,…; anta\u016ddiri: jam anta\u016de diri ke io nesciata okazos {*1}
\nanta\u016dulo :\u00a0<\/b>parenco, kiu vivis pli frue; iu anta\u016de havinta la saman funkcion (anta\u016d\/ul\/o) {X}
\nanteno :\u00a0<\/b>sensilo (insekto); signal-kaptilo\/sendilo (radio,…) {X}
\nantibiotiko :\u00a0<\/b>medikamento kontra\u016d (malsanigaj) bakterioj {X}
\nantikva :\u00a0<\/b>ekzistinta anta\u016d tre longa tempo; tre malnova {X}
\nantilopo :\u00a0<\/b>iu el rapidkuraj a\u016d saltemaj parencoj de bovo (i.a. en Afriko) (malrapidaj nomi\u011das ofte bovo a\u016d bubalo) {X}
\nanuso :\u00a0<\/b>la elira truo de la intesto {X}
\naparato :\u00a0<\/b>pli-malpli granda, pli-malpli komplika ilo {7}
\naparta : *\u00a0<\/b>ne kuna; dis(igit)a de; speciala {*4}
\napartamento :\u00a0<\/b>kelk\u0109ambra lo\u011dejo (en pli granda domo) {8}
\naparteni : *\u00a0<\/b>[tio, kion iu\/io posedas (havas), apartenas al tiu\/tio] [parto de io apartenas al la tuto] {*6}
\napena\u016d : *\u00a0<\/b>preska\u016d ne; ne (a\u016d nur iomete) pli ol (61 minutoj estas apena\u016d unu horo) {*1}
\naperi : *\u00a0<\/b>ekvidi\u011di; ekesti; montri sin; esti publikigita {*4}
\naperturo :\u00a0<\/b>malferma\u0135o {9}
\napetito :\u00a0<\/b>plezuro man\u011di (“Bonan apetiton!”); man\u011demo {8}
\napla\u016ddi :\u00a0<\/b>frapi siajn manojn unu kontra\u016d la alia, por montri la\u016ddon a\u016d aprobon {9}
\napliki :\u00a0<\/b>uzi teorion en la praktiko; uzi ion por \u011dia celo; ligi iun dira\u0135on al iu, pri kiu la dira\u0135o origine ne temis {9}
\napogi : *\u00a0<\/b>fari tiel, ke iu\/io ne falos a\u016d renversi\u011dos; diri, ke tio, kion diras a\u016d faras iu alia, estas bona; monhelpi {*6}
\napopleksio :\u00a0<\/b>subita \u0109eso de cerbaj funkcioj (pro krevo (hemoragio) a\u016d \u015dtopi\u011do (embolio) de cerba arterio a\u016d vejno {X}
\napostolo :\u00a0<\/b>unu el la originaj lernantoj de Kristo; fervora propagandisto {9}
\napostrofo :\u00a0<\/b>skribsigno (‘) uzata, interalie, por indiki, ke unu litero mankas (en Esperanto, oni povas apostrofi la finan “o” de substantivoj kaj, post vokalo, la “a” de la vorto “la”: de l’ mond’ = de la mondo) {X}
\napoteko :\u00a0<\/b>loko, kie oni vendas a\u016d senpage havigas kuracilojn {8}
\napro :\u00a0<\/b>sova\u011da porko\u00a0(Sus,…)<\/i>; veruk-apro:\u00a0(Phacochoerus)<\/i>\u00a0{9}
\naprilo : *\u00a0<\/b>la monato post marto kaj anta\u016d majo (04) {*5}
\naprobi : *\u00a0<\/b>diri, ke tio, kion diris a\u016d faris iu alia, estas bone dirita a\u016d farita {*6}
\napud : *\u00a0<\/b>en loko proksima de…; dekstre a\u016d maldekstre de… {*1}
\n-aro : *\u00a0<\/b>[multaj kiel unu tuto] (arbaro, \u015dtuparo, gazetaro, homaro, ilaro (de metiisto),…); aro (da): multaj kune {*0}
\naraneo :\u00a0<\/b>iu el okkruraj best(et)oj\u00a0(Aranea)<\/i>\u00a0(reto: aranea\u0135o) {8}
\naran\u011di : *\u00a0<\/b>okazigi; fari la necesajn aferojn, por ke io povu okazi; ta\u016dge kunmeti; aran\u011do: la maniero, en kiu io estas aran\u011dita; la rezulto de la aran\u011dado {*5}
\nara\u016dkario :\u00a0<\/b>Suda pingloarbo kun globaj konusoj\u00a0(Araucaria)<\/i>\u00a0{X}
\narbo : *\u00a0<\/b>alta planto kun ligna trunko kaj multaj bran\u0109oj [kverko, abio, betulo, fago, tamarindo,…] {*3}
\narbitra :\u00a0<\/b>dependa de la volo a\u016d kaprico de nur unu persono {9}
\narbusto :\u00a0<\/b>planto kun lignaj bran\u0109(et)oj, sed (preska\u016d) sen trunko (ne arbo, ne herbo) [frambo, ribo, pipro, teo,…] {X}
\nar\u0109o :\u00a0<\/b>stango kun paralele fiksita fasko da haroj, por sonigi kordan muzikinstrumenton {X}
\narda :\u00a0<\/b>varmega; bruletanta (sen flamoj) {8}
\nardeo :\u00a0<\/b>(vad)birdo (longaj kruroj, kolo; beko pika)\u00a0(Ardea)<\/i>\u00a0{X}
\naresti :\u00a0<\/b>(la\u016d le\u011do) kapti iun por malliberigi tiun a\u016d por submeti tiun al ju\u011dado {X}
\nargilo :\u00a0<\/b>iuj specoj de (knedebla) tero (el iuj de tiuj specoj oni bakas brikojn, fajencon,…) {X}
\nargumento :\u00a0<\/b>fakto a\u016d rezona\u0135o, kiun oni mencias, por konvinki iun a\u016d pruvi ion; argumenti: prezenti argumento(j)n {X}
\nar\u011dento : *\u00a0<\/b>blanke-griza valora metalo\u00a0(Ag)<\/i>\u00a0{*5}
\narko :\u00a0<\/b>parto de rondo a\u016d cirklo; konstrua\u0135o tiuforma; objekto tiuforma por pafi sagojn {8}
\narmi : *\u00a0<\/b>doni al iu ilojn por batali kaj defendi sin {*6}
\narmo : *\u00a0<\/b>armilo; armilaro; il(ar)o por batali {*6}
\narmeo :\u00a0<\/b>(\u011denerale: \u015dtata) aro da soldatoj kaj soldatestroj, kun pafiloj kaj aliaj bataliloj {7}
\naromo :\u00a0<\/b>delikata odoro a\u016d gusto (de planto a\u016d de iu substanco); odoro a\u016d gusto pro aldono de tia substanco {X}
\narto : *\u00a0<\/b>difinita maniero por fari ion (belan); maniero por lerte fari ion; la farado de io pro \u011dia beleco (=belarto); (artefarita: farita de homo a\u016d ma\u015dino, ne natura) {*3}
\narterio :\u00a0<\/b>tub(et)o en la korpo, tra kiu fluas sango de la koro al la organoj; (figure:) \u0109efa (a\u016dto-)vojo {9}
\nartifiko :\u00a0<\/b>lerta a\u016d ruza agmaniero por imponi a\u016d trompi {X}
\nartiko :\u00a0<\/b>loko, kie ostoj estas ligitaj tiel, ke (unu el) ili povas flekse a\u016d turne movi\u011di [kubuto, genuo, maleolo,…] {9}
\nartiklo :\u00a0<\/b>\u0109iu aparta speco de komerca\u0135o {X}
\nartikolo :\u00a0<\/b>teksto en gazeto; divida\u0135o de le\u011do, regularo,…; (gramatiko:) la vorto “la” {7}
\n-as : *\u00a0<\/b>[ago\/stato: nun, \u0109iam, kutime] [verbo] (mi nun sidas; \u0109iun tagon li legas gazeton; \u015di \u0109iam estas afabla; li ofte skribas al mi; li kutime pagas kontante; jam dum tri jaroj mi lo\u011das \u0109i tie;…) {*0}
\nasekuri :\u00a0<\/b>kontrakti kompenson pro estonta perdo, difekti\u011do,…: se oni regule (\u0109iumonate, \u0109iujare) pagas monon (premion), la asekuristo pagos kompenson, kiam difinita neanta\u016ddirebla okaza\u0135o okazos (ekzemple: akcidento, fajro, malsano,…) {8}
\nasembleo :\u00a0<\/b>le\u011do-fara kunveno {9}
\naserti :\u00a0<\/b>firme diri, ke io estas vera ((ankora\u016d) sen pruvo) {9}
\nasfalto :\u00a0<\/b>nigra kovra\u0135o (fandebla per varmo) de stratoj {9}
\nasisti :\u00a0<\/b>(ofice) helpi {9}
\nasocio :\u00a0<\/b>grava a\u016d granda grupo da homoj, kuni\u011dintaj por komuna celo (kutime kun estraro kaj regularo); kunligo de aferoj kun komunaj ecoj; (asocii: tiel kunligi aferojn) {8}
\naspekti :\u00a0<\/b>esti la\u016d (unua) rigardo; impresi al la vido {7}
\nastro :\u00a0<\/b>objekto en \u0109ielo [suno, luno, steloj, planedoj,…] {X}
\n-at- : *\u00a0<\/b>[komencita, ne finita, dum la ago] (trinkata akvo: akvo en bu\u015do; lavata vesto: en akvo); (fotografate (=dum la fotografado), li ne movi\u011dis); (\u011denerale, -ato = -ata homo) {*0}
\nataki : *\u00a0<\/b>iri al iu\/io, por fari malbonon al tiu\/tio {*6}
\natenci :\u00a0<\/b>provi mortigi iun; krime ataki ies korpon, rajton a\u016d honoron; grave ataki le\u011don a\u016d normon mem {X}
\natendi : *\u00a0<\/b>resti \u011dis alveno de iu\/io; resti \u011dis io okazos; firme pensi, ke io okazos; ne jam fari ion (\u011dis…) {*3}
\natenta : *\u00a0<\/b>rimarkema; volanta ekscii {*4}
\natesti :\u00a0<\/b>oficiale diri, ke io estas tia kaj tia, \u0109ar oni mem vidis a\u016d spertis \u011din; atesto: atesta diro a\u016d dokumento {8}
\natingi : *\u00a0<\/b>veni \u011dis dezirata loko; veni \u011dis dezirata rezulto {*5}
\nAtlantiko :\u00a0<\/b>la oceano inter E\u016dropo kaj Afriko kaj Ameriko {9}
\natomo :\u00a0<\/b>plej malgranda ero de materio, el kiuj konsistas molekuloj {9}
\na\u016d : *\u00a0<\/b>[elekto] (\u0108u vi trinkos teon a\u016d kafon?) {*1}
\na\u016ddi : *\u00a0<\/b>rimarki per la oreloj; (figure: ekscii) {*3}
\na\u016ddaca :\u00a0<\/b>kura\u011da malgra\u016d konataj dan\u011deroj a\u016d problemoj {9}
\na\u016dgusto : *\u00a0<\/b>la monato post julio kaj anta\u016d septembro (08) {*5}
\na\u016dskulti : *\u00a0<\/b>provi a\u016ddi; uzi la orelojn; atenti ies paroladon {*4}
\nA\u016dstralio :\u00a0<\/b>(nomo de kontinento) {9}
\na\u016dto :\u00a0<\/b>a\u016dtomobilo (ekz.: person-, \u015dar\u011d-, liver-a\u016dto) {8}
\na\u016dtobuso :\u00a0<\/b>veturilo (a\u016dtomobilo) por kelkdek personoj {7}
\na\u016dtomato :\u00a0<\/b>aparato, kiu faras ion sen interveno de homo {7}
\na\u016dtomobilo :\u00a0<\/b>veturilo funkciigata per motoro, kun kutime kvar radoj, sur tero (mallonge: a\u016dto) {8}
\na\u016dtoro :\u00a0<\/b>verkinto de teksto; elpensinto, farinto de artverko {9}
\na\u016dtoritato :\u00a0<\/b>influo bazita je respekto; povo rajtigita por postuli obeadon; instanco kun tia povo {8}
\na\u016dtuno : *\u00a0<\/b>parto de jaro inter somero kaj vintro, kiam malplivarmi\u011das {*4}
\navo : *\u00a0<\/b>patro de patr(in)o {*4}
\navanta\u011do :\u00a0<\/b>tio, kio donas pli da utilo, profito, sukceso {9}
\navara : *\u00a0<\/b>kiu ne volas elspezi sian monon; kiu ne volas doni ion al iu alia {*6}
\naveno :\u00a0<\/b>greno kun kelkfloraj pendantaj spiketoj\u00a0(Avena)<\/i>\u00a0{9}
\naventuro :\u00a0<\/b>dan\u011dera a\u016d plezura (neatendita) vico da okaza\u0135oj {7}
\navenuo :\u00a0<\/b>lar\u011da strato, kutime kun arboj la\u016dlonge de \u011di {8}
\naverti : *\u00a0<\/b>diri: “ne faru!”, “malbono okazos!” {*6}
\naviadilo :\u00a0<\/b>flugma\u015dino por transporti homojn a\u016d a\u0135ojn (liniaviadilo, \u015dar\u011daviadilo,…) (aviad\/il\/o) {8}
\navida :\u00a0<\/b>kiu forte volas havi ion {8}
\nazeno : *\u00a0<\/b>kvarpieda besto, simila al, sed malpli granda ol \u0109evalo, kun pli longaj oreloj\u00a0(Asinus)<\/i>\u00a0(iaas: “i-a”) {*5}
\nAzio :\u00a0<\/b>(nomo de kontinento) (fakte unu kontinento kun E\u016dropo: E\u016drazio) {9}
\nbabili :\u00a0<\/b>paroli pri ne (tre) seriozaj aferoj {7}
\nbacilo :\u00a0<\/b>nomo de iuj bakterioj; ajna eta viva ka\u016dzanto de malsano {9}
\nbagatelo :\u00a0<\/b>malgranda\u0135o, malgrava\u0135o {9}
\nbaki :\u00a0<\/b>pretigi man\u011da\u0135on (a\u016d ion alian) en forno per varmego {8}
\nbakterio :\u00a0<\/b>unu\u0109ela viva\u0135o, kiu reprodukti\u011das per duparti\u011do {9}
\nbalo :\u00a0<\/b>danc-festo; maskobalo: la homoj surhavas maskon {9}
\nbalai : *\u00a0<\/b>per ilo el tigoj a\u016d fadenoj (balailo) for\u015dovi malpura\u0135ojn {*6}
\nbalanci :\u00a0<\/b>movi tien kaj reen (unu punkto restas samloke) {8}
\nbalbuti :\u00a0<\/b>malfacile paroli kun (ne volitaj) interrompoj a\u016d ripetoj (“b-balb-buti”) {9}
\nbalda\u016d : *\u00a0<\/b>post mallonga tempo {*1}
\nbaleno :\u00a0<\/b>tre granda mamulo, kun formo de fi\u015do, vivanta en la oceanoj\u00a0(Cetaceae: Balaenidae,…)<\/i>\u00a0{X}
\nbalkono :\u00a0<\/b>elstara\u0135o de supra eta\u011do (\u0109irka\u016dbarita planko) {X}
\nbalono :\u00a0<\/b>flugaparato (a\u016d ludilo,…) konsistanta el sako kun gaso a\u016d varma (varmigata) aero {7}
\nbaloti :\u00a0<\/b>vo\u0109doni per vo\u0109donilo (ne per, ekzemple, manlevo) {9}
\nbambuo :\u00a0<\/b>altegaj varmlandaj herboj kun lignecaj kavaj \u015dalmoj, uzataj por konstruado, meblo-farado,…\u00a0(Bambusa, Dendrocalamus,…)<\/i>; ties \u015dalmoj kiel konstru-materialo {9}
\nbani : *\u00a0<\/b>enmeti tute en likvon (en akvon) a\u016d en (sun)lumon (por purigo, sano, plezuro); banejo: kie oni sin banas {*5}
\nbanano :\u00a0<\/b>frukto de grandega herbeca (sed palmo-simila) planto\u00a0(Musa)<\/i>\u00a0kun flaveca \u015delo kaj blanka pli-malpli faruneca karno {9}
\nbanda\u011do :\u00a0<\/b>tuko a\u016d io simila, kiun oni metas sur vundon a\u016d \u0109irka\u016d rompitan korpoparton; banda\u011di: meti tukon,… sur\/\u0109irka\u016d vundon,… {9}
\nbanko :\u00a0<\/b>\u015dtata a\u016d privata entrepreno okupi\u011danta pri financo (mon-aferoj) (pruntoj, \u0109ekoj, akcioj) {7}
\nbanto :\u00a0<\/b>ornama nodo kun du bukloj {9}
\nbapti :\u00a0<\/b>(kun beno, solene) doni nomon al iu\/io {9}
\nbaro : *\u00a0<\/b>io, kio malhelpas a\u016d malebligas trairon; io, kio malhelpas a\u016d malebligas agadon; bari: malhelpi, malebligi trairon {*6}
\nbarakti :\u00a0<\/b>forte skui sin, forte movi siajn brakojn kaj krurojn; pene defendi sin {8}
\nbarbo : *\u00a0<\/b>hararo sub la bu\u015do; flankbarbo: apud orelo {*6}
\nbarbiro :\u00a0<\/b>razisto kaj har-tondisto {9}
\nbarelo :\u00a0<\/b>ronda ujo el kurbigitaj tabuloj, kun plata supro kaj malsupro, por teni likvojn (vinon, bieron, akvon,…) {8}
\nbarilo :\u00a0<\/b>io, farita por malhelpi trairon; konstrua\u0135o el fostoj, bretoj a\u016d \u015dtonoj por indiki la limon de kampo a\u016d tereno, kaj por malhelpi trairon (bar\/il\/o) {X}
\nbarko :\u00a0<\/b>iom granda velboato {9}
\nbasko :\u00a0<\/b>libere pendanta malanta\u016da parto de vesto {9}
\nbastono : *\u00a0<\/b>(rekta peco de) bran\u0109o a\u016d io simila, por helpi iradon a\u016d por bati; taktobastono: de orkestro-direktisto {*6}
\nbati : *\u00a0<\/b>doni forta(j)n frapo(j)n {*3}
\nbatali : *\u00a0<\/b>uzi forton kontra\u016d iu (malamika); interbati\u011di {*4}
\nbataliono :\u00a0<\/b>parto de armeo konsistanta el kelkaj kompanioj {X}
\nbatato :\u00a0<\/b>“dol\u0109a terpomo”, nutra tubero\u00a0(Ipomoea batatas)<\/i>\u00a0{X}
\nbaterio :\u00a0<\/b>ligita grupo da elektraj piloj; grupo da kanonoj {X}
\nbazo :\u00a0<\/b>malsupra parto de objekto, kiu portas \u011din; objekto sub objekto, kiu portas \u011din; tio, sur kio io estas konstruita; la \u0109efaj punktoj de pensado; loko de ekiro kaj reveno; bazi: konstrui, starigi ion (anka\u016d: opinion, decidon) sur io {8}
\nbazaro :\u00a0<\/b>loko kun multaj vendo-tabloj a\u016d -budoj {8}
\nbebo :\u00a0<\/b>su\u0109infano; infaneto tre juna {8}
\nbeda\u016dri : *\u00a0<\/b>diri a\u016d pensi: “estas malbone, ke tio okazis tiel” {*6}
\nbeko : *\u00a0<\/b>firma (ofte pinta) bu\u015do de birdo {*6}
\nbela : *\u00a0<\/b>vidinda pro formo, koloroj,… {*2}
\nbeni :\u00a0<\/b>peti favoron de dio por iu {8}
\nbendo :\u00a0<\/b>mallar\u011da, longa peco el maldika materialo; pli-malpli dika ringo (el ka\u016d\u0109uko,…) \u0109irka\u016d rado; komunikado-kanalo (radio, televido, inter komputiloj,…) {9}
\nbenko : *\u00a0<\/b>meblo por sidi (por pluraj homoj) {*5}
\nbenzino :\u00a0<\/b>miksita likvo brulema, uzata kiel brula\u0135o en motoro (de a\u016dto,…) {8}
\nbero :\u00a0<\/b>karneca, ofte suka, ofte ronda, malgranda frukto {7}
\nbesto : *\u00a0<\/b>vivanta esta\u0135o povanta movi sin de unu loko al alia (ne homo, ne planto); (homoj kaj bestoj estas animaloj) {*4}
\nbeto :\u00a0<\/b>diversforma legomplanto kun man\u011debla radiko\u00a0(Beta)<\/i>; \u011dia radiko a\u016d \u011diaj folioj, kiel legomo, kiel nutra\u0135o por bestoj a\u016d kiel fonto de sukero (sukerbeto) {9}
\nbetelo :\u00a0<\/b>(ma\u0109ataj stimulaj folioj de) Azia liano\u00a0(Piper betle)<\/i>\u00a0{X}
\nbetono :\u00a0<\/b>konstru-materialo el cemento, \u015dtonetoj, sablo {X}
\nbetulo :\u00a0<\/b>arbo kun blanka a\u016d blankmakula \u015delo\u00a0(Betula)<\/i>\u00a0{8}
\nbezoni : *\u00a0<\/b>ne povi esti a\u016d fari sen {*3}
\nbiblioteko :\u00a0<\/b>librejo, libraro, kie oni povas legi a\u016d prunti librojn {8}
\nbiciklo :\u00a0<\/b>du-rada veturilo funkciigata per piedoj; bicikli: veturi per biciklo {8}
\nbido :\u00a0<\/b>globeto,… kun truo tra \u011di por trameti fadenon {X}
\nbieno :\u00a0<\/b>kampara poseda\u0135o, ofte granda {7}
\nbiero :\u00a0<\/b>malforta (12% a\u016d malpli, ofte 5% a\u016d malpli) alkohola trinka\u0135o el greno {7}
\nbifsteko :\u00a0<\/b>rostita maldika tran\u0109a\u0135o da bova viando {9}
\nbildo : *\u00a0<\/b>videbla\u0135o (vera a\u016d desegnita, pentrita, fotita, projekciita); kvaza\u016d-videbla\u0135o nur en pensoj {*3}
\nbileto :\u00a0<\/b>papereto a\u016d kartoneto por eniri spektaklon a\u016d por veturi per publika veturilo; papera mono {7}
\nbindi :\u00a0<\/b>forte kunligi (kudri,…) foliojn kaj \u0109irka\u016dmeti fortikan (kartonan,…) kovrilon, por fari libron {9}
\nbirdo : *\u00a0<\/b>besto dukrura kun flugiloj, kun plumoj, ovo-naska\u00a0(Aves)<\/i>\u00a0[anaso, korvo, hirundo, aglo, struto,…] {*3}
\nbizono :\u00a0<\/b>grandega sova\u011da bovo, Amerika a\u016d E\u016dropa\u00a0(Bison)<\/i>\u00a0{X}
\nblanka : *\u00a0<\/b>senkolora, tute hela; kun koloro de ne\u011do, kreto; (paperfolio, \u0109eko:) sen skribita teksto {*3}
\nblasfemi :\u00a0<\/b>diri vortojn por ofendi dion {9}
\nblato :\u00a0<\/b>rapidkura plata insekto en varmaj lokoj\u00a0(Blatta,…)<\/i>; (figure: cirkvito (ico) sur plateto kun konekto-piedetoj) {X}
\nbleki :\u00a0<\/b>a\u016ddigi sian vo\u0109on (pri bestoj) (por multaj bestoj krome estas speciala vorto por ilia blekado) {9}
\nblinda :\u00a0<\/b>ne povanta vidi; (figure: ne volanta atenti) {7}
\nbloko :\u00a0<\/b>peza peco da materialo, ofte kun pli-malpli ebenaj surfacoj, uzata por konstrui a\u016d kiel firma suba\u0135o por iuj laboroj (hakbloko, tran\u0109bloko,…); pluraj partoj de aparato, ligitaj tiel, ke oni ne povas disigi ilin; aro da domoj inter kvar stratoj; aro da paperfolioj, tiel ligitaj, ke eblas for\u015diri unu folion post alia (skribbloko, kalendarobloko,…); peza peco da materialo uzata por senmovigi ion a\u016d por bari al- a\u016d tra-iron (bloki: firme senmovigi; firme bari) {9}
\nblonda :\u00a0<\/b>kun flavecaj haroj; (anka\u016d: blonda biero) {7}
\nblovi : *\u00a0<\/b>elpu\u015di aeron (el la bu\u015do); (anka\u016d: la vento blovas) {*6}
\nblua : *\u00a0<\/b>kun koloro de \u0109ielo sennuba {*4}
\nbluzo :\u00a0<\/b>malstrikta vesto kovranta la supran parton de la korpo, ofte tenata per zono \u0109irka\u016d la talio {8}
\nbo- : *\u00a0<\/b>[parenco per geedzi\u011do] (bofilo: edzo de filino; bopatro: patro de edz(in)o,…) {*0}
\nboato :\u00a0<\/b>malgranda a\u016d ne tre granda akvo-veturilo (remboato, velboato, motorboato) {8}
\nboji :\u00a0<\/b>fari la la\u016dtan sonon, kiun faras hundo {8}
\nboli : *\u00a0<\/b>pri akvo: havi temperaturon de 100\u00b0C; transiri de likvo al gaso: de akvo al vaporo {*6}
\nbombo :\u00a0<\/b>objekto (batalilo), \u0135etata al malamika loko, kiu eksplodas kiam \u011di atingas la celon {X}
\nbombono :\u00a0<\/b>malgranda dol\u0109a\u0135o, franda\u0135o (sukera, \u0109okolada) {8}
\nbona : *\u00a0<\/b>kun la \u011dustaj ecoj; kontentiganta {*2}
\nbonhavo :\u00a0<\/b>ricevota mono; mono a\u016d (pozitiva) saldo \u0109e banko a\u016d komercisto, kiun kliento povos preni a\u016d uzi, kiam li volos; posedo de sufi\u0109a mono por komforte vivi (bon\/hav\/o) {X}
\nbonvoli :\u00a0<\/b>afable konsenti (Bonvolu veni!) (bon\/vol\/i) {9}
\nbori :\u00a0<\/b>fari truon per pinta ilo (ofte per turnado de tiu ilo) {8}
\nbordo : *\u00a0<\/b>parto de tero tu\u015danta akvon; tero \u0109e akvo {*4}
\nborso :\u00a0<\/b>kunvenejo de komercistoj, kiuj vendas kaj a\u0109etas varojn ne tiuloke estantajn a\u016d akciojn, je prezo (kurzo) la\u016d la proponoj pri vendo kaj a\u0109eto {9}
\nboto :\u00a0<\/b>piedvesto (el ledo, ka\u016d\u0109uko a\u016d simila materialo), kiu kovras ne nur la piedon, sed anka\u016d (parte) la kruron {7}
\nbotelo : *\u00a0<\/b>(vitra) ujo kun malvasta malferma\u0135o {*6}
\nbovo : *\u00a0<\/b>granda rema\u0109anta mambesto\u00a0(Bos)<\/i>\u00a0bredata por lakto kaj\/a\u016d viando (el ha\u016dto: ledo) (bovino mu\u011das: “mu-u”) {*5}
\nbovlo :\u00a0<\/b>lar\u011da duonsfera taso (por supo,…) {9}
\nbraceleto :\u00a0<\/b>ornama\u0135o portata \u0109irka\u016d la manradiko, la brako, la maleolo, la kruro (brakringo, maleol\u0109eneto,…) {9}
\nbrako : *\u00a0<\/b>elstara parto de homa korpo, je kies fino estas mano; elstara movebla parto de aparato {*4}
\nbrakumi :\u00a0<\/b>\u0109irka\u016dbraki; meti siajn brakojn \u0109irka\u016d iun (por saluti a\u016d konsoli) (brak\/um\/i) {8}
\nbran\u0109o : *\u00a0<\/b>ne-\u0109efa ligna parto de arbo; ligna parto de arbusto; divida\u0135o de io; fako (bran\u0109o de scienco, de industrio,…) {*6}
\nbrando :\u00a0<\/b>forta (35% a\u016d pli) alkohola trinka\u0135o {9}
\nbranko :\u00a0<\/b>tio, per kio (i.a.) fi\u015doj spiras sub akvo {X}
\nbrasiko :\u00a0<\/b>legomplanto diversforma\u00a0(Brassica)<\/i>\u00a0{7}
\nbrava :\u00a0<\/b>lertega; kapablega; sentima anta\u016d dan\u011deroj {8}
\nbredi :\u00a0<\/b>naskigi kaj kreskigi bestojn {9}
\nbremso :\u00a0<\/b>haltigilo; me\u0125anismo por malrapidigi kaj \u0109esigi movon de veturilo a\u016d ma\u015dino; bremsi: malrapidigi {8}
\nbreto :\u00a0<\/b>tabulo kun lar\u011do malpli granda ol longo; horizontala tabulo, sur kiu oni metas aferojn {7}
\nbrido :\u00a0<\/b>kompleto da rimenoj \u0109irka\u016d la kapo de, ekzemple, \u0109evalo, por povi konduki \u011din; bridi: moderigi; obeigi {9}
\nbriko :\u00a0<\/b>rektangula “\u015dtono” el bakita a\u016d sekigita argilo (knedebla tero) (por konstrui domojn,…) {7}
\nbrili : *\u00a0<\/b>radii a\u016d reflekti lumradiojn (brilas suno, oro,…) {*4}
\nbro\u0109o :\u00a0<\/b>ornama\u0135o, kiun oni fiksas al vesto per sendan\u011dera pinglo {X}
\nbrodi :\u00a0<\/b>ornami \u015dtofon, desegnante per fadenoj {X}
\nbrokanti :\u00a0<\/b>vendi uzitajn objektojn por denova uzo (“duamane”) {9}
\nbromelio :\u00a0<\/b>Amerika planto (ofte sentiga; la pikaj folioj formas vazeton; floroj karnecaj) (iuj sidas sur arbo)\u00a0(Bromelia)<\/i>\u00a0{X}
\nbronzo :\u00a0<\/b>alojo (liga\u0135o) de kupro\u00a0(Cu)<\/i>\u00a0kaj stano\u00a0(Sn)<\/i>\u00a0{9}
\nbroso : *\u00a0<\/b>ilo kun multaj pli-malpli rigidaj haroj a\u016d fadenoj, por brosi hararon a\u016d por for\u015dovi malpura\u0135ojn {*6}
\nbro\u015duro :\u00a0<\/b>presa\u0135o el pluraj folioj kunkudritaj a\u016d kunpinglitaj (krampitaj), ne binditaj {8}
\nbrovo :\u00a0<\/b>strio da haroj super la okulo {8}
\nbrui : *\u00a0<\/b>fari neklarajn (malagrablajn) sonojn {*4}
\nbruli : *\u00a0<\/b>esti konsumata de fajro (fajro bruligas \u011din); bruligi: (anka\u016d:) vundi per varmego; brulo: (anka\u016d:) akra jukado {*3}
\nbruna : *\u00a0<\/b>kun koloro de malfre\u015daj herboj a\u016d malnova ligno {*5}
\nbrusto : *\u00a0<\/b>anta\u016da parto de la korpo inter la brakoj, de la talio \u011dis la kolo (interne estas la pulmoj) {*5}
\nbruto :\u00a0<\/b>kvarpieda pa\u015dtobesto [bovo, kapro, \u015dafo,…] {9}
\nbubo :\u00a0<\/b>petolema (seneduka, miskonduta) knabo {8}
\nbubalo :\u00a0<\/b>mambesto simila al bovo (i.a. tirbesto)\u00a0(Bubalus)<\/i>\u00a0{X}
\nbucero :\u00a0<\/b>Afrika\/Azia birdo (grandega beko)\u00a0(Bucerotidae)<\/i>\u00a0{X}
\nbu\u0109i :\u00a0<\/b>dishaki kaj distran\u0109i beston por ekhavi viandon {9}
\nbudo :\u00a0<\/b>simpla konstrua\u0135o, ne servanta kiel lo\u011dejo (vendobudo, telefonbudo, gazetbudo, ilarobudo (ekz. en \u011dardeno),…) {8}
\nbud\u011deto :\u00a0<\/b>anta\u016de farita plano pri en- kaj elspezoj (de asocio, entrepreno,…); kvanto da mono disponebla por fari ion {9}
\nbuko :\u00a0<\/b>ringo-forma (a\u016d anguleca) ligilo (el metalo, plasto,…) kun movebla pinglo, por fermi rimenon, zonon, \u015duon,…; buki: fermi per buko; bukdorno: la pinglo de buko {9}
\nbukedo :\u00a0<\/b>fasko da floroj {9}
\nbuklo :\u00a0<\/b>helice volvi\u011danta fasketo da haroj; fadeno, rubando, \u015dnuro,… kurbigita tiel, ke ekestis ringo {9}
\nbulo :\u00a0<\/b>pli-malpli globforma objekto a\u016d peco {7}
\nbulbo :\u00a0<\/b>dika subtera parto de planto el multaj dense sidantaj folioj, el kiu malsupre kreskas radikoj (ekzemple: cepo) {9}
\nbulko :\u00a0<\/b>bulo da pano; paneto; korno-bulko: “)”-forma {9}
\nbulteno :\u00a0<\/b>(ne regule aperanta) informilo {9}
\nbulvardo :\u00a0<\/b>lar\u011da promenejo; lar\u011da strato {8}
\nbur\u011do :\u00a0<\/b>homo nek ri\u0109a, nek malri\u0109a, nek potenca, nek seninflua (kiu ofte ne havas emon \u015dan\u011di la socion) {7}
\nbur\u011dono :\u00a0<\/b>pli-malpli ronda parteto de planto, el kiu kreskos floro a\u016d folio; bur\u011doni: ekmontri florojn, foliojn; ekhavi unuajn rezultojn {9}
\nbuso :\u00a0<\/b>a\u016dtobuso; (figure: multobla (komputila) konektilo) {X}
\nbu\u015do : *\u00a0<\/b>parto de la kapo per kiu oni man\u011das kaj parolas {*3}
\nbutero : *\u00a0<\/b>graso prenita el (bovina) lakto per kirlado de la kremo; buterpano: tran\u0109a\u0135o da pano \u015dmirita per butero {*5}
\nbutiko :\u00a0<\/b>vendejo (ne tre granda) {8}
\nbutono : *\u00a0<\/b>malgranda a\u0135o alkudrita al unu flanko de vesto, por fermi la veston, metante la butonon tra truo (butontruo) en alia flanko de la vesto; malgranda elstara\u0135o similforma; (prem)butono: malgranda klavo; butonumi: fermi per butono(j) {*6}
\nbv. :\u00a0<\/b>bonvolu (= mi\/ni petas) {X}
\nceceo :\u00a0<\/b>mu\u015do portanta dormomalsano-parazitojn\u00a0(Glossina)<\/i>\u00a0{X}
\ncedi :\u00a0<\/b>ne plu elteni; ne plu kontra\u016dbatali; transdoni poseda\u0135on a\u016d rajton al alia persono {8}
\ncelo : *\u00a0<\/b>tio, kion oni volas, ke okazu; tio, al kio oni volas veni; tio, kion oni volas atingi; celi: voli atingi; voli komprenigi (“kion vi celas?”) {*4}
\ncelerio :\u00a0<\/b>diversforma legomo kun spica gusto (la\u016d la formo, folioj, tigoj a\u016d tubero estas man\u011dataj)\u00a0(Apium graveolens)<\/i>\u00a0{X}
\ncemento :\u00a0<\/b>mortero el pulvoro el argilo a\u016d kalkaj \u015dtonoj, kiu pro aldono de akvo rapide solidi\u011das; simila alia rapide solidi\u011danta pasteca substanco {8}
\ncendo :\u00a0<\/b>diverslanda nomo por monero, centono de la mon-unuo {X}
\ncent : *\u00a0<\/b>100; ducent: 200; cent du: 102; ducent tridek: 230 {*1}
\ncentimetro :\u00a0<\/b>0,01 metro; 10 milimetroj [mezuro por longo] {9}
\ncentro :\u00a0<\/b>la mezo de cirklo, rondo, urbo, agado,… {7}
\ncentralo :\u00a0<\/b>centra organizo de iuj asocioj; (=centrejo: energi-centralo, telefon-centralo,…) {9}
\ncentrifugi :\u00a0<\/b>rapide rotaciigi (por apartigi firma\u0135on\/likvon) {X}
\ncenzuri :\u00a0<\/b>kontroli\/malpermesi librojn, filmojn,… la\u016d enhavo {X}
\ncepo :\u00a0<\/b>pli-malpli ronda bulbo kun dol\u0109e-akra gusto, uzata kiel legomo\u00a0(Allium cepa)<\/i>\u00a0{9}
\ncerbo :\u00a0<\/b>tio en la kapo, per kio oni pensas {8}
\ncerbumi :\u00a0<\/b>forte, stre\u0109e pensadi pri io (cerb\/um\/i) {X}
\nceremonio :\u00a0<\/b>la difinitaj agoj dum solena\u0135o; difinitaj agoj en \u011dentilaj sociaj rilatoj {X}
\ncerta : *\u00a0<\/b>[sen dubo]; difinita; bone konata (almena\u016d por la parolanto); esti certa pri…\/ke…: ne dubi pri…\/ke… {*3}
\ncervo :\u00a0<\/b>sova\u011da rema\u0109anta mamulo, kies virbesto portas grandajn, disbran\u0109i\u011dintajn kornojn\u00a0(Cervus,…)<\/i>\u00a0{9}
\ncetera : *\u00a0<\/b>kroma; alia; \u0109iu a\u016d \u0109io ne dirita, ne menciita {*5}
\nci :\u00a0<\/b>= vi (al infano, amiko, subulo) [ne \u011denerale uzata] {X}
\ncico :\u00a0<\/b>mam-pinto, tra kiu eliras la lakto, per kiu patrinoj nutras bebon {X}
\ncifero : *\u00a0<\/b>[1 2 3 4 5 6 7 8 9 0]; cifereca: (kiel komputilo) {*6}
\ncigaro :\u00a0<\/b>tabako volvita en tabakfolio, por fumi {9}
\ncigaredo :\u00a0<\/b>tabako volvita en papero, por fumi {7}
\ncigno :\u00a0<\/b>granda blanka (foje nigra) akvo-birdo kun tre longa kolo\u00a0(Cygnus)<\/i>\u00a0{9}
\ncikado :\u00a0<\/b>insekto, kiu muzikas (“\u0109irpas”)\u00a0(Cicada,…)<\/i>\u00a0{9}
\ncikatro :\u00a0<\/b>videbla postresta\u0135o de vundo {9}
\nciklo :\u00a0<\/b>vico (de okaza\u0135oj), kies fino estas \u011dia komenco {7}
\ncikonio :\u00a0<\/b>granda migra birdo kun longaj kruroj kaj longa pinta beko, ofte nigra-blanka, faranta sonon nur per frapado de sia beko\u00a0(Ciconia)<\/i>\u00a0{9}
\ncilindro :\u00a0<\/b>objekto longa kaj ronda; objekto kun surfaco, de kiu \u0109iuj punktoj estas je sama distanco de linio (\u011dia akso) (\u0109iu orta sekco (tratran\u0109o) donas cirklon kiel rezulton) {X}
\ncimo :\u00a0<\/b>iu el insektoj kun duone ledecaj anta\u016daj flugiloj\u00a0(Heteroptera)<\/i>; odora\u0109a, plata insekteto en lito,…, kiu su\u0109as sangon\u00a0(Cimex)<\/i>; (figure: fu\u015do en komputila programo) {X}
\ncinamo :\u00a0<\/b>aroma \u015delo de la trunko de varmlanda arbo\u00a0(Cinnamomum)<\/i>, muelita por gustigi man\u011da\u0135ojn {9}
\ncindro :\u00a0<\/b>tute forbrulintaj, polvecaj resta\u0135oj post fajro {9}
\nciro :\u00a0<\/b>pasto por briligi \u015duojn a\u016d aliajn leda\u0135ojn; ciri: frote briligi per ciro {9}
\ncirko :\u00a0<\/b>teatro, kie prezentas akrobatoj kaj besto-dresistoj {X}
\ncirkelo :\u00a0<\/b>instrumento por desegni cirklojn {9}
\ncirklo :\u00a0<\/b>perfekta rondo; linio, kies \u0109iuj punktoj havas saman distancon al unu punkto (la centro) {9}
\ncirkonstanco :\u00a0<\/b>io, kio estas a\u016d okazas en la \u0109irka\u016da\u0135o, kiam oni faras ion a\u016d kiam io okazas {8}
\ncirkuli :\u00a0<\/b>rondire movi\u011di (pri sango, trafiko,…); pasi de unu al alia k.t.p. (pri mono, onidiroj…) {9}
\ncirkulero :\u00a0<\/b>letero sendita al multaj personoj {9}
\ncirkvito :\u00a0<\/b>la vojo (dratoj, tero,…), la\u016d kiu elektro movi\u011das {9}
\nciti :\u00a0<\/b>ripeti la vortojn de iu alia (inter citiloj: “…”) {8}
\ncitrono :\u00a0<\/b>frukto kun acida suko\u00a0(Citrus medica)<\/i>\u00a0{7}
\nciveto :\u00a0<\/b>iu el kato-similaj rabobestoj (el familio\u00a0Viveridae<\/i>), kiuj produktas forte odorantan \u015da\u016dman substancon {X}
\ncivila :\u00a0<\/b>propra al simpla civitano (ne kiel armeano, religiulo, \u015dtatoficisto a\u016d krimulo) {9}
\ncivilizi :\u00a0<\/b>morale, intelekte kaj socie klerigi {8}
\ncivito :\u00a0<\/b>\u0109iuj \u015dtatanoj kun politikaj rajtoj kune; (iam:) politike memstara urbo; civitano: \u015dtatano, urbano (kiel posedanto de politikaj rajtoj) {9}
\ncolo :\u00a0<\/b>iulanda mezuro por longo, proksimume 2,5 centimetroj {X}
\n\u0109. : <\/b>\u0109irka\u016d (proksimume) {X}
\n\u0109agreni :\u00a0<\/b>ka\u016dzi malplezuron al iu {8}
\n\u0109ambro : *\u00a0<\/b>parto de domo disigita de aliaj partoj per mur(et)oj; parto de parlamento, kortumo,… {*2}
\n\u0109apo :\u00a0<\/b>mola kapvesto; (verto)\u0109apeto: nur supre sur la kapo {7}
\n\u0109apelo : *\u00a0<\/b>kapvesto (el pli-malpli malmola materialo, ofte kun elstara rando); (anka\u016d la signo “^” de iuj literoj en Esperanto) {*4}
\n\u0109apitro : *\u00a0<\/b>parto de teksto en libro kun propra komenco kaj fino {*6}
\n\u0109ar : *\u00a0<\/b>[kialo, ka\u016dzo, motivo] (\u0109ar pluvis, ni malseki\u011dis) {*1}
\n\u0109aro :\u00a0<\/b>veturilo sur radoj (kutime sen motoro, sed pu\u015data a\u016d tirata: pu\u015d-, \u0109eval-, lev-, post- (post a\u016dto), infan\u0109aro,…) {9}
\n\u0109arma :\u00a0<\/b>pla\u0109a, bela, alloga; \u0109armi: iom mistere, sor\u0109e allogi {7}
\n\u0109arniro :\u00a0<\/b>aparato fiksita al (ekzemple) pordo kaj al \u011dia kadro, pro kiu la pordo povas malfermi\u011di turni\u011dante {X}
\n\u0109arpenti :\u00a0<\/b>prilabori lignon, lignopecojn a\u016d trabojn, ekzemple por fari domon; \u0109arpenta\u0135o: la ligna strukturo de domo {X}
\n\u0109arumo :\u00a0<\/b>\u0109areto kun unu rado kaj du teniloj, pu\u015data de homo (\u0109ar\/um\/o) {9}
\n\u0109asi : *\u00a0<\/b>postkuri iun\/ion por provi kapti tiun\/tion; pafi al bestoj por mortigi ilin {*6}
\n\u0109asta :\u00a0<\/b>kiu detenas sin de (kontra\u016d-le\u011daj, kontra\u016d-moraj) seks-rilatoj {X}
\n\u0109ato :\u00a0<\/b>(ma\u0109ataj stimulaj folioj de) i.a. Afrika planto\u00a0(Catha)<\/i>\u00a0{X}
\n\u0109e : *\u00a0<\/b>en loko tre proksima de; (preska\u016d) tu\u015dante; (preska\u016d) samtempe kun; en la domo, lando, opinio, verko,… de {*1}
\n\u0109eesti :\u00a0<\/b>esti tie, kie io okazas (\u0109e\/est\/i) {9}
\n\u0109ef- : *\u00a0<\/b>[plej grava] (\u0109efurbo, \u0109efvojo, \u0109efdirektoro,…); \u0109efo: superulo en laborejo; fakestro {*0}
\n\u0109eko :\u00a0<\/b>papero, kiun oni povas inter\u015dan\u011di kontra\u016d mono {8}
\n\u0109elo :\u00a0<\/b>malgranda \u0109ambreto por unu persono; \u0109ambro en malliberejo; ujeto, en kiun abeloj metas ovon a\u016d mielon; plej malgranda parto de \u0109io vivanta; iu malgranda parto en te\u0125niko {9}
\n\u0109emizo : *\u00a0<\/b>ne tre dika vesto, kiu kovras la supran parton de la korpo; sub\u0109emizo: sub aliaj vestoj, sur la ha\u016dto {*6}
\n\u0109eno :\u00a0<\/b>ligilo el vico da kunligitaj metalaj ringoj (\u0109eneroj); sinsekvo de aferoj a\u016d okaza\u0135oj; \u0109eni: ligi per \u0109eno(j) {8}
\n\u0109erizo :\u00a0<\/b>malgranda firma, ofte ru\u011da, globforma frukto de arbo: acida\u00a0(Prunus cerasus)<\/i>\u00a0a\u016d dol\u0109a\u00a0(Prunus avium)<\/i>\u00a0{8}
\n\u0109erko :\u00a0<\/b>kesto, en kiu oni enterigas\/cindrigas mortinton {9}
\n\u0109erpi :\u00a0<\/b>elpreni akvon (a\u016d alian likvon) per la mano a\u016d per ilo ta\u016dga por tio (\u0109erpilo); el\u0109erpi: \u011disfine vendi, trakti,… {8}
\n\u0109esi : *\u00a0<\/b>komenci ne esti; komenci ne okazi (\u011di \u0109esis: \u011di ne plu okazas); \u0109esi -i: komenci ne -i; ne plu -i (\u0108esu plendi!) {*5}
\n\u0109evalo : *\u00a0<\/b>besto kvarpieda por rajdi a\u016d tiri\u00a0(Equus)<\/i>\u00a0(henas: “hi-hi”) {*3}
\n\u0109i : *\u00a0<\/b>[proksima] (\u0109i tie = tie \u0109i; \u0109i tiu = tiu \u0109i; \u0109i-foje;…) {*1}
\n\u0109ia : *\u00a0<\/b>de \u0109iuj kvalitoj; \u0109iuspeca {*1}
\n\u0109ial :\u00a0<\/b>pro \u0109iuj a\u016d \u0109iaj ka\u016dzoj, motivoj {9}
\n\u0109iam : *\u00a0<\/b>en \u0109iuj tempoj; en \u0109iuj cirkonstancoj {*1}
\n\u0109ie : *\u00a0<\/b>en \u0109iuj lokoj {*1}
\n\u0109iel : *\u00a0<\/b>en \u0109iu maniero; \u0109iumaniere; en \u0109iu grado, \u0109iugrade {*6}
\n\u0109ielo : *\u00a0<\/b>tio super ni (ekster domo), kie estas nuboj a\u016d ne; (religio:) loko, kie lo\u011das la dio(j), paradizo {*3}
\n\u0109ielarko :\u00a0<\/b>koloraj strioj en la \u0109ielo, kiam estas suno kaj pluvo: ru\u011da, oran\u011da, flava, verda, blua,… (\u0109iel\/ark\/o) {X}
\n\u0109ies :\u00a0<\/b>de \u0109iu(j); apartenanta al \u0109iu(j) (kune a\u016d aparte) {9}
\n\u0109ifi :\u00a0<\/b>difekti ion (paperon, \u015dtofon), malorde kunpremante a\u016d faldante \u011din, ka\u016dzante neregulajn faldetojn {9}
\n\u0109ifono :\u00a0<\/b>for\u015dirita a\u016d difektita peco de \u015dtofo a\u016d vesta\u0135o {7}
\n\u0109impanzo :\u00a0<\/b>simio plej simila al homo\u00a0(Pan)<\/i>\u00a0{X}
\n\u0109io : *\u00a0<\/b>\u0109iuj aferoj; la tuto {*1}
\n\u0109iom :\u00a0<\/b>\u0109iukvante (la\u016d deziro); la tuta kvanto {9}
\n\u0109irka\u016d : *\u00a0<\/b>je \u0109iuj flankoj de…; proksimume {*1}
\n\u0109irka\u016da\u0135o :\u00a0<\/b>tio, kio estas \u0109irka\u016de (\u0109irka\u016d\/a\u0135\/o) {X}
\n\u0109iu : *\u00a0<\/b>[sen escepto] (homoj, individuoj, ekzempleroj,…) {*1}
\n\u0109izi :\u00a0<\/b>tajli (dehaki pecojn) per \u015dtala stango kun tran\u0109a fino {X}
\n-\u0109j- :\u00a0<\/b>[kara viro a\u016d knabo] (post kelkaj literoj de la vorto: pa\u0109jo = pa(tro) + -\u0109jo; fil\u0109jo = fil(o) + -\u0109jo; Jo\u0109jo = Jo(hano) + -\u0109jo) {9}
\n\u0109okolado :\u00a0<\/b>solida pasto el kakao, lakto kaj sukero; trinka\u0135o el kakao, lakto kaj sukero {7}
\n\u0109u :\u00a0<\/b>?; (\u0108u vi legis tion? – Jes.\/Ne.; Mi ne scias, \u0109u mi faros tion.; \u0108u morga\u016d, \u0109u postmorga\u016d, tiu letero balda\u016d alvenos.; \u0108u mi \u015datas a\u016d ne, tio tamen okazos.) {*1}
\nd-ro :\u00a0<\/b>doktoro {X}
\nda : *\u00a0<\/b>[mezuro] (du litroj da akvo; du glasoj da akvo; paro da \u015duoj; multe da mono; grupo da homoj) (botelo da vino: tiom da vino, kiom estas a\u016d estis en botelo – botelo de vino: botelo en kiu estas a\u016d estis vino) {*1}
\ndaktilo :\u00a0<\/b>man\u011data ru\u011dbruna frukto (kun granda kerno) de daktilpalmo\u00a0(Phoenix dactylifera)<\/i>\u00a0{9}
\ndamo :\u00a0<\/b>titolo de altranga sinjorino; plej kapabla peco (re\u011dino) en \u015dak-ludo; kapabligita duobla peco en dam-ludo; (damoj = dam-ludo: ludo kun nigraj kaj blankaj pecoj (diskoj) sur tabulo kun 100 a\u016d 64 alterne nigraj kaj blankaj fakoj) {X}
\ndanci : *\u00a0<\/b>sin movi (irante a\u016d salt(et)ante) la\u016d muziko {*6}
\ndando :\u00a0<\/b>viro, kies \u0109efa celo estas esti eleganta la\u016d la modo {9}
\ndan\u011dero : *\u00a0<\/b>kio povas esti malbona; kio povas ka\u016dzi malfeli\u0109on; kio povas e\u0109 ka\u016dzi morton {*5}
\ndanki : *\u00a0<\/b>diri al iu, ke oni estas kontenta pri ties faro {*3}
\ndato :\u00a0<\/b>tago montrita per (jaro,) monato kaj numero de la tago: 2000-08-27, la 27a de a\u016dgusto; dati: skribi daton sur io; difini tempon de origino (de elfosa\u0135o,…) {7}
\ndateno :\u00a0<\/b>informo en formo traktebla per komputilo {X}
\nda\u016dri :\u00a0<\/b>ekzisti a\u016d okazi dum pli longa tempo; ekzisti a\u016d okazi anka\u016d (anta\u016de kaj) poste; ne \u0109esi; (da\u016drigi: plufari) {7}
\nda\u016dro : *\u00a0<\/b>kvanto da tempo, dum kiu io okazas {*4}
\nde : *\u00a0<\/b>[deveno; mal-al] (li venas de Azio; iri de la hejmo al la urbo; li falis de se\u011do; mi ricevis tion de li); [faranto] (letero skribita de li); [aparteno] (rado de a\u016dto; libro de mia filo) {*1}
\ndebeto :\u00a0<\/b>en la konto \u0109e komercisto a\u016d banko: bonhavo (ricevota mono) por la komercisto a\u016d banko; (se kliento havas debeton \u0109e komercisto, tio do estas por tiu kliento \u015duldo); debeti: enskribi debete {9}
\ndeci :\u00a0<\/b>esti konforma al la situacio; esti konforma al \u015duldata respekto {9}
\ndecembro : *\u00a0<\/b>lasta monato de la jaro, inter novembro kaj januaro (12) {*5}
\ndecidi : *\u00a0<\/b>ne plu diskuti, sed diri: “tiel estu”, “tiel okazu”; fiksi sian opinion a\u016d volon, post konsiderado {*5}
\ndedi\u0109i :\u00a0<\/b>(mane) enskribi en libron specialajn vortojn por la ricevonto; (presite) mencii, ke libro a\u016d poemo estas verkita por (ofte fakte: honore al) iu; uzi preska\u016d \u0109iun sian tempon a\u016d forton por iu celo {8}
\ndefendi : *\u00a0<\/b>(sin\/iun): fari ion kontra\u016d atako a\u016d minaco {*6}
\ndeficito :\u00a0<\/b>monmanko; kiam la elspezoj estis pli grandaj ol la enspezoj {8}
\ndefinitiva :\u00a0<\/b>ne plu \u015dan\u011debla; post la lasta, fina \u015dan\u011do {X}
\ndegeli :\u00a0<\/b>\u015dan\u011di\u011di de glacio a\u016d ne\u011do en akvon {8}
\ndegeneri :\u00a0<\/b>perdi la originajn kvalitojn a\u016d valorojn {X}
\nde\u0135ori :\u00a0<\/b>plenumi sian servon (la\u016d horaro) {9}
\ndek : *\u00a0<\/b>10; dudek: 20; dek du: 12; na\u016ddek tri: 93 {*1}
\ndeklari :\u00a0<\/b>oficiale, publike sciigi {8}
\ndeklivo :\u00a0<\/b>surfaco ne horizontala kaj ne vertikala; surfaco, kiu je unu flanko estas alta kaj je la alia flanko malalta {7}
\ndekoracio :\u00a0<\/b>ornamo de \u0109ambro, konstrua\u0135o; murpentra\u0135oj kaj objektoj sur teatra scenejo {8}
\ndekstra : *\u00a0<\/b>(\u0109e homo:) ne je la flanko de la koro (Esperanton oni skribas de maldekstre dekstren) {*3}
\ndelegi :\u00a0<\/b>fari ion ne mem, sed aran\u011di, ke iu alia faros; sendi a\u016d indiki iun kiel sian reprezentanton (delegiton) {8}
\ndelfeno :\u00a0<\/b>fi\u015doforma mar-mamulo kun dentoj\u00a0(Delphinidae,…)<\/i>\u00a0{X}
\ndelikata : *\u00a0<\/b>precize farita; rompebla; bela; bongusta {*6}
\ndeliri :\u00a0<\/b>esti en stato de spirita malordo, interalie kun nekonsekvenca parolado {9}
\ndemandi : *\u00a0<\/b>diri ion al iu por ekscii ion {*2}
\ndemenco :\u00a0<\/b>degenero de la intelekto (ekz. pro granda a\u011do) {X}
\ndemokrato :\u00a0<\/b>iu, kiu estas por demokratio; iu, kiu agas demokratie {X}
\ndemokratio :\u00a0<\/b>kiam la politika povo en \u015dtato efektive apartenas al la popolo (rekte a\u016d per reprezentantoj) {X}
\ndenove :\u00a0<\/b>plian fojon, de la komenco; ree (de\/nov\/e) {X}
\ndensa : *\u00a0<\/b>kun multe da eroj en unu loko; kun malmulte da aero a\u016d akvo inter la eroj {*6}
\ndento : *\u00a0<\/b>unu el la a\u0135oj en bu\u015do, per kiuj oni mordas kaj ma\u0109as [tran\u0109o-, kojno-, muel-dento]; maldika elstara\u0135o de forko, kombilo,…; elstara\u0135o de dentrado {*4}
\ndenunci :\u00a0<\/b>anonci iun \u0109e polico,…, pro sia persona intereso {9}
\ndependi :\u00a0<\/b>pendi de io; esti subigita al ies volo\/povo; ne povi fari sen ies helpo; esti la konsekvenco de io (de\/pend\/i) {8}
\ndeponi :\u00a0<\/b>lasi ion \u0109e iu por dumtempa gardado; meti monon en bankon la\u016d certaj kondi\u0109oj {9}
\ndepreni :\u00a0<\/b>preni ion de sur io; preni parton de io a\u016d de iu kvanto (de\/pren\/i) {X}
\ndeprimi :\u00a0<\/b>igi (psike) senenergia, malvigla, malgaja {X}
\ndeputi :\u00a0<\/b>elekti kaj sendi reprezentanton al parlamento {9}
\nderivi :\u00a0<\/b>fari unu vorton el alia vorto per aldono de prefikso a\u016d sufikso, a\u016d per \u015dan\u011do de la fina\u0135o; (scienco:) konkludi ion el io per fikse difinita maniero {X}
\ndes :\u00a0<\/b>[proporcie] (ju pli multaj estas la man\u011dantoj, des malpli grandaj estas la porcioj; ju pli da homoj, des pli da plezuro; ju pli da infanoj, des pli da zorgoj) {7}
\ndesegni : *\u00a0<\/b>fari bildon per krajono, plumo, kreto (sur papero) (a\u016d simile); (anka\u016d:) fari bildon de farota objekto {*6}
\ndeserto :\u00a0<\/b>postman\u011do, ofte dol\u0109a {8}
\ndesinfekti :\u00a0<\/b>forigi\/mortigi ka\u016dzojn de infekto (ie, sur io) {X}
\ndestini :\u00a0<\/b>anta\u016de fiksi la celon, funkcion a\u016d uzon de io; anta\u016de fiksi la vivon de iu {8}
\ndetalo :\u00a0<\/b>ero, malgranda parto de io (plano, bildo, teksto,…) {8}
\ndeteni :\u00a0<\/b>igi iun ne fari ion (de\/ten\/i); (sin deteni: ne fari ion; ne enmiksi\u011di; ne vo\u0109doni) {9}
\ndetermini :\u00a0<\/b>precize konigi al si, kio a\u016d kia estas io ne jam konata (la\u016d signifo, amplekso, kondi\u0109oj, nomo, enhavo,…) {9}
\ndetrui :\u00a0<\/b>per forto malkonstrui; komplete difekti; neniigi {7}
\ndevi : *\u00a0<\/b>ne povi ne fari, pro neceseco a\u016d forta volo, a\u016d pro ordono; devas esti: sendube (a\u016d tre probable) estas {*2}
\ndeveno :\u00a0<\/b>origino (de\/ven\/o) {X}
\ndevii :\u00a0<\/b>irigi la\u016d alia vojo ol normale, a\u016d al ne celita loko {X}
\ndevontigi :\u00a0<\/b>igi firme promesi, ke oni ion faros (dev\/ont\/ig\/i) {9}
\ndezerto :\u00a0<\/b>regiono kun tre seka tero, kie preska\u016d neniuj plantoj kreskas {7}
\ndeziri : *\u00a0<\/b>voli havi ion; voli fari ion; voli \u011dui ion {*2}
\ndio : *\u00a0<\/b>plej supera, supernatura estulo a\u016d esta\u0135o (nehoma) {*4}
\ndiablo :\u00a0<\/b>supernatura estulo a\u016d esta\u0135o de malbono {8}
\ndialogo :\u00a0<\/b>interparolo (precipe en literaturo a\u016d teatro) {9}
\ndianto :\u00a0<\/b>herbo kun tubeca kvinnombra floro\u00a0(Dianthus)<\/i>\u00a0{9}
\ndidelfo :\u00a0<\/b>iu el Amerikaj po\u015dbestoj en arboj\u00a0(Didelphis,…)<\/i>\u00a0{X}
\ndieto :\u00a0<\/b>nutromaniero la\u016d preskribo a\u016d regularo {9}
\ndifekti :\u00a0<\/b>malbonigi, rompante a\u016d forprenante pecon {7}
\ndiferenci : *\u00a0<\/b>esti malsamaj la\u016d iuj ecoj, a\u016d la\u016d kvanto {*6}
\ndifini :\u00a0<\/b>precize, sendubige klarigi a\u016d priskribi ideon, vorton, taskon,…, menciante ecojn, kiujn \u011di havas kaj ne havas {7}
\ndigo :\u00a0<\/b>barilo en a\u016d apud akvo (por reguligi akvo-fluon a\u016d por preventi inundon) {X}
\ndigesti :\u00a0<\/b>kiam la korpo prilaboras nutra\u0135ojn (man\u011da\u0135ojn) por ensorbi la utilajn elementojn (en stomako, intestoj) {9}
\ndika : *\u00a0<\/b>(kun pli granda ol kutime) mezuro en ne\u0109efa direkto (arbo dika a\u016d maldika, dum la alto estas sama) {*4}
\ndikti :\u00a0<\/b>diri ion, por ke iu alia skribu \u011din {9}
\ndiktatoro :\u00a0<\/b>reganto (\u015dtatestro,…) kun absoluta potenco {X}
\ndiligenta :\u00a0<\/b>laborema; sen \u0109eso plene atentanta sian laboron {7}
\ndiman\u0109o : *\u00a0<\/b>tago de la semajno, inter sabato kaj lundo {*5}
\ndimensio :\u00a0<\/b>[longo, lar\u011do, alto,…] {9}
\ndiplomo :\u00a0<\/b>(surpapera) atesto (pri sukcese farita ekzameno) {X}
\ndiri : *\u00a0<\/b>elbu\u015digi vortojn; bu\u015de sciigi (diri ion al iu) {*2}
\ndirekto : *\u00a0<\/b>tien, kien iu\/io iras; vojo irota [norden, dekstren, rekte anta\u016den,…]; direkti: turni kaj\/a\u016d irigi al iu direkto a\u016d celo (anka\u016d: orkestron, entreprenon,…); stiri {*4}
\ndirektoro :\u00a0<\/b>estro de entrepreno, laborejo, lernejo,… {7}
\ndis- : *\u00a0<\/b>[al pluraj a\u016d multaj direktoj; tiel, ke ekestas pluraj a\u016d multaj pecoj] (disdoni, dispeli, disigi, distran\u0109i…) {*0}
\ndisenterio :\u00a0<\/b>infekta malsano de la intesto (sanga lakso) {X}
\ndisko :\u00a0<\/b>ronda, plata objekto (\u0135et-, son-, komputila, inter-vertebra disko…); disketo: (tre) malgranda disko {8}
\ndiskuti :\u00a0<\/b>interparoli, inter\u015dan\u011dante opiniojn {7}
\ndisponi :\u00a0<\/b>havi ion por uzi \u011din la\u016d sia volo {9}
\ndisputi :\u00a0<\/b>akre, malamike, malpace diskuti {8}
\ndistanco :\u00a0<\/b>kiom proksime a\u016d malproksime {7}
\ndistili :\u00a0<\/b>apartigi substancojn per vaporigo kaj re-likvigo {X}
\ndistingi :\u00a0<\/b>rimarki (vidi) a\u016d konscii, ke du aferoj estas malsamaj; difini diferencon inter du aferoj; vidi ion malgra\u016d mallumo a\u016d \u011dena fono; a\u016ddi ion malgra\u016d bruo {8}
\ndistri :\u00a0<\/b>deturni la spiriton, la atenton; amuzi; gajigi {7}
\ndistribui :\u00a0<\/b>disdoni, disporti, dissendi, disvendi {8}
\ndistrikto :\u00a0<\/b>teritorio kiel aparta administra unuo (ofte subdivida\u0135o de alia administra teritorio) {X}
\ndiveni :\u00a0<\/b>kompreni, solvi sen scio {7}
\ndiversa : *\u00a0<\/b>kun malsamaj ecoj {*4}
\ndividi :\u00a0<\/b>disigi; fari partojn el tuto (por disdoni); (en kalkulado: 8\/2=4 (ok (dividite) per du estas kvar)); kun alia(j) homo(j) havi ion (\u0109iu do parton) {7}
\ndo : *\u00a0<\/b>[konkludo] (pluvis, do \u0109io estas malseka) {*1}
\ndogano :\u00a0<\/b>imposto pro importo (a\u016d eksporto); oficejo, kiu enkasigas tiun imposton {9}
\ndoktoro : *\u00a0<\/b>iu, kiu studis en universitato kaj ekhavis finan diplomon; iu, kiu poste ankora\u016d verkis sciencan libron por ekhavi la titolon “doktoro” {*6}
\ndokumento :\u00a0<\/b>oficiala papero, skriba\u0135o; skriba\u0135o uzata por pruvi a\u016d atesti ion; dokumenti: atesti, pruvi per skriba\u0135o(j) {9}
\ndol\u0109a : *\u00a0<\/b>kun gusto kiel de sukero, mielo,…; aminda {*3}
\ndoloro : *\u00a0<\/b>tre malbona (korpa) sento (kiam oni forte falas, tran\u0109as sin,…); dolori: (interne) sentigi doloron (post tiu falo, lia genuo doloras); dolorigi: (de ekstere) ka\u016dzi, ke io doloras (dolorigi per frapo) {*4}
\ndomo : *\u00a0<\/b>konstrua\u0135o; lo\u011dejo (kun propraj eksteraj muroj) {*3}
\ndoma\u011di :\u00a0<\/b>ne voli, ke iu difektus ion a\u016d malutilus al io a\u016d dolorigus iun; beda\u016dri, ke io tia okazis {7}
\ndoma\u011do :\u00a0<\/b>perdo a\u016d difekto, kiun oni ne volus vidi a\u016d suferi {7}
\ndoni : *\u00a0<\/b>havigi; enmanigi (doni ion al iu); mal-preni {*2}
\ndonaco : *\u00a0<\/b>io donita (sen pago) por plezuro a\u016d \u011dojo; donaci (ion al iu): doni donace, senpage {*5}
\ndorloti :\u00a0<\/b>tro permeseme agi al iu {9}
\ndormi : *\u00a0<\/b>ne agadi, esti neaktiva (dum nokto); ku\u015di senage kun fermitaj okuloj {*3}
\ndormomalsano :\u00a0<\/b>Afrika parazita malsano (dorm\/o\/mal\/san\/o) {X}
\ndorno :\u00a0<\/b>pikilo de planto (a\u016d de objekto) {9}
\ndorso : *\u00a0<\/b>homoj: malanta\u016da parto de la korpo; kvarpiedaj bestoj: supra parto de la korpo {*5}
\ndosiero :\u00a0<\/b>kolekto da interrilatantaj skriba\u0135oj pri io\/iu {X}
\ndoto :\u00a0<\/b>hava\u0135o, kiun edz(in)o alportas okaze de geedzi\u011do; kvalitoj, donitaj al iu de la naturo; doti: doni doton {9}
\ndrako :\u00a0<\/b>fabela fluganta lacertego; (a\u016d vera lacerto\u00a0(Draco)<\/i>) {X}
\ndramo :\u00a0<\/b>teatra verko; tre emociiga okaza\u0135o {8}
\ndrapo :\u00a0<\/b>lana \u015dtofo {8}
\ndrato :\u00a0<\/b>metalfadeno {7}
\ndresi :\u00a0<\/b>instrui beston {9}
\ndrinki :\u00a0<\/b>(tro ofte a\u016d tro multe) trinki alkohola\u0135ojn {X}
\ndrogo :\u00a0<\/b>dependiga stimula\/malstimula substanco [tabako, kafo, alkoholo, kokaino,…]; (anta\u016de: natura medicina\u0135o) {X}
\ndroni :\u00a0<\/b>subakvi\u011di (kaj pro tio morti) {7}
\ndu : *\u00a0<\/b>2; dudek: 20; dek du: 12; duonhoro: 30 minutoj {*1}
\ndubi : *\u00a0<\/b>ne esti certa; ne scii, \u0109u io estas vera a\u016d nevera, bona a\u016d malbona; ne esti certa, \u0109u io okazos a\u016d ne {*4}
\ndum : *\u00a0<\/b>[da\u016dro]; en la sama tempo (dum la festo ni kantis) {*1}
\ndungi :\u00a0<\/b>fari kontrakton kun homo, ke tiu laboros kontra\u016d pago {8}
\ndu\u015do :\u00a0<\/b>\u015dprucigo de akvo sur korpon ((mal)varma du\u015do); du\u015di (iun\/ion): \u015dprucigi multe da akvo sur iun\/ion; du\u015dilo: objekto kun truetoj je fino de akvotubo {8}
\n-e : *\u00a0<\/b>[maniero; cirkonstanco; loko] [adverbo] (\u015di bele kantas; li povas alte salti; parolu \u011dentile!; \u011denerale \u015di pravas; dumnokte (=dum la nokto) oni dormas; ili kante (=per kanto) salutis nin; estas varme; estas bone, ke li venos; bone farita laboro; publike konata aktoro;…) (skribi: ili skribe informis; fini: fine mi diru…; koloro: li kolore pentris \u011din; multaj koloroj: multkolore presita teksto; mano: mi mane faris tion; mateno: li venis matene; en \u0109iu tago: \u0109iutage mi man\u011das panon; per a\u016dto: ni veturis a\u016dte; vera: tio vere okazis; hejmo: li lo\u011das hejme; unu: unue mi diru…; ekster: ekstere staras multe da homoj; post: mi faros tion poste,…) {*0}
\nebena : *\u00a0<\/b>sen elstara\u0135oj a\u016d kava\u0135oj; sen alta\u0135oj a\u016d malalta\u0135oj; \u0109ie je (proksimume) sama nivelo; sen reliefo {*6}
\n-ebla : *\u00a0<\/b>[oni povas fari] (videbla, komprenebla, forvi\u015debla, nelegebla,…) (“eble” (=imageble, penseble) ofte signifas: povas esti a\u016d ne esti, okazi a\u016d ne okazi); ebleco: kiam la cirkonstancoj permesas; ebligi: ka\u016dzi, ke io estas farebla a\u016d ke io povas okazi {*0}
\nebria :\u00a0<\/b>ne povanta bone konduti pro troa trinkado de alkohola\u0135oj {8}
\n-eco : *\u00a0<\/b>[kvalito mem de io\/iu] (boneco, blankeco, moleco, blindeco, amikeco, infaneco,…) (-eca: kun la\/iuj ecoj de: knabineca konduto, silkeca \u015dtofo (ne silko)) {*0}
\ne\u0109 : *\u00a0<\/b>ne nur, sed anka\u016d… [neatendita, nesupozita] {*1}
\neduki : *\u00a0<\/b>instrui por la vivo {*6}
\nedzo : *\u00a0<\/b>viro ligita al virino (iuloke: al vir(in)o(j)) por vivi kune, per ceremonio (geedzi\u011do, nupto), kontrakto a\u016d fakto {*3}
\nefekto :\u00a0<\/b>impreso al vidanto, leganto a\u016d a\u016dskultanto de (parto de) spektaklo, libro,…; impresa kombino de sonoj, lumoj,… {9}
\nefektiva : *\u00a0<\/b>vera; ne \u015dajna; ekzistanta; reala {*5}
\nefiki : *\u00a0<\/b>havi, ka\u016dzi (konstateblan) rezulton; estigi; influi {*5}
\n-eg- : *\u00a0<\/b>[tre granda; tre forte] (urbego, varmega, ridegi,…) {*0}
\negala : *\u00a0<\/b>tute sama; kun la samaj ecoj, mezuroj,…; same (mal)bona, (mal)utila, (mal)granda,…; same (mal)grava, (mal)interesa,…; (egalblua: \u0109ie same blua); egalas: “=” {*5}
\negoisto :\u00a0<\/b>kiu amas nur sin mem; kiu agas nur por sia intereso, profito, utilo,… {9}
\ne\u0125o :\u00a0<\/b>ripeti\u011do de sono pro reveno de surfaco; e\u0125i: resendi sonon (la montoj e\u0125as lian vokon – lia voko e\u0125i\u011das) {9}
\n-ejo : *\u00a0<\/b>[loko, kie] (lernejo, bakejo, lo\u011dejo, \u0109evalejo,…) {*0}
\nek- : *\u00a0<\/b>[(subite) komenci] (ekridi, ekdormi, ekparoli,…); [tre mallonga ago] (ekbrilo, ekkrii, ektimi,…); ek! = startu! {*0}
\nekipi :\u00a0<\/b>havigi al iu \u0109ion necesan por funkcio, voja\u011do,… {9}
\neklezio :\u00a0<\/b>religia organiza\u0135o en difinita loko kaj tempo {9}
\nekonomio :\u00a0<\/b>orda, \u015dparema mastrumado (de hejmo, bieno, entrepreno, \u015dtato,…); scienco de mastrumado {8}
\nekrano :\u00a0<\/b>blanka tuko a\u016d surfaco, sur kiun oni projekcias filmon a\u016d lumbildojn; (vitra) surfaco, sur kiu projekcii\u011das bildoj a\u016d teksto (de televidilo, komputilo); \u015dirmilo en formo de maldika plato; portebla provizora vand(et)o {9}
\neks- :\u00a0<\/b>ne plu (havanta tiun profesion, funkcion,…) {9}
\neksciti :\u00a0<\/b>ekfarigi; elvoki; ekka\u016dzi atenton, scivolon, koleron {7}
\nekskluziva :\u00a0<\/b>ne enhavanta; ne konsideranta; ne allasanta aliajn a\u016d alispecajn; ne akceptanta eksterulojn; ne por \u0109iuj; ekskluzive (de): ne enhavante; ne enkalkulante {X}
\nekskrementoj :\u00a0<\/b>resta\u0135oj de digestitaj nutra\u0135oj, eligitaj el la korpo (=feka\u0135o) {X}
\nekskursi :\u00a0<\/b>fari turisman a\u016d esploran promenadon\/voja\u011don {7}
\nekspedi :\u00a0<\/b>sendi al difinita adreso; ricevi de la sendinto kaj sendi al la adresito {9}
\neksperimento :\u00a0<\/b>metoda provo (ripeta a\u016d ripetebla) por kontroli a\u016d pruvi ion {8}
\neksplodi :\u00a0<\/b>subite, forte plivasti\u011di; subite, forte diskrevi (pro interna premo) (ekzemple: bombo eksplodas) {8}
\nekspluati :\u00a0<\/b>uzi ion tiel, ke estos profito; tro profiti el ies laboro (ne donante justan salajron,…) {9}
\neksporti :\u00a0<\/b>elporti komerca\u0135ojn al alia lando {9}
\nekspozicio :\u00a0<\/b>kolekto da objektoj, orde aran\u011ditaj por montri\/konigi ilin al la publiko; ekspozicii: publike elmontri {9}
\nekster : *\u00a0<\/b>ne en; ne inter; ekstere: (ofte:) ekster la domo {*1}
\nekstra :\u00a0<\/b>aldona; ne en la origina nombro a\u016d kvanto {X}
\nekstrema :\u00a0<\/b>\u0109efina; plej (mal)altgrada; plej (mal)grava; plej malproksima de la mezo (pri vetero, konduto, opinioj,…) {8}
\nekvatoro :\u00a0<\/b>imagita ronda linio \u0109irka\u016d la tero, same malproksima de la norda kaj la suda polusoj {9}
\nekvilibro :\u00a0<\/b>stato, ke io a\u016d iu estas senmova malgra\u016d fortoj diversflankaj; ekvilibra: ne falanta al unu a\u016d alia flanko; havanta opiniojn bone konsideritajn {8}
\nekvizeto :\u00a0<\/b>senflora herbo el “apartaj tubetoj”\u00a0(Equisetum)<\/i>\u00a0{X}
\nekz. :\u00a0<\/b>ekzemple; ekzemplero(j) {X}
\nekzakta :\u00a0<\/b>science \u011dusta kaj preciza {9}
\nekzameni :\u00a0<\/b>detale rigardi, esplori; provi, \u0109u iu scias, kion tiu devus scii a\u016d \u0109u iu kapablas fari ion, kion tiu devus kapabli a\u016d \u0109u io estas tia, kia \u011di devus esti {7}
\nekzekuti :\u00a0<\/b>le\u011de mortigi krimulon {9}
\nekzemplo : *\u00a0<\/b>io, kion oni imitu; unu el similaj (se oni vidas \u011din, oni povas imagi la aliajn) {*4}
\nekzemplero :\u00a0<\/b>unu el pluraj a\u016d multaj samaj a\u016d samspecaj (ekzemplero de libro, revuo, disko,…) {X}
\nekzerci :\u00a0<\/b>lertigi (sin a\u016d alian) per praktika ripetado {7}
\nekzisti : *\u00a0<\/b>esti (ie en la mondo) nun kaj vere {*5}
\nel : *\u00a0<\/b>de en; [origino; fonto; materialo; konsisto]; el- (anka\u016d:) el fundo, \u011disfunde, komplete (el\u0109erpi, ellerni, elmontri,…) {*1}
\nelasta :\u00a0<\/b>per (iom da) forto facile etendebla, sed reprenanta sian anta\u016dan formon post \u0109eso de tiu forto {9}
\neldoni :\u00a0<\/b>publikigi verkon (libron, gazeton,…) kaj organizi la vendadon (el\/don\/i); eldonejo: entrepreno, kiu eldonas {9}
\nelefanto :\u00a0<\/b>tre granda mambesto kun longa, kaptokapabla nazo (rostro)\u00a0(Loxodonta, Elefas)<\/i>\u00a0{8}
\neleganta :\u00a0<\/b>bonguste vestita, kondutanta {8}
\nelekti : *\u00a0<\/b>preni a\u016d tion a\u016d tion alian; fari tion a\u016d tion alian; difini (per vo\u0109donado), kiu a\u016d kiuj ekhavos certan oficon {*4}
\nelektro :\u00a0<\/b>formo de energio, transportebla per dratoj {7}
\nelektroniko :\u00a0<\/b>te\u0125niko uzanta la proprecojn de elektronoj (=bazaj unuoj de elektro) {9}
\nelemento :\u00a0<\/b>konsistiga parto; unu el la bazaj puraj (\u0125emie ne kombinitaj) konsistigaj partoj de \u0109io materia; io tre baza {9}
\nelipso :\u00a0<\/b>fermita linio, por kies punktoj validas, ke la sumo de la distancoj al du punktoj (fokusoj) estas egala {X}
\nelparolo :\u00a0<\/b>prononco (el\/parol\/o) {X}
\nelstari :\u00a0<\/b>esti ne en la sama ebeno, surfaco,…; esti klare distingebla (de la fono a\u016d de aliaj similaj) (el\/star\/i) {X}
\nelteni :\u00a0<\/b>havi la forton, energion, volon por rezisti a\u016d por ne protesti; esti sufi\u0109e fortika por ne rompi\u011di (el\/ten\/i) {X}
\nelturni\u011di :\u00a0<\/b>trovi ian (ne anta\u016de pripensitan) solvon en malfacila situacio (el\/turn\/i\u011d\/i) {8}
\nelvoki :\u00a0<\/b>voki, ke iu eliru; figure: (per sia faro a\u016d diro) okazigi, estigi, ka\u016dzi; estigi mensan bildon (el\/vok\/i) {X}
\n-ema : *\u00a0<\/b>[\u015dato a\u016d inklino kun\/sen \u015dato] (ridema, babilema, dormema, kritikema, ludema, erarema, (io) rompi\u011dema,…) {*0}
\nemajlo :\u00a0<\/b>vitreca substanco per kiu oni kovras potojn,…; vitreca ekstera tavolo de dento {9}
\nembaraso :\u00a0<\/b>malfacila stato; necerteco (pro okaza\u0135o a\u016d dira\u0135o); embarasi: meti (iun) en embarason {7}
\nemerito :\u00a0<\/b>oficisto, kiu post normala fino de sia laborperiodo eksi\u011dis (kaj ricevas pension); pensiulo {9}
\neminenta :\u00a0<\/b>distinginda, estiminda pro merito, kapablo, scio, a\u011do, sa\u011do a\u016d rango; (io:) supera pro kvalito {8}
\nemiro :\u00a0<\/b>Araba provincestro a\u016d landestro; princo {X}
\nemocio :\u00a0<\/b>forta tu\u015do a\u016d skuo al la animo (al la koro) ((mal)\u011dojo, entuziasmo, kolero,…); emocii: forte tu\u015di la animon {8}
\nen : *\u00a0<\/b>ne ekster; tute \u0109irka\u016dita de; interne de [loko, tempo, cirkonstancoj] {*1}
\n-enda : *\u00a0<\/b>[oni devas fari] (farenda, pagenda, respondenda,…) {*0}
\nenergio :\u00a0<\/b>necesa forto por fari laboron; fonto de forto {7}
\nenhavo :\u00a0<\/b>tio, kion io havas en si; tio, kio estas en io (en\/hav\/o) (ekz.: la enhavo de libro, de parolado, de botelo) {X}
\nenigmo :\u00a0<\/b>malklara, malfacile komprenebla afero; ne klarigebla afero; speciale malklare vortumita demando {8}
\nenketi :\u00a0<\/b>oficiale esplori (pri krimo,…); lar\u011dskale pridemandi (pri difinita demando a\u016d temo) {9}
\nenmiksi\u011di :\u00a0<\/b>ekokupi\u011di pri aferoj, pri kiuj iuj aliaj estas okupi\u011dantaj (en\/miks\/i\u011d\/i) {X}
\nentrepreni :\u00a0<\/b>komenci gravan, grandan taskon; organizi kaj gvidi ekonomian unuon (komercan, industrian,… entreprenon) {8}
\nentuziasmo :\u00a0<\/b>emocia fervoro; entuziasmi: havi entuziasmon {X}
\nenui :\u00a0<\/b>senti sin malbone, \u0109ar nenio okazas {7}
\nenvii :\u00a0<\/b>mal\u011doji, ke oni ne havas ion, kion iu alia ja havas {8}
\nEo :\u00a0<\/b>Esperanto {X}
\nepidemio :\u00a0<\/b>kiam infekta malsano trafas multajn homojn samloke kaj samtempe {9}
\nepilepsio :\u00a0<\/b>malsano (ripeta konscio-perdo, konvulsioj) {X}
\nepoko :\u00a0<\/b>pli granda periodo dum historio {7}
\n-ero : *\u00a0<\/b>[fragmento, peco da] (sablero, akvero, lignero,…) {*0}
\nerari : *\u00a0<\/b>fari ne\u011duste; fari malbone (dum oni ne volas fari malbone); misju\u011di; vojerari: iri la\u016d ne\u011dusta vojo {*4}
\nerinaco :\u00a0<\/b>mamulo kovrita de ne longaj pikiloj\u00a0(Erinaceus,…)<\/i>\u00a0{X}
\neriko :\u00a0<\/b>arbusteto (are kovras spacojn: erikejo)\u00a0(Erica,…)<\/i>\u00a0{X}
\nescepti :\u00a0<\/b>meti aparte kaj ne konsideri, nombri, priparoli,… {8}
\nesenco :\u00a0<\/b>la \u0109efa, plej signifa, nemalhavebla parto de io {8}
\neskapi :\u00a0<\/b>sukcesi forkuri de dan\u011dero; liberigi sin el katenoj {9}
\nesperi : *\u00a0<\/b>pensi, ke estus bone, se iu okazus; kun anta\u016d\u011dojo atendi, ke io okazos; espereble: (ofte:) ni esperu, ke… {*4}
\nEsperanto :\u00a0<\/b>\u0109i tiu lingvo {8}
\nEsperantisto :\u00a0<\/b>iu, kiu parolas\/skribas\/legas Esperanton (kaj eventuale \u015datus, ke pli da homoj parolu \u011din) {8}
\nesplori :\u00a0<\/b>rigardi, por malkovri ion nekonatan a\u016d ka\u015ditan {7}
\nesprimi :\u00a0<\/b>vortigi, vortumi; montri per movoj, viza\u011do,… siajn sentojn kaj pensojn {7}
\nesti : *\u00a0<\/b>[esti -a; esti -o; esti -e]; identi; ekzisti; trovi\u011di {*2}
\nestabli :\u00a0<\/b>fondi kaj aran\u011di organizon, entreprenon,… {9}
\nestigi :\u00a0<\/b>fari, ke io a\u016d iu estu (ia); ka\u016dzi; okazigi (est\/ig\/i) {9}
\nestimi : *\u00a0<\/b>pensi pri iu, ke li a\u016d \u015di faras bone kaj estas bona homo {*5}
\nestingi : *\u00a0<\/b>forigi fajron {*6}
\n-estro : *\u00a0<\/b>[homo: kiu gvidas, regas, prezidas] (urbestro, lernejestro, \u015dipestro, imperiestro, centestro (t.e. super cent soldatoj),…); estri: gvidi, regi, prezidi; estraro: gvidantaro de societo a\u016d asocio; estrarano: membro de estraro {*0}
\n-et- : *\u00a0<\/b>[tre malgranda; tre malforte] (urbeto, varmeta, rideti (sen sono), ludglobeto, forketo (por torto),…) {*0}
\neta\u011do :\u00a0<\/b>\u0109iuj ejoj de domo, kiuj estas je la sama nivelo {7}
\netapo :\u00a0<\/b>vojo, distanco inter du haltoj {9}
\netato :\u00a0<\/b>detala tabelo pri la nuna stato de entrepreno,… {9}
\netendi :\u00a0<\/b>rektigi; malvolvi; plilongigi {7}
\neterna :\u00a0<\/b>\u0109iam da\u016dranta; sen komenco kaj sen fino; por \u0109iu tempo; \u0109iama {7}
\netikedo :\u00a0<\/b>peco de papero a\u016d kartono, fiksita sur a\u016d al io, por montri enhavon, specon, adreson,… {X}
\netiketo :\u00a0<\/b>reguloj pri bonaj manieroj de konduto en iuj sociaj rondoj {X}
\netno :\u00a0<\/b>homgrupo “alia ol aliaj”: tribo, gento, popolo,…{X}
\netoso :\u00a0<\/b>komuna sento, pro estado en iu grupo a\u016d pro la \u0109irka\u016da\u0135o {X}
\nE\u016dropo :\u00a0<\/b>(nomo de kontinento) (fakte unu kontinento kun Azio: E\u016drazio) {9}
\nevento :\u00a0<\/b>(por multaj) grava okaza\u0135o {9}
\neventuala :\u00a0<\/b>povanta okazi a\u016d ne okazi, la\u016d la (ne jam konataj) cirkonstancoj {X}
\nevidenta :\u00a0<\/b>klara por \u0109iuj; konata al \u0109iuj; memkomprenebla {7}
\neviti : *\u00a0<\/b>(prefere) ne iri al iu\/io (pro ebla dan\u011dero); (prefere) ne paroli kun iu (pro mal\u015dato); (prefere) ne fari ion {*6}
\nevolui :\u00a0<\/b>iom post iom aliformi\u011di, kreski {7}
\nezofago :\u00a0<\/b>la tubo (en la korpo) inter la gor\u011do kaj la stomako {X}
\nezoko :\u00a0<\/b>rabofi\u015do de sensala akvo\u00a0(Esox)<\/i>\u00a0{8}
\nf-ino :\u00a0<\/b>fra\u016dlino {X}
\nfabo :\u00a0<\/b>iom plata, ren-forma semo (de diversaj plantoj), man\u011data kiel legomo; (la semoj de) herbo\u00a0(Vicia faba)<\/i>\u00a0{9}
\nfabelo :\u00a0<\/b>distra aventura rakonto, ofte tre malnova, pri imagitaj herooj kun foje supernaturaj kapabloj; ne kredebla a\u016d ne kredinda rakonto a\u016d aserto {9}
\nfablo :\u00a0<\/b>(simbola, instrua) rakonto, en kiu bestoj kondutas kvaza\u016d homoj {X}
\nfabriko :\u00a0<\/b>konstrua\u0135o, kie oni produktas a\u0135ojn per ma\u015dinoj; fabriki: produkti per ma\u015dino(j) {8}
\nfaco :\u00a0<\/b>\u0109iu el la (ebenaj) flankoj de objekto (kubo havas ses kvadratajn facojn) {9}
\nfacila : *\u00a0<\/b>simple, sen peno, farebla a\u016d komprenebla {*2}
\nfadeno : *\u00a0<\/b>(tre) longa, tre maldika peco \u015dpinita el plantaj fibroj, bestaj haroj, a\u016d alia materialo {*6}
\nfago :\u00a0<\/b>arbo kun globformaj viraj floraretoj (amentoj) kaj triangulecaj nuksetoj (po du en “frukto” kun pikiloj)\u00a0(Fagus)<\/i>\u00a0{9}
\nfajenco :\u00a0<\/b>potoj, teleroj, vazoj,… el bakita argilo {9}
\nfajfi :\u00a0<\/b>fari akrajn sonojn per pintigitaj lipoj, per beko, per ilo (fajfilo); fajfi je\/pri io: (figure:) tute ne zorgi {7}
\nfajli :\u00a0<\/b>glatigi, ebenigi per tre delikata raspilo (fajlilo) {X}
\nfajna :\u00a0<\/b>en tre etaj eroj; tre delikate farita, desegnita,… {X}
\nfajro : *\u00a0<\/b>brulado kun flamoj (iuj el la a\u0135oj mem ekbrulis) {*4}
\nfako : *\u00a0<\/b>parto de kesto a\u016d \u015dranko, apartigita per septoj (vandoj) de aliaj fakoj; divida\u0135o de surfaco apartigita per linioj de aliaj fakoj, ekzemple de \u015dak- a\u016d dam-tabulo; temaro por lerni a\u016d studi, apartigita de aliaj temaroj; temaro kiun iu lernis a\u016d studis (por sia laboro); laboro, por kiu necesas lerni a\u016d studi certan temaron {*6}
\nfaksi :\u00a0<\/b>sendi kopion de skriba\u0135o a\u016d desegno per telefono {X}
\nfaksimilo :\u00a0<\/b>preciza reprodukta\u0135o de skriba\u0135o a\u016d desegno {X}
\nfakto : *\u00a0<\/b>io, pri kio ne ekzistas dubo; efektiva\u0135o; kontrolebla vera\u0135o {*6}
\nfakturo :\u00a0<\/b>priskribo de farita laboro a\u016d liveritaj varoj, kun indiko de la pagota prezo; fakturi: enmeti en fakturon {X}
\nfali : *\u00a0<\/b>rapide movi\u011di de supre malsupren; renversi\u011di {*3}
\nfal\u0109i :\u00a0<\/b>detran\u0109i herbon a\u016d grenon per kurba tran\u0109ilo (kun longa tenilo: fal\u0109ilo, kun mallonga: fal\u0109ileto) {9}
\nfaldi :\u00a0<\/b>duoble a\u016d pluroble fleksi ion maldikan, tiel, ke unu parto ekku\u015das sur alia parto {7}
\nfalsa : *\u00a0<\/b>malvera; kvaza\u016d-vera {*6}
\nfalsi : *\u00a0<\/b>fari ion tiel, ke homoj pensas, ke \u011di estas vera, dum \u011di ne estas vera (ekzemple: falsi monon) {*6}
\nfama : *\u00a0<\/b>konata en multaj lokoj, de multaj homoj {*6}
\nfamilio : *\u00a0<\/b>patro, patrino kaj infanoj, kune (kun a\u016d sen aliaj parencoj lo\u011dantaj kun ili); parencaro {*3}
\nfamiliara :\u00a0<\/b>senceremonia; kiel inter familianoj {9}
\nfandi :\u00a0<\/b>likvigi solida\u0135on; produkti per fandado {7}
\nfanfaroni :\u00a0<\/b>fieri pri io, kion oni ne mem faris; (tro) la\u016ddi sin {8}
\nfantazio :\u00a0<\/b>krea imagpovo; kaprica elpensa\u0135o; fantazii: tiel imagi a\u016d elpensi aferojn {9}
\nfantomo :\u00a0<\/b>figuro videbla sed ne palpebla; reaperanta mortinto; io ne vera, nur \u015dajna {X}
\nfari : *\u00a0<\/b>estigi; okazigi; doni formon; kunmeti el elementoj {*2}
\nfarbo :\u00a0<\/b>(ofte kolora) pasteca substanco a\u016d likvo por kolorigi a\u016d protekti; farbi: kovri per tavolo da farbo {8}
\nfari\u011di :\u00a0<\/b>ekesti (iom post iom a\u016d subite); \u015dan\u011di\u011di al; ekhavi profesion a\u016d funkcion; evolui al; okazi (far\/i\u011d\/i) {X}
\nfarmi :\u00a0<\/b>dum difinita a\u016d nedifinita tempo lui teron a\u016d bienon, por \u011din uzi por kulturi \u011din je propra risko kaj profito {7}
\nfarti :\u00a0<\/b>esti en (bona a\u016d malbona) sanstato; senti sin (bone a\u016d malbone) pro (mal)sano a\u016d aliaj cirkonstancoj {7}
\nfaruno :\u00a0<\/b>(seka) muelita, pulvorigita greno (a\u016d legomo) {7}
\nfasado :\u00a0<\/b>anta\u016da, \u0109estrata surfaco de domo {9}
\nfasko :\u00a0<\/b>aro da samspecaj (longaj, maldikaj) objektoj, kunligitaj; aro da paralelaj (lum-)radioj a\u016d signaloj {7}
\nfasono :\u00a0<\/b>maniero de farado de vesto (la\u016d vidpunkto de te\u0125niko a\u016d de modo); fasoni (veston): al\u011dustigi la\u016d la mezuroj (kaj deziroj) de la kliento {9}
\nfasti :\u00a0<\/b>ne man\u011di dum pli longa tempo (pro religio a\u016d alia motivo); fasto: la periodo, dum kiu oni fastas {9}
\nfa\u016dko :\u00a0<\/b>bu\u015dego (de rabobesto); timiga malferma\u0135o (de groto, inter rokoj,…) {8}
\nfavora :\u00a0<\/b>prezentanta avanta\u011do(j)n (por iu\/io) {7}
\nfazeolo :\u00a0<\/b>pli-malpli renforma semo a\u016d gu\u015do kun semoj, de pluraj herboj, man\u011data kiel legomo\u00a0(Phaseolus, Vigna,…)<\/i>\u00a0{9}
\nfeo :\u00a0<\/b>fabela esta\u0135o kun supernaturaj povoj {9}
\nfebro :\u00a0<\/b>tro alta temperaturo de homa korpo {8}
\nfebruaro : *\u00a0<\/b>monato inter januaro kaj marto (02) {*5}
\nfe\u0109o :\u00a0<\/b>\u015dlimeca substanco, kiu kolekti\u011das foje sur fundo de botelo da vino, biero,…; plej mal\u015datinda parto de io {9}
\nfederacio :\u00a0<\/b>asocio de asocioj; asocio de \u015dtatoj, kiuj al ekstero prezentas sin kiel unu \u015dtaton {9}
\nfeki :\u00a0<\/b>eligi ekskrementojn {X}
\nfekunda :\u00a0<\/b>multe naskanta; multe produktanta (tero, a\u016dtoro) {X}
\nfelo :\u00a0<\/b>ha\u016dto de besto (kun la haroj) {8}
\nfeli\u0109a : *\u00a0<\/b>\u011doje kontenta; \u011doja, \u0109ar havas \u0109ion bezonatan {*2}
\nfelto :\u00a0<\/b>\u015dtofo ne teksita, el kunpremitaj haroj a\u016d fibroj {9}
\nfemuro :\u00a0<\/b>la parto de la kruro inter la kokso kaj la genuo {X}
\nfendi :\u00a0<\/b>per forto disigi, fari fendon (en ligno,…) {8}
\nfendo :\u00a0<\/b>mallar\u011da, sed longa truo (en muro,…); loko, kie diskrevis a\u016d disi\u011dis iu materialo (ligno,…) {8}
\nfenestro : *\u00a0<\/b>truo en muro (kun vitro) por tralasi lumon a\u016d por trarigardi; fako sur komputila ekrano {*3}
\nfenomeno :\u00a0<\/b>natura okaza\u0135o aparte priparolata kaj nomata; io atendebla, kio okazas dum fizika a\u016d \u0125emia eksperimento; tre speciala okaza\u0135o {9}
\nfero : *\u00a0<\/b>plej uzata metalo\u00a0(Fe)<\/i>\u00a0{*4}
\nferdeko :\u00a0<\/b>unu el la horizontalaj ebenoj (plankoj) de \u015dipo {X}
\nferio :\u00a0<\/b>libera tago, kiam oni ne devas labori; ferii: \u011dui ferio(j)n; pasigi sia(j)n ferio(j)n (ie\/iel) {7}
\nfermi : *\u00a0<\/b>igi ne en- a\u016d elirebla (pordon, \u0109ambron, sakon,…); forigi interspacon (fermi kurtenon, rondon, zonon, cirkviton, libron,…); \u0109esigi, fini (diskuton, kunvenon,…) {*3}
\nfermenti :\u00a0<\/b>\u015dan\u011di\u011di, malkomponi\u011di sub influo de fermento (iu el certaj organikaj substancoj), bakterio, \u015dimo,… {X}
\nfervojo :\u00a0<\/b>transportsistemo per vagonaroj sur reloj (trajnoj), por pasa\u011deroj kaj por varoj (fer\/voj\/o) {X}
\nfervora :\u00a0<\/b>tre kaj kore penanta (por helpi iun, por atingi ion,…) {8}
\nfesti : *\u00a0<\/b>(kune) fari agrablegajn aferojn, pro io {*4}
\nfesteni :\u00a0<\/b>feste man\u011di; festeno: luksa, abunda, festa man\u011do {8}
\nfi- :\u00a0<\/b>[malbona, malica, malnobla] (precipe pri karaktero) (fi- kaj -a\u0109-: fihundo estas nefidinda kaj eble neatendite mordas – hunda\u0109o malbele aspektas kaj eble tro bojas) {9}
\nfi! :\u00a0<\/b>[voko: malbele!, malnoble!] {9}
\nfian\u0109o :\u00a0<\/b>estonta edzo {7}
\nfibro :\u00a0<\/b>pli-malpli fadenforma parto de besta karno a\u016d de planto (a\u016d home (\u0125emie) farita, ekzemple: nilona) {X}
\nfidi :\u00a0<\/b>kredi, ke iu faros bonon; kredi, ke io sukcesos; kredi, ke iu\/io protektos; pensi, ke io estas certa {7}
\nfidela : *\u00a0<\/b>kiu \u0109iam helpas kaj defendas sian amikon; kiu neniam agas kontra\u016d tiu a\u016d tio; precize konforma {*6}
\nfiera : *\u00a0<\/b>tre konscia\/kontenta pri siaj meritoj kaj faroj {*6}
\nfigo :\u00a0<\/b>man\u011debla “frukto”, kvaza\u016d saketo kun semoj, de iuj figo-arboj\u00a0(Ficus carica,…)<\/i>\u00a0{9}
\nfiguro :\u00a0<\/b>videbla formo; simbola formo; klariga desegna\u0135o; skulpta\u0135(et)o; simbola vort-uzo {7}
\nfikcio :\u00a0<\/b>io elpensita; elpensita rakonto; nevera\u0135o konsiderata kiel vera\u0135o {9}
\nfiksa : *\u00a0<\/b>senmove ligita al io, \u0109ar alfiksita, a\u016d senmove ligita, \u0109ar \u011di neniam estis aparta; ne\u015dan\u011debla {*5}
\nfiksi : *\u00a0<\/b>senmovigi per ligo, gluo, najlo,…; firme decidi (daton, horon, kunvenlokon, prezon, signifon…) {*5}
\nfilo : *\u00a0<\/b>vira ido (rilate al liaj gepatroj) {*3}
\nfiliko :\u00a0<\/b>iu el senfloraj herboj a\u016d arboj kun spirale malvolvi\u011dantaj folioj, sur kiuj estas \u011diaj sporoj\u00a0(Filicopsida)<\/i>\u00a0{X}
\nfilmo :\u00a0<\/b>bendo kun bildoj projekcieblaj; bendo sur kiun oni faras bildojn projekcieblajn a\u016d fotojn; rakonto fotografita per movi\u011dantaj bildoj; filmi: fotografi movi\u011dantajn bildojn sur filmo (a\u016d sur magneta bendo, disko,…) {7}
\nfiltri :\u00a0<\/b>pasigi likvon tra penetrebla tavolo (filtrilo), por disigi la likvajn kaj nelikvajn partojn; pasigi lumon tra iu tavolo a\u016d (vitra) plato por haltigi parton de la (kolor)radioj {X}
\nfini : *\u00a0<\/b>igi kompleta; balda\u016d ne plu fari; fari\/konsistigi la lastan parton; \u0109esigi; fini\u011di: esti en sia lasta parto; \u0109esi; fino: lasta parto a\u016d momento; \u0109es(ig)o; fin(a\u0135)o: ekstrema\u0135o {2}
\nfinanco :\u00a0<\/b>monrimedoj; stato de en- kaj elspezoj; mon-aferoj; financi (ion): havigi monrimedojn (por iu agado) {8}
\nfingro : *\u00a0<\/b>movebla elstara parto de mano a\u016d piedo {*3}
\nfirma : *\u00a0<\/b>ne (facile) \u015dancelebla, forpu\u015debla, enpremebla a\u016d malfiksebla; ne \u015dan\u011di\u011dema; konstanta; ne elasta; ne akveca {*6}
\nfi\u015do : *\u00a0<\/b>besto kun skvama ha\u016dto kaj na\u011diloj, vivanta en akvo, movanta sin na\u011dante\u00a0(Pisces)<\/i>\u00a0[karpo, haringo, ezoko,…]; fi\u015d(kapt)i: (provi) kapti fi\u015dojn {*4}
\nfiziko :\u00a0<\/b>scienco pri korpoj kaj tio, kio okazas al ili sen \u015dan\u011do de ilia molekula strukturo; la materia aspekto {8}
\nflago : *\u00a0<\/b>tuko diverskolora kiel simbolo de lando,… {*6}
\nflagri :\u00a0<\/b>eligi nekonstantan, movi\u011dantan lumon (flamoj ofte flagras) {9}
\nflamo :\u00a0<\/b>hela brilo de brulantaj gasoj (el fajro) (lumo kaj varmego); flami: eligi flamojn; brili kvaza\u016d flamo {7}
\nflamengo :\u00a0<\/b>granda vadbirdo (ofte rozkolora; longaj kruroj kaj kolo; kurba beko por elkribri bestetojn)\u00a0(Phoenicopterus)<\/i>\u00a0{X}
\nflanko : *\u00a0<\/b>dekstra a\u016d maldekstra, anta\u016da a\u016d malanta\u016da parto, surfaco a\u016d rando; korpoparto inter brako kaj kokso {*2}
\nflari :\u00a0<\/b>senti (odoron) per la nazo {8}
\nflati :\u00a0<\/b>troe a\u016d false la\u016ddi por pla\u0109i al iu {9}
\nflava : *\u00a0<\/b>kun koloro de matura citrono, kun koloro simila al tiu de oro; ovoflav(a\u0135)o: flava interna parto de ovo {*5}
\nflegi : *\u00a0<\/b>prizorgi malsanulojn; zorge atenti {*6}
\nfleksi :\u00a0<\/b>kurbigi; faldi; fleksi\u011di: (anka\u016d:) \u015dan\u011di opinion {8}
\nfliki :\u00a0<\/b>ripari ion, surkudrante a\u016d surgluante pecon {9}
\nflirti :\u00a0<\/b>flugeti (papilio); movi\u011di tien kaj reen en aero (haroj, flago); amindumi ne celante da\u016dran ligon {8}
\nfloro : *\u00a0<\/b>parto de planto, ofte kolora, en kiu estas \u011diaj generiloj; flori: disvolvi florojn; prosperi {*4}
\nfloso :\u00a0<\/b>objekto el kunligitaj trunkoj a\u016d traboj por transporti homojn,… sur akvo; flosi: resti sur akvo, ne subakvi\u011dante; veturi per floso; flosigi: transporti per floso (a\u016d kiel floson (arbotrunkojn)) {7}
\nflui : *\u00a0<\/b>movi\u011di de unu loko al alia (pri likvo a\u016d gaso); seninterrompe movi\u011di (komunikado, parolo,…) {*5}
\nflugi : *\u00a0<\/b>sin movi en aero, kiel birdo a\u016d insekto; movi\u011di en aero per aparato (aviadilo, balono, helikoptero,…) {*3}
\nfluido :\u00a0<\/b>likvo a\u016d gaso, ne solido {9}
\nflustri :\u00a0<\/b>malla\u016dte paroli (por ke ne \u0109iuj a\u016ddu) {9}
\nfluto :\u00a0<\/b>rekta, tuboforma blovinstrumento {X}
\nfoiro :\u00a0<\/b>granda komerca kunveno kun multaj vendistoj {8}
\nfojo : *\u00a0<\/b>unu okazo de faro a\u016d fari\u011do (io okazas unu fojon a\u016d ripete plurajn fojojn); foje: unu fojon; (tre) malofte {*2}
\nfojno :\u00a0<\/b>seki\u011dintaj a\u016d sekigitaj herboj {7}
\nfoko :\u00a0<\/b>iu el mar-mamuloj kun hara felo\u00a0(Phocidae)<\/i>\u00a0{X}
\nfolio : *\u00a0<\/b>plata, ne-ligna, elstara parto de planto (ofte verda); peco da papero a\u016d alia maldika plata materialo; foliumi (libron): rigardi (ne vere legi) folion post folio {*5}
\nfono :\u00a0<\/b>tio, kio estas malanta\u016d io {X}
\nfondi :\u00a0<\/b>starigi, konstrui ion (estante la unua, kiu tion faras); fonda\u0135o: kapitalo por (mon-)apogo al iu celo {8}
\nfonografo :\u00a0<\/b>malnova gramofono (kun cilindroj, ne diskoj) {8}
\nfonto : *\u00a0<\/b>loko, kie venas akvo el tero; tio, el kio venas io; tio, de kio oni ekhavis informon; fonti: eli\u011di el fonto {*5}
\nfontano :\u00a0<\/b>ornama instala\u0135o kun supren \u0135eti\u011danta kaj \u015dprucanta akvo {9}
\nfor : *\u00a0<\/b>al malproksima loko (iri for a\u016d foriri, \u0135eti for a\u016d for\u0135eti); ne (plu) \u0109i tie (esti for); (fore: malproksime) {*1}
\nforesti :\u00a0<\/b>ne \u0109eesti, kie kaj kiam oni estas supozata \u0109eesti; manki (for\/est\/i) {9}
\nforgesi : *\u00a0<\/b>ne memori; perdi el memoro; ne pripensi {*4}
\nfor\u011di :\u00a0<\/b>prilabori metalon per fajro kaj frapado {7}
\nforko : *\u00a0<\/b>man\u011dilo kun pikiloj; (forkego: por pajlo,…) {*6}
\nformo : *\u00a0<\/b>videbla, palpebla ekstera aspekto (bela, ta\u016dga, kvadrata, ronda, anguleca,…); formi: doni formon; konsistigi; form(uj)o: en kio io mola ekhavas formon {*2}
\nformala :\u00a0<\/b>farata\/farita la\u016d la reguloj (pri la formo, vortumo,…) (formala peto: eble skriba, en kvin ekzempleroj, kun subskribo de atestanto,…; formala kunveno: anoncita kaj farata la\u016d la reguloj de la asocio,…) {X}
\nformiko :\u00a0<\/b>insekto vivanta en grandaj bone organizitaj popoloj sub tero a\u016d en mem farita monteto\u00a0(Formica,…)<\/i>\u00a0{9}
\nformulo :\u00a0<\/b>difinita, preskribita esprimo; simbola skribformo en scienco (H2O<\/i>\u00a0estas la formulo por akvo); formuli: precize vortigi; formularo: papero kun demandoj precize formulitaj, apud kiuj oni skribu respondojn anka\u016d precize formulitajn {9}
\nforno : *\u00a0<\/b>fajrujo en domo, por kuirado, bakado a\u016d hejtado {*6}
\nforpreni :\u00a0<\/b>preni ion de tiu, kiu havas \u011din, a\u016d de la loko, kie \u011di estas (tiel ke \u011di poste estas for) (for\/pren\/i) {X}
\nforta : *\u00a0<\/b>tre kapabla por pu\u015di, tiri, levi, rezisti; posedanta siajn ecojn en granda grado {*2}
\nfortika :\u00a0<\/b>firma, rezista, malfacile difektebla {7}
\nfosi : *\u00a0<\/b>fari truon en tero, elprenante teron per ilo (fosilo) {*6}
\nfoso : *\u00a0<\/b>(longa) truo en tero, farita per fosado {*6}
\nfosto :\u00a0<\/b>alta, granda peco de ligno (vertikale metita) {8}
\nfoto :\u00a0<\/b>fotografa\u0135o; foti: fotografi; fotilo: foto-aparato {X}
\nfotelo :\u00a0<\/b>se\u011do kun apogiloj por la brakoj; brakse\u011do {9}
\nfotografi :\u00a0<\/b>fari bildojn (fotografa\u0135ojn = fotojn) per lumo (anka\u016d: foti) {7}
\nfrago :\u00a0<\/b>(ru\u011da) sukoplena karneca frukto de malalta planteto\u00a0(Fragaria)<\/i>\u00a0je kies ekstera flanko estas semoj {8}
\nfrako :\u00a0<\/b>ceremonia jako kun malanta\u016de du baskoj {9}
\nfrakasi :\u00a0<\/b>tute rompi (je malgrandaj pecoj) {8}
\nframbo :\u00a0<\/b>(ru\u011da a\u016d flava) “frukto” (konsistanta el multaj fruktetoj) de pikanta arbusto\u00a0(Rubus idaeus)<\/i>\u00a0{8}
\nfrandi :\u00a0<\/b>man\u011di ion por plezuro, pro la bona gusto, ne pro malsato; franda\u0135o: [bombono, \u0109okolado, glacia\u0135o, torto,…] {7}
\nfrapi : *\u00a0<\/b>(subite) forte tu\u015di per mano a\u016d io alia {*4}
\nfrato : *\u00a0<\/b>vira ido de la samaj gepatroj (rilate al alia ido) {*3}
\nfra\u016ddi :\u00a0<\/b>trompe alproprigi ion pri kio iu alia havas rajton {X}
\nfra\u016dlo : *\u00a0<\/b>viro ne (jam) edzi\u011dinta {*3}
\nfrazo :\u00a0<\/b>vortoj kune farantaj eldiron (“Li sidis tie, kiam \u015di eniris kaj mi salutis \u015din.” kaj “Jen mi!” estas frazoj) {9}
\nfremda : *\u00a0<\/b>nekonata; de alia loko; nepropra {*4}
\nfreneza :\u00a0<\/b>perdinta la prudenton; mense malsana {7}
\nfre\u015da : *\u00a0<\/b>nova, ne malboni\u011dinta; \u0135us farita a\u016d rikoltita {*5}
\nfripono :\u00a0<\/b>trompanto; ruza \u015dtelisto;… {9}
\nfriti :\u00a0<\/b>prepari man\u011da\u0135on en graso a\u016d oleo per varmego {8}
\nfrizi :\u00a0<\/b>prilabori kaphararon por ke \u011di aspektu bela {8}
\nfroma\u011do : *\u00a0<\/b>firmigita (parte senlikvigita) produkto el lakto {*6}
\nfronto :\u00a0<\/b>la anta\u016da parto de batalpreta armeo; la linio inter du batalantaj armeoj; la linio inter du malsamaj veterspecoj; la anta\u016da parto de io {9}
\nfrosto :\u00a0<\/b>forta malvarmo (sub 0 gradoj Celsiaj); frostas: la temperaturo estas sub 0\u00b0C; frosti: esti en frosta stato; frostigi: fari ion glacie malvarma; frosti\u011di: rigidi\u011di pro malvarmo {7}
\nfroti :\u00a0<\/b>premante \u015dovi ion tien kaj reen sur surfaco de io alia {7}
\nfrua : *\u00a0<\/b>anta\u016d la kutima a\u016d fiksita tempo; je la komenco {*3}
\nfrukto : *\u00a0<\/b>parto de planto, kiu enhavas semojn [citrono, pomo, banano, oran\u011do, vinbero,…] {*3}
\nfrunto : *\u00a0<\/b>supra anta\u016da parto de viza\u011do, inter okuloj kaj hararo {*6}
\nfu\u011di :\u00a0<\/b>forkuri (pro dan\u011dero) {9}
\nfulgo :\u00a0<\/b>nigra\u0135o el fumo de fajro {8}
\nfulmo :\u00a0<\/b>brila fajra streko en \u0109ielo pro elektro inter nuboj (kaj tero); fulmotondro: vetero kun fulmo kaj tondro {7}
\nfumi : *\u00a0<\/b>elblovi fumon; ensu\u0109i kaj elblovi fumon de brul(et)anta tabako a\u016d alia herbo {*6}
\nfumo : *\u00a0<\/b>varma aero, gasoj kaj malpura\u0135oj, kiuj de fajro iras en aeron {*6}
\nfuma\u0135i :\u00a0<\/b>elmetadi viandon a\u016d fi\u015don al fumo, por fari \u011din konservebla (fum\/a\u0135\/i) {X}
\nfundo : *\u00a0<\/b>parto de io, plej malproksima al \u011dia malferma\u0135o a\u016d al \u011dia enirejo; plej profunda parto (de rivero, puto, groto,…) {*5}
\nfundamento :\u00a0<\/b>masona\u0135o en tero kiel bazo de konstrua\u0135o; la firma bazo de io; Fundamento: bazo de Esperanto (1905) {8}
\nfunebro :\u00a0<\/b>mal\u011dojo pro morto; mal\u011dojo pri mortinto; funebri: senti, montri funebron {8}
\nfunelo :\u00a0<\/b>ilo kun lar\u011da malferma\u0135o supre kaj tubeto malsupre, por pli facile ver\u015di likvon en botelon,… {9}
\nfungo :\u00a0<\/b>ne-verda, senflora, senfolia sporo-planto, kreskanta el \u015dlimecaj fadenoj (subteraj, en putranta ligno,…)\u00a0(Fungi)<\/i>\u00a0{9}
\nfunkcio :\u00a0<\/b>servo, laboro, agado, kiun iu (a\u016d io) faru (la funkcio de kelnero estas alporti man\u011da\u0135ojn kaj trinka\u0135ojn; la funkcio de kasisto estas enkasigi pagojn; la funkcio de la nazo estas spiri kaj flari; la funkcio de horlo\u011do estas montri la (\u011dustan) horon); funkcii: plenumi funkcion; agi la\u016d sia funkcio {8}
\nfunto :\u00a0<\/b>diverslanda mezuro de pezo, egala al proksimume duona kilogramo; malnova nomo de iuj mon-unuoj {8}
\nfura\u011do :\u00a0<\/b>(herboj kiel) nutra\u0135o por bestoj {9}
\nfurioza :\u00a0<\/b>(ne sinrege) kolerega {9}
\nfu\u015di :\u00a0<\/b>malbonigi ion a\u016d malbone fari ion, pro senzorgeco (la\u016dvola a\u016d ne la\u016dvola) {9}
\nfutbalo :\u00a0<\/b>piedpilk-ludo; futbali: ludi futbalon {X}
\ngaja : * <\/b>ridema, senzorga {*4}
\ngajni : *\u00a0<\/b>ricevi, \u0109ar oni ion bone faris; esti la plej kapabla, lerta a\u016d bon\u015danca en konkurso (kaj do gajni premion) {*4}
\ngalo :\u00a0<\/b>amara likva\u0135o el hepato {9}
\ngalo\u015do :\u00a0<\/b>(ka\u016d\u0109uka a\u016d plasta) vesto por surmeti sur \u015duoj por \u015dirmi ilin kontra\u016d malseko (super\u015duo) {9}
\nganto :\u00a0<\/b>manvesto (kontra\u016d malvarmo a\u016d por protekto) {8}
\ngara\u011do :\u00a0<\/b>\u015dirmejo a\u016d riparejo por a\u016dtoj a\u016d a\u016dtobusoj {8}
\ngarantii :\u00a0<\/b>preni sur sin la respondecon pri iu\/io; certigi, ke io okazos (riskante punon a\u016d pagon, se tio ne okazos) {8}
\ngarbo :\u00a0<\/b>fasko da fal\u0109ita greno (maniero por provizore starigi fal\u0109itan grenon sur kampo) {9}
\ngardi : *\u00a0<\/b>atenti kaj fari \u0109ion por ke ne okazu io malbona al iu\/io; gardilo: (anka\u016d:) kiu interrompas elektran cirkviton {*5}
\ngarni :\u00a0<\/b>almeti ion al io por plibonigi, plifortigi, kompletigi \u011din; almeti ornama\u0135on al io {9}
\ngaso : *\u00a0<\/b>io ne solida kaj ne likva (akvo je malpli ol 0 gradoj Celsiaj estas solido (glacio), inter 0 kaj 100\u00b0C likvo (akvo), super 100\u00b0C gaso (vaporo)) {*6}
\ngasto : *\u00a0<\/b>iu kiu vizitas iun a\u016d dum iom da tempo lo\u011das \u0109e iu (amike); gasti: lo\u011di \u0109e iu kiel gasto; gastigi: akcepti iun kiel gaston; gastejo: (simpla) hotelo, restoracio,… {*6}
\ngazo :\u00a0<\/b>tre maldense teksita \u015dtofo (anka\u016d el metalo) {X}
\ngazeto : *\u00a0<\/b>papero kun multaj skriba\u0135oj (nova\u0135oj, artikoloj), aperanta regule (unu fojon en tago, unu fojon en semajno,…) {*4}
\nge- : *\u00a0<\/b>[la du seksoj kune] (geknaboj, gefiloj, gesinjoroj,…) {*0}
\ngelateno :\u00a0<\/b>senforma, (preska\u016d) senkolora, sengusta substanco, farita el besta karno a\u016d ostoj a\u016d el fruktoj (uzata en te\u0125niko, por bredi bakteriojn, por densigi man\u011da\u0135ojn,…) {9}
\ngeneri :\u00a0<\/b>naskigi (viro ne naskas, sed generas idon); estigi {X}
\ngeneracio :\u00a0<\/b>a\u011dogrupo; \u0109iuj homoj proksimume sama\u011daj vivantaj samtempe; nasko-\u015dtupo (geavoj – gepatroj – gefiloj – genepoj -…) {9}
\ngeneralo :\u00a0<\/b>plej alta armeestro {9}
\ngenio :\u00a0<\/b>eksterordinara kapablo krei, inventi,…; bona a\u016d malbona spirito (dia\u0135o); geniulo: iu eksterordinare kapabla {8}
\ngento :\u00a0<\/b>popolo samdevena; aro da familioj devenantaj de la samaj prauloj {9}
\ngenuo : *\u00a0<\/b>la artiko por fleksi la kruron; \u011dia anta\u016da ekstera flanko; genui: stari sur la genuoj {*5}
\ngeografio :\u00a0<\/b>(scienco pri) la aspekto de Tero, \u011diaj landoj kaj regionoj,… {9}
\nges., ges-roj :\u00a0<\/b>gesinjoroj {X}
\ngesti :\u00a0<\/b>fari movojn per mano(j), brako, kapo (por esprimi senton a\u016d por komuniki ion); gesto: unu tia movo {8}
\ngimnastiko :\u00a0<\/b>ekzercado de la korpo per movoj {X}
\ngingivo :\u00a0<\/b>la karno de la bu\u015do, en kiu staras la dentoj {X}
\ngipso :\u00a0<\/b>pulvoro\u00a0(CaSO4)<\/i>, kiu kun akvo firmi\u011das (por banda\u011di rompitajn ostojn kaj por fari statuetojn, reliefa\u0135ojn) {X}
\ngirlando :\u00a0<\/b>ornama longa plekta\u0135o el floroj, folioj, paperoj,… {9}
\ngisto :\u00a0<\/b>eta fungo (alkoholigas sukeron kaj \u015dveligas paston) {X}
\ngitaro :\u00a0<\/b>instrumento kun 5-7 kordoj sonigataj per fingroj {X}
\nglacio : *\u00a0<\/b>solida akvo (malpli varma ol 0\u00b0C); glacia\u0135o: frostigita dol\u0109a\u0135o el akvo a\u016d lakto (kremo), siropo, fruktoj,… {*5}
\ngladi :\u00a0<\/b>glatigi vestojn per varm(eg)a ilo (gladilo) {8}
\nglano :\u00a0<\/b>kverkofrukto; (anka\u016d:) la ekstrema\u0135o de peniso {X}
\nglando :\u00a0<\/b>iu part(et)o en korpo de homo a\u016d besto, a\u016d en planto, kiu produktas likvon {X}
\nglaso : *\u00a0<\/b>vitra trinkujo (vinglaso, akvoglaso,…) {*4}
\nglata :\u00a0<\/b>(surfaco) tre ebena, sen elstara\u0135oj; okazanta sen malhelpoj, sen rezisto {7}
\nglavo :\u00a0<\/b>longa duflanka (dutran\u0109a) tran\u0109ilo kiel batalilo {9}
\ngliti : *\u00a0<\/b>movi sin\/movi\u011di per \u015dovado sur tre glata surfaco; \u015dovi\u011di sur tre glata surfaco; movi sin\/movi\u011di tu\u015dante la teron (a\u016d ne\u011don, a\u016d glacion) sen radoj {*6}
\nglobo :\u00a0<\/b>objekto en formo de perfekte ronda pilko; objekto kun surfaco, el kiu \u0109iuj punktoj estas same (mal)proksimaj al la centro; terglobo: nia planedo Tero {7}
\ngloro :\u00a0<\/b>admirego, la\u016ddego; glori: honoregi iun per la\u016ddoj {8}
\ngluo :\u00a0<\/b>substanco, kiu post seki\u011do fiksas unu aferon al alia; glui: fiksi per gluo; (alglui\u011di: anka\u016d sen gluo) {7}
\ngluti :\u00a0<\/b>traigi el bu\u015do tra gor\u011do al ezofago {8}
\ngobio :\u00a0<\/b>malgranda E\u016dropa kaj Azia riverfi\u015do\u00a0(Gobio)<\/i>\u00a0{9}
\ngolfo :\u00a0<\/b>parto de maro grandparte \u0109irka\u016dita de tero {8}
\ngor\u011do :\u00a0<\/b>interna parto de la kolo; anta\u016da ekstero de la kolo {7}
\ngorilo :\u00a0<\/b>plej granda hom-simila simio\u00a0(Gorilla)<\/i>\u00a0{X}
\ngracia :\u00a0<\/b>pla\u0109a pro movoj, gestoj,… {7}
\ngrado :\u00a0<\/b>kiomo (kiom a\u016d kiel …a io a\u016d iu estas); mezuro por temperaturo (je 100 gradoj Celsiaj, akvo bolas) (simbolo: \u00b0); mezuro por angulo (1\/360 de cirklo); unu el (iel) difinitaj dividoj de progresado, evoluo, salajro, rangoj, laborpostenoj, studrezultoj,… {7}
\ngrajno :\u00a0<\/b>grenfrukteto; seka semo; globforma eta objekto {8}
\ngramo :\u00a0<\/b>0,001 kilogramo [mezuro por maso kaj pezo] {9}
\ngramatiko :\u00a0<\/b>reguloj de iu lingvo pri \u011dusta kunmeto de (vortoj kaj) frazoj {9}
\ngramineo :\u00a0<\/b>iu el herboj (altaj a\u016d ne) kun mallar\u011daj folioj kaj maldika rekta tigo (i.a. kanoj, grenoj)\u00a0(Gramineae)<\/i>\u00a0{X}
\ngramofono :\u00a0<\/b>aparato por a\u016ddigi sonon per diskoj {X}
\ngranda : *\u00a0<\/b>pli multe ol ordinare (la\u016d mezuro, kvanto, grado,…); (kun granda) mezuro en \u0109iuj direktoj (longo, alto, lar\u011do); ampleksa; kun multaj anoj (popolo, asocio,…) {*2}
\ngrandioza :\u00a0<\/b>belega, bonega, impresega {9}
\ngraso : *\u00a0<\/b>facile \u015dmirebla kaj fandebla substanco [butero, oleo,…]; grasa: kun multe da graso; (pri literoj: dike presitaj) {*6}
\ngrati :\u00a0<\/b>fari striojn (sur ha\u016dton) per ungoj a\u016d io alia, ekzemple \u0109ar jukas; degrati: tiel forigi ion de iu surfaco; skrapi {9}
\ngratuli :\u00a0<\/b>bondeziri pro okaza\u0135o a\u016d atinga\u0135o {8}
\ngrava : *\u00a0<\/b>kun granda influo; kun multaj sekvoj; tre atentinda {*2}
\ngraveda :\u00a0<\/b>havanta idon en sia ventro (en la utero) {9}
\ngrego :\u00a0<\/b>brutaro; pa\u015dtbestaro (\u015dafaro, bovinaro,…) {9}
\ngreno : *\u00a0<\/b>herbo, kies semojn oni muelas por fari farunon, por el \u011di fari man\u011da\u0135ojn [tritiko, sekalo, sorgo,…] {*5}
\ngrio :\u00a0<\/b>krude (ne fajne \u011dis faruno) muelita\/pistita greno {X}
\ngrimaci :\u00a0<\/b>fari strangajn movojn per la viza\u011daj muskoloj {9}
\ngrimpi :\u00a0<\/b>supreniri malfacile (en arbon, sur rokon,…) {7}
\ngrinci :\u00a0<\/b>eligi akran malagrablan sonon pro froti\u011do (de metalo sur metalo, de metalo sur vitro, de dento sur dento,…) {9}
\ngripo :\u00a0<\/b>epidemia malsano (laceco, kapdoloro, kataro,…) {9}
\ngriza : *\u00a0<\/b>kun koloro de cindro; inter nigra kaj blanka {*5}
\ngroto :\u00a0<\/b>truego, kava\u0135o en monto {9}
\ngruo :\u00a0<\/b>granda migra birdo kun longa maldika kolo, longaj maldikaj kruroj kaj longa pinta beko, ofte griza, kun la\u016dta trumpeteca voko\u00a0(Grus)<\/i>; ma\u015dino por levi objektojn, konsistanta i.a. el longa brako, je kies fino la objektojn levas \u015dnuro a\u016d kablo {9}
\ngrumbli :\u00a0<\/b>montri malkontenton per (ne tre klaraj) vortoj {9}
\ngrundo :\u00a0<\/b>la supra parto de tero, rigardata kiel ta\u016dga (a\u016d ne) por kreskigado de utilaj plantoj {7}
\ngrupo : *\u00a0<\/b>(malgranda) aro da homoj, bestoj a\u016d a\u0135oj; grupigi: kunigi en grupon; grupi\u011di: fari\u011di grupo {*5}
\ngudro :\u00a0<\/b>pli-malpli fluida, glueca nigra substanco restanta post distilado de karbo, ligno,… {9}
\ngujavo :\u00a0<\/b>tre aroma frukto de varmlanda arbo\u00a0(Psidium)<\/i>\u00a0{X}
\ngumo :\u00a0<\/b>glueca substanco el iuj arboj; ka\u016d\u0109uko; bloketo el gumo a\u016d ka\u016d\u0109uko uzata por forvi\u015di krajonajn skriba\u0135ojn,… {9}
\ngusto :\u00a0<\/b>sensa\u0135o en la bu\u015do [dol\u0109a, amara, acida, sala]; ies kriterioj por (mal)\u015dati; gusti: ka\u016dzi sensa\u0135on en la bu\u015do {7}
\ngustumi :\u00a0<\/b>rimarki la guston de io; preni iom da io por provi, kiel \u011di gustas (gust\/um\/i) {9}
\ngu\u015do :\u00a0<\/b>longeca semujo kun unu a\u016d du vicoj da semoj, de iuj plantoj (ekz. fazeolo, pizo, tamarindo, ternukso) {X}
\nguto : *\u00a0<\/b>ero da likvo; akvero; guti: fali kiel gutoj; fali guton post guto {*6}
\ngvardio :\u00a0<\/b>(armea) gardistaro {9}
\ngvidi : *\u00a0<\/b>montri al iu, kien iri a\u016d kion fari {*6}
\n\u011dardeno : * <\/b>loko apud domo, kie oni kreskigas plantojn (por man\u011do a\u016d por ornamo); (anka\u016d:) parko {*4}
\n\u011demi :\u00a0<\/b>esprimi dolorajn sentojn per neklaraj sonoj {7}
\n\u011demelo :\u00a0<\/b>dunaskito: unu el du samtempe naskitaj infanoj de la sama patrino; (simile: trinaskito,…) {9}
\n\u011deni : *\u00a0<\/b>(iom) malhelpi al iu; \u011deni sin: ne kura\u011di, honteti {*6}
\n\u011dendarmo :\u00a0<\/b>(\u015dtata) policisto {9}
\n\u011denerala : *\u00a0<\/b>ofte kaj multloke vidata, a\u016ddata, farata,…; same aplikebla al pluraj grupoj, kategorioj,… {*6}
\n\u011dentila : *\u00a0<\/b>bone kondutanta la\u016d \u011denerale akceptataj normoj, la\u016d socie akcepteblaj “bonaj manieroj” {*6}
\n\u011dermo :\u00a0<\/b>io, kio fari\u011dos (post kreskado kaj evoluado) besto, planto,…; komenca elemento de io; eta\u0135o ka\u016dzanta malsanon; \u011dermi: ekkreski {9}
\n\u011di : *\u00a0<\/b>tiu objekto, besto, planto, ideo, (infano, kiam la sekso ne gravas) {*1}
\n\u011dibo :\u00a0<\/b>(grasa) elstara\u0135o de dorso de iuj bestoj (ekzemple: kamelo); elstara\u0135o de dorso de homo pro miskresko {9}
\n\u011dirafo :\u00a0<\/b>rema\u0109anta mamulo en Afriko, kun tre longa kolo\u00a0(Giraffa)<\/i>\u00a0{X}
\n\u011dis : *\u00a0<\/b>[atingo] (ni iris \u011dis la arbaro: ne en la arbaron); ne post (\u011dis la tria horo: ne plu post la tria horo); inter \u0109i tiu loko kaj tiu loko (\u011dis la arbaro estas kampoj); inter \u0109i tiu tempo kaj tiu tempo (de la kvara (horo) \u011dis la oka (horo) mi laboris); “\u011dis!”, “\u011dis revido!”: saluto \u0109e foriro {*1}
\n\u011doji : *\u00a0<\/b>havi tre bonajn sentojn pri io; esti feli\u0109a pro io {*2}
\n\u011dui :\u00a0<\/b>senti grandan plezuron; ricevi plezuron\/utilon de io {7}
\n\u011dusta : *\u00a0<\/b>tiel, kiel devas esti; senerara {*4}
\nha! : * <\/b>[voko: surprizo] (ha lo!: voko tra telefono) {*1}
\nhajlo :\u00a0<\/b>globetoj da glacio, falantaj el \u0109ielo; hajlas: (el la \u0109ielo) falas hajlo {8}
\nhaki :\u00a0<\/b>tran\u0109i a\u016d fendi per frapo(j) de akra ilo (hakilo) {7}
\nhalo :\u00a0<\/b>granda ejo kun tegmento (por bazaro, foiro, sporto,…); \u0109ambrego {9}
\nhalti : *\u00a0<\/b>\u0109esi movi\u011di, iri, agi; interrompi sian iradon a\u016d veturadon; (provizore) ne plu iri a\u016d veturi; haltejo: loko, kie kutime haltas trajno, tramo, a\u016dtobuso,… {*3}
\nhangaro :\u00a0<\/b>konstrua\u0135o por \u015dirmi aviadilojn a\u016d aliajn aerveturilojn {9}
\nharo : *\u00a0<\/b>fadenforma kreska\u0135o sur la ha\u016dto de homo a\u016d de iuj bestoj (\u0109e homoj multaj haroj kreskas sur la kapo, tial pri homoj “hararo” kutime signifas “\u0109iuj kapharoj kune”) {*3}
\nharingo :\u00a0<\/b>migra marfi\u015do\u00a0(Clupea harengus)<\/i>\u00a0{9}
\nharmonio :\u00a0<\/b>kombino de sonoj agrabla por a\u016dskulti; pla\u0109a aran\u011do de la partoj de tuto; harmonii: esti en harmonio {9}
\nharpo :\u00a0<\/b>granda instrumento multkorda, sonigata fingre {X}
\nha\u016dto : *\u00a0<\/b>la surfaco de homa a\u016d besta korpo; la ekstera tavolo de io {*6}
\nhavi : *\u00a0<\/b>posedi; esti kun; ne esti sen {*2}
\nhaveno :\u00a0<\/b>\u015dirmita loko por en- kaj el\u015dar\u011dado de \u015dipoj {7}
\nhavigi :\u00a0<\/b>doni, disponigi,… (hav\/ig\/i) {9}
\nhazardo :\u00a0<\/b>kiam io okazas sen plano, intenco, volo, reguleco {9}
\nhe! :\u00a0<\/b>[voko por tiri atenton] {8}
\nhe\u011do :\u00a0<\/b>barilo, \u015dirmilo el plantoj {9}
\nhejmo : *\u00a0<\/b>la propra a\u016d familia lo\u011dejo; famili(ec)a restadejo {*3}
\nhejti : *\u00a0<\/b>varmigi domon; fari varmon por produkti ion {*6}
\nhektaro :\u00a0<\/b>10.000 kvadrataj metroj {9}
\nhela : *\u00a0<\/b>luma, prilumita (pri koloro: ne miksita kun nigro; miksita kun blanko) {*4}
\nhelico :\u00a0<\/b>linio sur la ekstero de cilindro de malsupre oblikve supren (kiel \u0109e \u015dra\u016dbo); rotacianta aparato \u015dra\u016dboforma (a\u016d kun oblikvaj elstara\u0135oj) por movi \u015dipon, flugma\u015dinon, akvon, aeron,…, a\u016d por esti movata de akvo, aero a\u016d vaporo {X}
\nhelikoptero :\u00a0<\/b>flugma\u015dino, kies helico samtempe levas la ma\u015dinon kaj anta\u016denmovas \u011din {9}
\nhelpi : *\u00a0<\/b>faciligi ies laboron; kune fari; esti utila por {*2}
\nhepato :\u00a0<\/b>organo en la korpo de homo a\u016d besto, kiu produktas multajn \u0125emia\u0135ojn\u00a0(hepar)<\/i>\u00a0{9}
\nhepatito :\u00a0<\/b>iu el infektaj hepato-inflamoj (flava okulblanko) {X}
\nherbo : *\u00a0<\/b>(kutime verda) planto sen lignaj partoj {*5}
\nheredi :\u00a0<\/b>ricevi ion post morto de iu; ekhavi iujn ecojn, kiujn havas a\u016d havis (unu el) la gepatroj a\u016d geavoj {8}
\nheroo :\u00a0<\/b>homo kiu faris eksterordinare grandajn farojn; \u0109efa persono de rakonto, teatra\u0135o,… {8}
\nheroldo :\u00a0<\/b>anta\u016danoncanto; heroldi: anta\u016danonci {9}
\nheziti :\u00a0<\/b>ne esti certa; ne kura\u011di; ne scii, \u0109u fari a\u016d ne fari {7}
\nhieno :\u00a0<\/b>hundo-simila striita\/makulita rabobesto\u00a0(Hyaena,…)<\/i>\u00a0{X}
\nhiera\u016d : *\u00a0<\/b>en\/dum la tago anta\u016d la nuna tago {*1}
\nhigieno :\u00a0<\/b>scienco pri la rimedoj por konservi la sanon; (observado de) reguloj por preventi malsani\u011don {9}
\nhimno :\u00a0<\/b>solena kanto (pre\u011deja, nacia,…) {9}
\nhirudo :\u00a0<\/b>sangosu\u0109a vermo en sensala akvo\u00a0(Hirudo)<\/i>\u00a0{X}
\nhirundo :\u00a0<\/b>birdo kun longaj, pintaj flugiloj\u00a0(Hirundo, Delichon,…)<\/i>\u00a0(iuj konstruas neston el koto sur muro) {7}
\nhistorio : *\u00a0<\/b>(rakontoj pri) tio, kio okazis {*4}
\nhistriko :\u00a0<\/b>mamulo kovrita de longaj pikiloj\u00a0(Hystrix,…)<\/i>\u00a0{X}
\nho! : *\u00a0<\/b>[voko: miro, atentu!] {*1}
\nhodia\u016d : *\u00a0<\/b>en\/dum la nuna tago; en\/dum \u0109i tiu tago {*1}
\nhoko :\u00a0<\/b>fiksilo en formo de “J” a\u016d “L”; hoki: kapti, fiksi per hoko; hok(et)o: supersigno (\u016d, \u010d) a\u016d subsigno (\u00e7, \u0105) {8}
\nhokeo :\u00a0<\/b>iu el teamosportoj kun pilketo kaj kurbaj bastonoj {X}
\nhomo : *\u00a0<\/b>(Homo sapiens)<\/i>; viro a\u016d virino a\u016d knabo a\u016d knabino; la homaro: \u0109iuj homoj sur Tero {*2}
\nhonesta : *\u00a0<\/b>ne mensoganta; parolanta la veron; faranta tion, kion oni devus fari {*6}
\nhonoro : *\u00a0<\/b>granda estimo montrata de aliaj al iu; sento pri sia estimindeco\/valoro; honori: montri grandan estimon {*6}
\nhonti : *\u00a0<\/b>havi malbonan senton pro farado a\u016d pensado de io malbona, malbela, malhonora,… a\u016d pro nefarita devo {*6}
\nhoro : *\u00a0<\/b>60 minutoj [mezuro por tempo]; (la horo: la (nuna) punkto en tempo: kioma horo estas? la dua kaj duono) {*3}
\nhoraro :\u00a0<\/b>anta\u016de difinita plano pri: horoj de forveturo de trajnoj, a\u016dtobusoj,…; horoj de servado, oficado,… (hor\/ar\/o) {X}
\nhordeo :\u00a0<\/b>greno de malvarma modera klimato, interalie uzata por fari bieron\u00a0(Hordeum vulgare)<\/i>\u00a0{9}
\nhorizonto :\u00a0<\/b>la limo inter \u0109ielo kaj tero, vidata de malproksime {9}
\nhorizontalo :\u00a0<\/b>linio paralela al la surfaco de senmova akvo {9}
\nhorlo\u011do : *\u00a0<\/b>mezurilo de tempo; objekto, kiu montras la horon kaj la minutojn (per montriloj a\u016d per ciferoj) {*5}
\nhormono :\u00a0<\/b>substanco produktita en glando, transportata per la sango al organo, al kies funkciado \u011di efikas {X}
\nhospitalo :\u00a0<\/b>malsanulejo, kuracejo {8}
\nhotelo :\u00a0<\/b>domo, kie voja\u011dantoj povas lo\u011di (kontra\u016d pago) {7}
\nhufo :\u00a0<\/b>la piedo (fakte: ungo) de \u0109evalo, azeno, \u015dafo,… {8}
\nhumana :\u00a0<\/b>homeca; akceptebla inter homoj {9}
\nhumida :\u00a0<\/b>malseketa; vapor-enhava (aero) {8}
\nhumila :\u00a0<\/b>malfiera; pensanta, ke aliaj homoj estas pli bonaj {7}
\nhumoro :\u00a0<\/b>animstato [\u011doja, mal\u011doja, gaja, malgaja, kolera,…] {7}
\nhundo : *\u00a0<\/b>kvarpieda besto \u0109e homoj\u00a0(Canis familiaris)<\/i>\u00a0(bojas: “boj-boj”, “va\u016d-va\u016d” a\u016d “ef-ef”) {*4}
\n\u0125aoso : <\/b>tre granda malordo {X}
\n\u0125emio :\u00a0<\/b>scienco pri la konsisto de materiaj substancoj kaj pri la \u015dan\u011doj en ilia interna (molekula) strukturo {8}
\n\u0125olero :\u00a0<\/b>infekta malsano (senfebra likva lakso, vomado,…) {X}
\n\u0125oro :\u00a0<\/b>kantistaro, kantantaro; grupo da homoj, kiuj samtempe, kune diras ion (en teatra\u0135o,…); (\u0125ore: \u0109iuj kune) {9}
\n-i : * <\/b>[ago\/stato] [verbo] (mi \u015datas kanti; li volas salti; \u015di povas na\u011di; li kutimas pagi kontante; estas bone, atendi iom; sufi\u0109e dormi estas necese; bonvolu eniri; tempo por man\u011di; loko por dormi;…) (biciklo: bicikli – mi biciklis al la urbo; kontenta: kontenti – mi tre kontentas pri tio; adia\u016d: adia\u016di – li adia\u016dis min en la stacidomo; \u0109irka\u016d: \u0109irka\u016di – ili tute \u0109irka\u016dis min;…) {*0}
\ni.a. :\u00a0<\/b>inter aliaj; interalie {X}
\nia : *\u00a0<\/b>de nedifinita (a\u016d ne menciata) speco; iuspeca {*1}
\niafoje :\u00a0<\/b>en iuj specialaj (nun ne menciataj) okazoj (ia\/foj\/e) {9}
\nial : *\u00a0<\/b>pro iu ka\u016dzo a\u016d motivo {*6}
\niam : *\u00a0<\/b>en nedifinita (a\u016d ne menciata) tempo; ne nun {*1}
\n-ido : *\u00a0<\/b>[infano; juna besto] (idoj: infanoj; posteuloj) (\u0109evalido, \u015dafido, re\u011dido, Napoleonidoj,…) {*0}
\nideo : *\u00a0<\/b>penso; io en kapo; unua penso pri io farota {*4}
\nidealo :\u00a0<\/b>perfekteco neniam atingebla; nobla celo {8}
\nidenta :\u00a0<\/b>tute sen diferencoj; tute sama {8}
\nie : *\u00a0<\/b>en nedifinita (a\u016d ne menciata) loko {*1}
\niel : *\u00a0<\/b>en iu maniero, iumaniere; en iu grado, iugrade {*6}
\nies : *\u00a0<\/b>de iu(j); apartenanta al iu(j) {*6}
\n-igi : *\u00a0<\/b>[fari -a, -o; ka\u016dzi ke io\/iu -as] (je 100\u00b0, akvo bolas, sed homo boligas akvon) (grandigi, ruinigi, kunigi, ridigi, laborigi, surtabligi, enpo\u015digi,…); igi: fari, ka\u016dzi {*0}
\nignamo :\u00a0<\/b>nutra tuber(eg)o de varmlanda planto\u00a0(Dioscorea)<\/i>\u00a0{X}
\nignori :\u00a0<\/b>la\u016dvole malatenti; la\u016dvole ne a\u016dskulti, ne rigardi {9}
\nigvano :\u00a0<\/b>Amerika rampulo (granda lacerto)\u00a0(Iguana,…)<\/i>\u00a0{X}
\n-i\u011di : *\u00a0<\/b>[ekesti -a, -o; kvaza\u016d sin -i; kvaza\u016d io\/iu -as \u011din\/lin\/\u015din] (sur horizontala ebeno, iu devas ruli pilkon, sed sur deklivo, pilko ruli\u011das) (grandi\u011di, ruini\u011di, kuni\u011di, pu\u015di\u011di, enfermi\u011di, elver\u015di\u011di,…); i\u011di: ekesti, fari\u011di {*0}
\n-ilo : *\u00a0<\/b>[instrumento, rimedo] (kutima, \u011denerale uzata ilo por …-i) (tran\u0109ilo, kudrilo, tondilo,…); (iu el diversaj iloj por …-i) (man\u011dilo, skribilo, pafilo, komunikilo,…) {*0}
\nilekso :\u00a0<\/b>planto kun ledecaj, dornohavaj folioj\u00a0(Ilex)<\/i>\u00a0{X}
\nili : *\u00a0<\/b>tiuj homoj, bestoj, plantoj, objektoj, ideoj {*1}
\nilustri :\u00a0<\/b>ornami per bildoj; aldoni bildojn al (skribita, presita) rakonto; klarigi iun rakonton per aldonaj rakontoj {8}
\nimagi : *\u00a0<\/b>vidi en siaj pensoj; formi por si mensan bildon {*6}
\nimiti : *\u00a0<\/b>rigardi, kiel iu alia faras ion, kaj fari same; fari ion saman a\u016d similan; imita\u0135o: io ne orginala {*6}
\nimperio :\u00a0<\/b>regno (\u015dtato) kun multaj popoloj, kies estro (imperiestro) foje sub si havis re\u011dojn, regantajn pri partoj de la regno; \u015dtato reganta aliajn \u015dtatojn {8}
\nimpeti :\u00a0<\/b>energie \u0135eti sin anta\u016den {9}
\nimpliki :\u00a0<\/b>malebligi a\u016d malfaciligi la movojn de iu, \u0109irka\u016dvolvante \u015dnurojn,…; malebligi a\u016d malfaciligi agadon per \u0109iuspecaj komplika\u0135oj {9}
\nimponi :\u00a0<\/b>(provi) ka\u016dzi admiron a\u016d respekton {X}
\nimporti :\u00a0<\/b>enporti komerca\u0135ojn en iun landon {8}
\nimposto :\u00a0<\/b>deviga pago de \u015dtatano al la \u015dtato {8}
\nimpreso :\u00a0<\/b>influo al la sensoj a\u016d al la koro; sento a\u016d imago ekhavita de a\u016d pri io\/iu; impresi: fari impreson {8}
\nimpulso :\u00a0<\/b>ekpu\u015do; ekmovo; ekinstigo; momenta kurento {9}
\nimuna :\u00a0<\/b>plene rezista (kontra\u016d malsano,…) {9}
\n-ino : *\u00a0<\/b>[virino; (principe) naski-pova individuo] (virino, patrino, knabino, re\u011dino, \u0109evalino, kokino,…) {*0}
\ninciti :\u00a0<\/b>eksciti ies koleron per mokoj, ataketoj,… {9}
\n-inda : *\u00a0<\/b>[estas bone, fari; oni prefere devus fari; merito] (leginda, vidinda, ridinda, puninda, la\u016ddinda,…) {*0}
\nindiferenta :\u00a0<\/b>montranta neniun preferon; montranta neniun ka\u016dzon por prefero {8}
\nindigni :\u00a0<\/b>senti koleron pro malnobla, nejusta ago de iu alia {9}
\nindi\u011deno :\u00a0<\/b>homo, kies anta\u016duloj jam anta\u016d multaj centoj (a\u016d miloj) da jaroj lo\u011dis en tiu sama regiono a\u016d lando {X}
\nindiki :\u00a0<\/b>doni la informo(j)n bezonata(j)n (por fari ion, trovi vojon,…); montri ion farotan; montri iun por ke li\/\u015di faru {9}
\nindividuo :\u00a0<\/b>unu aparta el multaj similaj (besto a\u016d planto); unu homo, ne kiel ano de grupo {9}
\nindulgi :\u00a0<\/b>ne puni ion puneblan; ne tro kritike trakti iun, kiu malbone faris ion; ne tro forte reagi al io (malbona, erara) {9}
\nindustrio : *\u00a0<\/b>farado de produktoj el krudaj materialoj {*6}
\ninfano : *\u00a0<\/b>juna homo; ido de homo (a\u016d besto); filo a\u016d filino {*2}
\ninfekti :\u00a0<\/b>transdoni \u011dermojn de malsano (per aero, akvo, de homo al homo,…) {9}
\ninfero :\u00a0<\/b>(religio:) loko, kie lo\u011das la diablo(j), kaj kien homoj postmorte estas sendataj kiel puno; loko, kie oni forte suferas {9}
\ninflamo :\u00a0<\/b>kiam organo malsane varmi\u011das, \u015dvelas, ru\u011di\u011das,… {X}
\ninflui :\u00a0<\/b>havi efikon sur pensoj kaj agoj de alia(j) homo(j) {8}
\ninformi : *\u00a0<\/b>sciigi (pri io); informi\u011di: ekhavi informojn {*6}
\ninfuzi :\u00a0<\/b>fari trinka\u0135on, trempante foliojn en varmega akvo {X}
\n-ingo : *\u00a0<\/b>[io, en kion oni metas tion (parte), por teni \u011din] (kandelingo, lampingo, \u015dtopilingo, glavingo, piedingo,…) {*0}
\nin\u011deniero :\u00a0<\/b>homo (diplomito) kiu la\u016d sciencaj metodoj faras a\u016d estras te\u0125nikajn laborojn {8}
\niniciati :\u00a0<\/b>kiel la unua fari ion a\u016d proponi ion {9}
\ninjekti :\u00a0<\/b>en\u015dprucigi likvon a\u016d gason en ion; en\u015dprucigi medikamenton en la korpon {9}
\ninko : *\u00a0<\/b>kolora likvo (a\u016d pasto) por skribi (a\u016d presi) {*5}
\ninklina :\u00a0<\/b>animmovata; kvaza\u016d de sia animo pu\u015data al {8}
\ninkluziva :\u00a0<\/b>enhavanta en si (kiel parton de la tuto a\u016d kiel elementon de aro); inkluzive (de): enhavante anka\u016d; enkalkulante {X}
\ninsekto : *\u00a0<\/b>besteto kun ses piedoj kaj (ofte) du paroj da flugiloj\u00a0(Insectae)<\/i>\u00a0[mu\u015do, kulo, papilio, formiko, abelo,…] {*5}
\ninsidi :\u00a0<\/b>sekrete prepari trompon a\u016d malutilon {9}
\ninsigno :\u00a0<\/b>rekonilo portata de homo (por montri membrecon, por montri sian rangon,…) {9}
\ninsisti :\u00a0<\/b>da\u016dre, ripete kaj firme esprimi sian opinion (a\u016d peton) al aliaj {8}
\ninspekti :\u00a0<\/b>(ofice, oficiale, komisiite) kontroli la agadon de iu, la funkciadon de io {X}
\ninspektoro :\u00a0<\/b>(\u0109ef)inspektisto {9}
\ninspiri :\u00a0<\/b>(sen instigo) ka\u016dzi, ke iu pensas pri io, ekhavas ideon, sentas ion, faras ion iumaniere,… {9}
\ninstali :\u00a0<\/b>meti ion ien kaj fari \u0109ion, por ke \u011di bone funkciu {8}
\ninstanco :\u00a0<\/b>a\u016dtoritato (\u015dtata, urba,…) kun ju\u011da a\u016d decida povo (persono a\u016d organiza\u0135o) {9}
\ninstigi :\u00a0<\/b>diri: “jes! faru tion!” {8}
\ninstinkto :\u00a0<\/b>tio, pro kio oni povas fari aferojn sen lerno {7}
\ninstrui : *\u00a0<\/b>lernigi; transdoni sciojn {*5}
\ninstrukcio :\u00a0<\/b>preciza indiko (ordono), kiel fari certan laboron; instrukcii: doni instrukcio(j)n {X}
\ninstrumento :\u00a0<\/b>fabrikita objekto speciale farita por certa uzo {8}
\ninsulo : *\u00a0<\/b>peco da tero, \u0109irka\u016d kiu \u0109iuflanke estas akvo {*6}
\ninsulti :\u00a0<\/b>ofendi per mal\u011dentilaj vortoj, per krudaj esprimoj {8}
\n-int- : *\u00a0<\/b>[fininta, post la ago] (man\u011dinta homo: kun man\u011da\u0135o en sia stomako; falinta pluvo: akvo sur tero); (man\u011dinte (=post la man\u011dado), li lavis la telerojn); (\u011denerale, -into = -inta homo) {*0}
\nintegri :\u00a0<\/b>fari tuta\u0135on el partoj; integri\u011di: kununui\u011di {X}
\nintelekto :\u00a0<\/b>kapablo pensi, imagi kaj rimarki rilatojn inter aferoj; intelektulo: kiu laboras precipe per sia intelekto {8}
\ninteligenta :\u00a0<\/b>kiu facile komprenas kaj vigle pensas {8}
\nintenci : *\u00a0<\/b>voli fari ion iam; voli fari ion kun iu celo; la\u016dvole fari ion {*5}
\ninter : *\u00a0<\/b>[a bc: b estas inter a kaj c]; [ash3djlmtuvp: cifero inter literoj]; (rilatoj inter A kaj B: rilatoj de A al B kaj de B al A) {*1}
\ninteralie :\u00a0<\/b>inter aliaj aferoj (inter\/ali\/e) [ekzemplo] {X}
\ninteresi : *\u00a0<\/b>veki scivolon (\u0109u en la afero estas ia utilo, profito, kono a\u016d scio (por iu)); interesi\u011di: esti scivola (\u0109u la afero povas prezenti iel utilon,…); interesa: kio eble povas prezenti ian utilon, profiton, konon a\u016d scion (por iu); scivolo-veka {*3}
\nintereso : *\u00a0<\/b>eblo a\u016d deziro akiri utilon, profiton a\u016d konon el io; graveco (por iu) {*3}
\ninterna : *\u00a0<\/b>estanta en io; ne ekstera {*4}
\ninternacia :\u00a0<\/b>kiam temas pri rilatoj inter anoj de diversaj popoloj; kiam temas pri rilatoj inter \u015dtatoj (inter\/naci\/a) {X}
\ninterpelacii :\u00a0<\/b>fari publikan demandon al ministro en parlamento {9}
\ninterpreti :\u00a0<\/b>doni al io signifon (eblan, probablan, la\u016d kunteksto,…); klarigi al nekomprenantoj; bu\u015de traduki {9}
\ninterrompi :\u00a0<\/b>provizore \u0109esigi; diri ion, dum iu alia estas parolanta (inter\/romp\/i) {X}
\nintertempe :\u00a0<\/b>dum la tempo, kiu pasis inter la priparolataj okaza\u0135oj, a\u016d inter la priparolata okaza\u0135o kaj nun (inter\/temp\/e) {X}
\ninterveni :\u00a0<\/b>diri ion dum diskuto (inter aliaj homoj); (sen peto) agi anstata\u016d iu alia (\u0109ar tiu ne kapablas, por preventi akcidenton,…) (inter\/ven\/i) {X}
\nintervjui :\u00a0<\/b>pridemandi iun (por gazeto, radio, televido,…) pri ties spertoj, opinioj… {X}
\nintesto :\u00a0<\/b>parto de la nutrokanalo post la stomako, kie la pli granda parto de digestado okazas {9}
\nintima :\u00a0<\/b>tute persona, ne publika; en rilato tre amikeca, sen\u011dena, konfida {9}
\ninundi :\u00a0<\/b>subakvigi; inundo: kiam akvo de rivero a\u016d maro akcidente kovras teron; (figure: amasa alveno, eniro) {9}
\ninvalido :\u00a0<\/b>iu, kiu ne povas bone uzi siajn krurojn, brakojn, a\u016d alian korpoparton kaj tial ne povas (plene) labori {9}
\ninventi :\u00a0<\/b>elpensi ion novan (novan aparaton, metodon,…) {9}
\ninversa :\u00a0<\/b>turnita (dekstro, kie estis maldekstro; kun supro malsupre; kun interno ekstere; nigro, kie estis blanko kaj blanko, kie estis nigro; ne de A al B, sed de B al A;…) {X}
\ninviti : *\u00a0<\/b>peti iun veni ien (se li a\u016d \u015di volas veni tien); peti iun fari ion (se li a\u016d \u015di volas fari tion); peti sen devigo {*5}
\nio : *\u00a0<\/b>nedifinita (a\u016d ne menciata) afero {*1}
\niom : *\u00a0<\/b>nedifinita (a\u016d ne menciata) kvanto; (ofte:) malgranda kvanto; (iom …a: (ofte:) relative …a; ne tre …a) {*1}
\niri : *\u00a0<\/b>movi sin de loko al loko per piedoj, flugiloj, na\u011diloj; funkcii per movo {*2}
\nirk. :\u00a0<\/b>internacia respondkupono (de la po\u015dto) {X}
\nironio :\u00a0<\/b>diri ion kontra\u016dan (a\u016d kontrastan) al tio, kion oni volas esprimi, por ridigo a\u016d alia efekto {9}
\n-is : *\u00a0<\/b>[ago\/stato: anta\u016d nun] [verbo] (mi \u0135us vidis birdon; hiera\u016d mi estis en la urbo; anta\u016d kvar jaroj li forveturis;…) {*0}
\n-ismo : *\u00a0<\/b>[ide-aro, pens-aro; malsano] (imperiismo, komunismo, kapitalismo, tutmondismo, oportunismo, alkoholismo,…) {*0}
\n-isto : *\u00a0<\/b>[profesiulo; scienculo; sportulo]; iu, kiu ofte, da\u016dre a\u016d speciale okupi\u011das pri io (vendanto vendas ion, vendisto vendas ion profesie; kuranto kuras, kuristo kuras sporte a\u016d profesie) (bakisto, tubisto, \u011dardenisto, fizikisto, futbalisto); [ism-ano; ism-ulo] (imperiisto, oportunisto, alkoholisto) {*0}
\n-it- : *\u00a0<\/b>[finita, post la ago] (trinkita akvo: akvo en stomako; lavita vesto: pura); (fotografite (=post la fotografado), li estis scivola pri la rezulto); (\u011denerale, -ito = -ita homo) {*0}
\niu : *\u00a0<\/b>nedifinita (a\u016d ne menciata) individuo a\u016d ekzemplero; unu el multaj {*1}
\nizoli :\u00a0<\/b>tute apartigi de la \u0109irka\u016da\u0135o; malebligi kontakton a\u016d paroladon kun aliaj; preventi (mal)varmi\u011don a\u016d infekton {9}
\n-j : * <\/b>du a\u016d pli [>=2] (altaj arboj; tiuj arboj estas altaj; mi vidas tiujn altajn arbojn; knaboj; stratoj; musoj; problemoj; (unu) ru\u011da kaj (unu) flava pomoj;…) {*0}
\nja : *\u00a0<\/b>[oni scias]; “ne ne”; (li ja diris tion: oni scias, ke li diris tion (e\u0109 se iuj diras, ke li ne diris tion)) {*1}
\njaguaro :\u00a0<\/b>Amerika makulita katego\u00a0(Panthera onca)<\/i>\u00a0{X}
\njako : *\u00a0<\/b>ekstera vesto, fermebla je la anta\u016da flanko, kun manikoj, kovranta la supran parton de la korpo (de la \u015dultroj \u011dis la koksoj) {*6}
\njam : *\u00a0<\/b>(ne poste, sed jam nun; ne tiam, sed jam pli frue) {*1}
\njanuaro : *\u00a0<\/b>unua monato de la jaro, inter decembro kaj februaro (01) {*5}
\njaro : *\u00a0<\/b>12 monatoj; 365 a\u016d 366 tagoj; sunciklo {*2}
\nje : *\u00a0<\/b>(je la tria horo; je mia surprizo; teni iun je brako,…) {*1}
\njen : *\u00a0<\/b>[montro] (jen li: vidu, tie li estas) {*1}
\njes : *\u00a0<\/b>[konfirmo] (\u0108u vi venos? Jes, mi venos.) {*1}
\nju … des :\u00a0<\/b>[proporcie] (ju pli multaj estas la man\u011dantoj, des malpli grandaj estas la porcioj; ju pli da homoj, des pli da plezuro; ju pli da infanoj, des pli da zorgoj) {8}
\njubileo :\u00a0<\/b>(festo pro) dat-reveno (kun bela nombro da jaroj); jubilei: havi, festi jubileon {9}
\njugo :\u00a0<\/b>ligna peco sur la kolo de besto por ligi junga\u0135on; ligna peco portata sur \u015dultroj de homo por porti objektojn (je \u015dnuro pendantajn de \u011diaj ekstrema\u0135oj); jugi: jungi per jugo {9}
\nju\u011di : *\u00a0<\/b>diri a\u016d decidi, \u0109u iu estas kulpa a\u016d ne; diri a\u016d decidi, \u0109u iu\/io estas bona a\u016d ne {*5}
\njuki :\u00a0<\/b>doni impreson al la ha\u016dto, kvaza\u016d multaj piketoj, pro kio oni sentas bezonon sin grati {9}
\njulio : *\u00a0<\/b>monato de la jaro inter junio kaj a\u016dgusto (07) {*5}
\njuna : *\u00a0<\/b>de malgranda a\u011do {*2}
\njungi :\u00a0<\/b>ligi tirbeston (a\u016d traktoron) al \u0109aro a\u016d laborilo {9}
\njunio : *\u00a0<\/b>monato de la jaro inter majo kaj julio (06) {*5}
\njupo :\u00a0<\/b>vesto, kiu (parte) kovras amba\u016d krurojn kune (de la talio \u011dis la piedoj a\u016d \u011dis la genuoj a\u016d malpli longa) {7}
\njuro :\u00a0<\/b>le\u011daro; \u0109iuj devigaj reguloj kune {8}
\njusta : *\u00a0<\/b>faranta egale bone al \u0109iuj homoj {*4}
\njuvelo :\u00a0<\/b>ornama\u0135o el multekosta materialo (oro, ar\u011dento, valora \u015dtono,…) {8}
\n\u0135aluza : <\/b>sentanta doloran timon, perdi ion a\u016d iun (kaj pro tio ne \u015datanta, ke iu alia interesi\u011das pri tio a\u016d tiu) {8}
\n\u0135a\u016ddo : *\u00a0<\/b>tago de la semajno inter merkredo kaj vendredo {*5}
\n\u0135eti : *\u00a0<\/b>per forto (tra aero) meti ien {*3}
\n\u0135uri :\u00a0<\/b>alvoki iun a\u016d ion sanktan kiel atestanton pri la vereco de io; promesi ion tiel {8}
\n\u0135urnalo :\u00a0<\/b>\u0109iutaga gazeto; \u0109iutaga (a\u016d pli ofta) raporto pri nova\u0135oj; konto-folio a\u016d -libro pri \u0109iutagaj en- kaj elspezoj {8}
\n\u0135us : *\u00a0<\/b>anta\u016d tre mallonga tempo; anta\u016d momento {*1}
\nk.a. : <\/b>kaj aliaj {X}
\nk.s. :\u00a0<\/b>kaj similaj; kaj simile {X}
\nk.t.p. :\u00a0<\/b>kaj tiel plu (diru: ko to po) [la ceteron mi ne bezonas mencii] {X}
\nkabano :\u00a0<\/b>simpla (ofte ligna) dometo {9}
\nkabineto :\u00a0<\/b>\u0109ambro por iu intelekta laboro; \u0109ambro por ekspozicii ion; (oficejo de ministro a\u016d) ministraro {8}
\nkablo :\u00a0<\/b>(ofte metala) \u015dnur(eg)o; longa fasko da dratoj (en izola volva\u0135o a\u016d tubo (ka\u016d\u0109uka, plasta)) (a\u016d alia \u015dnureca a\u016d tubeca objekto) por transporti elektron a\u016d signalojn {X}
\nka\u0109o :\u00a0<\/b>ne tre densa man\u011da\u0135o el faruno kaj lakto a\u016d akvo (kun a\u016d sen aldona\u0135oj); man\u011da\u0135o el dispremitaj fruktoj a\u016d legomoj (ofte longe kuiritaj); (figure: ne sukcesinta a\u016d malbone preparita man\u011da\u0135o; senorda miksa\u0135o) {9}
\nkadro :\u00a0<\/b>(ofte kvarangula) objekto a\u016d desegno \u0109irka\u016d io; io \u0109irka\u016danta; vicestra oficulo; kadri: \u0109irka\u016digi per kadro {7}
\nkaduka :\u00a0<\/b>malfortiki\u011dinta (pro a\u011do a\u016d foruzi\u011do); balda\u016d disfalonta; balda\u016d mortonta {9}
\nkafo : *\u00a0<\/b>bruna a\u016d nigra trinka\u0135o (kuirita a\u016d filtrita), el muelitaj rostitaj semoj de la kafarbo\u00a0(Coffea)<\/i>\u00a0{*5}
\nka\u011do :\u00a0<\/b>kvaza\u016d skatolo el dratoj, tigoj a\u016d stangoj (ekzemple kiel lo\u011dejo a\u016d tenejo por bestoj a\u016d birdoj) {9}
\nkahelo :\u00a0<\/b>(rektangula) plato el bakita argilo, cemento,… {9}
\nkaj : *\u00a0<\/b>[a kaj b: a&b, a+b] {*1}
\nkajo :\u00a0<\/b>per muro (en akvo) fortigita strato apud rivero a\u016d kanalo, por povi en- kaj eliri \u015dipojn; simila afero apud fervojo por povi en- kaj eliri trajnojn (vagonarojn) {8}
\nkajero : *\u00a0<\/b>kelkaj kunligitaj falditaj folioj da papero (aparta (skribkajero,…) a\u016d kiel parto de libro) {*6}
\nkajuto :\u00a0<\/b>\u0109ambreto sur \u015dipo a\u016d en aviadilo {9}
\nkakao :\u00a0<\/b>(pulvorigitaj rostitaj fermentintaj) semoj de kakao-arbo\u00a0(Theobroma)<\/i>; trinka\u0135o el kakao-pulvoro {9}
\nkakto :\u00a0<\/b>iu el karnecaj plantoj kun pikiloj\u00a0(Cactaceae)<\/i>\u00a0{9}
\nkalo :\u00a0<\/b>malmoli\u011dinta ha\u016dto {9}
\nkalcio :\u00a0<\/b>elemento\u00a0(Ca)<\/i>\u00a0(en kalko, kreto,…) {X}
\nkaldrono :\u00a0<\/b>granda metala poto por kuiri a\u016d boligi akvon {9}
\nkalendaro :\u00a0<\/b>folio a\u016d libreto kun mencio de tagoj, semajnoj kaj monatoj de unu jaro a\u016d de pluraj jaroj (kun a\u016d sen mencio pri okaza\u0135oj) {8}
\nkale\u015do :\u00a0<\/b>(luksa) \u0109eval\u0109aro por transporti homojn {X}
\nkalko :\u00a0<\/b>kalcia oksido\u00a0(CaO)<\/i>, uzata ekzemple por blankigi murojn; kalki: blankigi per kalko; surmeti kalkon {X}
\nkalkano :\u00a0<\/b>la malanta\u016da parto de homa piedo {8}
\nkalkanumo :\u00a0<\/b>la parto de \u015duo sub la kalkano (kalkan\/um\/o) {9}
\nkalkuli : *\u00a0<\/b>labori kun nombroj: 7+5=12 8×7=56 312\/3=104; (kalkuli pri io\/iu: firme fidi (ke 2+2 estos 4)) {*4}
\nkalsono :\u00a0<\/b>subvesta pantalon(et)o; bankalsono: por banado {8}
\nkalumnii :\u00a0<\/b>misfamigi; malutili al ies honoro, rakontante mensogojn pri ties karaktero, fidindeco,… {9}
\nkamarado :\u00a0<\/b>amiko, kun kiu oni faras multajn aferojn kune {7}
\nkamelo :\u00a0<\/b>kur- a\u016d \u015dar\u011dbesto kun unu a\u016d du \u011diboj sur la dorso (unu \u011dibo: dromedaro, du \u011diboj: Baktria kamelo)\u00a0(Camelus)<\/i>\u00a0{9}
\nkameleono :\u00a0<\/b>insektoman\u011da rampulo (skvamulo) kun longega risorta lango, kapabla \u015dan\u011di sian koloron\u00a0(Chamaeleo)<\/i>\u00a0{X}
\nkameno : *\u00a0<\/b>loko en \u0109ambro, kie povas esti fajro sen dan\u011dero {*6}
\nkamero :\u00a0<\/b>\u0109ambr(et)o sen fenestroj; parto de aparato, en kiun lumo ne povas penetri; aparato por foti a\u016d filmi {X}
\nkamiono :\u00a0<\/b>\u015dar\u011d-a\u016dtomobilo {8}
\nkampo : *\u00a0<\/b>tereno sen arbaro; (\u0109irka\u016dlimita) tero por kreskigo de plantoj; limoj, inter kiuj iu agas a\u016d inter kiuj efikas ago (kampo de esplorado; magneta kampo; kampo de influo); kamp(ad)i: dormi ekster domo en kamparo (en tendo) {*2}
\nkano :\u00a0<\/b>alta herbo kun fortikaj rektaj kavaj tigoj (\u015dalmoj), ofte kreskanta \u0109e akvo\u00a0(Arundo, Phragmites,…)<\/i>; \u011dia tigo, uzata kiel bastono a\u016d skribilo; suker-kano: simila planto\u00a0(Saccharum)<\/i>, el kiu oni prenas sukeron {X}
\nkanabo :\u00a0<\/b>alta herbo kun dise manformaj folioj\u00a0(Cannabis)<\/i>, kultivata por fibroj (por \u015dtofoj kaj \u015dnuroj) (el la tigoj), a\u016d por medicina\u0135oj kaj psiko-stimula\u0135oj (el folioj kaj floroj) {X}
\nkanalo :\u00a0<\/b>de homoj fosita kvaza\u016d-rivero; tub(ar)o tra kiu io iras; la vojo, la\u016d kiu iras komunikado-signaloj {9}
\nkancero :\u00a0<\/b>malsano (tro- a\u016d mis-kreskado de korpo\u0109eloj) {X}
\nkandelo :\u00a0<\/b>lumilo el sebo (besta graso), stearino a\u016d vakso \u0109irka\u016d me\u0109o (bruligebla \u015dnuro) {8}
\nkandidato :\u00a0<\/b>iu, kiu anoncis, ke li volus esti elektita a\u016d konsiderata por certa funkcio a\u016d posteno; kandidati: esti kandidato; kandidatigi: proponi kiel kandidaton {9}
\nkanguruo :\u00a0<\/b>A\u016dstralia po\u015dbesto (movi\u011das saltante, per grandaj fortaj malanta\u016daj kruroj)\u00a0(Macropus, Dendrolagus,…)<\/i>\u00a0{X}
\nkankro :\u00a0<\/b>iu el (longecaj) dekkruraj krustuloj\u00a0(Astacus,…)<\/i>\u00a0{9}
\nkanono :\u00a0<\/b>pafilego; (muziko:) \u0109en-kanto {X}
\nkanti : *\u00a0<\/b>muzike paroli; kanto: vortoj kaj melodio kantataj {*3}
\nkanzono :\u00a0<\/b>kanto el egalaj partoj (strofoj) kun refreno (rekanta\u0135o), ofte \u015derca {8}
\nkapo : *\u00a0<\/b>korpoparto kun cerbo, bu\u015do, okuloj, oreloj; (figure: cerbo; estro; komenca a\u016d supra parto) {*2}
\nkapabla : *\u00a0<\/b>povanta bone fari ion; povanta bone fari multajn aferojn {*5}
\nkapibaro :\u00a0<\/b>plej granda, longhara ron\u011dulo\u00a0(Hydrochoerus)<\/i>\u00a0{X}
\nkapitalo :\u00a0<\/b>tuto de mono, proviza\u0135oj kaj iloj de unu persono a\u016d de unu (komerca a\u016d produkta) societo {8}
\nkapitano :\u00a0<\/b>\u015dipestro; (armeo:) oficiro super le\u016dtenanto, sub majoro, kompaniestro {X}
\nkapro : *\u00a0<\/b>kvarpieda besto kun kornoj kaj barbo\u00a0(Capra,…)<\/i>\u00a0{*6}
\nkaprica :\u00a0<\/b>subita, neanta\u016dvidebla, sen motiva volo {8}
\nkapsulo :\u00a0<\/b>ferma tega\u0135o; glutota ujeto kun kuraca pulvoro {X}
\nkapti : *\u00a0<\/b>ekpreni, tiel, ke la kapta\u0135o a\u016d kaptito ne plu povas foriri; (figure: kapti la atenton, la signifon) {*4}
\nkapu\u0109o :\u00a0<\/b>parto de mantelo, kiu kovras la kapon; \u015dtofa a\u016d leda tegmento de veturilo {X}
\nkara : *\u00a0<\/b>amika, amata; (anka\u016d:) multekosta; kun alta prezo {*4}
\nkarafo :\u00a0<\/b>lar\u011da botelo; vitra kru\u0109o {9}
\nkaraktero :\u00a0<\/b>ne-korpaj (ofte: moralaj) ecoj, kiuj estas malsamaj \u0109e diversaj homoj; la (\u0109iuspecaj) ecoj de io {7}
\nkarbo : *\u00a0<\/b>nigra a\u016d bruna a\u0135o, plejparte karbono\u00a0(C)<\/i>\u00a0(kutime el prahistoriaj plantoj), bruligata por hejti {*6}
\nkardo :\u00a0<\/b>pikilhava planto\u00a0(Carduus, Cirsium,…)<\/i>\u00a0{X}
\nkareo :\u00a0<\/b>Barata (Hinda) spicaro; karea\u0135o: man\u011da\u0135o kun \u011di {X}
\nkaresi :\u00a0<\/b>delikate, ame tu\u015di {8}
\nkarno :\u00a0<\/b>molaj partoj de besto a\u016d homo (ne ha\u016dto, ne ostoj); frukt-karno: interno de frukto (ne \u015delo, ne semoj) {9}
\nkarnavalo :\u00a0<\/b>festo, dum kiu oni amuzi\u011das amase {9}
\nkaroto :\u00a0<\/b>man\u011debla radiko (ru\u011da, flava)\u00a0(Daucus carota)<\/i>\u00a0{7}
\nkarpo :\u00a0<\/b>granda fi\u015do kun “barbo”\u00a0(Cyprinus carpio,…)<\/i>\u00a0{9}
\nkarto : *\u00a0<\/b>foli(et)o el dika papero, kartono a\u016d plasto {*5}
\nkarto\u0109o :\u00a0<\/b>ujeto kun \u015darga\u0135o (kuglo+pulvo, filmo, inko,…) {X}
\nkartono :\u00a0<\/b>dika kaj firma papero {9}
\nkaso :\u00a0<\/b>monkesto; monrimedoj, monhavo {8}
\nkasavo :\u00a0<\/b>maniok-faruno (kasavo-pano, -ka\u0109o, -brando) {X}
\nkasedo :\u00a0<\/b>= kaseto (kun son- a\u016d bild-bendo) {X}
\nkaserolo :\u00a0<\/b>kuirpoto kun tenilo {7}
\nkaseto :\u00a0<\/b>kesteto a\u016d \u015dranketo precize adaptita al objekto(j) entenota(j) (instrumento, juveloj, man\u011diloj, filmbendo, sonbendo,…) {X}
\nkasko :\u00a0<\/b>protekta kapvesto (lankasko: kontra\u016d malvarmo) {X}
\nkaskedo :\u00a0<\/b>\u0109apo kun anta\u016da elstara\u0135o {9}
\nkastelo :\u00a0<\/b>fortikigita lo\u011dloko, domego {8}
\nkastoro :\u00a0<\/b>platvosta ron\u011dulo, konstruanta digojn\u00a0(Castor)<\/i>\u00a0{X}
\nka\u015di : *\u00a0<\/b>meti ion ien, tiel, ke oni ne vidas \u011din; ne priparoli; ne sciigi; teni sekrete; malka\u015di: montri\/diri ion ka\u015ditan {*4}
\nka\u015dtano :\u00a0<\/b>frukto simila al nukso, po tri en pikilhava “frukto” de ka\u015dtan-arbo\u00a0(Castanea)<\/i>; (anka\u016d, ne tute \u011duste: (simila) frukto de \u0109evalka\u015dtano\u00a0(Aesculus)<\/i>) {9}
\nkato : *\u00a0<\/b>kvarpieda besto \u0109e homoj\u00a0(Felis domesticus)<\/i>\u00a0(mia\u016das: “mi-a\u016d”); kategoj: grandaj rabobestoj parencaj al kato {*4}
\nkatalogo :\u00a0<\/b>tabelo de objektoj ekspoziciataj a\u016d vendataj {9}
\nkataro :\u00a0<\/b>elfluo el nazo (pro malsano); “malvarmumo” {7}
\nkatarakto :\u00a0<\/b>kiam okulo(-lenso) fari\u011das netravidebla {X}
\nkatastrofo :\u00a0<\/b>subita, tre malfeli\u0109iga okaza\u0135o {X}
\nkategorio :\u00a0<\/b>grupo da iel samspecaj objektoj, homoj, ideoj,…, la\u016d iu ordigo {9}
\nkateno :\u00a0<\/b>fortika \u0109eno por ligi malliberulon; mankatenoj: ringoj \u0109irka\u016d la manradikoj de arestito; kateni: ligi per kateno(j) {8}
\nka\u016d\u0109uko :\u00a0<\/b>elasta materialo farita el suko de arbo\u00a0(Hevea, Ficus,..)<\/i>\u00a0{7}
\nka\u016dzo : *\u00a0<\/b>tio, pro kio io okazas necese; ka\u016dzi: necese okazigi {*4}
\nkavo :\u00a0<\/b>malplena\u0135o; pli-malpli profunda trua\u0135o en tero,… {7}
\nkaverno :\u00a0<\/b>granda kavo subtera; groto {9}
\nkazo :\u00a0<\/b>aparte priparolata a\u016d komparata okaza\u0135o a\u016d situacio; (gramatiko:) formo de substantivo,… la\u016d \u011dia rolo en frazo (en Esperanto nur distingo inter “sen -n” kaj “kun -n”); (juro, scienco:) difinita speciale studinda okaza\u0135o {9}
\nke : *\u00a0<\/b>(li diris, ke li iris: li diris “mi iris”; \u015di diros, ke \u015di vidas: \u015di diros “mi vidas”; li a\u016ddis, ke \u015di venos: li a\u016ddis “\u015di venos”; estas bone, ke li faros; mi vidas, ke pluvis) {*1}
\nkejlo :\u00a0<\/b>konusa peco da ligno,… por \u015dtopi truon a\u016d por fiksi ion; vorto sen signifo en la frazo; kejli: meti kejlon {9}
\nkelo : *\u00a0<\/b>subtera parto (\u0109ambro, provizejo) de domo {*6}
\nkelka : *\u00a0<\/b>iom da, malmulte da; kelkaj: 2, 3, 4 {*2}
\nkelnero :\u00a0<\/b>servisto, kiu alportas man\u011da\u0135ojn a\u016d trinka\u0135ojn {7}
\nkemio :\u00a0<\/b>= \u0125emio {X}
\nkerno :\u00a0<\/b>tio firma, kio estas en la mezo de io {9}
\nkesto : *\u00a0<\/b>ujo (ofte rektangula) el ligno a\u016d metalo {*6}
\nkia : *\u00a0<\/b>[kvalito? -a?]; kiuspeca? – (…, kia…: [<=> samspeca]) {*1}
\nkial : *\u00a0<\/b>[ka\u016dzo? bazo? motivo?]; kialo: tio, pro kio {*1}
\nkiam : *\u00a0<\/b>[tempo? cirkonstanco?] – (…, kiam…: [<=> samtempe]) {*1}
\nkie : *\u00a0<\/b>[loko?] – (…, kie…: [<=> samloke]) {*1}
\nkiel : *\u00a0<\/b>[maniero? grado?; simileco; ekzemplo; funkcio] – (…, kiel…: [<=> sammaniere; samfunkcie; samgrade; simile]) {*1}
\nkies : *\u00a0<\/b>[posedanto?]; de kiu(j)?; apartenanta al kiu(j)? – (…, kies…: [<=> aparteno]) {*1}
\nkilogramo : *\u00a0<\/b>1000 gramoj [mezuro por maso kaj pezo] {*6}
\nkilometro :\u00a0<\/b>1000 metroj [mezuro por longo] {8}
\nkino :\u00a0<\/b>film-arto; kinejo: domo, kie oni montras filmojn {8}
\nkio : *\u00a0<\/b>[-o?] – (…, kio…: [<=> la sama afero]) {*1}
\nkiom : *\u00a0<\/b>[kvanto?] – (…, kiom…: [<=> samkvante]) {*1}
\nkioma :\u00a0<\/b>[vicnombro?] (“kioma fojo?” – “la tria fojo”; “kioma horo?” – “la dekdua”) (kiom\/a) {9}
\nkirli :\u00a0<\/b>movi likvon tiel, ke \u011di rapide turni\u011das {X}
\nkirurgo :\u00a0<\/b>kuracisto, kiu speciali\u011das pri farado de operacioj {9}
\nkirurgio :\u00a0<\/b>la arto kuraci per operacioj (per tran\u0109ado) {9}
\nkisi : *\u00a0<\/b>tu\u015di iun per la lipoj por esprimi amon a\u016d respekton {*6}
\nkitelo :\u00a0<\/b>vasta (labor)vesto el nedelikata \u015dtofo (de la \u015dultroj \u011dis la genuoj, kun (longaj) manikoj) {8}
\nkiu : *\u00a0<\/b>[individuo? homo? ekzemplero?; elekto] – (…, kiu…: [<=> la sama individuo, ekzemplero a\u016d elekta\u0135o]) {*1}
\nklamidio :\u00a0<\/b>perseksa infekto (nerimarkite ka\u016dzas sterilecon) {X}
\nklara : *\u00a0<\/b>facile (tra)videbla, komprenebla, distingebla; sen enmiksa\u0135oj (akvo, vino); sennuba (\u0109ielo) {*2}
\nklaso : *\u00a0<\/b>aro da lernantoj kune lernantaj la samajn aferojn (=lerneja klaso); aro da homoj kun similaj sociaj kondi\u0109oj a\u016d kun similaj interesoj kaj kutimoj (=socia klaso); aro da homoj, bestoj, plantoj a\u016d a\u0135oj, similaj la\u016d iu(j) eco(j) (la\u016d iu ordigo); klasi: aran\u011di la\u016d klasoj a\u016d la\u016d alia ordo {*5}
\nklasika :\u00a0<\/b>(literaturo, arto:) verko malnova, sed ankora\u016d leginda, koninda; (farmaniero:) ne la\u016d plej moderna maniero, sed la\u016d malpli nova maniero bone elprovita {9}
\nklavo :\u00a0<\/b>plateto a\u016d butono kun risorto, kiun oni premas por funkciigi muzikinstrumenton (pianon,…), skribma\u015dinon, a\u016d alian aparaton {X}
\nklavaro :\u00a0<\/b>la kompleto de klavoj de unu muzikinstrumento, de unu skribma\u015dino,… (klav\/ar\/o) {X}
\nklera :\u00a0<\/b>kiu ne nur scias multe, sed povas bone priju\u011di aferojn pro siaj scioj {7}
\nkliento :\u00a0<\/b>iu, kiu kutime por certaj servoj venas al la sama profesiulo (kliento de advokato, kuracisto); iu, kiu kutime certajn aferojn a\u0109etas de la sama vendisto (kliento de vendejo); servato; a\u0109etanto {8}
\nklimato :\u00a0<\/b>la meza vetero en iu loko dum multaj jaroj {9}
\nklini : *\u00a0<\/b>meti ion tiel, ke unu fino estu malpli alta ol alia fino; levi unu flankon kaj mallevi la alian flankon; fleksi; oblikvigi {*5}
\nklingo :\u00a0<\/b>tran\u0109a, akra rando; tiu parto de tran\u0109ilo, glavo, fal\u0109ilo,…, kiu tran\u0109as {7}
\nkliniko :\u00a0<\/b>speciali\u011dinta malsanulejo, kuracejo {9}
\nklitoro :\u00a0<\/b>malgranda sentema organo anta\u016de en la vulvo {X}
\nklopodi :\u00a0<\/b>fari \u0109ion por sukcesigi ion; maltrankvile zorgi pri io {9}
\nklubo :\u00a0<\/b>malgranda societo {9}
\nknabo : *\u00a0<\/b>juna viro {*3}
\nknedi :\u00a0<\/b>\u015dan\u011di formon de pasteca substanco per ripeta premado {8}
\nkoalo :\u00a0<\/b>A\u016dstralia mamulo simila al urseto\u00a0(Phascolarctos)<\/i>\u00a0{X}
\nkodo :\u00a0<\/b>le\u011d-kolekto; (normaj) signoj anstata\u016d aliaj signoj {X}
\nkoiti :\u00a0<\/b>sekskuni\u011di (kiam peniso penetras en vaginon) {X}
\nkojno :\u00a0<\/b>peco (je sekco plata triangulo) por fendi, teni fendon malferma a\u016d senmovigi ion; kojnoskribo: iam en Asirio,… {X}
\nkojpo :\u00a0<\/b>Sudamerika ron\u011dulo, vivas apud akvo\u00a0(Myocastor)<\/i>\u00a0{X}
\nkoko : *\u00a0<\/b>(kort)birdo\u00a0(Gallus)<\/i>\u00a0(virkoko kokerikas: “ko-keri-ko”, kokino klukas) (homoj man\u011das la ovojn de kokinoj) {*5}
\nkokao :\u00a0<\/b>(ma\u0109ataj stimulaj folioj de) Sudamerika arbusto\u00a0(Erythroxylum coca)<\/i>\u00a0(fonto de stimula \u0125emia\u0135o: kokaino) {X}
\nkoketa :\u00a0<\/b>kiu agas kaj vestas sin por esti alloga (por iu aliseksa) {9}
\nkokoso :\u00a0<\/b>hara frukto kun ligneca \u015delo, peza kaj granda, pli malpli globforma, en kiu estas blanka karno kaj kava\u0135o kun akveca suko, de kokoso-palmo\u00a0(Cocos nucifera)<\/i>\u00a0(el la haroj oni faras matojn, el la karno prenas oleon,…) {9}
\nkokso :\u00a0<\/b>parto de la korpo, kie estas la supra artiko de la femuro {X}
\nkolo : *\u00a0<\/b>parto de la korpo, inter la kapo kaj la cetero de la korpo; simila parto de objekto (ekz. de botelo) {*4}
\nkolbaso :\u00a0<\/b>man\u011da\u0135o konsistanta el muelita viando (kun aldona\u0135oj), en\u015dovita en besta intesto {X}
\nkolego :\u00a0<\/b>\u0109iu, kiu havas la saman oficon a\u016d profesion, lernas en la sama lernejo (samklasano, samlernejano),… {X}
\nkolegio :\u00a0<\/b>en iuj landoj: mezlernejo a\u016d parto de altlernejo; eklezia instanco {9}
\nkolekto : *\u00a0<\/b>multaj samaj a\u016d similaj a\u0135oj kune metitaj; kolekti: kunigi en kolekton; kunvenigi; kolekti\u011di: kuni\u011di; kunveni {*4}
\nkolektiva :\u00a0<\/b>(laboro a\u016d poseda\u0135o) de pluraj homoj kune; (agado a\u016d sperto) ne de individua grupano, sed de la grupo {9}
\nkoleri : *\u00a0<\/b>emocii\u011di pro malkontento; emocie vidigi kaj a\u016ddigi sian fortan malkontenton {*4}
\nkolibro :\u00a0<\/b>eta birdo (flugante su\u0109as el floroj)\u00a0(Trochilidae)<\/i>\u00a0{X}
\nkolizii :\u00a0<\/b>interfrapi\u011di {9}
\nkolombo :\u00a0<\/b>birdo kun gor\u011do-po\u015do, el kiu \u011di nutras siajn idojn; (kolombo rukulas: “ru-ku ru-ku”)\u00a0(Columba)<\/i>\u00a0{9}
\nkolono :\u00a0<\/b>vertikala cilindro el ligno, \u015dtono,… subtenanta a\u016d ornamanta konstrua\u0135on; vico de armeaj unuoj {8}
\nkolonelo :\u00a0<\/b>oficiro en armeo, sub generalo; regimentestro {9}
\nkolonio :\u00a0<\/b>lando okupita kaj regata de iu \u015dtato, ne kiel \u011dia egalrajta parto; homoj a\u016d bestoj kiuj grupe eklo\u011dis ie {X}
\nkoloro : *\u00a0<\/b>[ru\u011da, blua, verda, flava,…] {*3}
\nkolumo :\u00a0<\/b>parto de vesto \u0109irka\u016d kolo (kol\/um\/o) {8}
\nkolumno :\u00a0<\/b>vertikala divida\u0135o de gazeto,…; vertikala vico {9}
\nkomo :\u00a0<\/b>la skribsigno “,” (3,125 = 3 1\/8 (ne 3125)) {8}
\nkomandi :\u00a0<\/b>havi (militan) ordonpovon; tiel ordoni {8}
\nkombi : *\u00a0<\/b>ordigi hararon per ilo kun multaj maldikaj dentoj (kombilo) {*6}
\nkombini :\u00a0<\/b>kunmeti plurajn apartajn aferojn por iu celo; fari ligon inter pluraj ideoj {9}
\nkomedio :\u00a0<\/b>ridiga, amuza teatra\u0135o {9}
\nkomenci : *\u00a0<\/b>fari\/konsistigi la unuan parton; ekfari; komenci -i: (\u0135us anta\u016de ne -i, sed) nun -i; komenci\u011di: (ek)esti en sia unua parto; (\u0135us anta\u016de ne esti\/okazi, sed) nun esti\/okazi; komenco: ekfaro; la unua parto; la unua momento {*2}
\nkomenti :\u00a0<\/b>diri a\u016d skribi sian opinion pri tio, kion iu diris, skribis a\u016d faris {X}
\nkomerci : *\u00a0<\/b>a\u0109eti kaj vendi (por havi profiton) {*4}
\nkomforta : *\u00a0<\/b>ne laciga; agrabla; tiel, ke oni sentas sin bone tie {*6}
\nkomika :\u00a0<\/b>amuza, ridiga {8}
\nkomisaro :\u00a0<\/b>speciala komisiito; (loka) policestro {9}
\nkomisii :\u00a0<\/b>transdoni laboron, taskon al iu alia {8}
\nkomisiono :\u00a0<\/b>ar(et)o da homoj, komisiita esplori demandon a\u016d plenumi taskon (kiu nur post fino de la esploro a\u016d laboro raportas al la komisiinto(j)) {8}
\nkomitato :\u00a0<\/b>grupo da personoj, elektitaj por fari certajn organizajn taskojn; gvidantaro de asocio {7}
\nkompakta :\u00a0<\/b>densa kaj forte kunigita; tiel ke \u0109io kune okupas malmulte da spaco kaj ne facile disi\u011das {X}
\nkompanio :\u00a0<\/b>komerca a\u016d industria societo; ties entrepreno; akompanado; akompanantaro; armea grupo el pluraj plotonoj, divida\u0135o de bataliono {9}
\nkompari : *\u00a0<\/b>rigardi du a\u016d plurajn aferojn por vidi la diferencojn kaj\/a\u016d simila\u0135ojn {*6}
\nkompati : *\u00a0<\/b>kunsenti malfeli\u0109on, kiam iu alia estas malfeli\u0109a {*5}
\nkompensi :\u00a0<\/b>doni ion por anstata\u016di perdon; doni a\u016d okazigi ion plezuran, \u0109ar okazis malplezura\u0135oj; pagi (anka\u016d ne per mono) pro ies penoj {9}
\nkompetenta :\u00a0<\/b>povanta bone fari sian laboron, havante la necesajn sciojn, konojn kaj spertojn {9}
\nkomplemento :\u00a0<\/b>(gramatiko:) \u0109io en propozicio, krom subjekto kaj predikato (komplemento sen prepozicio havas -n: dum la tuta tago li laboris = la tutan tagon li laboris) {9}
\nkompleta :\u00a0<\/b>\u0109iuparta; ne mankas parto; ne mankas kvanto {8}
\nkomplezi :\u00a0<\/b>fari ion por pla\u0109i al iu {8}
\nkompliki :\u00a0<\/b>(plie) malfaciligi, per aldono de pliaj elementoj al iu (jam malfacila) afero; malsimpligi {9}
\nkomplimento :\u00a0<\/b>malgranda la\u016ddo (pro \u011dentileco) direktata al la la\u016ddato; komplimenti: diri a\u016d skribi al iu: “vi bone faris”, “vi bele aspektas”,… {X}
\nkomponi :\u00a0<\/b>harmonie kunmeti (muzikon,…); kunmeti el diversaj materialoj a\u016d (\u0125emiaj) elementoj {9}
\nkomposti :\u00a0<\/b>prepari tekston literon post litero por povi presi \u011din {X}
\nkompreni : *\u00a0<\/b>havi \u011dustan ideon pri la signifo {*2}
\nkompromiti :\u00a0<\/b>endan\u011derigi ies honoron {9}
\nkomputi :\u00a0<\/b>kalkuli la\u016d instrukcioj kaj kriterioj ne nur matematikaj (ekzemple: anka\u016d la\u016d tarifoj kaj kontrakt-kondi\u0109oj) (komputi salajron, kostojn); per elektronika aparato (komputilo) plenumi taskojn la\u016d ((parte) anta\u016de fiksitaj, programitaj) matematikaj kaj ne-matematikaj instrukcioj kaj kriterioj; nombri kvanto-unuojn la\u016d mezurado dum fluo (kaj kalkuli prezon) (akvo-, gas-, benzin-komputilo) {X}
\nkomuna : *\u00a0<\/b>de pluraj homoj (a\u016d bestoj a\u016d a\u0135oj) kune {*4}
\nkomuniki :\u00a0<\/b>sciigi; konigi; transdoni (mesa\u011don, fajron, malsanon); komuniki\u011di: sciigi, paroli,… unu al la alia {7}
\nkomunumo :\u00a0<\/b>grupo da homoj kune vivantaj kaj kun komunaj interesoj, sentantaj sin kunaj; administra distrikto (ofte kun unu urbo a\u016d kun kelkaj vila\u011doj) (komun\/um\/o) {9}
\nkoni : *\u00a0<\/b>scii, ke oni jam vidis, a\u016ddis a\u016d legis ion; scii, ke oni jam vidis a\u016d renkontis iun; memori la signifon a\u016d enhavon de io; havi sperton pri io, a\u016d pro kontakto kun iu {*2}
\nkoncentri :\u00a0<\/b>direkti al centra punkto (sian atenton, siajn penojn,…); (fiziko:) plidensigi solva\u0135on {9}
\nkoncepto :\u00a0<\/b>\u011denerala abstrakta ideo; koncepti: formi (al si) koncepton; ekhavi komencan ideon pri io {9}
\nkoncerni :\u00a0<\/b>speciale rilati al; havi gravecon por {7}
\nkoncerto :\u00a0<\/b>muzika prezento; koncerti: muziki anta\u016d publiko {8}
\nkonciza :\u00a0<\/b>esprimanta la ideo(j)n per malmulte da vortoj {X}
\nkondamni :\u00a0<\/b>ju\u011de deklari, ke iu estas kulpa, kaj difini la punon (kondamni iun al morto, malliberejo, monpuno) {8}
\nkondomo :\u00a0<\/b>ka\u016d\u0109uka tegilo (saketo) por peniso, por preventi gravedigon kaj infekt(i\u011d)on je (per)seksa malsano {X}
\nkondi\u0109o : *\u00a0<\/b>io, kio devas esti farita anta\u016d ol io alia povas esti farata; cirkonstanco influanta al agado; kondi\u0109i: prezenti kondi\u0109on; postuli (en kontrakto) {*6}
\nkonduki : *\u00a0<\/b>montri vojon kunirante; kunirigi; veturigi {*4}
\nkonduti : *\u00a0<\/b>agi la\u016d iu maniero; esti amika a\u016d ne; helpi homojn a\u016d ne;… {*6}
\nkonekti :\u00a0<\/b>ligi (aparato(j)n) tiel, ke kurento a\u016d signalo,… povas traflui; fari la necesajn ligojn anta\u016d ekfunkciigo {X}
\nkonferenco :\u00a0<\/b>kunveno de (invititaj) fakuloj kaj spertuloj por interkonsili\u011di pri grava demando a\u016d afero {8}
\nkonfesi : *\u00a0<\/b>diri, ke oni faris ion malbonan, kiam iu demandas pri tio; publike deklari siajn intimajn sentojn a\u016d pensojn {*6}
\nkonfidi :\u00a0<\/b>esti certa pri la honesteco, kompetenteco, valoro de iu\/io; transdoni taskon al iu, estante certa, ke tiu bone plenumos \u011din {8}
\nkonfidenco :\u00a0<\/b>informo, kiu restu sekreta, ne publika {9}
\nkonfirmi :\u00a0<\/b>(anka\u016d) diri: “jes, tiel estas” a\u016d “vi\/li\/\u015di\/ili pravas”; (plie) certigi, ke io estas vera {8}
\nkonfiti :\u00a0<\/b>prepari fruktojn en densa sukersiropo; sukerigi {8}
\nkonforma :\u00a0<\/b>\u011dusta la\u016d la nomitaj deziroj, postuloj; plenumanta la kondi\u0109ojn; (pri kopio:) sama kiel la originalo {X}
\nkonfuzi :\u00a0<\/b>malordigi; malcertigi; malebligi distingadon; konfuzi A kun B: pensi, ke A estas B kaj ke B estas A {8}
\nkongreso :\u00a0<\/b>granda kunveno por iu celo a\u016d de iu asocio; kongresi: kunveni en kongreso; partopreni en kongreso {7}
\nkonjekti :\u00a0<\/b>eldiri ion, nur sur bazo de supozoj {8}
\nkonko :\u00a0<\/b>kalka tega\u0135o de molusko; io similforma (orel-,…) {X}
\nkonkludi :\u00a0<\/b>per rezono konstati sekvon el faktoj a\u016d argumentoj {8}
\nkonkordo :\u00a0<\/b>kora (emocia, morala) akordo inter pluraj homoj; sameco de sentoj, opinioj,…; konkordi: esti en konkordo {9}
\nkonkreta :\u00a0<\/b>malabstrakta; tio, kio estas sensebla (tu\u015debla, a\u016ddebla, videbla, flarebla, gustumebla…), ne nur estanta en pensoj {X}
\nkonkuri :\u00a0<\/b>provi ekhavi pli bonan rezulton ol alia {8}
\nkonkurso :\u00a0<\/b>provo eltrovi, kiu estas plej kapabla a\u016d plej lerta (sporto, poezio,…); konkursi: partopreni en konkurso {9}
\nkonscii : *\u00a0<\/b>scii mem pri siaj pensoj kaj agoj; bone scii, kia estas la situacio kaj kio estas la sekvoj de agoj {*6}
\nkonscienco :\u00a0<\/b>konscio pri bono kaj malbono, pri tio, kion oni devas fari kaj tio, kion oni devus ne fari {8}
\nkonsekvenco :\u00a0<\/b>tio, kio neeviteble sekvas al io {9}
\nkonsenti : *\u00a0<\/b>diri: “jes, tiel estas” a\u016d “jes, tiel okazu”; havi la samajn pensojn a\u016d la saman preferon {*4}
\nkonservi : *\u00a0<\/b>teni ion tiel, ke \u011di anka\u016d poste estu, kiel \u011di nun estas, ke \u011di ne malboni\u011du, ne difekti\u011du, ne perdi\u011du; konserva\u0135o: nutra\u0135o konservata (en ladskatolo,…) {*5}
\nkonsideri :\u00a0<\/b>en pensoj esplori \u0109iujn flankojn de; atenti {7}
\nkonsili : *\u00a0<\/b>diri: “pli bone faru tiel…” {*3}
\nkonsisti : *\u00a0<\/b>esti kunmetita (el kiuj partoj, eroj, kiu materialo) {*6}
\nkonsoli :\u00a0<\/b>(provi) malpliigi la mal\u011dojon de iu {7}
\nkonsonanto :\u00a0<\/b>parolsono, kiu ne mem povas formi silabon; litero, kiu indikas tian sonon [b c \u0109 d f g \u011d…t \u016d v z] {X}
\nkonstanta : *\u00a0<\/b>ne\u015dan\u011di\u011danta; da\u016dre sama {*6}
\nkonstati :\u00a0<\/b>rimarki, ke io estas fakto {7}
\nkonsterni :\u00a0<\/b>(subite) mirigi iun, tiel, ke tiu (preska\u016d) ne plu povas paroli a\u016d agi {X}
\nkonstitucio :\u00a0<\/b>baza le\u011do de demokratia \u015dtato {9}
\nkonstrui : *\u00a0<\/b>kunmeti el diversaj materialoj, ekzemple domon, ponton,… (anka\u016d: vorton, frazon, argumentojn,…) {*3}
\nkonsulo :\u00a0<\/b>persono, kiu en iu urbo a\u016d regiono en alia lando protektas la interesojn de siaj samlandanoj; persono, kiu en iu lando, regiono a\u016d urbo servas al siaj samasocianoj {9}
\nkonsulti :\u00a0<\/b>demandi (fakulon) a\u016d rigardi (fakan libron) por ekscii ion pri io; konsulti\u011da: ekzistas por esti konsultata {X}
\nkonsumi :\u00a0<\/b>iom post iom tute detrui, neniigi; iom post iom foruzi (por nutri sin a\u016d por alia celo) {9}
\nkonto :\u00a0<\/b>skriba kalkulo pri \u015duldoj kaj havoj de aparta persono a\u016d pri aparta kosto-speco (en banko, vendejo,…) {X}
\nkontakto :\u00a0<\/b>kiam du objektoj tu\u015das unu la alian; kiam du personoj havas interrilaton; kontakti: havi kontakton; kontaktilo: aparato por fari elektran cirkviton per kontakto inter metalpecoj [(kontakt)\u015dtopilo, \u015dtopilingo,…] {X}
\nkontanta :\u00a0<\/b>tuja (pago) per monbiletoj kaj moneroj {9}
\nkontenta : *\u00a0<\/b>pensanta, ke \u0109io estas bona, ke \u0109io okazis bone, ke oni havas \u0109ion, kion oni bezonas {*4}
\nkontesti :\u00a0<\/b>en diskuto malakcepti aserton; esprimi sin kontra\u016d iu opinio a\u016d situacio {9}
\nkontinento :\u00a0<\/b>divida\u0135o de Tero, disigita per oceano de alia kontinento [Afriko, Ameriko, A\u016dstralio, Azio, E\u016dropo] {X}
\nkontrakti :\u00a0<\/b>fari oficialan (skriban) interkonsenton, kiu devigas amba\u016d kontraktantojn {8}
\nkontrasto :\u00a0<\/b>klare rimarkebla malsameco (kiam oni vidas tion apud \u0109i tio); kontrasti: klare distingi\u011di de alia objekto {X}
\nkontra\u016d : *\u00a0<\/b>[–> <–]; [kun mala (inversa) direkti\u011do, opinio, volo, intenco, celo]; ne por (propono); ne la\u016d (regulo); [kun la anta\u016do (fronto, viza\u011do, fasado) direktita al la anta\u016do de la alia] (sidi kontra\u016d iu \u0109e la sama tablo; la kontra\u016da flanko de la strato; kontra\u016daj pa\u011doj de libro); [inversa direkto] (na\u011di kontra\u016d la fluo); [(provo pri) \u0109esigo, haltigo, malebligo] (kuracilo kontra\u016d malsano; digo kontra\u016d inundo; batali kontra\u016d atakanto); [movo, kiun io \u0109esigas] (akcidente veturi kontra\u016d arbon; \u0135eti pilkon kontra\u016d muron); [inter\u015dan\u011do] (\u015dan\u011di dolarojn kontra\u016d e\u016droj; man\u011di kontra\u016d pago); kontra\u016di: esti kontra\u016d, agi kontra\u016d {*1}
\nkontribui :\u00a0<\/b>fari sian parton de komuna laboro; pagi sian parton de la kostoj de io komune utila {X}
\nkontroli :\u00a0<\/b>esplori, \u0109u io estas tia, kia \u011di devas esti {8}
\nkontuzi :\u00a0<\/b>ka\u016dzi (per frapo,…), ke sango disfluas en karnon; kontuza\u0135o: “blua makulo” (post forta frapo, falo,…) {X}
\nkonuso :\u00a0<\/b>objekto havanta je unu ekstremo cirklan surfacon kaj je la alia ekstremo pinton; “frukto” de pino,… {X}
\nkonvalo :\u00a0<\/b>arbara planto kun kutime du folioj kaj pluraj bonodoraj floretoj je unu flanko de tigo\u00a0(Convallaria)<\/i>\u00a0{9}
\nkonvena : *\u00a0<\/b>tia, ke \u011di \u011denerale pla\u0109as al aliaj homoj en certa situacio; konveni: esti konvena {*6}
\nkonversacii :\u00a0<\/b>(agrable) interparoli (ne por diskuti, ne por veni al konkludo) {9}
\nkonvinki :\u00a0<\/b>per pruvoj kaj argumentoj akceptigi ideon {8}
\nkonvulsio :\u00a0<\/b>senvola, ne-regata movo (kuntiri\u011do de muskolo) {X}
\nkopio :\u00a0<\/b>dua (identa) ekzemplero de io; kopii: fari kopion {8}
\nkoro : *\u00a0<\/b>parto de homa a\u016d besta korpo, kiu movas sangon; (figure: fonto de sentoj); (el)kore: amike, sincere {*2}
\nkoracio :\u00a0<\/b>multkolora, akrobate fluganta birdo\u00a0(Coracias,…)<\/i>\u00a0{X}
\nkoralo :\u00a0<\/b>kalkaj skeletoj de kolonioj da maraj bestetoj {X}
\nkorbo : *\u00a0<\/b>ujo (portebla) el plektitaj bran\u0109oj, tigoj, rubandoj, metalfadenoj {*5}
\nkordo :\u00a0<\/b>fadeno el bestaj intestoj a\u016d alia materialo (sur muzikinstrumento), kiun oni vibrigas por sonigi \u011din {8}
\nkorekti :\u00a0<\/b>\u011dustigi; forigi erarojn {9}
\nkorespondi : *\u00a0<\/b>pri homoj: inter\u015dan\u011di leterojn; pri veturiloj: veturi je tiaj tempoj, ke eblas inter\u015dan\u011do (de trajno al trajno, de buso al tramo,…); esti en regula rilato {*6}
\nkoridoro :\u00a0<\/b>parto de domo, per kiu oni atingas plurajn \u0109ambrojn; irejo inter \u0109ambr(et)oj; indikita, dislimita irejo, veturejo (koridoro por \u015dar\u011da\u016dtoj, aerkoridoro por aviadiloj,…) {9}
\nkorko :\u00a0<\/b>materialo el la \u015delo de korko-kverko\u00a0(Quercus suber)<\/i>; \u015dtopilo, el tiu materialo, por botelo {8}
\nkormorano :\u00a0<\/b>granda na\u011dbirdo (nigra; subakvi\u011das por kapti fi\u015dojn, dismetas flugilojn por seki\u011do)\u00a0(Phalacrocorax)<\/i>\u00a0{X}
\nkorno : *\u00a0<\/b>elstara\u0135o sur la kapo de iuj bestoj; muzikilo farita el tio; simila\/similsona muzikilo; supersigno (` a\u016d \u00b4) {*6}
\nkorniko :\u00a0<\/b>griza korvo\u00a0(Corvus corone cornix)<\/i>\u00a0a\u016d nigra korvo\u00a0(Corvus corone corone)<\/i>\u00a0(ne tre grandaj korvoj) {9}
\nkorpo : *\u00a0<\/b>la materia, fizika parto de homo a\u016d besto (kun la kapo a\u016d sen la kapo); la \u0109efa parto de a\u0135o; tuta a\u0135o; (fiziko:) \u0109ia kuna\u0135o materia, kiu havas proprajn dimensiojn, pezon,… {*4}
\nkorto : *\u00a0<\/b>terpeco inter a\u016d apud domoj; ne-kampa parto de bieno, biendom(ar)o; kortego: domo de re\u011do, reganto,…, kun funkciuloj {*3}
\nkortumo :\u00a0<\/b>ju\u011dejo, ju\u011distaro, tribunalo (kort\/um\/o) {X}
\nkorupti :\u00a0<\/b>per mono, donacoj, promesoj,… akiri ies favoron; suba\u0109eti; morale malbonigi, difekti; (morale) falsi {X}
\nkorvo :\u00a0<\/b>nigra a\u016d griza-nigra birdo (grakas: “grak!”)\u00a0(Corvus)<\/i>\u00a0{9}
\nkosmo :\u00a0<\/b>\u0109io ekster Tero; tio, en kio estas steloj, planedoj… {9}
\nkosti : *\u00a0<\/b>kiom da mono necesas por fari a\u016d ekhavi (a\u0109eti, produkti, venigi) ion; kiom da peno necesas por atingi ion {*3}
\nkostumo :\u00a0<\/b>vesto-kompleto speciala por iu grupo, ofico a\u016d okazo; kompleto de vestoj kune akordi\u011dantaj (jaketo – ve\u015dto – pantalono; \u015dultrotuko – bluzo – jupo;…) {9}
\nkoto :\u00a0<\/b>miksa\u0135o el tero kaj akvo {8}
\nkotizo :\u00a0<\/b>mono, kiun oni (regule) pagas al klubo a\u016d asocio por esti membro; pago por partopreni en io; kotizi: pagi kotizon {X}
\nkotono :\u00a0<\/b>la haroj kiuj kovras la semojn de koton-arbusto\u00a0(Gossypium)<\/i>, el kiuj oni teksas \u015dtofon kaj faras vaton {7}
\nkoverto : *\u00a0<\/b>rektangula saketo el papero, en kiun oni metas leteron por povi sendi \u011din {*5}
\nkovri : *\u00a0<\/b>igi nevidebla (a\u016d fermi), surmetante ion; malkovri: (anka\u016d:) ekvidi, ekrimarki (a\u016d montri) ion nekonatan {*4}
\nkrabo :\u00a0<\/b>iu el dekkruraj (iom rondaj) akvobestoj (krustuloj) (ili iras ne anta\u016den, sed flanken)\u00a0(Brachyura)<\/i>\u00a0{X}
\nkra\u0109i :\u00a0<\/b>el\u0135eti salivon el bu\u015do; (anka\u016d:) drako kra\u0109as fajron {9}
\nkrado :\u00a0<\/b>aro da lignaj a\u016d feraj stangoj a\u016d tuboj, fortike interligitaj (kiel barilo; por surmeti ion; kiel firma\u0135o por fiksi diversajn partojn;…); motivo simila al # {8}
\nkrajono : *\u00a0<\/b>skribilo el ligno kun kerno el grafito (=karbono\u00a0(C)<\/i>) (nigra) a\u016d el kolora substanco {*5}
\nkrampo :\u00a0<\/b>fiksilo en formo de “[“; skribsigno “(” (ronda krampo), “[” (rekta krampo), “{” (kurba a\u016d onda krampo) a\u016d “<” (pinta krampo); krampi: fiksi per krampo {X}
\nkrano :\u00a0<\/b>aparato je fino de tubo, kun turnebla fermilo, por la\u016d elekto ellasi a\u016d ne ellasi akvon a\u016d alian likvon a\u016d gason {8}
\nkranio :\u00a0<\/b>la ostoj de la kapo, \u015dirmantaj la cerbon {9}
\nkravato : *\u00a0<\/b>mallar\u011da tuko, kiun iuj (viroj) ligas \u0109irka\u016d la kolon {*6}
\nkrei : *\u00a0<\/b>fari ion el nenio; fari ion, kio anta\u016de ne ekzistis {*5}
\nkredi : *\u00a0<\/b>pensi, ke io estas vera, ne havante pruvon {*2}
\nkredito :\u00a0<\/b>en la konto \u0109e komercisto a\u016d banko: \u015duldo (pagota mono) por la komercisto a\u016d banko; (se kliento havas krediton \u0109e komercisto a\u016d banko, por la kliento tio do estas bonhavo); krediti: enskribi kredite {9}
\nkremo :\u00a0<\/b>la grasa parto de lakto, kiu levi\u011das, kiam lakto estas senmova; oleeca \u015dmira\u0135o; (figure:) la plej bona parto de io {7}
\nkrepusko :\u00a0<\/b>mateni\u011do; vesperi\u011do; duonlumo {8}
\nkreski : *\u00a0<\/b>pligrandi\u011di (iom post iom) {*3}
\nkresto :\u00a0<\/b>karneca (ru\u011da) elkreska\u0135o sur kapo de virkoko,…; plumtufo sur kapoj de iuj birdoj; supra elstara\u0135o de io {9}
\nkreto :\u00a0<\/b>kalk\u015dtono facile pulvorigebla\u00a0(CaCO3)<\/i>; stangeto el tiu a\u016d simila substanco por skribi (ekzemple sur nigra tabulo en lernejo,…) a\u016d desegni {8}
\nkrevi :\u00a0<\/b>subite rompi\u011di, fendi\u011di {7}
\nkrii : *\u00a0<\/b>tre forte, tre la\u016dte, tre akre diri a\u016d voki {*3}
\nkribri :\u00a0<\/b>apartigi pli dikajn kaj malpli dikajn erojn per aparato kun truoj a\u016d fendoj (kribrilo) {X}
\nkrimo : *\u00a0<\/b>(tre) puninda ago [\u015dtelo, murdo,…]; krimi: fari krimon {*6}
\nkripla :\u00a0<\/b>kun parto de la korpo (kruro, brako,…) ne bone funkcianta a\u016d mankanta {8}
\nkristalo :\u00a0<\/b>\u0125emia substanco en formo de regulaj multfacaj eroj; tre pura, plene travidebla vitro (foje kun iom da plumbo), pli brila ol normala vitro {9}
\nkriterio :\u00a0<\/b>principo a\u016d fakto, la\u016d kiu oni decidas aferon {X}
\nkritiki :\u00a0<\/b>diri, ke iu faras ion malbone; ekzameni la bonajn kaj malbonajn ecojn de libro, teatra\u0135o,… (kaj skribi pri tio) {8}
\nkrizo :\u00a0<\/b>grava dan\u011dera periodo; subita \u015dan\u011di\u011do de (politikaj, sociaj,…) cirkonstancoj; grava \u015dan\u011do en evoluo de malsano {8}
\nkro\u0109i :\u00a0<\/b>alligi per hoko(j) (a\u016d per hoko tra ringo); ekkapti {7}
\nkrokodilo :\u00a0<\/b>granda rivera rampulo\u00a0(Crocodilus)<\/i>; (krokodili: (\u015derce:) paroli nacilingve inter Eo-parolantoj (kor\/kod\/?)) {9}
\nkrom : *\u00a0<\/b>[aparta mencio] ne nur … sed anka\u016d aliaj (krom pano, ni man\u011das (anka\u016d) rizon); \u0109iuj aliaj, sed ne … (krom rizo, \u0109iuj grenoj kreskas sur seka tero); krome: aldone, plie; kromnomo: alia nomo ol la oficiala a\u016d kutima nomo {*1}
\nkrono :\u00a0<\/b>ornama kapvesto de reganto; ringo-forma plekta\u0135o el floroj, folioj,…; (arta) supro de dento; kroni (iun): meti kronon sur kapon; fari iun re\u011do {8}
\nkruco : *\u00a0<\/b>signo, figuro a\u016d objekto en formo de “+” a\u016d “x”; la loko, kie du linioj, vojoj, fadenoj,… faras tian figuron; kruci: meti du objektojn tiel, ke ili formas krucon; bredi idon de diversrasaj bestoj a\u016d plantoj; krucumi: ekzekuti kondamniton, pendigante lin sur kruco {*5}
\nkru\u0109o :\u00a0<\/b>ujo por likvoj, kun lar\u011da “ventro”, tenilo kaj ver\u015dilo {8}
\nkruda :\u00a0<\/b>neprilaborita, nepreparita; maldelikata; malpreciza {7}
\nkruela :\u00a0<\/b>turmentema, \u015datanta suferigi {8}
\nkruro : *\u00a0<\/b>tiu parto de la korpo, per kiu homo a\u016d besto iras; malsupra membro (inter genuo kaj piedo a\u016d inter kokso kaj piedo); simila parto, sur kiu staras objekto {*5}
\nkrusto :\u00a0<\/b>malmola supra a\u016d ekstera tavolo (baka\u0135o, kuira\u0135o: pro varmo; vundo: pro seki\u011do de sango); krustuloj: akvobestoj kun ekstera skeleto\u00a0(Crustaceae)<\/i>\u00a0[kankro, krabo,…] {8}
\nkruta :\u00a0<\/b>tre dekliva (pli vertikala ol horizontala) {8}
\nkubo :\u00a0<\/b>objekto kun ses egalaj, kvadrataj flankoj; (kuba metro = amplekso a\u016d enhavo egala al tiu de kubo de 1m je 1m je 1m; unu kuba centimetro estas unu mililitro) {9}
\nkubuto :\u00a0<\/b>la artiko por fleksi la brakon; \u011dia ekstera flanko {8}
\nkudri :\u00a0<\/b>kunligi per fadeno; fari vestojn per kudrado {7}
\nkuglo :\u00a0<\/b>ronda peco da malmola metalo, kiun elpafas pafilo {8}
\nkuiri : *\u00a0<\/b>fari man\u011don (en bolanta akvo) {*4}
\nkuko : *\u00a0<\/b>baka\u0135o el faruno, lakto, (ovoj, sukero,…) {*5}
\nkukolo :\u00a0<\/b>birdo, kiu metas siajn ovojn en nestojn de aliaj birdoj (kukolo kukuas: “ku-ku”)\u00a0(Cuculus)<\/i>\u00a0{8}
\nkukumo :\u00a0<\/b>pli-malpli cilindroforma, akvoplena (ne matura) frukto de grimpplanto\u00a0(Cucumis sativus)<\/i>, man\u011data kiel legomo; (kukumeto: malgranda, ofte en vinagro) {9}
\nkukurbo :\u00a0<\/b>iu el diversformaj, ofte grandaj, fruktoj de grimpplanto\u00a0(Cucurbita, Lagenaria,…)<\/i>, uzataj kiel legomo kiam nematuraj, kiel kru\u0109o, vazo a\u016d ornama\u0135o, kiam maturaj {9}
\nkulo :\u00a0<\/b>malgranda insekto, kiu su\u0109as sangon kaj kies piko ka\u016dzas jukadon\u00a0(Culex)<\/i>\u00a0{X}
\nkulero : *\u00a0<\/b>man\u011dilo a\u016d \u0109erpilo (iom) kuvo-forma {*5}
\nkulpa : *\u00a0<\/b>kiu (konscie) faris ion malbonan {*5}
\nkulto :\u00a0<\/b>ekstera formo (ceremonioj) de religio; kvaza\u016dreligia adorado; kulti (ion\/iun): adori per kulto {9}
\nkultivi :\u00a0<\/b>(zorge) kreskigi (plantojn) {X}
\nkulturi : *\u00a0<\/b>prilabori (teron) por bone kreskigi utilajn plantojn {*6}
\nkulturo : *\u00a0<\/b>\u0109io, kio ne estas naturo; kiel homoj rilatas al sia \u0109irka\u016da\u0135o kaj \u015dan\u011das \u011din: prilaborado de tero, kreskigo de plantoj, bredado de bestoj; organizado de kaj vivado en socio, kun normoj kaj kutimoj kaj la lingvoj uzataj; konstruado, metioj kaj industrio kaj la iloj uzataj; plibeligo de la \u0109irka\u016da\u0135o per bel-arto, teatra\u0135oj, literaturo, konstru-arto… {*6}
\nkun : *\u00a0<\/b>[akompano, helpo] (li promenis kun sia amiko; mi faris tion kun li); ne sen (teo kun sukero); (kune: ne aparte; ne dise); kunigi: igi kunaj; kuniri: iri kune {*1}
\nkuniklo :\u00a0<\/b>mambesto simila al leporo, sed malpli granda kaj kun malpli longaj oreloj\u00a0(Lepus, Oryctolagus cuniculus)<\/i>\u00a0{9}
\nkunsido :\u00a0<\/b>kiam grupo da homoj (estraro, komisiono,…) sidas kune por diskuti ion, decidi pri io,… (kun\/sid\/o) {X}
\nkunveno :\u00a0<\/b>kiam homoj estas kune por priparoli ion, rigardi ion, a\u016dskulti ion,… (kun\/ven\/o) {X}
\nkupolo :\u00a0<\/b>pli-malpli duonsfera tegmento {X}
\nkupono :\u00a0<\/b>detran\u0109ita parto (de akcio, obligacio, reklam-anonco, bileto,…), kiu kiel tia donas rajton pri io {9}
\nkupro :\u00a0<\/b>ru\u011deflava metalo\u00a0(Cu)<\/i>; flava kupro: latuno {8}
\nkuri : *\u00a0<\/b>tre rapide iri; seninterrompe flui {*3}
\nkuraci : *\u00a0<\/b>(provi) sanigi {*5}
\nkura\u011da : *\u00a0<\/b>ne timanta; sentanta sin tre forta por fari ion {*3}
\nkurbo :\u00a0<\/b>linio sen rekta parto; nerekta parto (“I” estas rekta, “C” kaj “S” estas kurbaj); kurba parto de vojo {7}
\nkurento :\u00a0<\/b>fluo de elektro {9}
\nkurioza :\u00a0<\/b>scivolemiga pro nekutimeco a\u016d malofteco {7}
\nkurso :\u00a0<\/b>vico da lecionoj; difinita vojo sekvenda {7}
\nkursiva :\u00a0<\/b>oblikva, foje iom pli simila al manskribo (pri literoj) {X}
\nkurteno :\u00a0<\/b>tuko anta\u016d fenestro a\u016d scenejo (\u015dovebla, levebla) {8}
\nkurzo :\u00a0<\/b>prezo ne firma, sed dependa de a\u0109etemo kaj vendemo {X}
\nkuseno :\u00a0<\/b>sako el \u015dtofo a\u016d ledo, plenigita per mola\u0135oj, sur kiu oni apogas sian kapon a\u016d korpon, en a\u016d ekster lito {9}
\nku\u015di : *\u00a0<\/b>esti en horizontala pozicio (ne stari, ne sidi, ne pendi, ne iri); trovi\u011di senmove {*4}
\nkutimo : *\u00a0<\/b>tio, kion oni faris, faras kaj faros same (sen devo por fari same); kutima: la\u016d kutimo; en plej multaj okazoj {*4}
\nkuvo : *\u00a0<\/b>ujo sufi\u0109e profunda kaj vasta {*6}
\nkuzo : *\u00a0<\/b>filo de frat(in)o de patr(in)o {*5}
\nkvadrato :\u00a0<\/b>kvarangulo kun same longaj flankoj kaj ortaj anguloj (“rektaj”, de 90 gradoj); (kvadrata metro = surfaco egala al la surfaco de kvadrato de 1m je 1m) {7}
\nkvalito :\u00a0<\/b>eco; kiomo de (mal)boneco; tio, kio estas speciale bona en io; tio, kio estas speciala en io {7}
\nkvankam : *\u00a0<\/b>[tiel estas, sed tamen…] (kvankam forte pluvis, ni (tamen) iris eksteren (= malgra\u016d la forta pluvo,…)) {*1}
\nkvanto :\u00a0<\/b>tiom, kiom estas (tiom da ekzempleroj, tiom da gramoj da…, tiom da litroj da…, tiom da metroj da…) {7}
\nkvar : *\u00a0<\/b>4; kvardek: 40; dek kvar: 14; kvaronhoro: 15 minutoj {*1}
\nkvartalo :\u00a0<\/b>parto de urbo (lo\u011dkvartalo, komerca kvartalo,…) {8}
\nkvaza\u016d : *\u00a0<\/b>ne vere tio\/tiu, sed tute simila al tio\/tiu; ne vere tia, sed tute simila; ne vere tiel, sed tute simile {*1}
\nkvereli :\u00a0<\/b>brue disputi {X}
\nkverko :\u00a0<\/b>arbo (kun glataj ovoformaj fruktetoj (glanoj) kun “\u0109apeto”)\u00a0(Quercus)<\/i>\u00a0{8}
\nkvieta : *\u00a0<\/b>tute trankvila, paceca; kiu ne rapide ekkoleras {*6}
\nkvin : *\u00a0<\/b>5; kvindek: 50; dek kvin: 15 {*1}
\nkvitanci :\u00a0<\/b>skribe atesti pri ricevo de mono a\u016d a\u0135o(j) {X}
\nla : *\u00a0<\/b>[konata, evidenta, jam menciita] {*1}
\nlabori : *\u00a0<\/b>faradi (por produkti ion, atingi ion, plenumi taskon,…); perlabori: akiri (monon) per sia laboro {*2}
\nlaboratorio :\u00a0<\/b>laborejo por (sciencaj, \u0125emiaj,…) esploroj, eksperimentoj,… {9}
\nlaca : *\u00a0<\/b>sen forto post laboro; ripozema; dormema {*4}
\nlacerto :\u00a0<\/b>\u011denerale ne tre granda rampulo (skvamulo) kun longa vosto, rapide kuranta\u00a0(Sauria: Lacerta,…)<\/i>\u00a0{9}
\nla\u0109o :\u00a0<\/b>\u015dnuro por fermi \u015duon,…; la\u0109i: fermi per la\u0109o(j) {9}
\nlado :\u00a0<\/b>maldika metalplato, uzata interalie por fari skatolojn por konservi nutra\u0135ojn; (ladlakto: lakto en ladskatolo) {9}
\nlago : *\u00a0<\/b>sufi\u0109e granda akvo(-loko), \u0109irka\u016d kiu \u0109iuflanke estas tero {*5}
\nlaiko :\u00a0<\/b>homo, kiu ne estas pastro a\u016d mona\u0125o; homo, kiu ne estas specialisto pri la koncerna fako {X}
\nlako :\u00a0<\/b>fortika, brila farbo; laki: farbi per lako {9}
\nlakso :\u00a0<\/b>tre mola a\u016d fluida feka\u0135o {X}
\nlakto : *\u00a0<\/b>likvo el mamo de homo a\u016d besto (ekzemple: bovino, \u015dafo), kiun trinkas tre juna ido; simila suko el planto {*4}
\nlaktuko :\u00a0<\/b>legomo kun multaj folioj formantaj pli a\u016d malpli densan globon, nekuirite man\u011data (en salato)\u00a0(Lactuca)<\/i>\u00a0{X}
\nlama :\u00a0<\/b>ne povanta iri bone; kun malbone a\u016d tute ne funkciantaj muskoloj; lami: iri malbone, malfacile {7}
\nlamo :\u00a0<\/b>Sudamerika rema\u0109anta mamulo, \u015dar\u011dbesto\u00a0(Lama)<\/i>\u00a0{X}
\nlameno :\u00a0<\/b>mallar\u011da, tre maldika (metala, plasta,…) plato {8}
\nlampo : *\u00a0<\/b>ilo por lumi (per kandelo, gaso, oleo, elektro,…) {*6}
\nlano :\u00a0<\/b>la molaj haroj de \u015dafo, uzataj por fari vestojn {7}
\nlando : *\u00a0<\/b>parto de Tero, aparta pro geografio a\u016d historio (ne \u0109iam =\u015dtato a\u016d =regno); (eksterlando: aliaj landoj ol la propra) (“\u015dtato” kaj “regno” estas politikaj terminoj) {*2}
\nlango : *\u00a0<\/b>movebla korpoparto en la bu\u015do {*5}
\nlanterno :\u00a0<\/b>skatolo kun fenestretoj, por \u015dirmi kandelon a\u016d alian lumilon kontra\u016d vento, pluvo,… {9}
\nlanugo :\u00a0<\/b>tre delikataj, molaj, malpezaj plumoj sub la eksteraj plumoj de birdo; molaj haroj sur homa vango,… {X}
\nlapo :\u00a0<\/b>alkro\u0109i\u011dema “frukto” de fortika herbo\u00a0(Arctium)<\/i>; fermilo konsistanta el du rubandoj (kudritaj sur vestopartoj), el kiuj unu estas plene kovrita de hoketoj, kiel tiu “frukto” {9}
\nlardo :\u00a0<\/b>porka graso (kun tavoloj da karno a\u016d ne) {9}
\nlar\u011da : *\u00a0<\/b>(kun granda) mezuro alie ol la\u016d longo a\u016d alto; kun sufi\u0109e da spaco {*4}
\nlarmo :\u00a0<\/b>guto de akvo, kiu fluas el la okuloj, kiam iu ploras {7}
\nlarvo :\u00a0<\/b>formo de insekto, tiel, kiel \u011di eliras el ovo (rampanta, ne fluganta a\u016d kuranta); simila stadio de alia besto {9}
\nlasi : *\u00a0<\/b>ne \u015dan\u011di; ne forpreni; restigi; ne \u011deni; ne malhelpi; ne malpermesi; forlasi: foriri kaj restigi {*3}
\nlasta : *\u00a0<\/b>neniu a\u016d nenio estas post tiu; mal-unua {*2}
\nlatitudo :\u00a0<\/b>kiom da gradoj norde a\u016d sude (ekz. 52\u00b0N, 3\u00b0S) {9}
\nlatuno :\u00a0<\/b>kombina\u0135o de kupro kaj zinko, “flava kupro” {9}
\nla\u016d : *\u00a0<\/b>sekvante; konforme al (iri la\u016d vojo; fari ion la\u016d la reguloj); la\u016d li,…: li diris, ke…; li pensas, ke… {*1}
\nla\u016dbo :\u00a0<\/b>volbo farita el foliaro (de arboj) en \u011dardeno {9}
\nla\u016ddi :\u00a0<\/b>diri: “tiu estas la plej bona”, “tio estas belega” {7}
\nla\u016dso :\u00a0<\/b>iu el parazitaj insektetoj [pediko, litocimo, afido,…] {X}
\nla\u016dta :\u00a0<\/b>forte sonanta; a\u016ddebla malproksime {7}
\nlavi : *\u00a0<\/b>purigi per akvo (kaj sapo) {*4}
\nleciono : *\u00a0<\/b>parto de instruado; pli-malpli horo da instruado {*6}
\nledo :\u00a0<\/b>prilaborita (senharigita) ha\u016dto de besto {7}
\nlegi : *\u00a0<\/b>vidi kaj kompreni vortojn; vo\u0109legi: legi a\u016ddeble {*2}
\nlegitimi :\u00a0<\/b>pruvi ies rajton a\u016d pretendon; atesti, ke io estas la\u016d la le\u011doj; atesti, ke iu\/io estas tiu\/tio (legitimilo: dokumento, ofte kun foto, por atesti tion) {X}
\nlegomo : *\u00a0<\/b>planto man\u011data de homoj (ne frukto, ne spic-herbo); legoma\u0135o: man\u011da\u0135o (plado) el legomoj (kun sa\u016dco) {*6}
\nle\u011do : *\u00a0<\/b>aro da reguloj, validaj por \u0109iuj homoj en iu lando {*5}
\nleki :\u00a0<\/b>forpreni (likvon) de io per la lango {8}
\nlekcio :\u00a0<\/b>instrua prelego en alta lernejo; lekcii: instrue prelegi {9}
\nlenso :\u00a0<\/b>vitro kun kurba(j) surfaco(j), por devii lumradiojn {X}
\nleono :\u00a0<\/b>granda Afrika\/Azia mambesto parenca al kato, egale flavebruna, viro kun kolharoj\u00a0(Felis, Panthera leo)<\/i>\u00a0{7}
\nleopardo :\u00a0<\/b>Afrika\/Azia makulita katego\u00a0(Panthera pardus)<\/i>\u00a0{X}
\nleporo :\u00a0<\/b>ne tre granda mambesto kun longaj oreloj\u00a0(Lepus)<\/i>\u00a0{7}
\nlepro :\u00a0<\/b>infekta malsano (difektas ha\u016dton kaj nervojn) {X}
\nlerni : *\u00a0<\/b>enmeti ion novan en sian kapon; legi kaj ekzerci por ekscii ion novan; apliki spertojn en sia posta vivo {*2}
\nlerta : *\u00a0<\/b>kiu povas facile kaj rapide fari ion {*5}
\nlesivo :\u00a0<\/b>akvo kun sapo a\u016d alia lavilo {9}
\nletero : *\u00a0<\/b>frazoj sur papero por sendi al iu (en koverto) {*3}
\nle\u016dtenanto :\u00a0<\/b>armea oficiro malsupera al kapitano; plotonestro {9}
\nlevi : *\u00a0<\/b>suprenigi; preni de tero kaj teni super tero {*2}
\nli : *\u00a0<\/b>tiu viro; tiu knabo {*1}
\nliano :\u00a0<\/b>iu el plantoj kun ligneca volvi\u011danta\/grimpanta tigo {X}
\nlibelo :\u00a0<\/b>longa insekto kun kvar longaj flugiloj\u00a0(Odonata)<\/i>\u00a0{X}
\nlibera : *\u00a0<\/b>neligita; memdecida; kiu povas foriri, se li, \u015di a\u016d \u011di volas foriri; kiu povas fari, kion li a\u016d \u015di volas {*2}
\nlibro : *\u00a0<\/b>frazoj sur papero: multaj pa\u011doj kune (binditaj) {*3}
\nliceo :\u00a0<\/b>diverslande diversspeca mezlernejo {9}
\nlicenco :\u00a0<\/b>permeso de la \u015dtato (a\u016d rajtanto) por fari ion, vendi ion,…, kion la\u016dle\u011de nur la \u015dtato (a\u016d tiu rajtanto) rajtas; escepta permeso; escepta malobeo al gramatika regulo {9}
\nlifto :\u00a0<\/b>aparato por levi homojn a\u016d a\u0135ojn (al alia eta\u011do) {8}
\nligi : *\u00a0<\/b>igi kunaj; maldisigi; fiksi per \u015dnuro {*4}
\nligo : *\u00a0<\/b>kuneco; kuna\u0135o; tio, kio kunigas {*4}
\nligno : *\u00a0<\/b>tio, el kio konsistas arbo-trunkoj; tia materialo {*4}
\nliki :\u00a0<\/b>(pri ujo:) tralasi likvon (gute) a\u016d gason (iom post iom); liko: tru(et)o a\u016d alie difektita loko, tra kiu eliras likvo a\u016d gaso; traliki\u011di: (figure, pri sekreto:) koni\u011di ne oficiale {X}
\nlikva :\u00a0<\/b>povanta flui kiel akvo; ne gasa, ne solida (akvo inter 0\u00b0C kaj 100\u00b0C estas likva); likvo: likva substanco {9}
\nlikvoro :\u00a0<\/b>forta (30-40%) alkohola\u0135o kun aromo (kaj sukero) {X}
\nlilio :\u00a0<\/b>bulbo-herbo kun grandaj, trinombraj floroj kun okulfrapaj stamenoj\u00a0(Lilium)<\/i>; akvolilio:\u00a0(Nymphaea), (Nuphar)<\/i>\u00a0{9}
\nlimo : *\u00a0<\/b>kie unu afero fini\u011das kaj alia komenci\u011das; kie unu lando fini\u011das kaj alia lando komenci\u011das; limi: esti la limo inter du aferoj; trovi\u011di tuj apud la limo; limigi: fiksi limon; haltigi plivasti\u011don {*5}
\nlimako :\u00a0<\/b>iu el surteraj (a\u016d, malprecize, maraj) moluskoj, malrapide rampantaj\u00a0(Gastropoda: Limax,…)<\/i>\u00a0{9}
\nlino :\u00a0<\/b>alta moderklimata herbo kun unu vertikala tigo, multaj malgrandaj folioj kaj kvinnombraj floroj\u00a0(Linum)<\/i>, kultivata por oleo (el \u011diaj semoj) a\u016d por fibroj (el \u011diaj tigoj), el kiuj oni teksas lina\u0135ojn (tukoj, vestoj,…) {9}
\nlingvo : *\u00a0<\/b>\u0109io, kion homoj diras (malsama en malsamaj lokoj); skriba\u0135oj kaj paroloj, per kiuj homoj komprenas unu la alian; nacilingva: ne en Esperanto {*3}
\nlinio : *\u00a0<\/b>seninterrompa ligo inter du punktoj (en “B” estas unu rekta linio kaj du kurbaj linioj; “O” estas unu kurba linio); _____________; unu vortovico en libro; regula servo de a\u016dtobuso, tramo, trajno a\u016d \u015dipo inter du lokoj {*4}
\nlinko :\u00a0<\/b>rabobesto, kato kun orelpintaj hartufoj\u00a0(Lynx)<\/i>\u00a0{X}
\nlipo : *\u00a0<\/b>ekstera parto de bu\u015do; simila parto de floro,… {*6}
\nlipharoj :\u00a0<\/b>haroj inter bu\u015do kaj nazo (lip\/har\/o\/j) {X}
\nlisto :\u00a0<\/b>nomoj de personoj a\u016d a\u0135oj, skribitaj unu sub la alia la\u016d iu ordo; listigi: meti en liston; prezenti kiel liston {8}
\nlito : *\u00a0<\/b>meblo por ku\u015di (kaj dormi) {*3}
\nlitero : *\u00a0<\/b>[a b c \u0109 d … u \u016d v z] {*6}
\nliteraturo :\u00a0<\/b>bel-artaj skriba\u0135oj; skriba\u0135oj pri unu temo {8}
\nliterumi :\u00a0<\/b>nomi unu post la alia la literojn de vorto (liter\/um\/i) (literumo: kiel oni skribas vorton; ortografio) {X}
\nlitro :\u00a0<\/b>1000 mililitroj [mezuro por enhavo] (unu litro da akvo pezas unu kilogramon) {7}
\nliveri :\u00a0<\/b>havigi a\u0109etitan objekton al la a\u0109etinto; alporti mendita\u0135on, po\u015dta\u0135on,… {9}
\nlo! :\u00a0<\/b>[voko: a\u016ddu!, vidu!] (ha lo!: voko tra telefono) {X}
\nlobo :\u00a0<\/b>(duon)ronda elstara parto (de orelo, nazo, folio,…) {X}
\nlogi :\u00a0<\/b>altiri al si, venigi al si, proponante ion pla\u0109an a\u016d deziratan (a\u016d estante mem pla\u0109a a\u016d dezirata) {7}
\nlogiko :\u00a0<\/b>(scienco pri) la le\u011doj de la pensado; konsekvenca rezonado a\u016d argumentado {9}
\nlo\u011di : *\u00a0<\/b>da\u016dre restadi (en domo, urbo, lando) {*2}
\nlojala :\u00a0<\/b>fidela al sia estro, reganto, amiko,… {9}
\nloko : *\u00a0<\/b>tie, kie io\/iu estas; spaco por io; urbo a\u016d vila\u011do; loki (ion ie): meti en lokon; loka: en\/pri\/… (unu) certa loko {*2}
\nlokomotivo :\u00a0<\/b>ma\u015dino sur radoj por tiri vagonojn (de fervojo) {9}
\nlonga : *\u00a0<\/b>(kun granda) mezuro en unu direkto (de anta\u016do \u011dis malanta\u016do, de komenco \u011dis fino) (anka\u016d pri tempo) {*2}
\nlongitudo :\u00a0<\/b>kiom da gradoj oriente a\u016d okcidente (ekz. 5\u00b0E) {9}
\nloto :\u00a0<\/b>objekto, kiun oni \u0135etas por decidi ion la\u016d \u011dia pozicio; objekto, kiun oni elektas a\u016d a\u0109etas por ricevi ion (a\u016d ne) la\u016d indiko (numero) sur \u011di; tio, kion oni akiras tiel {9}
\nlotumi :\u00a0<\/b>decidi ion, disdoni ion per lotoj (lot\/um\/i) {X}
\nlotuso :\u00a0<\/b>herbo kun tripartaj folioj, kies fruktoj estas relative longaj gu\u015doj\u00a0(Lotus)<\/i>; iu akvo-lilio\u00a0(Nymphea lotus)<\/i>\u00a0bildigita en antikva arto Egipta kaj Barata (Hinda); forgesiga frukto en malnovaj rakontoj Helenaj (Grekaj) {9}
\nlui :\u00a0<\/b>ricevi ion por sia uzo, dum certa tempo, kontra\u016d pago {7}
\nlubriki :\u00a0<\/b>meti glitigan substancon inter ma\u015dinpartojn,… {9}
\nludi : *\u00a0<\/b>fari ion ne pro utilo, sed nur por plezuro a\u016d lerti\u011do; sonigi muzikilon; prezenti rolon (en teatra\u0135o) {*4}
\nluko :\u00a0<\/b>horizontala fenestro (por lumo) a\u016d pordo (por eniri kelon, \u015dipon,…); pordeto en pordo {9}
\nlukso :\u00a0<\/b>havado a\u016d uzado de multekostaj, ne necesaj, sed plezurigaj aferoj {7}
\nlukti :\u00a0<\/b>batali sen armiloj (anka\u016d kiel sporto); pene provi venki malfacila\u0135ojn {9}
\nluli :\u00a0<\/b>movi infaneton tien kaj reen por dormigi \u011din {9}
\nlumi : *\u00a0<\/b>esti tre hela, brila; (suno lumas, kaj lumigas Teron; luno lumas, kaj lumigas Teron; lampo lumas kaj lumigas) {*3}
\nluno : *\u00a0<\/b>natura satelito de planedo; Luno: la natura satelito de Tero (\u011di lumigas (ne \u0109iam) la teron dum la nokto) {*5}
\nlundo : *\u00a0<\/b>tago de la semajno inter diman\u0109o kaj mardo {*5}
\nlupo :\u00a0<\/b>rabobesto tre simila al granda hundo (kaj \u011dia anta\u016dulo)\u00a0(Canis lupus)<\/i>\u00a0(\u0109asas anka\u016d grandajn bestojn (grupe)) {8}
\nluti :\u00a0<\/b>fiksi metalon al metalo per fandmetalo kaj varmego {X}
\nlutro :\u00a0<\/b>molfela fi\u015doman\u011da mamulo \u0109e\/en akvo\u00a0(Lutra)<\/i>\u00a0{X}
\nma\u0109i :\u00a0<\/b>dispremi en la bu\u015do per la dentoj {8}
\nmagazeno :\u00a0<\/b>provizejo; ejo, kie oni tenas provizon de komerca\u0135oj; granda vendejo kun multaj diversaj komerca\u0135oj {7}
\nmagio :\u00a0<\/b>agoj kaj ceremonioj, kiuj celas influi la superhoman mondon; (kvaza\u016da) sor\u0109ado {X}
\nmagistro :\u00a0<\/b>kiu finis universitatan studon, sed ne doktori\u011dis {X}
\nmagneto :\u00a0<\/b>metala\u0135o, kiu altiras aliajn metala\u0135ojn {X}
\nmaizo :\u00a0<\/b>alta herbo kun cilindro-forma frukto, sur kiu sidas multaj semoj\u00a0(Zea mays)<\/i>; ties semoj, uzataj kiel greno {9}
\nmajo : *\u00a0<\/b>monato de la jaro inter aprilo kaj junio (05) {*5}
\nmajesta :\u00a0<\/b>kun aspekto a\u016d konduto impona, admiriga, kvaza\u016d de re\u011do {9}
\nmajstro :\u00a0<\/b>alte \u015datata instruisto; bonega fakulo; majstri: bonege regi iun arton {7}
\nmaksimumo :\u00a0<\/b>pli granda ne eblas; pli multe ne eblas; plej granda a\u016d alta dum iu periodo {9}
\nmakulo :\u00a0<\/b>alikolora punkto a\u016d loko (pro difekto a\u016d malpuro, a\u016d por ornamo); difekta punkto; malbona parto; makuli: fari makulo(j)n sur io; malpurigi {7}
\nmakzelo :\u00a0<\/b>(supra kaj malsupra) ostoj de la bu\u015do {X}
\nmal- : *\u00a0<\/b>[tute ne; inverse; kontra\u016de] (mallonga, malamiko, mallumo, malakcepti, malla\u016ddi, malsupre, malpli,…) {*0}
\nmalario :\u00a0<\/b>parazita malsano (febro \u0109iun trian\/kvaran tagon) {X}
\nmaleolo :\u00a0<\/b>la artiko inter piedo kaj kruro {9}
\nmalgra\u016d :\u00a0<\/b>e\u0109 se tio a\u016d tiu malhelpus (malgra\u016d la forta pluvo, ni (tamen) iris eksteren (= kvankam forte pluvis,…)) {7}
\nmalica :\u00a0<\/b>malbonintenca; nehonesta; konscie malbonfarema {9}
\nmalvo :\u00a0<\/b>iu el diversaspektaj florplantoj kun kvinnombraj floroj (ofte kun koloro inter roza kaj viola)\u00a0(Malva)<\/i>\u00a0{9}
\nmalvarmumo :\u00a0<\/b>malsaneto (kun tusado kaj (naz)kataro) “pro malvarmo” (mal\/varm\/um\/o); malvarmumi: ekmalsani je malvarmumo {8}
\nmamo :\u00a0<\/b>parto de la korpo de homo a\u016d besto (mambesto), en kiu estas glandoj produktantaj lakton por nutri idon {8}
\nmamulo :\u00a0<\/b>kvarpieda besto, ofte kun hara ha\u016dto, kies inoj nutras siajn, vive naskitajn, junajn idojn per lakto el siaj mamoj (=mambesto) (mam\/ul\/o) [leono, bovo, hundo,…] {X}
\nmano : *\u00a0<\/b>korpoparto (je fino de la brako, kun fingroj), per kiu oni povas ion preni; manilo: malfermilo sur pordo {*2}
\nmandato :\u00a0<\/b>rajtigo reprezenti personon a\u016d organiza\u0135on; dokumento pri tia rajtigo; ordono pri (el)pago de mono (po\u015dtmandato) {8}
\nmango :\u00a0<\/b>flava a\u016d oran\u011dkolora, ovoforma frukto kun fibreca kerno, al kiu alglui\u011das la karno, de arbo<\/i>\u00a0(Mangifer)<\/i>\u00a0{X}
\nmangrovo :\u00a0<\/b>tropika marborda arbaro (kreskanta en akvo) {X}
\nman\u011di : *\u00a0<\/b>enbu\u015digi (enstomakigi) por vivi {*3}
\nmaniero : *\u00a0<\/b>tiel, kiel iu faras ion; tiel, kiel okazas io {*5}
\nmaniko :\u00a0<\/b>parto de vesto, kiu kovras la brakon {7}
\nmanioko :\u00a0<\/b>varmlanda planto kun amelri\u0109aj radikoj\u00a0(Manihot)<\/i>\u00a0{X}
\nmanipuli :\u00a0<\/b>funkciigi per mano; (lerte) utiligi la\u016d sia volo; ne honeste, ne lojale trakti personon a\u016d interpreti dira\u0135on {9}
\nmanki : *\u00a0<\/b>ne esti (kie tio\/tiu devus esti); (mankas io al \u011di: \u011di ne estas kompleta; \u011di ne bone funkcias); (\u011di mankas al mi: mi ne havas \u011din, kaj tion mi beda\u016dras (\u0109ar mi bezonas \u011din, a\u016d \u0109ar mi \u015datas \u011din)) {*3}
\nmanovri :\u00a0<\/b>per pluraj \u015dan\u011doj de direkto meti a\u016dton, \u015dipon, armeon,… en la necesan pozicion {9}
\nmanradiko :\u00a0<\/b>man-artiko, la (plurobla) artiko inter mano kaj brako (man\/radik\/o) {X}
\nmanto :\u00a0<\/b>raboinsekto (atendas kapta\u0135on “pre\u011dante”)\u00a0(Mantis)<\/i>\u00a0{X}
\nmantelo :\u00a0<\/b>longa vesto kun a\u016d sen manikoj, kovranta la aliajn vestojn (banmantelo: kovras la nudan korpon (post bano)) {7}
\nmapo :\u00a0<\/b>folio kun desegno de la mondo a\u016d de (parto de) lando (kun vojoj, urboj,…); maparo: mapo-kolekto (en libro) {8}
\nmaro : *\u00a0<\/b>tre granda (sala) akvo {*3}
\nmar\u0109o :\u00a0<\/b>tero tre malseka; lago plena de koto kaj plantoj {8}
\nmardo : *\u00a0<\/b>tago de la semajno inter lundo kaj merkredo {*5}
\nmarko : *\u00a0<\/b>rekonilo; komerca nomo; papereto a\u016d stampo kun ia valoro; nomo de mono en iuj landoj; po\u015dtmarko: surmeta\u0135o por pagi sendadon de letero; marki: meti markon (signon) {*4}
\nmarmelado :\u00a0<\/b>densa (kuirita) ka\u0109o el fruktoj kaj sukero {9}
\nmar\u015di : *\u00a0<\/b>(piede) iri, regule kaj ne tro malrapide {*5}
\nmarto : *\u00a0<\/b>monato de la jaro inter februaro kaj aprilo (03) {*5}
\nmartelo :\u00a0<\/b>iu frapilo a\u016d batilo: peza ferpeco kun ligna tenilo; marteli: frapi per martelo {7}
\nmaso :\u00a0<\/b>nedifinita materia tuta\u0135o da io; (science:) la kiomo de materio, mezurata la\u016d (kilo)gramoj (la sama maso sur Tero estas pli peza ol sur Luno) {9}
\nmasko :\u00a0<\/b>artefarita viza\u011do (por festo, protekto,…) {X}
\nmasoni :\u00a0<\/b>konstrui el \u015dtonoj a\u016d brikoj, kunigante per mortero {7}
\nmasto :\u00a0<\/b>fosto sur \u015dipo a\u016d boato, al kiu estas fiksita(j) la velo(j); fosto a\u016d stango, al kiu flago estas fiksita {8}
\nmastro : *\u00a0<\/b>estro de labor(ej)o, domo, bieno, trinkejo,…; mastri: estri (kiel mastro) {*5}
\nmastrumi :\u00a0<\/b>fari \u0109ion, por ke \u0109io okazu bone en domo a\u016d entrepreno (mastr\/um\/i); mastrumo: ekonomia unuo {8}
\nma\u015do :\u00a0<\/b>\u0109iu el la (spacoj inter) nodoj de reto a\u016d trika\u0135o; speciala nodo kun elstara rondo la\u016dvole pli- kaj malpligrandigebla (por kapti bestojn,…) {X}
\nma\u015dino : *\u00a0<\/b>aparato por produkti ion a\u016d fari iun laboron, (\u011denerale) funkciigata per elektro, petrolo, vaporo,… {*6}
\nmato :\u00a0<\/b>(kutime ne delikata) kovra\u0135o por planko; (en \u015dakludo:) sen-elira, nesavebla pozicio de la Re\u011do {9}
\nmatematiko :\u00a0<\/b>scienco pri nombroj kaj figuroj, kaj ties propra\u0135oj {9}
\nmateno : *\u00a0<\/b>komenco de tago post nokto; lumi\u011do {*3}
\nmaterio :\u00a0<\/b>\u0109io, el kio konsistas konkretaj aferoj (ne la objektoj a\u016d viva\u0135oj mem) (ne energio; ne spirito) {9}
\nmaterialo :\u00a0<\/b>tio, el kio oni faras ion {7}
\nmatraco :\u00a0<\/b>granda plata kuseno, sur kiu oni dormas {7}
\nmatura : *\u00a0<\/b>finkreskinta, plene evoluinta {*6}
\nmeblo : *\u00a0<\/b>[tablo, se\u011do, lito, \u015dranko,…]; mebli: provizi per mebloj; meblaro: la mebloj de unu \u0109ambro a\u016d domo {*6}
\nmedio :\u00a0<\/b>la (materia) \u0109irka\u016da\u0135o, en kiu io\/iu trovi\u011das; la socia a\u016d natura \u0109irka\u016da\u0135o de iu {X}
\nmedicino :\u00a0<\/b>scienco pri sano kaj malsano {9}
\nmedikamento :\u00a0<\/b>substanco uzata por sanigi; kuraca substanco enmetata en la korpon (per la bu\u015do a\u016d alimaniere) {8}
\nmediti :\u00a0<\/b>profunde pensadi (ne por praktika celo) {8}
\nMediteraneo :\u00a0<\/b>(regiono de) la maro inter E\u016dropo kaj Afriko {9}
\nmeduzo :\u00a0<\/b>na\u011danta stadio (travidebla, gelateneca) de polipo {X}
\nmefito :\u00a0<\/b>mamulo (\u015dprucigas odora\u0109an likvon)\u00a0(Mephitis)<\/i>\u00a0{X}
\nme\u0125aniko :\u00a0<\/b>parto de la scienco fiziko, pri ekvilibro, movoj kaj fortoj; studo pri ma\u015dinoj, aparatoj kaj iloj {8}
\nme\u0125anismo :\u00a0<\/b>tiuj pecoj en ma\u015dino a\u016d aparato, kiuj kune atingas certan rezulton; la strukturo de kune aran\u011ditaj elementoj (de aparato, lingvo,…) kaj ilia maniero de funkciado {8}
\nmejlo :\u00a0<\/b>iulanda mezuro por distancoj (inter 1,4 kaj 10 km); angla mejlo: 1609 m; marmejlo: 1852 m {X}
\nmelki :\u00a0<\/b>elpreni lakton el mamo (de bovino, \u015dafino,…) {8}
\nmelodio :\u00a0<\/b>sinsekvaj tonoj en muziko; muzika “frazo” {X}
\nmelono :\u00a0<\/b>granda globforma frukto kun sukplena karno\u00a0(Cucumis melo,…)<\/i>; akvomelono\u00a0(Citrullus lanatus)<\/i>\u00a0{9}
\nmem : *\u00a0<\/b>[akcentas: tiu menciita, ne alia] (mi a\u016ddis tion de li mem: mi a\u016ddis tion de li, ne de iu alia; mi mem faris tion: mi ne petis, ke iu alia faru tion, sed mi faris; la vorton mem mi ne konas, sed mi komprenas, kion \u011di signifas); [sen helpo] (faru tion mem!; memlernanto); [per si] (mem\u0109esa movi\u011do) {*1}
\nmembro :\u00a0<\/b>ano, ali\u011dinto de klubo, asocio, societo,…; elstara parto de korpo [brako, kruro] {7}
\nmemori : *\u00a0<\/b>teni en kapo; ankora\u016d scii poste {*3}
\nmemstara :\u00a0<\/b>sen apogo, asisto, helpo de aliaj; memfara; sendependa (mem\/star\/a) {X}
\nmencii :\u00a0<\/b>mallonge priparoli; nur diri, ne plie priparoli {9}
\nmendi : *\u00a0<\/b>peti, ke oni vendu a\u016d faru ion post iom da tempo {*6}
\nmenso :\u00a0<\/b>la pensanta parto de la spirito (ne la sentemo); intelekto {9}
\nmensogi : *\u00a0<\/b>diri malveron {*6}
\nmento :\u00a0<\/b>forte aroma herbo\u00a0(Mentha)<\/i>; (-infuza\u0135o, -bombono) {X}
\nmentono :\u00a0<\/b>parto de la viza\u011do sub la bu\u015do {7}
\nmenuo :\u00a0<\/b>(listo kun) sinsekvo de pladoj dum ampleksa man\u011do; listo de elekteblaj man\u011da\u0135oj en restoracio {9}
\nmeriti : *\u00a0<\/b>(li meritas tion: pro liaj agoj, faroj, kvalitoj, estas bone, ke oni faras tiel al li, a\u016d ke li ricevas tion) {*6}
\nmerkato :\u00a0<\/b>(ekonomio:) propono\/postulo pri certa(j) varo(j) {X}
\nmerkredo : *\u00a0<\/b>tago de la semajno inter mardo kaj \u0135a\u016ddo {*5}
\nmesa\u011do :\u00a0<\/b>sciigo; informo sendata de unu persono al alia(j) {X}
\nmeti : *\u00a0<\/b>[starigi, ku\u015digi, pendigi]; surmeti: (ekz. vesta\u0135on) {*2}
\nmetalo : *\u00a0<\/b>[fero, kupro, ar\u011dento, oro,…] {*6}
\nmetalurgio :\u00a0<\/b>metal-industrio {9}
\nmetio :\u00a0<\/b>manlabora profesio (\u0109arpentado, bu\u0109ado, frizado,…) {7}
\nmetodo :\u00a0<\/b>pripensita aro da manieroj por atingi iun celon {8}
\nmetro :\u00a0<\/b>100 centimetroj [mezuro por longo, lar\u011do, alto] {7}
\nmevo :\u00a0<\/b>iu el la\u016dte kriantaj blanke-nigraj\/grizaj mar-birdoj (\u0109efe \u0109e la marbordo, iuj land-interne)\u00a0(Laridae)<\/i>\u00a0{X}
\nmezo : *\u00a0<\/b>en “abcde” c estas en la mezo; en “O”, la mezo estas malplena; (meza: en la mezo; ne ekstrema) {*4}
\nmezuri : *\u00a0<\/b>kompari nekonatan grandon kun konata grando; rigardi, kiom da centimetroj io estas longa, lar\u011da a\u016d alta; kiom da litroj estas; kiom da minutoj estas…; mezuro: grando la\u016d kiu oni mezuras; grando difinita per mezurado; (muziko:) unu el egalaj divida\u0135oj {*4}
\nmi : *\u00a0<\/b>[la parolanto] {*1}
\nmielo :\u00a0<\/b>dol\u0109a likvo kiu venas de tio, kion abeloj kolektas en floroj {9}
\nmieno : *\u00a0<\/b>viza\u011do montranta pensojn, emociojn; viza\u011desprimo {*6}
\nmigri :\u00a0<\/b>iri de unu lo\u011dloko al alia (malproksima) loko, por eklo\u011di tie; iri de loko al loko (al loko,…), ne havante fiksan lo\u011dlokon; (elmigri: (kutime:) migri al alia lando) {8}
\nmiksi : *\u00a0<\/b>kunigi (unu tra la alia) per movoj (per skuado, per kirlado,…); (inter)miksi: (figure:) konfuzi {*6}
\nmil : *\u00a0<\/b>1000; dumil: 2000; mil du: 1002; dumil okcent: 2800 {*1}
\nmilda :\u00a0<\/b>ne akra por la sensoj; malsevera; varmeta (vetero) {7}
\nmiliardo :\u00a0<\/b>mil milionoj {8}
\nmilimetro :\u00a0<\/b>0,001 metro; 0,1 centimetro [mezuro por longo] {8}
\nmiliono : *\u00a0<\/b>mil miloj; 1 000 000 {*6}
\nmiliti : *\u00a0<\/b>per multaj homoj kaj armiloj batali kontra\u016d malamika lando (a\u016d kontra\u016d enlandaj malamikoj) {*2}
\nmino :\u00a0<\/b>kava\u0135o en tero, sub tero, en roko,…, el kiu oni fosas substancojn (karbo, oro, salo,…); kava\u0135(et)o en tero, muro, roko,…, en kiun oni metis eksplodan substancon, por fari truon a\u016d por detrui ion per eksplodigo; kest(et)o kun eksploda substanco, eksplodonta pro tu\u015do,…; mini: elfosi (karbon,…) el tero; enmeti eksploda\u0135on; minejo: loko, entrepreno kie oni elfosas substancojn {8}
\nminaci : *\u00a0<\/b>promesi fari ion malbonan a\u016d malutilan {*6}
\nmineralo :\u00a0<\/b>\u0125emia ne-organika elemento a\u016d natura kombina\u0135o de ne-organikaj elementoj; tia substanco (minebla) sub tero {9}
\nminimumo :\u00a0<\/b>pli malgranda ne eblas; pli malmulte ne eblas; plej malgranda a\u016d malalta dum iu periodo {9}
\nministerio :\u00a0<\/b>ministrejo: oficejo de ministro kun \u0109iuj ties funkciuloj kaj oficistoj; taskaro de ministro {9}
\nministro :\u00a0<\/b>ano de \u015dtata registaro, estranta unu el la fakoj de \u015dtata regado {9}
\nminus :\u00a0<\/b>“forprenu la sekvantan”; minuso: la signo “-” en kalkulado (8-3=5 ok minus tri estas kvin); malavanta\u011do {8}
\nminuto : *\u00a0<\/b>60 sekundoj; 60-ono de horo [mezuro por tempo] {*4}
\nmiri : *\u00a0<\/b>esti surprizita (\u0109ar io okazis, pri kio oni pensis, ke \u011di ne okazos a\u016d ne povas okazi) {*3}
\nmiraklo :\u00a0<\/b>io, kio estas (a\u016d \u015dajnas esti) kontra\u016da al la le\u011doj de la naturo, sed kio tamen okazas; io, kio \u015dajnis ne ebla, sed kio tamen okazis {X}
\nmirinda :\u00a0<\/b>tia, ke oni vere povas miri pri \u011di (mir\/ind\/a) {9}
\nmirtelo :\u00a0<\/b>arbusto (en arbaro) kun beroj, kiuj estas nigraj ekstere kaj ru\u011daj interne\u00a0(Vaccinium myrtillus)<\/i>\u00a0{9}
\nmis- : *\u00a0<\/b>[ne \u011duste; erare] (misprononci, misa\u016ddi, miskalkuli, miskompreni, mistraduki, mispa\u015di, misgluti,…) {*0}
\nmistero :\u00a0<\/b>afero ka\u015dita a\u016d neklarigebla {8}
\nmistifiki :\u00a0<\/b>trompi iun, uzante ties (tro)kredemon {9}
\nmito :\u00a0<\/b>tradicia rakonto pri la agoj de la dio(j) a\u016d de la prauloj “en la komenco de la tempoj” (ofte instrua a\u016d klariga) {X}
\nmitulo :\u00a0<\/b>enmara, man\u011debla, molusko kun blua konko\u00a0(Mytilus)<\/i>\u00a0{X}
\nmizero :\u00a0<\/b>malfeli\u0109ego; malri\u0109ego {7}
\nmodo :\u00a0<\/b>neda\u016dra \u011denerala kutimo (pri vestoj,…) {7}
\nmodelo :\u00a0<\/b>objekto, farita por esti imitata a\u016d kopiata; io\/iu imitinda; iu pentrata; iu surhavanta vestojn por priju\u011do {8}
\nmodemo :\u00a0<\/b>aparato por \u015dan\u011di komputilajn signalojn al sonoj sendeblaj per telefono (kaj inverse) {X}
\nmodera :\u00a0<\/b>ne ekstrema; ne (mal)troa; ne tro postulanta {8}
\nmoderna :\u00a0<\/b>la\u016d la opinioj, normoj, postuloj de la nuna tempo {8}
\nmodesta :\u00a0<\/b>ne havanta altan opinion pri siaj faroj a\u016d scioj; ne akcentanta sian gravecon; (io) ne tro grava a\u016d valora {8}
\nmodifi :\u00a0<\/b>iom \u015dan\u011di (la\u016d bezono, sed ne la esencon) {9}
\nmoki : *\u00a0<\/b>diri ridigajn vortojn pri iu; (mal\u015date) ridi pri iu {*5}
\nmola : *\u00a0<\/b>se la formo estas facile \u015dan\u011debla per premado (fre\u015de bakita pano, lano kaj lanugo estas molaj, sed malnova pano, vitro kaj \u015dtono estas malmolaj) {*5}
\nmolekulo :\u00a0<\/b>plej malgranda ero de \u0125emia\u0135o havanta la ecojn de la tuto, konsistanta el atomoj, kiuj ne havas tiujn ecojn {X}
\nmolusko :\u00a0<\/b>besto kun mola korpo, ofte kovrita de kalka konko\u00a0(Mollusca)<\/i>\u00a0[limako, mitulo, ostro, polpo,…] {X}
\nmomento : *\u00a0<\/b>tempo-punkto; malpli ol sekundo {*4}
\nmono : *\u00a0<\/b>per kio oni pagas [dolaroj, e\u016droj, dinaroj, rupioj, enoj,…]; monbileto: papera mono; monero: metala mono {*3}
\nmona\u0125o :\u00a0<\/b>religiulo, kiu submetis sin al specialaj reguloj (ofte grupe vivanta en mona\u0125ejo) {X}
\nmonato : *\u00a0<\/b>30, 31, 28 a\u016d 29 tagoj; 12-ono de jaro; unu lunciklo {*4}
\nmondo : *\u00a0<\/b>Tero kun \u0109io kaj \u0109iuj sur \u011di {*2}
\nmonstro :\u00a0<\/b>esta\u0135o a\u016d estulo kun nenormala (timiga) formo {9}
\nmonto : *\u00a0<\/b>tera alta\u0135o (centojn a\u016d milojn da metroj alta) {*3}
\nmontri : *\u00a0<\/b>indiki; vidigi; diri, kie io estas; elmontri: vidigi {*2}
\nmonumento :\u00a0<\/b>konstrua\u0135o a\u016d skulpta\u0135o por memorigi personon a\u016d okaza\u0135on a\u016d la iaman kulturon; verko, kiu memorigas \u011dian a\u016dtoron (pro \u011dia graveco,…) {9}
\nmoro :\u00a0<\/b>kutimo en iu grupo, popolo,… {7}
\nmoralo :\u00a0<\/b>instruo a\u016d reguloj por distingi inter bono kaj malbono; morala: (anka\u016d:) la\u016d moralo, sed ne la\u016d juro {9}
\nmorbilo :\u00a0<\/b>infekta malsano (kataro, ru\u011daj makuloj sur ha\u016dto) {X}
\nmordi :\u00a0<\/b>premi per la (anta\u016daj, tran\u0109aj) dentoj {7}
\nmorga\u016d : *\u00a0<\/b>en\/dum la tago post la nuna tago {*1}
\nmorti : *\u00a0<\/b>senvivi\u011di {*2}
\nmortero :\u00a0<\/b>substanco por kunligi \u015dtonojn a\u016d brikojn {X}
\nmoskito :\u00a0<\/b>pikanta insekto, ekzemple kulo, kies piko \u011denas a\u016d malsanigas {8}
\nmo\u015dto :\u00a0<\/b>[\u011denerala titolo] (lia\/\u015dia\/via re\u011da\/princina\/… mo\u015dto) {X}
\nmotivo :\u00a0<\/b>io, kio igas iun agi a\u016d konduti tiel a\u016d tiel; malgranda parto de muzika\u0135o, kiel bazo de pli grandaj partoj a\u016d kun aparta signifo; (ripetata) desegna\u0135o (sur muro, en \u015dtofo,…); motivi: prezenti motivo(j)n por agado a\u016d konduto {X}
\nmotoro :\u00a0<\/b>aparato por transigi ian energion en movon; (figure:) objekto a\u016d persono, kiu instigas al progreso {8}
\nmovi : *\u00a0<\/b>meti al alia loko; \u015dan\u011di pozicion de io\/iu; agigi {*2}
\nmovado :\u00a0<\/b>ripetata a\u016d da\u016dra movo; komuna agado de homgrupo (organizita en asocio a\u016d ne) por atingi iun celon (mov\/ad\/o) {X}
\nmueli :\u00a0<\/b>diserigi, pulvorigi (grenon) per aparato (muelilo) a\u016d inter du \u015dtonoj (el greno oni tiel faras farunon) {7}
\nmu\u011di :\u00a0<\/b>a\u016ddigi neklaran, fortan, longeda\u016dran tonon; bleki kiel bovo {9}
\nmulta : *\u00a0<\/b>en granda kvanto; multaj: pli ol 4 a\u016d 5; pli ol kutime; multnombro: granda nombro; pluralo {*2}
\nmultipliki :\u00a0<\/b>(matematiko:) kalkuli oblon (3×4=12 tri oble kvar estas dek du) (=obligi) {9}
\nmunti :\u00a0<\/b>\u011duste kunmeti la partojn de aparato, por ke \u011di bone funkciu; \u011duste kunmeti partojn de filmo,… {8}
\nmuro : *\u00a0<\/b>fortika lima\u0135o inter spacoj (inter \u0109ambroj a\u016d inter domo kaj ekstero); masonita vertikala surfaco {*3}
\nmurdo :\u00a0<\/b>intenca mortigo; murdi: intence mortigi {X}
\nmureno :\u00a0<\/b>dika, longa, senskvama rabofi\u015do\u00a0(Muraena)<\/i>\u00a0{X}
\nmurmuri :\u00a0<\/b>neklare paroli; fari sonon de rivereto {7}
\nmuso :\u00a0<\/b>malgranda ron\u011dulo kun longa vosto\u00a0(Mus,…)<\/i>; (figure: aparato por i.a. movi la montrilon sur komputila ekrano) {8}
\nmusbirdo :\u00a0<\/b>iu el Afrikaj birdoj (griza, longa vosto, tufo sur kapo, fingroj turneblaj, saltetas)\u00a0(Coliidae)<\/i>\u00a0(mus\/bird\/o) {X}
\nmusko :\u00a0<\/b>etaj plantoj kun foliecaj tigoj kaj dense sidantaj folioj (kovrantaj pli-malpli grandajn surfacojn)\u00a0(Musci)<\/i>\u00a0{9}
\nmuskolo :\u00a0<\/b>parto de la korpo de homo a\u016d besto, el fibroj, kiu ebligas movojn en la korpo kaj de la korpo {8}
\nmustelo :\u00a0<\/b>longa mallongkrura molfela rabobesto\u00a0(Mustela,…)<\/i>\u00a0{X}
\nmu\u015do : *\u00a0<\/b>iu el duflugilaj insektoj; i.a.: rapide fluganta kaj zumanta, ofta \u0109e homoj kaj bestoj\u00a0(Musca, Homalomyia,…)<\/i>\u00a0{*6}
\nmuta :\u00a0<\/b>ne povanta paroli; sensona {7}
\nmuzeo :\u00a0<\/b>domo, kie oni elmontras (ekspozicias) kolekto(j)n (artajn, sciencajn) {9}
\nmuzelo :\u00a0<\/b>elstara parto de la kapo de iuj bestoj, kun nazo kaj bu\u015do {9}
\nmuziko : *\u00a0<\/b>pla\u0109a kombino de sonoj (sinsekvaj kaj samtempaj) de sama a\u016d diversa alteco (farata per vo\u0109o(j) a\u016d per instrumento(j)); muziki: fari a\u016d ludi muzikon {*5}
\n-n : *\u00a0<\/b>[-o -as –> -(e)n \/ -(e)n <– -as -o] [al; direkto] (la kato saltas (de la planko) sur la tablon; \u015di iras (de la vojo) en la domon; meti (ion) en po\u015don, sur hokon,…; Restu hejme! – Iru hejmen! (de \u0109i tie); Restu tie! – Ne iru tien!; Iru anta\u016den!; pa\u015di tien kaj reen; veturi Parizon (=al Parizo)) {*0}
\n-n : *\u00a0<\/b>[-o -as –> -(o)n \/ -(o)n <– -as -o] [komplemento sen prepozicio: i.a. objekto, da\u016dro, mezuro] (tiu viro legas libron; li vidas tiujn altajn arbojn; mi vidis \u015din, sed lin mi ne vidis; tion ni pripensu; li farbis la bluan pordon ru\u011da; mi konas lin kiel \u0109efo (mi=\u0109efo); mi konas lin kiel \u0109efon (lin=\u0109efon); li dormis du horojn (=dum du horoj); tio da\u016dras unu horon; \u015di pagis unu e\u016dron; tio kostas du dolarojn; tri horojn longa filmo; du metrojn alta viro; (mi deziras) bonan nokton!) {*0}
\nn-ro :\u00a0<\/b>numero {X}
\nnacio : *\u00a0<\/b>(iel oficiale organizita) popolo; homoj kiuj sentas sin samaj, ofte kun la sama lingvo kaj kulturo, ofte en la sama lando; (foje:) \u015dtato (ekzemple en:\u00a0Unui\u011dintaj Nacioj<\/i>) {*2}
\nnadlo :\u00a0<\/b>pinglo-forma parto de aparato {8}
\nna\u011di : *\u00a0<\/b>movi sin en akvo {*6}
\nnaiva :\u00a0<\/b>sensperte (tro) kredema, malka\u015dema, fidema {8}
\nnajbaro : *\u00a0<\/b>homo, kiu lo\u011das apude; homo, kiu sidas apude {*6}
\nnajlo :\u00a0<\/b>pinta metala stangeto por fiksi objekton enpremante a\u016d (per martelo) enfrapante \u011din; najli: fiksi per najlo(j) {7}
\nnajtingalo :\u00a0<\/b>birdo la\u016ddire plej bele kantanta\u00a0(Luscinia)<\/i>\u00a0{9}
\nnaski : *\u00a0<\/b>ekhavi idon; eligi idon el sia korpo {*3}
\nnaturo : *\u00a0<\/b>\u0109io, kio kreskas mem (ne kreskigata de homoj); \u0109io, kio estas ne farita de homoj a\u016d ma\u015dinoj; la naturaj ecoj de iu\/io {*4}
\nna\u016d : *\u00a0<\/b>9; na\u016ddek: 90; dek na\u016d: 19 {*1}
\nna\u016dzi :\u00a0<\/b>ka\u016dzi vomemon, abomenon {8}
\nnazo : *\u00a0<\/b>parto de la korpo, per kiu oni flaras (rimarkas odoron) {*4}
\nne : *\u00a0<\/b>[malkonfirmo] (\u0108u vi venos? Ne, mi ne venos.) {*1}
\nnebulo :\u00a0<\/b>densa akva vaporo (malalta nubo) malklariganta la vidon {7}
\nnecesa : *\u00a0<\/b>ne malhavebla por fari ion; bezonata {*3}
\nnecesejo :\u00a0<\/b>\u0109ambreto en a\u016d ekster domo, kie oni plenumas necesajn korpajn funkciojn, kiel fekado kaj pisado (neces\/ej\/o) {X}
\nnegativa :\u00a0<\/b>nea, rifuza, malakcepta, malpermesa, malfaciliga, malavanta\u011da, minusa; inverskolora (negativo de foto) {X}
\nneglekti :\u00a0<\/b>malatenti; malzorgi {9}
\nne\u011do : *\u00a0<\/b>flokoj (plataj pecetoj) el frosti\u011dinta akvo kiuj falas el \u0109ielo; ne\u011das: falas ne\u011do (el \u0109ielo) {*4}
\nnek : *\u00a0<\/b>[ne tiu, kaj la alia anka\u016d ne] (nek hundo, nek kato estas sova\u011da besto; mi man\u011dis nek panon, nek ka\u0109on) {*1}
\nnenia : *\u00a0<\/b>de neniu kvalito; neniuspeca {*1}
\nnenial :\u00a0<\/b>pro neniu ka\u016dzo a\u016d motivo {9}
\nneniam : *\u00a0<\/b>en neniu tempo; en neniuj cirkonstancoj {*1}
\nnenie : *\u00a0<\/b>en neniu loko {*1}
\nneniel :\u00a0<\/b>neniumaniere; tute ne {9}
\nnenies :\u00a0<\/b>de neniu; apartenanta al neniu {8}
\nnenio : *\u00a0<\/b>neniu afero {*1}
\nneniom :\u00a0<\/b>neniu kvanto; e\u0109 ne la plej malgranda kvanto {8}
\nneniu : *\u00a0<\/b>e\u0109 ne unu el; e\u0109 ne unu homo, individuo, ekzemplero,… {*1}
\nnepo : *\u00a0<\/b>filo de fil(in)o {*6}
\nnepra : *\u00a0<\/b>necesega; nemalhavebla; neevitebla {*6}
\nnervo :\u00a0<\/b>fadenforma elektra konektilo en la korpo de homo a\u016d besto {8}
\nnervoza :\u00a0<\/b>kiu facile eksciti\u011das, impresi\u011das; malkvieta {9}
\nnesto :\u00a0<\/b>tio, kion konstruas birdoj por enmeti siajn ovojn; lo\u011dejo de birdo; nesti: fari neston; lo\u011di en nesto {7}
\nneto :\u00a0<\/b>skriba\u0135o en definitiva formo, sen korektoj, makuloj,… {8}
\nne\u016dtrala :\u00a0<\/b>kiu ne partoprenas (kaj ne volas partopreni) en diskuto a\u016d batalo; kiu ne avanta\u011digas unu el la partioj en diskuto,… {X}
\nnevo : *\u00a0<\/b>filo de frat(in)o {*6}
\nni : *\u00a0<\/b>mi kaj li; mi kaj \u015di; mi kaj ili; mi kaj vi; mi kaj li kaj vi; mi kaj \u015di kaj vi; mi kaj ili kaj vi {*1}
\nnigra : *\u00a0<\/b>senkolora, tute malhela; kun koloro de loko senluma {*3}
\nnilono :\u00a0<\/b>arta \u0125emia kombina\u0135o, el kiu oni interalie faras fadenojn {9}
\nnivelo :\u00a0<\/b>alteco de horizontala surfaco, kompare al alia horizontala surfaco; grado de instruiteco, klereco,… {8}
\n-nj- :\u00a0<\/b>[kara virino a\u016d knabino] (post kelkaj literoj de la vorto: panjo = pa(trino) + -njo; filinjo = fili(no) + -njo; Manjo = Ma(ria) + -njo; Elinjo = Eli(zabeto) + -njo) {9}
\nnobla :\u00a0<\/b>kun alta morala kvalito; bonfara, estiminda {8}
\nnocio :\u00a0<\/b>difinebla ideo; tio, kion oni volas esprimi per vorto {X}
\nnodo :\u00a0<\/b>interplektita ligo de du \u015dnuroj, fadenoj,…; punkto, kie renkonti\u011das pluraj (fer)vojoj,…; centra punkto de problemo; nodi: fari nodon (en \u015dnuro); ligi (\u015dnurojn) per nodo {8}
\nnokto : *\u00a0<\/b>kiam ne estas lumo de la suno; inter vespero kaj mateno {*4}
\nnomo : *\u00a0<\/b>vorto per kiu oni povas voki iun; vorto per kiu oni indikas objekton a\u016d esta\u0135on; interkonsentita a\u016d kutime uzata vorto por io (“ni nomu tion …”, “oni nomas tion …”); (nome: jen mi nomos, indikos tion, kion mi celas) {*2}
\nnombro : *\u00a0<\/b>[2 17 391 1000 2,75 1\/7 …]; nombri: mezuri kvanton, montrante \u0109iun a\u0135on aparte kaj dirante: “1, 2, 3,…”; vicnombro: la nombro la\u016d loko en vico,…: 1a=unua, 2a=dua,… {*4}
\nnordo : *\u00a0<\/b>[Kanado kaj Siberio estas en la nordo, A\u016dstralio kaj Fuegio (Fajrolando) estas en la sudo] (N) {*6}
\nnormo :\u00a0<\/b>regul(ar)o, kiun \u0109iuj devas (devus) observi (anka\u016d se \u011di ne estas le\u011do); modelo imitenda {X}
\nnormala :\u00a0<\/b>anta\u016dvidebla la\u016d la naturo, la kutimoj, la kutimaj kondi\u0109oj,… (ne stranga; ne speciala, ne miriga) {8}
\nnoto : *\u00a0<\/b>malgranda skriba\u0135o pri io (por ke oni memoru pri tio); io, kion oni fiksas en sian memoron; skribsigno por muzika tono; noti: fari noton (sur papero a\u016d en memoro) {*6}
\nnova : *\u00a0<\/b>ne jam ekzistanta; ne anta\u016de ekzistinta; ne jam okazanta; ne anta\u016de okazinta; ne anta\u016de vidita, a\u016ddita,… {*2}
\nnova\u0135o :\u00a0<\/b>io nova; priskribo, raporto pri io anta\u016d ne longe okazinta; io ankora\u016d ne a\u016ddita a\u016d legita (nov\/a\u0135\/o) {X}
\nnovelo :\u00a0<\/b>literatura rakonto (malpli ampleksa ol romano) {X}
\nnovembro : *\u00a0<\/b>monato de la jaro inter oktobro kaj decembro (11) {*5}
\nnu : *\u00a0<\/b>[pa\u016dzo por pens(ig)i]; (nu nu!: trankvilu!) {*1}
\nnuanco :\u00a0<\/b>delikata, tre malgranda diferenco; nuanci: meti nuancojn en…; iomete adapti (sian opinion,…) {X}
\nnubo : *\u00a0<\/b>amaso da densa vaporo en aero, ka\u015danta (parte) la \u0109ielon; tio el kio falas pluvo {*4}
\nnuda :\u00a0<\/b>senvesta; sen haroj; sen plumoj {7}
\nnuko :\u00a0<\/b>la malanta\u016do de la kolo, inter kapo kaj dorso {9}
\nnukso :\u00a0<\/b>frukto kun ligneca \u015delo; ternukso: subtera gu\u015do de varmlanda herbo\u00a0(Arachis)<\/i>, kun oleo-ri\u0109aj semoj {9}
\nnul : *\u00a0<\/b>0; nuligi: senvalidigi; malanonci {*4}
\nnumero : *\u00a0<\/b>nombro kiel rekonilo; vicnombro; signo de nombro (n-ro 12); unu eldono de revuo, gazeto; numeri: signi per numero (kvin numeritaj ekzempleroj) {*5}
\nnun : *\u00a0<\/b>en \u0109i tiu tempo; en \u0109i tiuj cirkonstancoj {*1}
\nnupto :\u00a0<\/b>geedzi\u011do, edz(in)i\u011do (ceremonio, festo a\u016d fakto) {X}
\nnur : *\u00a0<\/b>ne pli ol (nur tiom); nenio\/neniu alia ol (nur \u015di; nur tiu; nur tio); ne alimaniere ol (nur tiel); ne en alia tempo ol (nur tiam); ne sen plenumo de kondi\u0109o (nur se) {*1}
\nnutri :\u00a0<\/b>doni man\u011don (ta\u016dgan por kreskado kaj vivado) {7}
\n-o : *\u00a0<\/b>[io ekzistanta] [substantivo] (viro; vojo; arbo; muso; akvo; problemo; skribo; skribado; skriba\u0135o; belo; beleco; li estas avo; li fari\u011dis avo; mi nomas lin avo) (skribi: bela skribo; fini: mi restis \u011dis la fino; helpi: mi dankas pro via helpo; adicii: \u011dusta adicio; vera: tio estas la vero; blua: la bluo de la \u0109ielo; adia\u016d: mal\u011dojiga adia\u016do; unu: metro estas mezur-unuo; tri: tiu trio (a\u016d triopo) bele kantis) {*0}
\nobei : *\u00a0<\/b>fari tion, kion iu ordonas a\u016d instrukcias {*6}
\nobjekto : *\u00a0<\/b>a\u0135o konkreta; (gramatiko:) tio\/tiu, al kio\/kiu la ago estas direktita (t.e. unu funkcio de komplemento) {*5}
\n-obla : *\u00a0<\/b>[kvanto; fojoj: triobla=3x] (duobla papero, duoble diri ion, la duoblo, duobligi,…); (mult)obligi: igi multoble tiel multaj; (matematiko:) kalkuli oblon (3×4=12 tri oble kvar estas dek du) (=multipliki) {*0}
\nobligacio :\u00a0<\/b>valorpapero, atesto pri prunto donita al entrepreno, donanta fiksan rentumon, kaj repagebla la\u016d fiksaj kondi\u0109oj {X}
\noblikva :\u00a0<\/b>nek vertikala, nek horizontala; klini\u011danta; klinita; je ne-orta angulo de la kutima a\u016d atendata pozicio a\u016d linio de movi\u011do {9}
\nobservi :\u00a0<\/b>rigardi kun da\u016dra atento; fari ion la\u016d la reguloj {8}
\nobstaklo :\u00a0<\/b>baro, (granda) malhelpo (dum en- a\u016d trairado) {9}
\nobstina :\u00a0<\/b>firme restanta je sia propra volo a\u016d opinio, malgra\u016d la kritikoj de aliaj; nekonvinkebla {9}
\noceano :\u00a0<\/b>grandega maro (inter kontinentoj) {9}
\nodori :\u00a0<\/b>esti rimarkebla per la nazo (odoron oni flaras) {7}
\nofendi :\u00a0<\/b>malrespekti ies honoron, valoron, sentojn; forte \u0109agreni {9}
\noferi :\u00a0<\/b>donaci al dio; doni ion valoran por ricevi ion pli valoran {8}
\noferti :\u00a0<\/b>proponi ion por vendo (je certa prezo) {7}
\nofico : *\u00a0<\/b>ies difinita laboro (ne manlaboro); ofici: plenumi oficon; oficejo: loko por administra a\u016d serva laboro {*5}
\noficiala :\u00a0<\/b>deklarita de la tiurilata a\u016dtoritato; farita la\u016d la oficialaj reguloj {8}
\noficiro :\u00a0<\/b>estro en armeo (le\u016dtenanto a\u016d pli alta rango) {9}
\nofta : *\u00a0<\/b>okazanta multfoje; en multaj tempoj; \u0109iam denove {*2}
\nok : *\u00a0<\/b>8; okdek: 80; dek ok: 18 {*1}
\nokazi : *\u00a0<\/b>fari\u011di a\u016d esti farata; okaza\u0135o: tio, kio okazas; okazo: apartaj cirkonstancoj a\u016d momento, kiam io povas okazi (en tiu okazo ni prefere ne faru tion) {*2}
\nokcidento : *\u00a0<\/b>kie la suno mallevi\u011das (geografie: \u00b0U=ueste) {*6}
\noksido :\u00a0<\/b>\u0125emia kombina\u0135o kun oksigeno\u00a0(O)<\/i>\u00a0{X}
\noksigeno :\u00a0<\/b>elemento\u00a0(O)<\/i>\u00a0(en spirata aero) necesa por vivo {X}
\noktobro : *\u00a0<\/b>monato de la jaro inter septembro kaj novembro (10) {*5}
\nokulo : *\u00a0<\/b>parto de la korpo, per kiu oni vidas (en kapo) {*3}
\nokupi : *\u00a0<\/b>eniri a\u016d eksidi kaj ne foriri; preni por sia uzo; plenigi kapon kaj ne foriri el la kapo; plene altiri ies atenton; (okupi\u011di pri io: dedi\u0109i sian atenton al io; esti faranta ion; esti pensanta pri io); okupo: kio okupas iun {*3}
\nol : *\u00a0<\/b>[komparo: malsama] (pli ol; malpli ol; alia ol) {*1}
\noleo : *\u00a0<\/b>grasa likvo [ternuksa, oliva, lubrika,… oleo] {*6}
\nolivo :\u00a0<\/b>man\u011debla oleeca frukt(et)o de Mediteranea arbo kun ledecaj folioj\u00a0(Olea europaea)<\/i>\u00a0{8}
\nombro : *\u00a0<\/b>malpli hela loko, ne a\u016d malpli prilumata (anka\u016d en formo de figuro); ombri: \u0135eti ombron sur; malpliheligi {*5}
\nombrelo :\u00a0<\/b>portebla \u015dirmilo kontra\u016d pluvo a\u016d suno {8}
\nomleto :\u00a0<\/b>batitaj ovoj frititaj en pato (kun lakto, legomoj,…) {X}
\n-ona : *\u00a0<\/b>[parto: duona=1\/2] (duona pomo, duonlitro da vino, duone kompreni, la duono, duonigi,…) {*0}
\nondo : *\u00a0<\/b>ripeti\u011danta plialti\u011do de la akvo-surfaco; motivo kiel “~”; amasa anta\u016deniro (kun interrompoj); anta\u016deniro de radio-signalo,…; ondi: levi\u011di kaj mallevi\u011di kiel ondoj {*6}
\noni : *\u00a0<\/b>homoj kutime, \u011denerale {*1}
\nonidiro :\u00a0<\/b>cirkulanta dira\u0135o sen konata fonto (oni\/dir\/o) {X}
\nonklo : *\u00a0<\/b>frato de patr(in)o; edzo de fratino de patr(in)o {*4}
\n-ont- : *\u00a0<\/b>[ne komencinta, anta\u016d la ago] (man\u011donta homo: kun man\u011da\u0135o en poto a\u016d sur telero; falonta pluvo: vaporo en nuboj); (man\u011donte (=anta\u016d la man\u011dado), li lavis siajn manojn); (\u011denerale, -onto = -onta homo) {*0}
\n-op- :\u00a0<\/b>en grupo(j) de… (:::: :::: ::::<\/b>\u00a0= okope, po du); … kune (tiu triopo: tiuj tri homoj kune) {9}
\nopero :\u00a0<\/b>muzika teatra\u0135o (la aktoroj (roluloj) kantas) {9}
\noperacii :\u00a0<\/b>(provi) kuraci per tran\u0109ado; fari komplikan agadon; (matematiko:) fari kalkulon {8}
\nopio :\u00a0<\/b>dormiga substanco el la laktosuko de papavo {X}
\nopinii : *\u00a0<\/b>pensi ion pri io a\u016d iu; pensi pri io, kia \u011di estas {*4}
\noponi :\u00a0<\/b>kontra\u016di ies opiniojn a\u016d intencojn kaj provi malhelpi ilian plenumi\u011don; kontra\u016d-agi {9}
\noportuna :\u00a0<\/b>faciliganta ag(ad)on a\u016d labor(ad)on; bona la\u016d la cirkonstancoj; oportunismo: agado ne la\u016d principo {7}
\nopozicii :\u00a0<\/b>politike kontra\u016di al la registaro; kontra\u016di al la estraro (de asocio,…) {9}
\noro : *\u00a0<\/b>flaveca valora metalo\u00a0(Au)<\/i>; ori: tegi per oro {*6}
\norangutano :\u00a0<\/b>granda hom-simila simio (Indonezio)\u00a0(Pongo)<\/i>\u00a0{X}
\noran\u011do :\u00a0<\/b>preska\u016d globforma dol\u0109a frukto de oran\u011do-arbo\u00a0(Citrus sinensis)<\/i>\u00a0kun ru\u011dflava (=oran\u011dkolora) \u015delo {7}
\noratoro :\u00a0<\/b>kiu kapablas bele kaj bone paroli al publiko {9}
\nordo : *\u00a0<\/b>kiam io estas aran\u011dita en regula, ne hazarda maniero; —::—::—::— estas ordo, -:—::-:–:::– ne estas ordo; ordigi: fari ordon; aran\u011di la\u016d iu ordo {*4}
\nordinara : *\u00a0<\/b>ne speciala; tia, kiaj ekzistas multaj; \u0109iutaga {*5}
\nordoni : *\u00a0<\/b>forte diri al iu, ke li\/\u015di faru ion; diri “faru!!” {*4}
\norelo : *\u00a0<\/b>parto de la korpo, per kiu oni a\u016ddas (rimarkas sonojn); orelkonko: la ekstera parto de la orelo {*4}
\norfo :\u00a0<\/b>homo (infano), kies patro kaj patrino mortis {8}
\norgano :\u00a0<\/b>parto de homo, besto a\u016d planto (a\u016d organizo) kun speciala funkcio; komunikilo (revuo,…) de organizo {7}
\norganika :\u00a0<\/b>\u0125emie kombinita kun karbono\u00a0(C)<\/i>\u00a0{X}
\norganizi : *\u00a0<\/b>gvidi kaj laborigi homojn, venigante anka\u016d la necesajn rimedojn, por ke ili kune faru komplikan laboron {*6}
\norgeno :\u00a0<\/b>granda muzikinstrumento konsistanta el multaj flutoj, funkciigata per klavaro kaj per pedaloj {X}
\norienti :\u00a0<\/b>konstrui ion (pre\u011dejon,…) tiel, ke la anta\u016do estas oriente; doni gvidon; orienti sin: eltrovi, kie oni estas kaj al kiu direkto oni iru; orienti\u011di: konscii pri la situacio, en kiu oni trovi\u011das {9}
\noriento : *\u00a0<\/b>kie la suno levi\u011das (geografie: \u00b0E=eoste) {*6}
\norigino :\u00a0<\/b>komenco, deveno; origini: veni de…; havi sian komencon en…; origina: kia (\u011di) estis en la komenco {7}
\noriginalo :\u00a0<\/b>la origina formo (a\u016d ekzemplero) de io (ne kopio; ne imita\u0135o; ne traduko;…); io kopiota, tradukota {8}
\norko :\u00a0<\/b>granda nigra-blanka rabo-delfeno\u00a0(Orcinus orca)<\/i>\u00a0{X}
\norkestro :\u00a0<\/b>muzikistaro (ofte kun direktisto) {9}
\nornami :\u00a0<\/b>plibeligi (per aldona\u0135oj) {7}
\norto :\u00a0<\/b>“rekta angulo”; angulo de 90\u00b0 {8}
\nortografio :\u00a0<\/b>oficiala skribmaniero de iu lingvo; literumo {9}
\n-os : *\u00a0<\/b>[ago\/stato: post nun] [verbo] (mi tuj iros al la urbo; morga\u016d mi a\u0109etos biciklon; post dek jaroj mi ne plu laboros;…) {*0}
\noscedi :\u00a0<\/b>lar\u011de malfermi la bu\u015don (kun enspiro kaj elspiro) pro enuo, tedi\u011do, dormemo,… {8}
\nosto : *\u00a0<\/b>firma (sed rompebla), malmola, kalkeca parto en la korpo de homo a\u016d besto; ostaro: skeleto {*6}
\nostro :\u00a0<\/b>enmara, man\u011debla, molusko (kun unuflanke plata, aliflanke volba konko, en kiu foje formi\u011das perloj)\u00a0(Ostrea)<\/i>\u00a0{X}
\n-ot- : *\u00a0<\/b>[ne komencita, anta\u016d la ago] (trinkota akvo: akvo en botelo a\u016d glaso; lavota vesto: malpura); (fotografote (=anta\u016d la fotografado), li kombis siajn harojn); (\u011denerale, -oto = -ota homo) {*0}
\novo : *\u00a0<\/b>pli-malpli globforma a\u0135o, en kiu kreskas idoj de birdoj, reptilioj, insektoj,… ekster la patrina korpo, \u011dis ili povas vivi ekster \u011di; \u0109elo en ino, el kiu kreskos ido {*5}
\novalo :\u00a0<\/b>pli-malpli ronda figuro, simila al ovo a\u016d elipso {9}
\novario :\u00a0<\/b>organo en ino, en kiu produkti\u011das ov(et)oj {X}
\npaco : *\u00a0<\/b>sen milito; sen bataloj; sen kvereloj {*3}
\npacienca : *\u00a0<\/b>trankvile atendanta (okaza\u0135on, rezulton) {*6}
\npaciento :\u00a0<\/b>homo kuracata {X}
\nPacifiko :\u00a0<\/b>la oceano inter Azio, A\u016dstralio kaj Ameriko {9}
\npa\u0109jo :\u00a0<\/b>kara vorto por patro (pa(tro) + -\u0109jo) {8}
\npado :\u00a0<\/b>vojeto (ne por veturiloj) (en arbaro, \u011dardeno,…) {X}
\npafi : *\u00a0<\/b>\u0135eti ion per ilo, kun la celo vundi a\u016d mortigi; \u0135eti ion (kuglon) per ilo (pafilo), per eksplodo {*6}
\npagi : *\u00a0<\/b>doni monon (por ricevi ion (objekton, servon,…) a\u016d pro devo); enpagi (al konto\/kaso); elpagi (de konto\/kaso) {*3}
\npa\u011do : *\u00a0<\/b>unu flanko de unu folio de libro a\u016d gazeto {*5}
\npajlo :\u00a0<\/b>seki\u011dintaj a\u016d sekigitaj firmaj herboj (sekaj \u015dalmoj) {7}
\npako : *\u00a0<\/b>kune \u0109irka\u016dvolvitaj a\u0135oj (por pli facila portado, a\u016d por ke ili ne disfalu); paki: fari pako(j)n; enpaki (a\u0135ojn en valizo) {*5}
\npala :\u00a0<\/b>senkolora; kun malforta koloro {7}
\npalaco :\u00a0<\/b>granda luksa domo de re\u011do, ri\u0109ulo,… {8}
\npalato :\u00a0<\/b>la supro de la bu\u015da kava\u0135o {9}
\npaliso :\u00a0<\/b>fosto kun pinto, frapita en teron; fosto sub domo {9}
\npalmo :\u00a0<\/b>varmlanda planto kun senbran\u0109a trunko, el kies supro kreskas grandegaj folioj {9}
\npalpi :\u00a0<\/b>provi senti per fingroj; tu\u015di per fingroj\/mano {9}
\npalpebro :\u00a0<\/b>peco de ha\u016dto, per kiu oni povas fermi okulon {9}
\npalto :\u00a0<\/b>vesto super vestoj, ofte malpli longa ol mantelo {9}
\npano : *\u00a0<\/b>man\u011da\u0135o bakita el knedita fermentinta pasto {*4}
\npando :\u00a0<\/b>granda nigra-blanka urso (\u0108inio)\u00a0(Ailuropoda)<\/i>; ru\u011da a\u016d malgranda pando: fruktoman\u011da Azia mamulo\u00a0(Ailurus)<\/i>\u00a0{X}
\npaneo :\u00a0<\/b>akcidenta nefunkciado de aparato, a\u016dto,…; panei: halti, misfunkcii pro paneo {9}
\npaniko :\u00a0<\/b>subita kolektiva teruro, ofte sen sufi\u0109a ka\u016dzo {X}
\npanjo :\u00a0<\/b>kara vorto por patrino (pa(trino) + -njo) {8}
\npantalono : *\u00a0<\/b>vesto kovranta la du krurojn aparte {*6}
\npantero :\u00a0<\/b>Azia leopardo (anka\u016d nigra)\u00a0(Panthera pardus)<\/i>\u00a0{X}
\npantoflo :\u00a0<\/b>(ofte mola) \u015duo por uzo en la domo {9}
\npapo :\u00a0<\/b>\u0109efa estro de la Rom-katolika eklezio; (figure:) iu, kies \u0109iujn vortojn iuj kredas {9}
\npapago :\u00a0<\/b>birdo kun brilaj plumoj kaj hoka beko\u00a0(Psittaci)<\/i>\u00a0(iuj povas senkomprene ripeti vortojn); (figure:) homo, kiu senkomprene ripetas ies dira\u0135ojn; (papagi: senkomprene ripeti) {9}
\npapajo :\u00a0<\/b>meloneca, multsema frukto de arbo\u00a0(Carica papaya)<\/i>\u00a0{X}
\npapavo :\u00a0<\/b>iu el herboj kun semoj en “bareleto”\u00a0(Papaver)<\/i>\u00a0{X}
\npapero : *\u00a0<\/b>materialo, sur kiu oni skribas leterojn kaj presas librojn a\u016d gazetojn; folio el tiu materialo; dokumento {*4}
\npapilio :\u00a0<\/b>iu el insektoj kun kvar relative grandaj, ofte koloraj flugiloj\u00a0(Lepidoptera)<\/i>\u00a0(la larvo estas ra\u016dpo) {9}
\nparo : *\u00a0<\/b>duo de samspecaj aferoj (paro da \u015duoj, paro da gantoj, paro da okulvitroj,…); du interligitaj homoj (geedza, gefian\u0109a paro,…); para: (pri nombroj:) senreste dividebla per 2 [2, 4, 6, 8,…]; nepara: [1, 3, 5, 7,…] {*6}
\nparadizo :\u00a0<\/b>loko, kie \u0109io estas bona (en rakontoj kaj en religio) {9}
\nparalelo :\u00a0<\/b>linio, \u0109ie je sama distanco de alia linio {9}
\npara\u015duto :\u00a0<\/b>kunmeta\u0135o el tuko kaj \u015dnuroj, kiu bremsas faladon (post salto el flugma\u015dino) {9}
\nparazito :\u00a0<\/b>esta\u0135o vivanta en a\u016d sur alia esta\u0135o, kaj nutranta sin per la sukoj a\u016d \u0109eloj de tiu alia (“la gastiganto”) {X}
\npardoni : *\u00a0<\/b>diri: “ne estis bone, ke vi faris tion, sed nun estas bone inter ni”; ne puni ion punindan {*4}
\nparenco : *\u00a0<\/b>familiano [frat(in)o, patr(in)o, av(in)o, onkl(in)o, fil(in)o, nep(in)o, kuz(in)o, nev(in)o,…] {*6}
\nparfumo :\u00a0<\/b>bon-odora substanco solvita en alkoholo a\u016d oleo {8}
\nparko :\u00a0<\/b>(ofte barita) terpeco kun herbejoj, arbustoj, arboj, floroj (kutime plantitaj) por plezuro; loko por provizore restigi a\u016dtomobilojn; parki (a\u016dton): provizore restigi {8}
\nparkere :\u00a0<\/b>havante ion en sia memoro, tiel, ke oni povas diri a\u016d fari \u011din sen helpo, tute \u011duste; parkerigi: enmemorigi {X}
\nparlamento :\u00a0<\/b>elektita deputitaro, reprezentantaro de la popolo en demokratia \u015dtato {9}
\nparoli : *\u00a0<\/b>diri vortojn kaj frazojn {*2}
\nparotito :\u00a0<\/b>infekta inflamo de (i.a.) salivoglando \u0109e orelo {X}
\nparto : *\u00a0<\/b>ne la tuto, sed ligita (nun a\u016d iam) al la tuto {*3}
\npartio :\u00a0<\/b>grupo da homoj kun samaj politikaj kaj sociaj opinioj; unu el du flankoj en diskuto a\u016d batalo {7}
\nparticipo :\u00a0<\/b>(gramatiko:) adjektivo a\u016d adverbo, kiu montras agon a\u016d staton en rilato al la priparolata tempo a\u016d situacio (en Esperanto kun unu el la sufiksoj: -ant- -at- -int- -it- -ont- -ot-) {X}
\npartopreni :\u00a0<\/b>\u0109eesti kaj kunfari (ekskurson, kongreson, diskuton,…); fari ion kune kun aliaj homoj (part\/o\/pren\/i) {X}
\npasi : *\u00a0<\/b>ne resti; ne halti; preteriri sen halto; trairi sen halto; iom post iom malaperi a\u016d ne plu okazi (la semajno pasis sen gravaj okaza\u0135oj; la pluvo pasis); pasigi: irigi de loko al loko sen halto; igi (tempon) pasi, farante ion (kie vi pasigis vian libertempon?) {*3}
\npasa\u011dero :\u00a0<\/b>iu, kiu veturas per veturilo, ne veturigante \u011din {9}
\npasero :\u00a0<\/b>birdeto kun mallonga, fortika beko, kiu vivas preska\u016d \u0109ie, kie vivas homoj\u00a0(Passer)<\/i>\u00a0{9}
\npasio :\u00a0<\/b>fortega vola emocio; ardega amo; kompleta sindedi\u0109o {8}
\npasifloro :\u00a0<\/b>tropika grimpplanto kun okulfrapaj rondaj floroj kun harcirklo kaj tipaj stamenoj kaj pistiloj\u00a0(Passiflora)<\/i>\u00a0{X}
\npasiva :\u00a0<\/b>ne mem aganta; iu\/io agas al a\u016d pri tiu (iu\/io (=la aktiva)…-as\/-is\/-os min\/lin\/\u015din\/\u011din\/… (=la pasivan); mi\/li\/\u015di\/\u011di\/… (=la pasiva) estas\/estis\/estos …-ata\/-ita\/-ota de iu\/io (=la aktiva)); (anka\u016d:) ne iniciatema; ne kontra\u016daganta {X}
\npasporto :\u00a0<\/b>legitimilo, dokumento por voja\u011di al eksterlando {7}
\npasto : *\u00a0<\/b>pli-malpli densa miksa\u0135o el faruno kaj akvo a\u016d lakto, por fari man\u011da\u0135on (panon, kukon,…); simila knedebla substanco; pasta\u0135o: man\u011da\u0135o el kuirita (ne bakita) pasto {*6}
\npastro :\u00a0<\/b>funkciulo en religio, kiu faras a\u016d gvidas di-servojn {7}
\npa\u015di : *\u00a0<\/b>piede iri; meti unu piedon anta\u016d la alian; pa\u015do: unu tia pied-meto; distanco de unu pa\u015do {*4}
\npa\u015dti :\u00a0<\/b>konduki brutojn (bovojn, kaprojn, \u015dafojn,…) sur herbejo, erikejo, por ke ili man\u011du herbon, erikon,… {8}
\npato :\u00a0<\/b>malprofunda senkovrila (metala) poto (ofte kun longa tenilo), uzata por friti man\u011da\u0135on en \u011di {8}
\npatro : *\u00a0<\/b>naskiginto (en rilato al la naskigita infano) (patrino: naskintino (en rilato al la naskita infano)) {*2}
\npatrono :\u00a0<\/b>gravulo a\u016d sanktulo kiel protektanto {8}
\npa\u016dzi :\u00a0<\/b>nelonge interrompi agadon; provizore \u0109esi {8}
\npavo :\u00a0<\/b>birdo, kies virbirdo povas ventumil-forme montri la plumojn de sia vosto\u00a0(Pavo)<\/i>\u00a0{9}
\npeco : *\u00a0<\/b>parto el tuto, ne (plu) ligita al la tuto; rompa\u0135o; ero; unu el multaj samaj a\u016d similaj {*3}
\npedalo :\u00a0<\/b>parto de aparato, kiun oni movas per piedo {X}
\npediko :\u00a0<\/b>parazito alkro\u0109i\u011danta inter haroj,…\u00a0(Pediculus)<\/i>\u00a0{X}
\npego :\u00a0<\/b>birdo kiu pikadas arbo\u015delon pro insektoj\u00a0(Picinae)<\/i>\u00a0{X}
\npejza\u011do :\u00a0<\/b>terpeco kiel (plezuriga) rigarda\u0135o por homaj okuloj {8}
\npeki :\u00a0<\/b>malobservi religian a\u016d moralan normon {7}
\npekli :\u00a0<\/b>meti en salon (sal-akvon) (por konservi,…) {9}
\npeli : *\u00a0<\/b>irigi, kurigi anta\u016d si; forkurigi {*6}
\npelikano :\u00a0<\/b>granda marbirdo kun beko-po\u015do\u00a0(Pelecanus)<\/i>\u00a0{X}
\npelto :\u00a0<\/b>preparita besta felo por fari veston {8}
\npelvo :\u00a0<\/b>(malprofunda) ujo por likvoj (lavpelvo, neceseja pelvo,…); amba\u016d koksoj kun la ostoj inter tiuj {X}
\npeni : *\u00a0<\/b>multe provi, forte labori por fari ion {*4}
\npendi : *\u00a0<\/b>esti fiksita supre, sed krome ne; esti fiksita vertikale; pendigi: fiksi tiel; pendumi: ekzekuti kondamniton, pendigante lin per \u015dnuro \u0109irka\u016d la kolo {*5}
\npendolo :\u00a0<\/b>(longa) peza\u0135o, pendanta je fiksa punkto kaj balanci\u011danta (svingi\u011danta) tien kaj reen la\u016d egalaj temperoj; pendoli: svingi\u011di kiel pendolo {9}
\npenetri :\u00a0<\/b>(profunde) eniri, trairi ion malgra\u016d obstakloj (en korpon tra la ha\u016dto; en densan arbaron; tra filtrilo,…) {8}
\npeniko :\u00a0<\/b>bastoneto kun aro da haroj je unu ekstremo, uzata por \u015dmiri ion (por glui, farbi, pentri,…) {8}
\npeniso :\u00a0<\/b>\u015dvelema ekstera vira seksorgano, kun urintubo {X}
\npensi : *\u00a0<\/b>havi ideojn en la kapo; labori per kapo {*3}
\npensio :\u00a0<\/b>regula (\u0109iumonata,…) pago pro iama laboro ne plu farata (al pensiulo: iu, kiu pro a\u011do a\u016d invalidi\u011do ne plu laboras, sed ja ricevas pagon pro tiu anta\u016da laboro); pensii: alju\u011di, pagi pension al… {9}
\npenti :\u00a0<\/b>senti mal\u011dojon pro malbona faro, kiun oni faris, kun intenco ne plu fari tion a\u016d tiel {8}
\npentri : *\u00a0<\/b>fari (desegni) bildon per farboj {*6}
\nper : *\u00a0<\/b>[ilo, rimedo]; uzante; utiligante (mi tran\u0109as per tran\u0109ilo; \u015di veturis per a\u016dto; li skribis per grandaj literoj) {*1}
\nperi :\u00a0<\/b>transdoni; havigi ion al iu per siaj klopodoj; fari ion (a\u0109eti, vendi, kontrakti) ne por si mem, sed por iu alia (je ties respondeco, risko kaj kostoj) (per\/i) {X}
\nperdi : *\u00a0<\/b>ekmalhavi; ekhavi malprofiton, malavanta\u011don {*3}
\nperei :\u00a0<\/b>morti pro akcidento; neatendite (akcidente) detrui\u011di, perdi\u011di, nenii\u011di {9}
\nperfekta :\u00a0<\/b>tute tia, kia \u011di devas esti; senmanka {8}
\nperfidi :\u00a0<\/b>mallojale endan\u011derigi; trompe fari ion kontra\u016d la atendoj a\u016d la intereso de iu {8}
\nperiodo :\u00a0<\/b>(iom longa) peco de tempo; tempo inter du el multaj samaj okaza\u0135oj, kiuj okazadas kun regulaj intertempoj {9}
\nperko :\u00a0<\/b>iu el fi\u015doj kun dorna unua dorsa na\u011dilo\u00a0(Perca,…)<\/i>\u00a0{X}
\nperlo :\u00a0<\/b>brile blanka a\u016d ar\u011dentkolora globeto (el perlamoto), esti\u011danta en konkoj de iuj moluskoj (i.a. ostro) {9}
\npermesi : *\u00a0<\/b>diri, ke estas bone, ke iu faros ion; diri: “mi ne kontra\u016das, ke vi faru tion” {*3}
\nperono :\u00a0<\/b>kelk\u015dtupa \u015dtuparo, kun pli lar\u011da plata supro, anta\u016d domo; simila afero por faciligi eniron en tramon a\u016d buson {9}
\npersekuti :\u00a0<\/b>da\u016dre postsekvi (por fari ion malbonan al iu) {7}
\npersiko :\u00a0<\/b>tre sukoplena frukto (ha\u016dto ofte lanugeca, kerno tre sulka) de arbo\u00a0(Prunus persica, Amygdalus persica)<\/i>\u00a0{9}
\npersisti :\u00a0<\/b>da\u016drigi, plu fari malgra\u016d malhelpoj {9}
\npersono : *\u00a0<\/b>homo, konebla la\u016d nomo a\u016d funkcio; homo kun siaj propraj ecoj; (gramatiko:) parolanto (“unua persono”), alparolato (“dua persono”) a\u016d priparolato (“tria persono”); personeco: la propraj (ne-korpaj) ecoj (karaktero, konduto,…) de iu homo, kiel tuto {*3}
\npesi :\u00a0<\/b>mezuri, kiom peza io estas (per pesilo) {7}
\npeti : *\u00a0<\/b>diri, ke oni deziras ekhavi a\u0135on a\u016d servon; diri, ke oni deziras, ke iu faru ion; diri “bonvolu …i” {*2}
\npetoli :\u00a0<\/b>fari ne bezonatajn, ne seriozajn, viglajn, amuzajn agojn (ofte nepripensitajn) {7}
\npetrolo :\u00a0<\/b>\u0109iu el diversaj likvoj el ter-oleo (lampa oleo, benzino,…) {8}
\npeza : *\u00a0<\/b>(science:) (forte) altirata de Tero a\u016d de la planedo, kie oni trovi\u011das (mezurate per nutonoj); (praktike, sur Tero:) (kun granda) mezuro la\u016d gramoj a\u016d kilogramoj (“pezo” = “maso mezurata per pesado”) {*5}
\npia :\u00a0<\/b>ame respekta al dio kaj religia\u0135oj {9}
\npiano :\u00a0<\/b>muzikinstrumento (horizontala a\u016d vertikala) kun multaj kordoj frapataj per klavara me\u0125anismo {9}
\npiceo :\u00a0<\/b>Norda pingloarbo kun disaj pingloj\u00a0(Picea)<\/i>\u00a0{9}
\npiedo : *\u00a0<\/b>la parto de la korpo, je fino de la kruro, sur kiu homo a\u016d besto iras; simila parto, sur kiu staras objekto {*3}
\npiedingo :\u00a0<\/b>ringo pendanta de la selo (sidilo) de \u0109evalo, en kiun rajdonto metas sian piedon (pied\/ing\/o) {X}
\npigo :\u00a0<\/b>birdo el la korvo-familio, nigra-blanka kun longaj vostoplumoj\u00a0(Pica)<\/i>; (blua:\u00a0(Cyanopica)<\/i>, verda:\u00a0(Cissa),<\/i>…) {9}
\npiki : *\u00a0<\/b>pu\u015di (per pinta a\u0135o, a\u016d per beko) en unu punkto; vundi per akra pinta ilo; (figure:) inciti {*6}
\npilo :\u00a0<\/b>fonto de elektra energio el \u0125emia energio (kelkaj kune: baterio) {8}
\npilgrimi :\u00a0<\/b>pro religia kialo iri a\u016d voja\u011di al sankta loko {X}
\npilko : *\u00a0<\/b>globforma ludilo; piedpilkado: futbalo; retpilkado: (mane \u0135eti pilkon trans reton); korbopilkado: (en korbon); bazpilkado: (post pilkofrapo, kuranto provas atingi bazon) {*6}
\npilolo :\u00a0<\/b>medikamento\/dol\u0109a\u0135o en formo de malmola globeto {X}
\npiloto :\u00a0<\/b>veturigisto de aviadilo; gvidisto por \u015dipoj, por eniri havenon a\u016d por \u015dipi sur (por la \u015dipestro ne konata) rivero; piloti: direkti, gvidi kiel piloto {9}
\npino :\u00a0<\/b>pinglo-arbo kun pingloj en tufoj\u00a0(Pinus)<\/i>\u00a0{7}
\npin\u0109i :\u00a0<\/b>kunpremi per du fingroj (a\u016d simile per aparato) {8}
\npinglo : *\u00a0<\/b>metala stangeto kun pinto je unu fino, uzata por fiksi ion, trapikante per \u011di; juvelo a\u016d insigno provizita per pinglo; folio pingloforma; pingli: fiksi per pinglo(j) {*6}
\npingveno :\u00a0<\/b>subakve na\u011danta, ne flugipova mar-birdo (en Sudo) (sur tero \u011di staras “kvaza\u016d homo”)\u00a0(Spheniscus,…)<\/i>\u00a0{X}
\npinto : *\u00a0<\/b>akra, pika fino de io; anguleca supro de monto,… {*6}
\npio\u0109o :\u00a0<\/b>hak-fosilo (en formo de litero T) el ligna tenilo kaj metala peco kun du ekstremoj: unu pinta kaj unu plata {8}
\npioniro :\u00a0<\/b>iu, kiu preparas neniam kulturitan teron; soldato, kiu preparas la vojon por armeo: konstruas pontojn,…; iu, kiu laboras por nova ideo; unu el unuaj, kiuj faras ion {9}
\npipo :\u00a0<\/b>tubo fini\u011danta per ujeto, en kiun oni metas tabakon, kiun oni bruligas por fumado {7}
\npipro :\u00a0<\/b>(akra spico el la sekigita) frukto de pipro-arbusto\u00a0(Piper nigrum)<\/i>\u00a0a\u016d\u00a0(Capsicum annuum, frutescens…)<\/i>\u00a0{9}
\npiro :\u00a0<\/b>sukplena, karneca frukto de pir-arbo, pli dika malsupre ol supre\u00a0(Pyrus communis)<\/i>; simila frukto de alia planto {8}
\npisi :\u00a0<\/b>eligi urinon {X}
\npisti :\u00a0<\/b>pulvorigi, pecetigi ion, batetante \u011din per pistilo en pistujo; pistilo: (anka\u016d:) ina genera organo en floro {X}
\npizo :\u00a0<\/b>globforma semo kun faruneca enhavo, man\u011data kiel legomo\u00a0(Pisum,…)<\/i>\u00a0{7}
\nplaco :\u00a0<\/b>malferma spaco sen konstrua\u0135oj en urbo, ofte \u0109e kruci\u011do de stratoj (kvadrata, ronda) {7}
\npla\u0109i : *\u00a0<\/b>doni agrablan senton al iu, pro aspekto a\u016d agado {*5}
\nplado :\u00a0<\/b>malprofunda granda telero; aparta parto de man\u011do {7}
\nplafono : *\u00a0<\/b>supra ebeno de \u0109ambro {*5}
\nplago :\u00a0<\/b>granda, longeda\u016dra katastrofo {9}
\nplano :\u00a0<\/b>anta\u016de pripensita aran\u011do de io farota; desegno de tio; desegno de urbo, kun indiko de domoj kaj stratoj kaj interesaj a\u016d gravaj konstrua\u0135oj (=urbomapo); plani: fari planon por fari ion a\u016d por io konstruota {7}
\nplando :\u00a0<\/b>la flanko de la piedo, kiu tu\u015das la teron dum irado {9}
\nplandumo :\u00a0<\/b>la malsupra, plata parto de \u015duo (pland\/um\/o) {9}
\nplanedo :\u00a0<\/b>satelito de stelo [Tero, Marso, Venuso,…] {9}
\nplanko : *\u00a0<\/b>malsupra ebeno de \u0109ambro; tio, sur kio oni iras en domo {*4}
\nplanti : *\u00a0<\/b>meti plant(id)on en teron, por ke \u011di kresku {*6}
\nplanto : *\u00a0<\/b>[arboj, arbustoj, herboj]; (vastsignife:) viva\u0135o ne kapabla movi sin de loko al loko (ne besto) (=vegetalo) {*6}
\nplasto :\u00a0<\/b>artefarita materialo a\u016d substanco, ofte (komence) facile formebla per varmo, ofte malpeza kaj fortika {9}
\nplastiko :\u00a0<\/b>arto reliefe (re)produkti formojn {9}
\nplata : *\u00a0<\/b>iom longa kaj lar\u011da (ofte ebena), sed ne dika {*6}
\nplatano :\u00a0<\/b>granda arbo, kies \u015delo (parte) defalas \u0109iujare\u00a0(Platanus)<\/i>\u00a0{9}
\nplej : *\u00a0<\/b>(la plej granda libro: ne estas iu pli granda libro); (plej forte: ne eblas pli forte) {*1}
\nplekti :\u00a0<\/b>interkrucige kunigi, \u011denerale sen nodoj {8}
\nplena : *\u00a0<\/b>sen plia spaco neokupita; oni ne povas aldoni pli {*2}
\nplena\u011da :\u00a0<\/b>atinginta la a\u011don, kiu jure havigas plenajn civitanajn rajtojn (plen\/a\u011d\/a) {9}
\nplendi : *\u00a0<\/b>montri nekontentecon; diri: “tio ne estas bona”, “tiel oni ne faru”, “mi ne ricevis tion, kion mi volis”,… {*4}
\nplenumi :\u00a0<\/b>plene fari tion, kion oni promesis fari a\u016d kion oni devas fari (plen\/um\/i) {8}
\npleto :\u00a0<\/b>plato el ligno a\u016d alia materialo, kiu servas por alporti (permane) telerojn, tasojn,… {8}
\nplezuro : *\u00a0<\/b>agrabla, \u011doja, gaja sento; plezuri: senti, havi plezuron; plezurigi: havigi plezuron {*4}
\npli : *\u00a0<\/b>> (7 estas pli ol 6; 8 kaj 9 estas ankora\u016d pli; 3 estas malpli ol 6); pli-malpli: ne precize, proksimume {*1}
\npliigi :\u00a0<\/b>plifortigi (iun econ de io); plimultigi (pli\/ig\/i) {9}
\nplon\u011di :\u00a0<\/b>\u0135eti sin en akvon (por na\u011di) {9}
\nplori : *\u00a0<\/b>mal\u011doji (a\u016d \u011doji) tiel, ke larmoj (akvo) fluas el la okuloj {*4}
\nplotono :\u00a0<\/b>(armeo:) triono a\u016d kvarono de kompanio {X}
\nplu : *\u00a0<\/b>sen\u0109ese; ne \u0109esante; (ne plu: jam ne) {*1}
\nplugi : *\u00a0<\/b>per ilo (plugilo) turni la supran parton de tero {*6}
\nplumo : *\u00a0<\/b>tio, kio kovras la ha\u016dton de birdo (birdoj havas ne harojn, sed plumojn); skribilo (por skribi per inko); pluma: (anka\u016d:) kvaza\u016d aro (tufo) da plumoj {*4}
\nplumbo :\u00a0<\/b>griza, mola, peza metalo\u00a0(Pb)<\/i>\u00a0{8}
\npluraj : *\u00a0<\/b>pli ol unu (a\u016d du); ne nur unu {*6}
\npluralo :\u00a0<\/b>(gramatiko:) multnombro, en Esperanto indikita per -j (tiu (unu) ru\u011da pomo – tiuj (du, cent) ru\u011daj pomoj) {9}
\nplus :\u00a0<\/b>“aldonu la sekvantan”; pluso: la signo “+” en kalkulado (2+3=5 du plus tri estas kvin); avanta\u011do {8}
\npluvo : *\u00a0<\/b>akvo falanta el nubo; pluvas: falas pluvo (el \u0109ielo) {*4}
\npne\u016dmatiko :\u00a0<\/b>parto de fiziko, pri gasoj; aertubo \u0109irka\u016d la rado de a\u016dto a\u016d biciklo (mallonge: pne\u016do, pne\u016dmo) {X}
\npo :\u00a0<\/b>[distribuo: sama kvanto por \u0109iu aparte] (la kvar infanoj ricevis kune ok pomojn – po du); [prezo] (po du e\u016droj por metro); [en samaj porcioj] (la kvardek viroj mar\u015dis po kvin – do en ok sinsekvaj vicoj) (:::: :::: ::::<\/b>\u00a0= okope po du) {9}
\npoemo :\u00a0<\/b>arta versa\u0135o; poezia verka\u0135o {8}
\npoento :\u00a0<\/b>nombro alju\u011data por indiki rezulton \u0109e ludo a\u016d de lernado {X}
\npoeto :\u00a0<\/b>homo, kiu faras poemojn {7}
\npoezio :\u00a0<\/b>poem-verkado; poemeco; arto komuniki emociojn per vort-muziko (anka\u016d en prozo) {8}
\npolico : *\u00a0<\/b>\u015dtataj a\u016d urbaj funkciuloj por teni ordon kaj sekurecon; policano, policisto: unu tia funkciulo {*6}
\npolipo :\u00a0<\/b>tubereto (kreska\u0135o en la korpo); fiksi\u011dinta stadio de meduzo (iu el sakformaj marbestoj\u00a0(Coelenterata)<\/i>) {X}
\npolitiko :\u00a0<\/b>arto de regado de \u015dtato; praktikado de tiu arto {7}
\npolpo :\u00a0<\/b>ok-braka mar-molusko (“inkmolusko”)\u00a0(Octopus,…)<\/i>\u00a0{X}
\npoluro : *\u00a0<\/b>surfaca brilo pro frotado; poluri: brilige froti {*6}
\npoluso :\u00a0<\/b>la punkto, kie la akso de la tero trafas la surfacon (plej norda punkto, plej suda punkto); la punkto, \u0109irka\u016d kiu la steloj \u015dajnas turni\u011di en la \u0109ielo; unu el la ekstremoj (fina\u0135oj) de magneto, pilo, baterio,… {X}
\npolvo : *\u00a0<\/b>tre malgrandaj sekaj eroj (resta\u0135o, malpura\u0135o) {*6}
\npomo : *\u00a0<\/b>pli-malpli globforma frukto man\u011debla kun tre firma karno, de pom-arbo\u00a0(Pyrus malus = Malus)<\/i>; simila frukto {*6}
\nponto : *\u00a0<\/b>konstrua\u0135o por iri de unu flanko de rivero a\u016d kanalo al la alia super la akvo (a\u016d super valo, strato,…) {*6}
\npopolo : *\u00a0<\/b>nacio; homoj kiuj sentas sin samaj, ofte kun la sama lingvo, ne \u0109iam lo\u011dantaj en la sama lando; tiuj homoj de iu lando, kiuj ne estas regantoj, sed regatoj; (insektoj:) kunvivanta aro kun unu ovo-meta individuo (la “re\u011dino”) {*3}
\npopulara :\u00a0<\/b>\u015datata de multaj homoj multloke; facile komprenebla por ne-fakuloj {9}
\npor : *\u00a0<\/b>[celo, intenco, destino, uzo, ricevanto, estonta da\u016dro]; (esti por propono: ne kontra\u016d); (por ke: [celo de ago]) {*1}
\nporcelano :\u00a0<\/b>delikata speco de fajenco {9}
\nporcio :\u00a0<\/b>parto de io destinita por iu (man\u011do, mono,…); pli-malpli egala divida\u0135o; porciumi: distribui la\u016d porcioj {9}
\npordo : *\u00a0<\/b>malferma\u0135o, per kiu oni eniras kaj eliras domon a\u016d \u0109ambron (fermebla); tio, kio fermas la eniran (kaj eliran) malferma\u0135on de domo a\u016d \u0109ambro {*3}
\nporko : *\u00a0<\/b>dikha\u016dta mambesto, bredata por viando\u00a0(Sus)<\/i>\u00a0{*5}
\nporti : *\u00a0<\/b>subteni pezan objekton (por ke \u011di ne mallevi\u011du); teni kaj movi al alia loko; havi kun si a\u016d sur si {*2}
\nportreto :\u00a0<\/b>pentra\u0135o a\u016d desegno prezentanta la viza\u011don de persono {9}
\nposedi : *\u00a0<\/b>havi kiel sian propra\u0135on; havi plene por sia dispono {*6}
\npost : *\u00a0<\/b>malanta\u016d; pli malfrue ol; pli malanta\u016de en vico; (mi faros tion poste: ne jam nun, ne tuj); posta\u0135o: pugo {*1}
\nposteno :\u00a0<\/b>loko, kie soldato estas starigita; ofico donita al iu; laborfunkcio {8}
\nposteulo :\u00a0<\/b>poste vivanta parenco; iu poste ekhavinta la saman funkcion (post\/e\/ul\/o) {X}
\npostuli : *\u00a0<\/b>firme diri: “mi volas havi tion!” a\u016d “faru tion!”; fari a\u016d ka\u016dzi, ke io estas nemalhavebla; necesigi {*3}
\npo\u015do : *\u00a0<\/b>saketo en vesto; io simila en a\u016d sur io alia; po\u015duloj, po\u015dbestoj: mamuloj, kies idoj kreskas en ha\u016dto-po\u015do de la ino, en kiu estas la cicoj (=marsupiuloj) [kanguruo,…] {*5}
\npo\u015dto : *\u00a0<\/b>servo por transporti leterojn {*5}
\npoto : *\u00a0<\/b>iom alta ujo por diversaj uzoj: kuir-poto, flor-poto, akvo-poto,…; mikspoto: man\u011da\u0135o miksita (en unu poto) {*6}
\npotenco :\u00a0<\/b>kapablo (forte) influi; kapablo obeigi; (matematiko: la kvara potenco de 3 estas 3x3x3x3 = 81) {7}
\npovi : *\u00a0<\/b>esti kapabla fari; havi eblecon fari {*2}
\npozicio :\u00a0<\/b>loko, kie (a\u016d tiel, kiel) io a\u016d iu staras, sidas a\u016d ku\u015das; loko de iu en la socio, asocio, entrepreno,… {8}
\npozitiva :\u00a0<\/b>jesa, akcepta, permesa, konsenta, faciliga, avanta\u011da, plusa {X}
\npra- :\u00a0<\/b>(pri parencoj:) je distanco de unu plia nasko (praavo: patro de avo; pranepo: filo de nepo); (pri tempo:) (jam de) anta\u016d tre, tre longa tempo (prahistorio, praarbaro) {9}
\npraktiko : *\u00a0<\/b>la farado, ne la teorio; praktiki: fari ion praktike {*6}
\npramo :\u00a0<\/b>boato a\u016d \u015dipo por transporti homojn, veturilojn,… de unu flanko de rivero,… al la alia – kaj reen {X}
\nprava : *\u00a0<\/b>diranta tion, kio estas vera, \u011dusta {*4}
\nprecipa : *\u00a0<\/b>\u0109efa; plej grava; unuavice pripensinda {*4}
\npreciza : *\u00a0<\/b>neniom pli, neniom malpli; tiel, kiel devas, kaj ne iomete alimaniere; precizema: kiu volas \u0109ion fari precize {*6}
\npredikato :\u00a0<\/b>(gramatiko:) la vorto(j) en propozicio, kiu(j) esprimas agon a\u016d staton de la subjekto {X}
\npreferi : *\u00a0<\/b>\u015dati a\u016d voli ion pli forte, ol ion alian {*5}
\nprefikso :\u00a0<\/b>vortparto, metata anta\u016d radiko por \u015dan\u011di la signifon de la vorto (ekzemple: doni – disdoni) {X}
\npre\u011di : *\u00a0<\/b>paroli al dio; pre\u011dejo: domo por di-servoj {*6}
\nprelegi :\u00a0<\/b>fari paroladon pri iu temo al iu grupo (klubanoj, studentoj,…) a\u016d publike; prelego: tia parolado {9}
\npremi : *\u00a0<\/b>meti manon (a\u016d ion alian) sur ion kaj uzi forton (pu\u015di); uzi forton por malgrandigi ion {*3}
\npremio : *\u00a0<\/b>objekto a\u016d mono por tiu, kiu gajnis en konkurso a\u016d venkis en konkuro; mono, kiun oni pagas por asekuro; aldona pago por aldona a\u016d tre bona laboro; premii (ion\/iun): doni, alju\u011di premion {*6}
\npreni : *\u00a0<\/b>ekteni; ekhavi por si; difini por si; preni kun si: kunporti; preni kiel…: (anka\u016d:) pensi ke estas… {*2}
\nprepari : *\u00a0<\/b>fari tion, kio estas necesa por povi komenci fari ion; fari ion ta\u016dga por iu celo (ekz. legomojn por man\u011do) {*5}
\nprepozicio :\u00a0<\/b>[en, sur, tra, al, anta\u016d, kun, per, por,…] {X}
\npresi : *\u00a0<\/b>per aparato kaj inko meti tekston a\u016d bildon sur paperon a\u016d sur alian materialon {*6}
\npreska\u016d : *\u00a0<\/b>ne tute, ne plene; iomete malpli ol (59 minutoj estas preska\u016d unu horo); ne mankas multe {*1}
\npreskribi :\u00a0<\/b>a\u016dtoritate ordoni; skribe ordoni (medikamenton) {9}
\npreta : *\u00a0<\/b>[laboro finita]; finfarita (\u011di estas preta); (do:) tuj uzebla\/disponebla; finfarinta (li\/\u015di estas preta); (do:) povanta tuj komenci fari ion (alian) (\u0108u preta(j)? Ek!) {*4}
\npreteksto :\u00a0<\/b>\u015dajna kialo a\u016d motivo, eldirita por ka\u015di la veran kialon a\u016d motivon; preteksti: prezenti (ion) kiel pretekston {8}
\npretendi :\u00a0<\/b>postuli ion, dirante (\u0109u la\u016dvere a\u016d pretekste), ke oni havas rajton pri \u011di; aserti sian propran gravecon {8}
\npreter : *\u00a0<\/b>pasante apude (li iris preter la domo: li iris ne al la domo, ne en la domon, ne tra la domo) {*1}
\npreventi :\u00a0<\/b>fari tiel, ke io ne povos okazi {X}
\nprezo : *\u00a0<\/b>kiom da mono oni devas pagi por io {*6}
\nprezenti : *\u00a0<\/b>montri, kiu estas iu a\u016d kio estas io; vidigi a\u016d a\u016ddigi (teatra\u0135on, spektaklon,…) {*3}
\nprezidi :\u00a0<\/b>ordigi, gvidi diskutadon; gvidi la estraron de organiza\u0135o; (iuj gvidantoj de \u015dtatoj havas la titolon “prezidento” anstata\u016d “prezidanto”) {7}
\nprezidento :\u00a0<\/b>estro de respubliko (=\u015dtatprezidanto) {X}
\npri : *\u00a0<\/b>koncerne [temo] (libro pri bestoj; atentu pri la truoj en la vojo; kontenta pri…; certa pri…) {*1}
\nprinco :\u00a0<\/b>titolo malpli alta ol re\u011do, ofte donata al re\u011dido {9}
\nprincipo :\u00a0<\/b>fundamenta vera\u0135o; baza elemento a\u016d regulo de rezonado, scienco, moralo,…; principe: (anka\u016d:) teorie {9}
\nprintempo : *\u00a0<\/b>parto de jaro inter vintro kaj somero, kiam plivarmi\u011das {*4}
\npriskribi :\u00a0<\/b>klare, detale prezenti per vortoj (skribe a\u016d bu\u015de (!)), tiel ke la leganto a\u016d a\u016dskultanto povas bone imagi la aferon (pri\/skrib\/i) {X}
\nprivata :\u00a0<\/b>ne publika; ne de a\u016d por \u0109iuj, sed de a\u016d por iu(j) aparta(j) persono(j) {7}
\npro : *\u00a0<\/b>[ka\u016dzo, kialo, motivo] (ni malseki\u011dis pro la pluvo; mi tremas pro malvarmo; \u015di diris tion pro amikeco) {*1}
\nprobabla :\u00a0<\/b>tia, ke ekzistas pli da motivoj por atendi, ke \u011di estas vera (a\u016d ke \u011di okazos), ol motivoj por atendi, ke \u011di ne estas vera (a\u016d ke \u011di ne okazos) {8}
\nproblemo :\u00a0<\/b>io, kio estas malfacile solvebla a\u016d klarigebla; io, por kio solvo a\u016d klarigo estu trovita (scienca problemo, \u015dak-problemo,…) {8}
\nprocedi :\u00a0<\/b>uzi difinitajn rimedojn por atingi rezulton a\u016d por efektivigi ion; agi la\u016d metodo {8}
\nprocento :\u00a0<\/b>profito el cent unuoj en unu jaro; centona proporcio (simbolo: %) {9}
\nproceso :\u00a0<\/b>ju\u011dafero; natura a\u016d logika sinsekvo de fenomenoj; procesi (kontra\u016d iu): ju\u011de persekuti {8}
\nprociono :\u00a0<\/b>ringovosta mamulo (lavas nutra\u0135ojn)\u00a0(Procyon)<\/i>\u00a0{X}
\nprodukto : *\u00a0<\/b>a\u0135o farita de homo a\u016d ma\u015dino; la rezulto de iu laboro; produkti (ion): fari el krudaj materialoj substancon a\u016d objekton utilan; estigi {*5}
\nprofesio :\u00a0<\/b>okupo por vivteni sin (kutime: salajrata laboro) {8}
\nprofesoro :\u00a0<\/b>plenrajta instruisto en universitato a\u016d altlernejo {9}
\nprofeto :\u00a0<\/b>kiu kapablas anta\u016ddiri estonta\u0135ojn; kiu kapablas klarigi la dian volon; profeti: paroli kiel a\u016d kvaza\u016d profeto {9}
\nprofito :\u00a0<\/b>utilo a\u016d mongajno ricevita el a\u016d pro io; kiam la enspezoj estis pli grandaj ol la elspezoj; profiti: ricevi utilon, mongajnon el io {8}
\nprofunda : *\u00a0<\/b>(kun granda) mezuro inter la malferma parto kaj la fundo (profunda rivero, puto, fosa\u0135o, groto – anka\u016d: profundaj pensoj) {*4}
\nprogramo :\u00a0<\/b>priskribo a\u016d listo de taskoj plenumotaj unu post la alia; priskribo pri prezentota teatra\u0135o a\u016d spektaklo, pri radio- a\u016d televido-elsendoj,…; priskribo de planoj de registaro, politika partio,…; prezento a\u016d spektaklo (anka\u016d en radio a\u016d televido), konsistanta el pluraj partoj (programeroj) unu post la alia (\u0108u vi havas la programon de la programo?); programi: aran\u011di la programon de evento a\u016d de radio- a\u016d televido-elsendo; verki programon por agado a\u016d por tasko plenumota de\/per komputilo {9}
\nprogresi : *\u00a0<\/b>anta\u016deniri; atingi pli kaj pli {*6}
\nprojekcii :\u00a0<\/b>sendi luman bildon sur ekranon {X}
\nprojekto :\u00a0<\/b>(pli ampleksa kaj detala) propono, plano pri io farota; projekti: plani projekton {9}
\nprokrasti :\u00a0<\/b>ne fari nun, sed (eble) poste {8}
\nproksima : *\u00a0<\/b>en malgranda distanco; trovi\u011danta apude {*2}
\nproksimume :\u00a0<\/b>ne precize; pli-malpli (proksim\/um\/e) {7}
\nproleto :\u00a0<\/b>homo sen kapitalo, kiu povas vendi nur sian laborforton por vivteni sin {9}
\nproletario :\u00a0<\/b>proleto {9}
\npromeni : *\u00a0<\/b>(piede) iri por plezuro {*5}
\npromesi : *\u00a0<\/b>diri firme, ke oni faros ion a\u016d ke oni donos ion {*5}
\npronomo :\u00a0<\/b>(gramatiko:) vorto, kiu anstata\u016das substantivon a\u016d nomon [mi, li, iu, tiu, tio, \u0109io,…] a\u016d kiu indikas ion (ne-kvalitan) pri io a\u016d iu [iu…, tiu…, mia…,…] {9}
\nprononci :\u00a0<\/b>elparoli; formi vortojn (parolsonojn) per la bu\u015do {9}
\npropagandi :\u00a0<\/b>klopodi disvastigi ideon; reklami ideon {9}
\nproponi :\u00a0<\/b>montri ion por uzo (a\u016d por man\u011dado, trinkado, a\u0109eto, vendo); diri al iu, ke tiu eble faru ion {9}
\nproporcio :\u00a0<\/b>rilato (la\u016d mezuro) inter partoj de io, inter si, kaj al la tuto; kiam la grandeco de unu afero plii\u011das kaj malplii\u011das same a\u016d simile kiel la grandeco de alia afero (proporcio inter laboro kaj rezulto, inter kulpo kaj puno) {X}
\npropozicio :\u00a0<\/b>(gramatiko:) parto de frazo, en kiu estas predikato (“Li \u011dojas \u0109ar \u015di venos.”: unu frazo, du propozicioj) {9}
\npropra : *\u00a0<\/b>de tiu\/tio mem, ne de iu\/io alia {*3}
\nprosperi :\u00a0<\/b>esti en bona, sukcesa stato {9}
\nprotekti :\u00a0<\/b>defendi, \u015dirmi, helpi iun kontra\u016d malbono a\u016d dan\u011dero {7}
\nprotesti :\u00a0<\/b>diri, ke oni estas kontra\u016da al io (kion oni opinias malbona); diri, ke oni ne \u015datas, ke iu faras ion {7}
\nprotokolo :\u00a0<\/b>preciza skriba raporto pri kunveno a\u016d okaza\u0135o; protokoli: skribi precizan raporton {X}
\nprovi : *\u00a0<\/b>fari por vidi, \u0109u oni povas fari (a\u016d \u0109u funkcias) {*3}
\nproverbo :\u00a0<\/b>kutima dira\u0135o kun instrua signifo {9}
\nprovinco :\u00a0<\/b>administra a\u016d historia subdivida\u0135o de lando {9}
\nprovizo :\u00a0<\/b>kolekto da materialo(j) a\u016d kolekto da objektoj por estonta uzo; provizi: havigi \u0109ion bezonatan al iu\/io {8}
\nprovizora :\u00a0<\/b>ne da\u016dra; ne definitiva; dum iom da tempo; por iom da tempo {X}
\nprovoki :\u00a0<\/b>inciti al batalo, disputo,… (pli-malpli atakante) {9}
\nprozo :\u00a0<\/b>ne-versa parolo a\u016d skriba\u0135o {8}
\npruda :\u00a0<\/b>kiu hontas paroli, a\u016ddi, legi,… pri seksaj aferoj {X}
\nprudenta :\u00a0<\/b>(iu:) kapabla \u011duste priju\u011di la aferojn; uzanta tiun kapablon; (io:) bone pripensita, ne malsa\u011da, ne absurda {7}
\npruno :\u00a0<\/b>pli-malpli ovoforma frukto kun firma karno kaj longeca \u015dtoneca kerno de prun-arbo\u00a0(Prunus domestica,…)<\/i>\u00a0{9}
\nprunto : *\u00a0<\/b>dono por posta redono; prunti: doni (pruntedoni) a\u016d preni (pruntepreni) kiel prunton {*5}
\npruvi :\u00a0<\/b>montri per faktoj a\u016d rezonado, ke io estas vera {8}
\npsiko :\u00a0<\/b>tuto de la konsciaj kaj nekonsciaj spiritaj fenomenoj de homo {X}
\npsikologio :\u00a0<\/b>scienco pri la homa psiko {9}
\npubo :\u00a0<\/b>ventro-malsupro inter la femuroj (kun pubharoj) {X}
\npubliko : *\u00a0<\/b>tiuj, al kiuj iu parolas; tiuj, kiuj rigardas teatra\u0135on, \u0109eestas sportkonkuron, vizitas muzeon,…; la homoj \u011denerale; publika: por \u0109iuj, kiuj volas a\u016ddi, utiligi, \u0109eesti,…; publikigi: publike anonci; aperigi en presa formo (en\/kiel libro, en gazeto,…) por ke la publiko povu legi \u011din {*6}
\npudro :\u00a0<\/b>pulvoro (kolora, odora) uzata por tualeto; pudri: sur\u015duti pudron {9}
\npugo :\u00a0<\/b>korpoparto, sur kiu homo sidas (posta\u0135o, sidvangoj) {X}
\npugno :\u00a0<\/b>mano kun fleksitaj kaj kunmetitaj fingroj {7}
\npulo :\u00a0<\/b>saltanta fi-insekteto (su\u0109as sangon)\u00a0(Pulex,…)<\/i>\u00a0{X}
\npulmo :\u00a0<\/b>parto en la korpo, per kiu oni spiras {8}
\npulovero :\u00a0<\/b>trikita vesto por la supra parto de la korpo, kiun oni surmetas, trametante la kapon kaj la brakojn {X}
\npulvo :\u00a0<\/b>eksplodema pulvoro por pafi {8}
\npulvoro :\u00a0<\/b>substanco (solida) en tre malgrandaj eroj {8}
\npumo :\u00a0<\/b>Amerika ru\u011dbruna\/griza katego\u00a0(Felis concolor)<\/i>\u00a0{X}
\npumpi :\u00a0<\/b>eligi, levi a\u016d movi likvon per aparato (pumpilo) {8}
\npuni : *\u00a0<\/b>fari ion malagrablan al iu, \u0109ar tiu faris malbonan agon (ekzemple per: monpuno = punpago, malliberigo,…) {*6}
\npunkto : *\u00a0<\/b>tre malgranda loko (en spaco a\u016d tempo); aparta (malgranda) parto de teksto a\u016d argumentado; la signo “.” {*3}
\npunto :\u00a0<\/b>maldensa plekta\u0135o el fadenoj, kies ma\u015doj prezentas motivon a\u016d desegna\u0135on {9}
\npupo :\u00a0<\/b>objekto en formo de homo a\u016d besto (kiel ludilo,…) {8}
\npupilo :\u00a0<\/b>la parto de la okulo, kie lumo povas eniri {9}
\npura : *\u00a0<\/b>tio kaj nenio alia; senmakula; lavita, balaita {*3}
\npurpura :\u00a0<\/b>kun ru\u011de-blua koloro, pli ru\u011da ol viola {X}
\npuso :\u00a0<\/b>densa flaveta likva\u0135o, konsistanta el detrui\u011dinta karno a\u016d ha\u016dto, produkti\u011danta en absceso {9}
\npu\u015di : *\u00a0<\/b>(provi) movi ion, premante al \u011di {*5}
\nputo :\u00a0<\/b>profunda\u0135o farita de homo, el kiu oni prenas akvon {7}
\nputri :\u00a0<\/b>malkomponi\u011di; malboni\u011di, difekti\u011di pro malkomponi\u011do (ligno, mortinta besto, frukto, man\u011da\u0135o,…) {8}
\nrabi :\u00a0<\/b>per forto a\u016d minaco forpreni ies poseda\u0135on; rabobirdo, -besto: kiu \u0109asas kaj kaptas aliajn bestojn por nutri sin {8}
\nrabato :\u00a0<\/b>malpliigo de prezo (pro a\u0109etkvanto, anta\u016dpago, bona klienteco, amikeco, difekto de la varo,…) {9}
\nrabio :\u00a0<\/b>freneziga infekta malsano (pro mordo de hundo,…) {X}
\nraboti :\u00a0<\/b>ebenigi lignon fortran\u0109ante maldikajn tavolojn {X}
\nracio :\u00a0<\/b>parto de la homa menso, kiu ebligas malkovri kaj formuli la le\u011dojn de la naturo (ne instinkto, fantazio,…) {9}
\nrado : *\u00a0<\/b>ronda objekto turni\u011danta \u0109irka\u016d akso (por faciligi mov(i\u011d)adon (vetur(ig)adon), en ma\u015dino,…) {*6}
\nradio : *\u00a0<\/b>linioforma a\u0135o komenci\u011danta en iu centro; ero de lumo a\u016d sono a\u016d alia signalo venanta el iu centro; aparato, kiu a\u016ddigas sonojn, kiuj alvenis al \u011di kiel elektromagneta signalo el iu centro (=radio-ricevilo); radii: eligi radiojn (de lumo, varmo,…); klare montri varman senton (\u011dojon,…) {*5}
\nradiatoro :\u00a0<\/b>(parto de) aparato, kiu varmigas (i.a. per radiado); parto de aparato, kie akvo malvarmi\u011das (i.a. per radiado) kaj tiel malhelpas trovarmi\u011don de motoro,… {9}
\nradiko :\u00a0<\/b>subtera parto de planto, per kiu \u011di prenas nutra\u0135ojn kaj akvon el la tero, kaj per kiu \u011di estas fiksita al la tero; la fiksa, tena parto de io; fiksa, ne \u015dan\u011di\u011danta parto de vorto (en “laboro” kaj “labori”, “labor” estas la radiko); (matematiko: la (dua) radiko de 49 estas 7); radiki: havi siajn radikojn en… {7}
\nrafano :\u00a0<\/b>(diversgranda, diverskolora (sed interne blanka) man\u011debla radiko de) krucflora herbo\u00a0(Raphanus)<\/i>\u00a0{9}
\nrajo :\u00a0<\/b>plata fi\u015do kvadrateca (“flugas” en la maro) {X}
\nrajdi :\u00a0<\/b>sidi sur iranta besto (\u0109evalo, azeno, kamelo,…); sidi sur biciklo kaj veturi; movi sin kvaza\u016d rajdante sur besto {7}
\nrajto : *\u00a0<\/b>tio, kion neniu povas malpermesi; rajti: havi rajton (pri io, por fari ion); havi (jure validan) permeson; rajtigi: doni rajton; (jure valide) permesi {*3}
\nraketo :\u00a0<\/b>arta fajra\u0135o, pafata en aeron, kiu tie eksplodas kaj dis\u0135etas fajrerojn; objekto (ofte kun reakcia motoro) “pafata” en la kosmon, a\u016d (kun eksploda\u0135o) sur malamikan landon {X}
\nrakonti : *\u00a0<\/b>paroli pri okaza\u0135o vera a\u016d imagita {*3}
\nrampi :\u00a0<\/b>movi sin, tu\u015dante la teron per la ventro {8}
\nrampulo :\u00a0<\/b>besto senkrura a\u016d kun mallongaj kruroj (kies ventro do kutime tu\u015das teron), kun nekonstanta korpotemperaturo, de komenco spiranta per pulmoj, kaj kun korpo kovrita de kornecaj skvamoj a\u016d platoj (=reptilio)\u00a0(Reptilia)<\/i>\u00a0(ramp\/ul\/o) [testudo, krokodilo, lacerto, serpento,…] {X}
\nrano :\u00a0<\/b>(plenkreske senvosta) amfibio kun longaj malanta\u016daj kruroj\u00a0(Rana)<\/i>\u00a0(kvakas: “kva-vak”) {9}
\nrando : *\u00a0<\/b>parto de unu afero, kiu estas \u0109e la limo kun alia afero (rando de vojo, rando de kampo, rando de urbo) a\u016d \u0109e la fino de la afero (rando de \u0109apelo, rando de tuko) {*6}
\nrango :\u00a0<\/b>pozicio la\u016d graveco (kompare kun pli gravaj kaj malpli gravaj); pozicio la\u016d rajto komandi en armeo; rangi: havi, okupi rangon (li rangas pli alte ol mi) {8}
\nrapida : *\u00a0<\/b>faranta\/okazanta en malgranda tempo {*2}
\nrangifero :\u00a0<\/b>“norda cervo”, bredata pa\u015dtbesto\u00a0(Rangifer)<\/i>\u00a0{X}
\nraporti :\u00a0<\/b>rakonti (bu\u015de a\u016d skribe) pri tio, kio okazis {8}
\nraso :\u00a0<\/b>(pri kreskigitaj plantoj kaj breditaj bestoj:) grupo da individuoj reproduktitaj tiel, ke iuj variaj ecoj fari\u011dis pli-malpli konstantaj (dum reproduktado en la grupo) (grandflora raso de iu planto; multgrajna raso de iu greno; longhara raso de iu besto;…); (pri homoj:) tre malpreciza divido de la homaro la\u016d kelkaj facile videblaj ecoj (koloro de la ha\u016dto, formo kaj koloro de la haroj,…); rasismo: idearo, la\u016d kiu tiaj diferencoj estus esencaj, a\u016d la\u016d kiu homoj kun certa aspekto a\u016d de certa deveno estus pli valoraj ol aliaj; rasa (hundo, \u0109evalo,…): kun klare videblaj ecoj de sia raso {X}
\nraspi :\u00a0<\/b>degrati erojn per ilo kun multaj akraj elstara\u0135oj {X}
\nrato :\u00a0<\/b>ron\u011dulo simila al muso, sed pli granda\u00a0(Rattus,…)<\/i>\u00a0{8}
\nra\u016dka :\u00a0<\/b>(vo\u0109o:) kun malklara, kvaza\u016d skrapa sono (ekzemple pro malvarmumo) {9}
\nra\u016dpo :\u00a0<\/b>larvo de papilio kaj de iuj aliaj insektoj kun pli-malpli cilindroforma, ofte hara korpo {9}
\nravi :\u00a0<\/b>sentigi admiron; sentigi grandan entuziasmon {8}
\nrazi :\u00a0<\/b>forpreni harojn per akra ilo (razilo) {7}
\nre- : *\u00a0<\/b>[denove, ankora\u016dfoje; inversdirekte] (rekonstrui, reskribi, \u011dis revido!, redoni, reveturi, tien kaj reen,…) {*0}
\nreakcio :\u00a0<\/b>(\u0125emio:) efiko de unu substanco al alia; (fiziko, psikologio:) senvola reago (de korpo a\u016d spirito) pro ago; (fiziko:) anta\u016denmovo pro ellaso de movo malanta\u016den (en motoro de aviadilo, raketo,…); (politiko:) agado por restarigi nedemokratian politikan sistemon {9}
\nreala :\u00a0<\/b>vere ekzistanta, ne elpensita; ne virtuala {9}
\nrecenzi :\u00a0<\/b>skribi (a\u016d rakonti) sian opinion pri iu verko a\u016d okaza\u0135o {9}
\nrecepto :\u00a0<\/b>preciza priskribo, kiel prepari ion (man\u011da\u0135on, kuracilon,…) {8}
\nrecikligi :\u00a0<\/b>re-uzi materialojn el for\u0135eta\u0135oj (re\/cikl\/ig\/i) {X}
\nreciproka :\u00a0<\/b>de unu al la alia kaj de la alia al tiu unu {8}
\nredakcio :\u00a0<\/b>redaktistaro; redaktejo {X}
\nredakti :\u00a0<\/b>skribe zorge esprimi (siajn pensojn); zorge prilabori la skriba\u0135ojn de alia; prizorgi la enhavon de gazeto, revuo,…, elektante la artikolojn kaj korektante tiujn {9}
\nredaktoro :\u00a0<\/b>redaktisto {X}
\nredukti :\u00a0<\/b>proporcie malpligrandigi; malpligravigi; (\u0125emio:) malpliigi la \u015dtupon de oksidi\u011do {9}
\nreflekti :\u00a0<\/b>re\u0135eti lumon a\u016d varmon; plene konformi al io {9}
\nreformi :\u00a0<\/b>doni alian, pli bonan (pli \u011dustan, la\u016d la reformantoj) formon al io (re\/form\/i) {9}
\nregi : *\u00a0<\/b>igi homojn (a\u016d a\u0135on) fari tion, kion oni volas; estri \u0109iujn aliajn; regilo: ilo por regi aparaton {*3}
\nregali :\u00a0<\/b>doni bonan man\u011da\u0135on a\u016d trinka\u0135on (a\u016d ion alian bonan kaj plezurigan) {8}
\nregimento :\u00a0<\/b>parto de armeo konsistanta el kelkaj batalionoj {9}
\nregiono : *\u00a0<\/b>parto de lando kun certaj (naturaj a\u016d sociaj) ecoj {*5}
\nregistaro :\u00a0<\/b>tuto de la personoj, kiuj regas \u015dtaton (prezidento a\u016d re\u011do, ministroj, vicministroj,…) (reg\/ist\/ar\/o) {X}
\nregistro :\u00a0<\/b>(libro a\u016d folio(j) a\u016d sliparo kun) la\u016dordaj notoj, enskribitaj (registritaj) por posta uzo kiel atesta\u0135o; registri: noti en registro; “skribi” signalojn sur magneta bendo a\u016d al komputila memoro,… {7}
\nregno : *\u00a0<\/b>sendependa lando (a\u016d landaro) {*6}
\nregulo : *\u00a0<\/b>fiksita indiko a\u016d instruo pri kiel oni faru ion (\u0109iufoje same); regula: la\u016d la reguloj; kvaza\u016d la\u016d regulo (\u0109iufoje same, je sama horo, post sama periodo;…) {*6}
\nre\u011do : *\u00a0<\/b>estro de lando a\u016d popolo, kiu estas estro, \u0109ar li estas la filo (a\u016d alia parenco) de la anta\u016da estro {*5}
\nre\u011dimo :\u00a0<\/b>sistemo de regado (en iu \u015dtato) a\u016d administrado (en asocio a\u016d entrepreno) {9}
\nre\u011disoro :\u00a0<\/b>persono, kiu prizorgas la artan produktadon de teatra\u0135o a\u016d filmo; persono, kiu indikas al la plenumantoj, kiel plenumi certan spektaklon {X}
\nreklami :\u00a0<\/b>la\u016dde anonci al la publiko la bonecon de iu\/io, la a\u0109etindecon de io {8}
\nrekomendi : *\u00a0<\/b>konsili, ke oni uzu a\u016d faru ion {*6}
\nrekompenco :\u00a0<\/b>io bona, donita a\u016d farita al iu, por montri kontentecon pro io donita a\u016d farita de tiu; rekompenci: doni rekompencon {8}
\nrekordo :\u00a0<\/b>ankora\u016d neniam atingita rezulto; plej granda \u011dis nun; plej ofta \u011dis nun; plej rapida \u011dis nun;… {8}
\nrekta : *\u00a0<\/b>sen kurboj, sen flankeni\u011doj; tiel ke du punktoj estas ligitaj per plej mallonga linio; tiel, ke la vojo estas plej mallonga; (pri angulo:) orta (90\u00b0); rekto: rekta linio {*5}
\nrektangulo :\u00a0<\/b>figuro el rektaj linioj kun kvar rektaj (=ortaj) anguloj (rekt\/angul\/o) {9}
\nrelo :\u00a0<\/b>metala stango, sur kiu ruli\u011das radoj de vagonaro a\u016d tramo; metala stango por gvidi a\u016d apogi {7}
\nrelativa :\u00a0<\/b>vidata kompare al aliaj similaj; ne absoluta {9}
\nreliefo :\u00a0<\/b>reliefo : io kun partoj pli altaj kaj malpli altaj, ne ebena {X}
\nreligio : *\u00a0<\/b>scio a\u016d kono pri supernaturaj estuloj a\u016d esta\u0135oj kaj pri la vivo post morto (kun rilataj agoj kaj normoj) {*5}
\nremi :\u00a0<\/b>movi boaton en akvo per stangoj kun plata fina\u0135o (remiloj) {8}
\nreno :\u00a0<\/b>organo en la korpo, kiu filtras la sangon kaj produktas la urinon {9}
\nrendevuo :\u00a0<\/b>interkonsento pri renkonti\u011do je certa horo en certa loko; rendevui: interkonsenti pri renkonti\u011do {9}
\nrenkonti : *\u00a0<\/b>vidi alian homon kaj iri al li a\u016d \u015di; vidi a\u016d sperti (ion) survoje, dum legado,…; renkonti\u011di: renkonti unu la alian; kunveni {*3}
\nrento :\u00a0<\/b>perioda enspezo pro poseda\u0135o {9}
\nrentumo :\u00a0<\/b>kompenso, kalkulita en procentoj, pro pruntita mono (rent\/um\/o) {X}
\nrenversi :\u00a0<\/b>faligi ion starantan; meti supron malsupren {7}
\nreprezenti :\u00a0<\/b>la\u016d peto a\u016d ordono anstata\u016di iun; la\u016d peto fari ion en la nomo de; (anka\u016d: re-prezenti: montri denove) {7}
\nreprodukti :\u00a0<\/b>estigi novajn individuojn per jam ekzistantaj individuoj (pri bestoj, plantoj,…); produkti novajn ekzemplerojn samajn kiel (a\u016d similajn al) ekzistanta ekzemplero (pri tekstoj, pentra\u0135oj,…) (re\/produkt\/i) {X}
\nreptilio :\u00a0<\/b>rampulo {X}
\nrespekti : *\u00a0<\/b>senti estimon; ne agi kontra\u016d (le\u011do, kutimo,…) {*6}
\nrespondi : *\u00a0<\/b>diri (a\u016d fari) ion post demando (pri tio, pri kio oni demandis); sendi leteron post ricevo de letero; akordi\u011di kun io (esti kvaza\u016d la respondo al \u011di) {*2}
\nrespondeca :\u00a0<\/b>kiu devas respondi demandojn pri iu agado (anka\u016d, se tiu mem ne faris); kritikebla, kiam io (agado, farado, okaza\u0135o) ne iras bone (anka\u016d, se tiu mem ne kulpas) (respond\/ec\/a) {X}
\nrespondkupono :\u00a0<\/b>papereto a\u0109etebla en po\u015dtoficejo, kiun oni, en po\u015dtoficejo de alia lando, povas inter\u015dan\u011di kontra\u016d po\u015dtmarko por letero al eksterlando (uzata anka\u016d por pagi malgrandajn sumojn al iu en alia lando) (respond\/kupon\/o) {X}
\nrespubliko :\u00a0<\/b>\u015dtato, kies estro ne estas difinita pro heredo {8}
\nresti : *\u00a0<\/b>ne iri al alia loko; esti ne forigita; ne alii\u011di; esti nefarita, nedirita, nemenciita, neman\u011dita, neprenita…; esti ankora\u016d videbla a\u016d trovebla poste; resto: tio, kio restas\/restis\/restos; tio, kio ne estas jam menciita (=la cetero) {*2}
\nrestoracio :\u00a0<\/b>ejo, kie oni povas man\u011di kontra\u016d pago {7}
\nresumo :\u00a0<\/b>mallonga redono (skriba a\u016d bu\u015da) de la \u0109efa enhavo (de artikolo, libro, prelego,…); resumi: fari, doni resumon {9}
\nreto : *\u00a0<\/b>plekta\u0135o el \u015dnuroj a\u016d fadenoj, en kiu \u0109iu fadeno estas ligita al multaj aliaj fadenoj, kun sufi\u0109e lar\u011daj interspacoj (ma\u015doj) (simila al “#”) (i.a. por fi\u015dkapti); interligita aro da homoj, aparatoj,… (telefonreto, komputila reto) {*6}
\nre\u016dmatismo :\u00a0<\/b>iu el doloraj malsanoj de i.a. la artikoj {X}
\nrevi :\u00a0<\/b>imagi tion, kion oni forte deziras {8}
\nrevizii :\u00a0<\/b>esplorkontroli (por korekti erarojn, por malkovri kaj ripari difektojn); denove ju\u011di en alia kortumo {9}
\nrevolucii :\u00a0<\/b>fari subitan \u015dan\u011don (de la politika re\u011dimo de \u015dtato,…) {9}
\nrevuo :\u00a0<\/b>gazeto (ofte pli bele presita), aperanta unu fojon en kelkaj semajnoj, unu fojon en monato, unu fojon en tri monatoj…); priparolo a\u016d priskribo de la \u0109efaj okaza\u0135oj lastatempaj; revui: priparoli lastatempajn okaza\u0135ojn {8}
\nrezervo :\u00a0<\/b>parto de bezonataj aferoj, metita flanken por posta uzo; (parto de) afero a\u016d temo, metita flanken por posta decido a\u016d priparolo; rezervi: meti flanken, teni libera por posta uzo a\u016d decido {8}
\nrezigni :\u00a0<\/b>decidi ne (plu) fari ion, ne (plu) uzi ion {8}
\nrezisti :\u00a0<\/b>ne subi\u011di; elteni, kontra\u016dstari de-eksteran forton {8}
\nrezoni :\u00a0<\/b>(en pensoj a\u016d per vortoj) kunmeti argumentojn kaj faktojn por fari konkludon {9}
\nrezulti : *\u00a0<\/b>esti la sekvo; esti la fina stato {*6}
\nribo :\u00a0<\/b>malgranda man\u011debla nigra a\u016d ru\u011da (foje blanka) bero de arbusto\u00a0(Ribes nigrum, rubrum,…)<\/i>\u00a0{9}
\nribeli :\u00a0<\/b>rifuzi obei a\u016dtoritaton; rifuzi obei \u015dtatan a\u016dtoritaton, penante per forto forigi \u011din {8}
\nricevi : *\u00a0<\/b>ekhavi de iu alia (unu donas a\u016d sendas, alia ricevas) {*2}
\nri\u0109a : *\u00a0<\/b>kun multe da mono, hava\u0135oj; kun multe da valora enhavo (ekzemple: libro ri\u0109a je bildoj) {*2}
\nridi : *\u00a0<\/b>per bu\u015do kaj sono (ne vortoj) montri \u011dojon,…; rideti: per bu\u015do sen sono montri \u011dojon, kontentecon,… {*2}
\nrifu\u011di :\u00a0<\/b>ser\u0109i (en alia loko a\u016d lando, a\u016d \u0109e iu(j) homo(j)) protekton kontra\u016d dan\u011dero, persekuto,… {8}
\nrifuzi : *\u00a0<\/b>diri “ne”; ne voli havi, ricevi, fari {*6}
\nrigardi : *\u00a0<\/b>provi vidi; uzi la okulojn {*3}
\nrigida :\u00a0<\/b>ne a\u016d malfacile fleksebla; ne fleksi\u011dema {9}
\nrikolti : *\u00a0<\/b>preni la fruktojn a\u016d plantojn, kiujn oni kreskigis, por uzi ilin a\u016d vendi ilin {*6}
\nrilati : *\u00a0<\/b>esti en iuspeca ligo; havi kontakton en certa maniero {*6}
\nrimo :\u00a0<\/b>kiam la finaj sonoj de unu verso de versa\u0135o a\u016d poemo estas samaj kiel la finaj sonoj de alia verso; kiam la finaj sonoj de du vortoj estas samaj ek de la anta\u016dlasta vokalo, ili rimi\u011das (homo – domo; festo – besto); rimi: fari rimo(j)n {9}
\nrimarki : *\u00a0<\/b>ekkonscii (ke io okazas, ke io estas ia,…) {*3}
\nrimedo : *\u00a0<\/b>ilo por fari ion; io bezonata por fari ion {*3}
\nrimeno :\u00a0<\/b>bendo el ledo (\u0109irka\u016d valizo; ligita al besto,…) {9}
\nringo :\u00a0<\/b>ronda objekto kun truo en la mezo (kiel “O”) {7}
\nrinocero :\u00a0<\/b>dikha\u016dta besto kun korno sur nazo\u00a0(Rhinoceros)<\/i>\u00a0{X}
\nripo :\u00a0<\/b>unu el la ostoj, kiuj fortikigas la bruston {8}
\nripari : *\u00a0<\/b>rebonigi; reuzebligi; forigi difekton {*6}
\nripeti : *\u00a0<\/b>fari a\u016d diri denove, duan (trian,…) fojon {*5}
\nripozi : *\u00a0<\/b>ne labori; ne fari ion, por mallaci\u011di (ne dormante) {*4}
\nripro\u0109i : *\u00a0<\/b>akuze, kulpige kritiki; malla\u016ddi; diri: “Vi estus devinta ne fari tion!”, “Pro vi iris malbone!” {*6}
\nriski :\u00a0<\/b>fari ion, sciante, ke povas okazi malbono {8}
\nrisorto :\u00a0<\/b>elasta lameno a\u016d fadeno, kiu reprenas sian anta\u016dan formon, post kiam \u011di estis fleksita, stre\u0109ita a\u016d premita {X}
\nritmo :\u00a0<\/b>regula alterno de fortaj kaj malfortaj elementoj (en muziko, verso,…) {8}
\nriveli :\u00a0<\/b>malkovri, konigi (sekreton); \u0125emie aperigi foto-bildon {9}
\nrivero : *\u00a0<\/b>granda natura akvo-fluo {*4}
\nriverenci :\u00a0<\/b>iom klini sin (pro respekto, kiel saluto) {9}
\nrivoluo :\u00a0<\/b>unu kompleta rondiro (360\u00b0) (\u0109irka\u016d sia propra akso a\u016d \u0109irka\u016d alia objekto) {9}
\nrizo :\u00a0<\/b>greno el varmlanda mar\u0109a herbo\u00a0(Oryza)<\/i>\u00a0{7}
\nrk. :\u00a0<\/b>respondkupono {X}
\nrobo :\u00a0<\/b>longa (unupeca) vesto kun a\u016d sen manikoj, kovranta la korpon de la kolo \u011dis la piedoj a\u016d \u011dis la genuoj {8}
\nroko :\u00a0<\/b>tre malmola tero; \u015dtonego; senkreska\u0135a monto {7}
\nrolo :\u00a0<\/b>tio, kion devas diri kaj fari aktoro en teatra\u0135o; la persono en la teatra\u0135a rakonto, kiun devas ludi la aktoro; la funkcio, agado, posteno,…, kiun iu devas plenumi (ies rolo en la socio; ies rolo en asocio; la rolo de la patro en la familio); roli: plenumi, ludi rolon {9}
\nromano :\u00a0<\/b>longa literatura rakonto (prozo, iam poemo) {9}
\nrompi : *\u00a0<\/b>dispecigi; per (iom da) forto igi ion esti ne tuta a\u016d ne ligita {*4}
\nrondo : *\u00a0<\/b>io simila al la litero “O” (kun a\u016d sen truo en la mezo); kiam \u0109iuj homoj (a\u016d a\u0135oj) estas simile malproksimaj de iu centro (meza punkto); grupo, en kiu neniu estas la unua (plej grava) a\u016d la lasta (plej malgrava); ronda: kun formo de (parto de) rondo, cirklo, disko, globo, sfero, cilindro {*4}
\nron\u011di :\u00a0<\/b>demordi, deskrapi per la dentoj; ron\u011duloj: mamuloj kun po du tran\u0109dentoj supre kaj malsupre\u00a0(Rodentia)<\/i>\u00a0{X}
\nronki :\u00a0<\/b>(tre) a\u016ddeble spiri dum dormo {8}
\nroso :\u00a0<\/b>vaporo gute likvi\u011dinta nokte sur plantoj,… {9}
\nrosti :\u00a0<\/b>prepari man\u011don per varmego, aldonante nek akvon nek grason (sur krado, sur trapikilo,…); prepari ion per varmego, preska\u016d bruligante \u011din (panon, kafograjnojn,…) {8}
\nrotacii :\u00a0<\/b>turni\u011di \u0109irka\u016d sia propra akso {X}
\nrozo : *\u00a0<\/b>floro kvinparta, ofte ru\u011da la\u016d koloro (koloro “roza”: hele ru\u011da, pale ru\u011da), de ofte dorna arbusto\u00a0(Rosa)<\/i>\u00a0{*4}
\nrubo :\u00a0<\/b>resta\u0135oj de ruinigita konstrua\u0135o; rompita\u0135oj de \u015dtono, briko,…; senvaloraj for\u0135etinda\u0135oj {X}
\nrubando :\u00a0<\/b>bendo el \u015dtofo, uzata interalie por ornamo a\u016d kiel insigno; mallar\u011da, longa peco (bendo) el alia maldika materialo {9}
\nrubriko :\u00a0<\/b>parto de revuo, gazeto,…, dedi\u0109ita al certa temo {X}
\nru\u011da : *\u00a0<\/b>kun koloro de sango {*2}
\nruino :\u00a0<\/b>(parte) disfalinta a\u016d detruita konstrua\u0135o {9}
\nruli : *\u00a0<\/b>movi ion turnadante \u011din (ekzemple: ruli pilkon); meti (volvi) ion \u0109irka\u016d iun (konkretan a\u016d imagitan) akson (ekzemple: ruli paperon) {*5}
\nrulo : *\u00a0<\/b>pli-malpli longa objekto cilindroforma, kiun oni povas ruli (rulo por premi paston; rulo de skribma\u015dino; rulo da papero) {*5}
\nrusto :\u00a0<\/b>fera oksido, brunru\u011da tavolo sur fero pro malseka aero; rusti: kovri\u011di de rusto {9}
\nruza :\u00a0<\/b>kapabla elpensi lertajn rimedojn por atingi ion {7}
\ns-ino : <\/b>sinjorino {X}
\ns-ro :\u00a0<\/b>sinjoro {X}
\nsabato : *\u00a0<\/b>tago de la semajno inter vendredo kaj diman\u0109o {*5}
\nsablo :\u00a0<\/b>speco de tero (en pura sablo ne kreskas plantoj) {7}
\nsago :\u00a0<\/b>stango kun pinto, kiun oni pafas per arko; signo por montri al io, pli-malpli simila al (pinto de) sago (->) {9}
\nsagaca :\u00a0<\/b>povanta rapide kaj bone malkovri aferojn kaj lerte eltrovi manierojn por solvi malfacila\u0135ojn {8}
\nsaguo :\u00a0<\/b>nutra faruno el saguo-palmo\u00a0(Metroxylon)<\/i>\u00a0{X}
\nsa\u011da : *\u00a0<\/b>kiu konas respondon al multaj demandoj pri la vivo, kaj la diferencon inter bono kaj malbono {*5}
\nsako : *\u00a0<\/b>ujo el \u015dtofo, ledo, papero,…; dormosako: el izola materialo, por dormi en \u011di (ekstere) dum kampado {*5}
\nsakri :\u00a0<\/b>diri kolera(j)n vorto(j)n (pro la situacio, ne al iu) {X}
\nsalo : *\u00a0<\/b>natria klorido\u00a0(NaCl)<\/i>, uzata por doni guston al man\u011da\u0135o a\u016d por konservi man\u011da\u0135ojn; sali: meti salon en\/sur (sali man\u011da\u0135on) {*6}
\nsalajro :\u00a0<\/b>(\u0109iusemajna, \u0109iumonata) pago al homo pro farita laboro {7}
\nsalamandro :\u00a0<\/b>iom longa amfibio kun vosto kaj kvar mallongaj kruroj\u00a0(Salamandra,…)<\/i>\u00a0{X}
\nsalato :\u00a0<\/b>man\u011da\u0135o el (miksa\u0135o de) legomoj (kuiritaj a\u016d ne), kun oleo, salo, spicoj,…; (figure:) senorda miksa\u0135o {9}
\nsaldo :\u00a0<\/b>diferenco inter debeto kaj kredito (pri bankkonto, por la kliento: pozitiva saldo estas “mono en banko”, negativa saldo estas “manko en konto”) {X}
\nsaliko :\u00a0<\/b>iu el multaj diversformaj arboj a\u016d arbustoj kun floretaroj (amentoj) aperantaj pli frue ol la folioj, \u011denerale kreskantaj en malsekaj teroj a\u016d \u0109e akvo\u00a0(Salix)<\/i>\u00a0(el la flekseblaj bran\u0109oj de iuj oni plektas korbojn,…) {9}
\nsalikoko :\u00a0<\/b>(man\u011debla) kankreto\u00a0(Paeneus, Crangon,…)<\/i>\u00a0{X}
\nsalivo :\u00a0<\/b>likva\u0135o produktata en la bu\u015do {X}
\nsalmo :\u00a0<\/b>iu el fi\u015doj kun kroma grasa dorsa na\u011dilo\u00a0(Salmo,…)<\/i>\u00a0{X}
\nsalono :\u00a0<\/b>granda \u0109ambro (en lo\u011dejo a\u016d por kunvenoj) {8}
\nsalti : *\u00a0<\/b>(homo a\u016d besto:) (ek)movi sin tiel, ke neniu piedo tu\u015das ion (surloke a\u016d de unu loko al alia); (a\u0135o:) movi\u011di de unu loko al alia loko, ne tu\u015dante la lokojn inter tiuj {*4}
\nsaluti : *\u00a0<\/b>diri a\u016d signi “bonan tagon!” a\u016d “\u011dis revido!” {*4}
\nsama : *\u00a0<\/b>ne alia; ne alispeca; identa {*2}
\nsana : *\u00a0<\/b>kun bone funkcianta korpo (kaj menso) {*4}
\nsandvi\u0109o :\u00a0<\/b>du pantran\u0109oj kun io inter ili {9}
\nsango : *\u00a0<\/b>ru\u011da likvo en la korpo de homoj kaj bestoj; sangi: tiel, ke sango eliras (sanganta vundo) {*4}
\nsankta : *\u00a0<\/b>respektinda pro religio; netu\u015debla {*6}
\nsapo : *\u00a0<\/b>ordinara lavilo (pli-malpli mola) {*6}
\nsario :\u00a0<\/b>tutkorpa (virina) vesto el unu tuko \u0109irka\u016dvolvita {X}
\nsarki :\u00a0<\/b>forpreni nedeziratajn plantojn de inter dezirataj {9}
\nsata : *\u00a0<\/b>sufi\u0109e man\u011dinta; plene kontentigita {*4}
\nsatelito :\u00a0<\/b>objekto kiu \u0109irka\u016diras astron (a\u016d Teron) {X}
\nsatiro :\u00a0<\/b>skriba\u0135o a\u016d parola\u0135o, en kiu la a\u016dtoro ridindigas la agadon de iuj homoj {9}
\nsa\u016dco :\u00a0<\/b>likva prepara\u0135o por gustigi man\u011da\u0135on {8}
\nsavi : *\u00a0<\/b>eldan\u011derigi {*6}
\nsavano :\u00a0<\/b>tropika ebena\u0135o (gramineoj, dise starantaj arboj) {X}
\nsceno :\u00a0<\/b>aparta parto de teatra\u0135o; eksterordinara okaza\u0135o; scenejo: la parto de teatro, kie oni prezentas; la loko, kie io okazas {7}
\nscii : *\u00a0<\/b>havi informon, ideon en kapo; sciigi: informi {*2}
\nscienco : *\u00a0<\/b>tuto de scioj (kaj kontroleblaj esploroj) pri la naturle\u011doj a\u016d pri certa temaro {*6}
\nsciuro :\u00a0<\/b>ron\u011dulo en arboj (la dikan, haran voston \u011di sidante tenas vertikale)\u00a0(Sciurus,…)<\/i>; tersciuro: simila, sur tero {9}
\nscivola :\u00a0<\/b>kiu volas scii; (scivolema: kiu \u0109iam \u0109ion volas scii) (sci\/vol\/a, sci\/vol\/em\/a) {7}
\nse : *\u00a0<\/b>[kondi\u0109o] (se mi havus monon, mi voja\u011dus tien) {*1}
\nsed : *\u00a0<\/b>[kontrasto] (ne tiu, sed tiu; ne tiel, sed tiel; ne a\u016dto, sed \u0109aro; ne ru\u011da, sed blua; mi man\u011dis, sed ne sati\u011dis) {*1}
\nsegi :\u00a0<\/b>dispartigi per ilo kun akraj dentoj (segilo) {8}
\nse\u011do : *\u00a0<\/b>meblo por sidi (por unu homo) (en formo de la litero “h”); (anka\u016d: se\u011do en parlamento); brakse\u011do: fotelo {*4}
\nseka : *\u00a0<\/b>senakva, senlikva; sen agrabliga aldona\u0135o (vino,…) {*5}
\nsekalo :\u00a0<\/b>greno de iom malvarma modera klimato, uzata por baki panon kaj por fari brandon (viskion)\u00a0(Secale)<\/i>\u00a0{9}
\nsekci :\u00a0<\/b>(kirurgio, matematiko:) (tra)tran\u0109i {9}
\nsekcio :\u00a0<\/b>iel aparta divida\u0135o de organizo, libro (la\u016d temo, la\u016d lingvo,…), (fer)vojo,… {9}
\nsekreto : *\u00a0<\/b>io, pri kio neniu sciu; io, kion oni rakontu al neniu; (anka\u016d:) ne \u011denerale konata bona metodo {*6}
\nsekretario :\u00a0<\/b>dungito (oficisto) a\u016d estrarano por korespondado, protokolado,… {8}
\nsekso :\u00a0<\/b>\u0109u viro a\u016d ino; la diferenco inter viro kaj ino; korpa kuni\u011do de la seksoj; seksa: rilata al la propra\u0135oj de unu sekso a\u016d al la diferenco inter la seksoj; rilata al sekskuni\u011do {8}
\nsekundo :\u00a0<\/b>60-ono de minuto [mezuro por tempo] {7}
\nsekura :\u00a0<\/b>sendan\u011dera {9}
\nsekvi : *\u00a0<\/b>iri post iu\/io; veni post iu\/io alia; iri la\u016d {*2}
\nselo :\u00a0<\/b>sidilo sur la dorso de \u0109evalo a\u016d alia rajdbesto {X}
\nsemo : *\u00a0<\/b>parteto de planto, el kiu kreskas nova planto; semi: meti semon; dis\u0135eti semojn {*6}
\nsemajno : *\u00a0<\/b>7 tagoj {*3}
\nsen : *\u00a0<\/b>ne havante; ne uzante; ne kun (li iris sen \u015duoj; mi ne bone vidas sen okulvitroj; kafo sen lakto) {*1}
\nsenato :\u00a0<\/b>iulande, supera \u0109ambro de parlamento; alia regantaro {9}
\nsenco : *\u00a0<\/b>tio, kion oni komprenu el vorto a\u016d frazo; enhavo, signifo; (anka\u016d: a\u016d tien, a\u016d reen; a\u016d supren a\u016d malsupren; a\u016d dekstren a\u016d maldekstren; a\u016d plus a\u016d minus;…) {*5}
\nsendi : *\u00a0<\/b>irigi ien (homon, a\u0135on, mesa\u011don, signalon); alpo\u015dtigi {*2}
\nsendependa :\u00a0<\/b>memstara, ne dependa de aliaj (homoj); (lando:) ne dependa de alia lando (nek parto de iu \u015dtato, nek iel regata de alia \u015dtato) (sen\/de\/pend\/a) {X}
\nsenso :\u00a0<\/b>unu el la kapabloj por ekscii pri sia \u0109irka\u016da\u0135o: tu\u015dado, vidado, a\u016ddado, flarado, gustumado {8}
\nsenti : *\u00a0<\/b>ekhavi per la fingroj, per la ha\u016dto a\u016d interne en la korpo impreson doloran a\u016d plezuran; ekhavi impreson agrablan a\u016d malagrablan; ekhavi impreson ne racie klarigeblan; sin senti …: la\u016d propra konscio esti … {*3}
\nsep : *\u00a0<\/b>7; sepdek: 70; dek sep: 17 {*1}
\nsepio :\u00a0<\/b>dek-braka mar-molusko (“inkmolusko”)\u00a0(Sepia,…)<\/i>\u00a0{X}
\nseptembro : *\u00a0<\/b>monato de la jaro inter a\u016dgusto kaj oktobro (09) {*5}
\nser\u0109i : *\u00a0<\/b>iri kaj rigardi (\u0109ie) por trovi {*3}
\nserena :\u00a0<\/b>tute kvieta, trankvila, senzorga; sennuba; senventa;… {8}
\nser\u011dento :\u00a0<\/b>armea estro sub le\u016dtenanto (suboficiro) {X}
\nserio : *\u00a0<\/b>vico da samaj a\u016d similaj {*6}
\nserioza : *\u00a0<\/b>sen rido a\u016d \u015derco; ne por ridi a\u016d \u015derci (\u0109ar temas pri io grava) {*5}
\nserpento : *\u00a0<\/b>iu el senpiedaj bestoj (rampuloj) kun longa, cilindroforma korpo\u00a0(Ophidia)<\/i>\u00a0{*6}
\nseruro :\u00a0<\/b>aparato por \u015dlosi (bone, sekure fermi) ion {7}
\nservi : *\u00a0<\/b>labori por plenumi la dezirojn de iu alia (servi al mastro (dunginto); servi al klientoj; servi al la publiko) {*4}
\nses : *\u00a0<\/b>6; sesdek: 60; dek ses: 16 {*1}
\nsevera :\u00a0<\/b>nepardonema, obeiganta, forte punanta (homo); malmilda, preska\u016d neeltenebla (vetero) {7}
\nsezono : *\u00a0<\/b>[printempo, somero, a\u016dtuno, vintro] a\u016d [pluva sezono, seka sezono] {*6}
\nsfero :\u00a0<\/b>surfaco de globo; tridimensia surfaco, kies \u0109iuj punktoj estas je sama distanco de unu punkto {X}
\nsi : *\u00a0<\/b>la aganto mem (se ne temas pri la parolanto a\u016d la alparolato(j)): (li vidas lin (=alian viron) – li vidas sin (=la propran korpon, en spegulo); \u015di portas \u015dian valizon (=de alia virino) – \u015di portas sian valizon (=la propran) – sed: mi portas mian valizon; vi portas vian valizon) {*1}
\nsiatempe :\u00a0<\/b>en la tempo, kiam tio okazis; en la tempo, kiam tio povos okazi oportune (si\/a\/temp\/e) {X}
\nsidi : *\u00a0<\/b>esti en iu loko sur io, sed ne stari, ku\u015di a\u016d pendi {*2}
\nsigno : *\u00a0<\/b>eta skriba\u0135o, simpla desegna\u0135o, movo de mano,… donanta informon; ekkonilo; rekonilo; avertilo; anka\u016d: io, kio anta\u016danoncas ion; signi: doni signo(j)n; paroli per signoj; meti signon (skriba\u0135eton) \u0109e parto de teksto,… {*6}
\nsignalo :\u00a0<\/b>interkonsentita signo por komuniki (de malproksime) averton, ordonon, informon,…; signali: doni signalon {8}
\nsignifi :\u00a0<\/b>havi kiel precizan sencon; estu interpretata kiel {7}
\nsilabo :\u00a0<\/b>unu a\u016d kelkaj parolsonoj kune prononcataj, kiel parto de vorto (ekzemple: pa-rol-so-noj) (en Esperanto, en \u0109iu silabo estas\u00a0unu<\/i>\u00a0vokalo) {X}
\nsilenti : *\u00a0<\/b>ne paroli, ne brui, ne fari sonojn {*4}
\nsilko :\u00a0<\/b>(tre delikata \u015dtofo el) fadenoj produktitaj de silk-ra\u016dpo\u00a0(Bombyx)<\/i>\u00a0{8}
\nsimbolo :\u00a0<\/b>io, kio elvokas a\u016d prezentas ion alian (leono estas simbolo de forto; koro estas simbolo de amo kaj sentoj, flago estas simbolo de lando); (interkonsentita) signo (Fe estas la simbolo de fero; % estas la simbolo de procento; kvinpinta verda stelo estas la simbolo de Esperanto) {X}
\nsimio :\u00a0<\/b>mamulo simila al homo (kun a\u016d sen vosto)\u00a0(Simiae)<\/i>\u00a0{8}
\nsimila : *\u00a0<\/b>ne tute sama, sed sama la\u016d iu(j) eco(j) {*5}
\nsimpatio :\u00a0<\/b>favora inklino al alia persono, pro simileco de sentoj, gustoj,…; simpatii: senti simpation {8}
\nsimpla : *\u00a0<\/b>sen komplika\u0135oj; facile solvebla; unu-parta {*3}
\nsimptomo :\u00a0<\/b>io sensebla, la\u016d kio oni rimarkas, ke io okazas {X}
\nsino :\u00a0<\/b>la spaco inter brusto, brakoj kaj femuroj (kiel \u015dirmejo); iam: (faldita) parto de vesto kovranta la bruston, servanta kiel po\u015do {9}
\nsincera :\u00a0<\/b>sen mensogo a\u016d \u015dajnigo, nenion ka\u015danta {7}
\nsindikato :\u00a0<\/b>asocio de personoj a\u016d societoj, por defendi komunajn ekonomiajn interesojn (de laboristoj, de fabrikistoj,..) {9}
\nsindona :\u00a0<\/b>preta \u0109iam servi al iu a\u016d io (si\/n\/don\/a) {9}
\nsingarda :\u00a0<\/b>atenta eviti dan\u011deron (si\/n\/gard\/a) {9}
\nsingularo :\u00a0<\/b>(gramatiko:) ununombro {9}
\nsinjoro : *\u00a0<\/b>(alparola vorto por) viro {*2}
\nsinsekve :\u00a0<\/b>unu post la alia (si\/n\/sekv\/e) {X}
\nsinteno :\u00a0<\/b>kondut-maniero en certa situacio; maniero de starado; (firmaj) opinioj pri iu afero (si\/n\/ten\/o) {9}
\nsiropo :\u00a0<\/b>suker-solva\u0135o, ofte kun aldono de aroma\u0135o, frukta suko, medikamento,… {X}
\nsistemo :\u00a0<\/b>tuta\u0135o da interdependaj ideoj (a\u016d aparatoj) kunordigitaj; sisteme (fari ion): la\u016d plano, pa\u015don post pa\u015do {8}
\nsitelo :\u00a0<\/b>pli-malpli profunda, pli-malpli cilindra ujo kun duoncirkla tenilo je la nekovrita supro {8}
\nsituo :\u00a0<\/b>en kiuj a\u016d kiaj \u0109irka\u016da\u0135oj io trovi\u011das; situi: trovi\u011di (en iu \u0109irka\u016da\u0135o); situigi: meti (en iun \u0109irka\u016da\u0135on) {9}
\nsituacio :\u00a0<\/b>la tuto de la cirkonstancoj kaj kondi\u0109oj {9}
\nskalo :\u00a0<\/b>serio da divid(strek)oj (skalo de mezurilo, termometro,…); rilato inter desegno kaj objekto (skalo de mapo); (kompara) amplekso, ofteco de iu okaza\u0135o {7}
\nskarabo :\u00a0<\/b>insekto kun firmaj anta\u016daj flugiloj\u00a0(Coleoptera)<\/i>\u00a0{X}
\nskatolo : *\u00a0<\/b>ujo (ofte rektangula) el kartono a\u016d simile fortika materialo; ladskatolo: el lado, por konservi nutra\u0135ojn {*6}
\nskeleto :\u00a0<\/b>\u0109iuj ostoj de homo a\u016d besto kune; la firmaj partoj de iuj bestoj (a\u016d objektoj) {X}
\nskemo :\u00a0<\/b>simpligita figuro por prezenti (sen detaloj) la aran\u011don de io, a\u016d la rilatojn inter diversaj homoj a\u016d aferoj {X}
\nskio :\u00a0<\/b>longa breto por iri a\u016d gliti sur ne\u011do; skii: iri, gliti sur skioj {9}
\nskizo :\u00a0<\/b>unua (prova, sendetala) desegna\u0135o, poste pliprecizigota; unua (prova, sendetala) versio de skriba\u0135o; skizi: fari, prezenti skizon {X}
\nskizofrenio :\u00a0<\/b>psika malsano (i.a. misfunkcio de la intelekto) {X}
\nsklavo :\u00a0<\/b>homo posedata de alia homo kiel (kvaza\u016d) objekto {8}
\nskorpio :\u00a0<\/b>okkrura besto (artikulo) kun vosto fini\u011danta per venena pikilo\u00a0(Scorpio)<\/i>\u00a0{9}
\nskrapi : *\u00a0<\/b>per akra ilo forpreni iom de la surfaco de io {*6}
\nskribi : *\u00a0<\/b>meti vortojn kaj frazojn sur (ekzemple) paperon; skribo: la literoj kaj la aspekto (latina, araba, kursiva skribo; bela manskribo;…); skriba\u0135o: teksto {*2}
\nskroto :\u00a0<\/b>ha\u016dto-saketo en kiu estas la testikoj {X}
\nskui :\u00a0<\/b>abrupte, subite, rapide movi tien kaj reen (maldekstren kaj dekstren; anta\u016den kaj malanta\u016den; supren kaj malsupren); forte tremigi {8}
\nskulpti :\u00a0<\/b>formi figuron el solida materialo (\u015dtono, ligno, argilo,…), hakante, \u0109izante, skrapante a\u016d knedante {7}
\nskvamo :\u00a0<\/b>lameneto, kiu (en aroj, tegole) kovras parton de la ha\u016dto de iuj bestoj (i.a. fi\u015doj); forfalanta peceto de ha\u016dto {X}
\nsledo :\u00a0<\/b>veturilo kun glitiloj anstata\u016d radoj (tirata a\u016d pu\u015data); sledi: veturi per sledo {9}
\nslipo :\u00a0<\/b>unu el la kartoj a\u016d folioj de registro (sliparo) {X}
\nsobra :\u00a0<\/b>ne tro trinkanta kaj man\u011danta; ne (tre) montranta siajn emociojn; ne deziranta lukson {8}
\nsocio :\u00a0<\/b>homoj kunvivantaj, kun komunaj normoj kaj divido de funkcioj; (bestoj:) kunvivanta aro kun funkcio-divido {7}
\nsociala :\u00a0<\/b>rilata al la bonfarto de la \u015dtatanoj; rilata al la komunaj ekonomiaj interesoj de la socio (kontraste al la politikaj interesoj) {9}
\nsocieto :\u00a0<\/b>da\u016dra kuni\u011do de pluraj personoj, kun komuna regularo, por komuna celo (plezura, komerca,…); grupo da homoj, kunvenintaj por agrable interparoli,… {7}
\nsofo :\u00a0<\/b>komforta sidilo kun kusenoj por tri a\u016d kvar personoj (sur kiu unu persono povas ku\u015di) {9}
\nsoifi : *\u00a0<\/b>bezoni trinki {*6}
\nsojo :\u00a0<\/b>(akra a\u016d dol\u0109a) sa\u016dco el sojfaboj\u00a0(Glycine)<\/i>\u00a0{X}
\nsojlo :\u00a0<\/b>trabo, tabulo a\u016d \u015dtono, formanta la malsupron de la malferma\u0135o en kiu estas pordo {8}
\nsola : *\u00a0<\/b>sen aliaj; sen akompano; ununura {*3}
\nsoldato : *\u00a0<\/b>armeano; organizita batalisto {*6}
\nsolena :\u00a0<\/b>farata serioze, la\u016d specialaj reguloj (\u0109ar temas pri io grava, atentinda); solena\u0135o: io tiel farata; ceremonia\u0135o {9}
\nsolido :\u00a0<\/b>io tre firma; ne likvo, ne gaso {7}
\nsolidara :\u00a0<\/b>sentanta, akceptanta respondecon pri aliaj personoj; traktanta la interesojn de aliaj kiel siajn {9}
\nsolvi :\u00a0<\/b>trovi la respondon al problemo a\u016d enigmo; likvigi, miksante kun likvo (ekzemple: solvi sukeron en akvo) {7}
\nsomero : *\u00a0<\/b>parto de jaro inter printempo kaj a\u016dtuno, kiam estas varme {*4}
\nsoni : *\u00a0<\/b>fari tiel, ke oni povas rimarki per oreloj {*3}
\nson\u011di :\u00a0<\/b>vidi kaj a\u016ddi kaj travivi aferojn dum dormo {7}
\nsonoro :\u00a0<\/b>sono postsonanta (ne rapide \u0109esanta); sonori: estigi sonoran sonon; sonorigi: frapi\/funkciigi sonorilon {7}
\nsopiri :\u00a0<\/b>senti fortan deziron rehavi ion ne plu havatan a\u016d retrovi ion a\u016d iun perditan {8}
\nsorbi :\u00a0<\/b>entiri likva\u0135on en sin (kiel spongo) {9}
\nsor\u0109i :\u00a0<\/b>fari supernaturajn aferojn; ravegi; tre allogi {8}
\nsorgo :\u00a0<\/b>varmlanda grenplanto kun fortika tigo ne kava kaj longaj mallar\u011daj folioj\u00a0(Andropogon sorghum = Sorghum vulgare)<\/i>; sorgo-sukero, -siropo, -brando (el la tigoj) {9}
\nsorto : *\u00a0<\/b>neevitebla okaza\u0135o (feli\u0109a a\u016d malfeli\u0109a); \u0109io, kio okazas al iu dum la vivo {*6}
\nsova\u011da :\u00a0<\/b>en natura stato; ne hejmigita, bredita a\u016d kreskigita; ne civilizita {8}
\nspaco :\u00a0<\/b>tio, kio \u0109irka\u016das \u0109ion; tio, en kio estas la steloj, planedoj,…; disponebla loko; malplena loko \u0109irka\u016d io a\u016d en io; loko inter du a\u016d pluraj aferoj (inter la vortoj de skribita frazo estas “spaceto”) {7}
\nspeco : *\u00a0<\/b>aro kun certaj ecoj, aliaj ol la ecoj de similaj aferoj {*4}
\nspeciala : *\u00a0<\/b>ne ordinara; ne kutima; kun nekomunaj ecoj; ne \u011denerala; farita por aparta celo; specialisto: iu, kiu tre multe scias pri aparta temo a\u016d fako {*6}
\nspecimeno :\u00a0<\/b>malgranda kvanto (a\u016d unu ekzemplero) de varo, por priju\u011di \u011dian kvaliton, ta\u016dgecon,…; ekzemplero(j) por (scienca) pristudo {9}
\nspegulo : *\u00a0<\/b>glata brila surfaco, resendanta lumon; glata objekto, en kiu oni povas vidi sin; speguli: resendi bildon; turni bildon dekstre-maldekstren {*6}
\nspektaklo :\u00a0<\/b>atentokapta okaza\u0135o a\u016d prezenta\u0135o (teatra, sporta,…) {9}
\nspermo :\u00a0<\/b>(likva\u0135o kun) “semoj” (spermatozooj) de viro {X}
\nsperta : *\u00a0<\/b>kiu havas sciojn, akiritajn per praktikado kaj ekzercado a\u016d akiritajn pro traviva\u0135oj; sperti: ekhavi sciojn per praktikado a\u016d pro traviva\u0135oj {*6}
\nspezi : *\u00a0<\/b>doni (=elspezi) kaj ricevi (=enspezi) pagojn (monon); (spezo: transiro de mono de unu kaso a\u016d konto al alia) {*6}
\nspico : *\u00a0<\/b>substanco por doni (foje akran) guston al man\u011da\u0135o; spici: aldoni spicon al man\u011da\u0135o a\u016d trinka\u0135o {*6}
\nspiko :\u00a0<\/b>iom longa flor(et)aro kun flor(et)oj (poste semoj) sidantaj sur komuna akso (kiel de tritiko, sekalo) {9}
\nspinaco :\u00a0<\/b>legomo kun malgrandaj triangulecaj a\u016d ovoformaj folioj\u00a0(Spinacia)<\/i>; Nov-Zelanda spinaco: simila\u00a0(Tetragonia)<\/i>\u00a0{9}
\nspiri : *\u00a0<\/b>enigi kaj eligi aeron tra nazo a\u016d bu\u015do {*5}
\nspiralo :\u00a0<\/b>kurbo \u0109irka\u016d punkto, pli kaj pli malproksimi\u011danta {X}
\nspirito : *\u00a0<\/b>la ne-materia, ne-fizika parto de homo; \u011denerala maniero de rigardo al la mondo kaj traktado de homoj kaj okaza\u0135oj; ne-materia estulo {*5}
\nspiti :\u00a0<\/b>intence kontra\u016dstari la volon de iu alia; plezure fari ion kontra\u016d ties volo {9}
\nsplito :\u00a0<\/b>maldika peco de fendita ligno; peceto de rompita vitro,…; spliti: disigi (lignon) en maldikajn pecojn {9}
\nspongo :\u00a0<\/b>malsupera plur\u0109ela animalo, vivanta en aroj kun komuna skeleto\u00a0(Porifera: Spongia,…)<\/i>; ties skeleto uzata de homoj por sorbi akvon; sorbilo el alia materialo {9}
\nsporo :\u00a0<\/b>“semo” de filikoj kaj fungoj; “dormanta” bakterio {X}
\nsporto :\u00a0<\/b>korpaj ekzercoj kaj ludoj, ne nur por plezuro, sed anka\u016d por disvolvo (kaj montro) de lerteco kaj forto; sporti: praktiki sporton {8}
\nsprita :\u00a0<\/b>kun vigla spirito, povanta rapide trovi kaj originale esprimi neatenditajn rilatojn inter objektoj a\u016d vortoj {8}
\nspuro :\u00a0<\/b>postsigno, piedsigno; spuri: ser\u0109i, sekvi spurojn {9}
\nstacio : *\u00a0<\/b>loko, kie publikaj veturiloj (tramo, trajno, a\u016dtobuso) alvenas kaj forveturas; ejo, kie signaloj (de radio, televido,…) estas ricevataj, elsendataj a\u016d transsendataj {*4}
\nstadio :\u00a0<\/b>(pri evoluanta afero:) (tempoparto,) kiam la afero estas klare malsama ol \u011di estis anta\u016de a\u016d estos poste {9}
\nstadiono :\u00a0<\/b>ejo por sportaj konkuroj {9}
\nstalo :\u00a0<\/b>aparta domo por pli grandaj bestoj (\u0109evaloj, bovinoj,…) (en bieno a\u016d farmejo) {7}
\nstameno :\u00a0<\/b>vira genera parto de floro {9}
\nstampo :\u00a0<\/b>reliefa a\u016d inka marko (de difinita formo) sur io, farita per speciala ilo (stampilo); stampi: surmeti stampon (stampita po\u015dtmarko) {8}
\nstano :\u00a0<\/b>ar\u011dente blanka\/griza, facile fandebla metalo\u00a0(Sn)<\/i>\u00a0{9}
\nstandardo :\u00a0<\/b>flago kiel simbolo (de grupo a\u016d individuo) {7}
\nstango :\u00a0<\/b>longa, maldika, rekta objekto, ofte el metalo {8}
\nstari : *\u00a0<\/b>esti en vertikala pozicio; ne iri; ne sidi, ne ku\u015di {*2}
\nstarpunkto :\u00a0<\/b>ies (firma) opinio en diskuto (star\/punkt\/o) {X}
\nstarti :\u00a0<\/b>komenci sportan konkuron; ekiri, ekkuri; (motoro:) ekfunkcii; startigi: doni la start-signalon; ekfunkciigi {9}
\nstato : *\u00a0<\/b>tiel, kiel estas; tia, kia io estas (nun); stati: esti en iu stato (kiel statas la afero?) {*4}
\nstatuo :\u00a0<\/b>skulpta\u0135o prezentanta homon a\u016d beston en pli-malpli natura grandeco {9}
\nstaturo :\u00a0<\/b>la impreso, kiun faras la alteco (kaj korpo-formo) de iu homo (altstatura, belstatura vir(in)o) {9}
\nstelo : *\u00a0<\/b>luma objekto en nokta \u0109ielo, malproksima suno; figuro kun elstaraj pintoj (kvinpinta, sespinta,… stelo); iama mon-unuo en la Esperanto-movado {*5}
\nstepo :\u00a0<\/b>senarba ebena\u0135o, vintre sub ne\u011do, somere varmega {X}
\nsterila :\u00a0<\/b>ne povanta naski\/generi; (anka\u016d: sterilizita) {X}
\nsterilizi :\u00a0<\/b>forigi a\u016d mortigi \u0109iujn bakteriojn,… (sur\/en io) {X}
\nsterko :\u00a0<\/b>bestaj ekskrementoj (miksitaj kun pajlo), uzataj por plibonigi kulturatan teron; aliaj substancoj uzataj por tiu celo; sterki (teron): meti sterkon {9}
\nsterni :\u00a0<\/b>dismeti ion sur iun supra\u0135on tiel, ke \u011di kovru la tuton a\u016d kiel eble plej grandan spacon {7}
\nstilo :\u00a0<\/b>persona maniero esprimi siajn pensojn (en parolado, skribado, pentrado,…); la karakteriza\u0135oj de tiu maniero, retroveblaj en artverko {8}
\nstimuli :\u00a0<\/b>plivigligi; instigi al (pli energia) agado {X}
\nstiri :\u00a0<\/b>direkti veturilon (a\u016dton, boaton,…) (per stirilo) {X}
\nstomako :\u00a0<\/b>tiu kava interna parto de la korpo, kien iras man\u011da\u0135oj por esti digestataj (per acido) {7}
\nstranga : *\u00a0<\/b>miriga; ne la\u016d atendoj; neniam vidita {*6}
\nstrato : *\u00a0<\/b>(parto de) vojo, kie veturas veturiloj {*4}
\nstre\u0109i : *\u00a0<\/b>plilongigi a\u016d plilar\u011digi per tirado; tre uzi sian korpan a\u016d spiritan forton; trostre\u0109ita: ne plu elasta {6}
\nstreko :\u00a0<\/b>linio farita per unu movo (per krajono, plumo,…); ne tute mallonga linio \/ \\ __ (streketo: -; substreko: _); streki: meti strekon; trastreki: meti streko(j)n tra io; forstreki: nuligi; substreki: meti strekon sub io; akcenti {7}
\nstrio :\u00a0<\/b>longa, mallar\u011da parto, kun paralelaj randoj, de iu surfaco (a\u016d \u015dtofo), aspektanta alimaniere ol la cetero {8}
\nstrigo :\u00a0<\/b>(ofte nokta) rabobirdo kun anta\u016den direktitaj okuloj, \u0109irka\u016d kiuj estas rondo el plumoj\u00a0(Strix,…)<\/i>\u00a0{9}
\nstriki :\u00a0<\/b>\u0109esigi laboron kiel protesto a\u016d por atingi celon {8}
\nstrikta :\u00a0<\/b>tre precize al\u011dustigita; (vesto:) sen spaco inter la vesto kaj la korpo; (regulo:) tre precize observenda, obeenda {X}
\nstrukturo :\u00a0<\/b>maniero, la\u016d kiu diversaj partoj estas kunaran\u011ditaj por fari tuton {8}
\nstruto :\u00a0<\/b>granda birdo en Afriko, ne flugpova, kun longaj kolo kaj kruroj\u00a0(Struthio)<\/i>\u00a0{9}
\nstudi : *\u00a0<\/b>lerni ion dum pli longa tempo; legi kaj a\u016dskulti prelegojn por lerni {*5}
\nstudento :\u00a0<\/b>studanto en alta lernejo, en universitato {8}
\nstulta :\u00a0<\/b>ne inteligenta; faranta aferojn malutilajn al si mem {7}
\nstumpo :\u00a0<\/b>resta\u0135o post forpreno de parto (per \u015dirado, tran\u0109ado, tondado, hakado,…) {8}
\nsub : *\u00a0<\/b>malpli alte ol (tu\u015dante a\u016d ne); malpli alte ol la surfaco de (sub akvo, sub tero); dependa de; regata de {*1}
\nsuba\u0109eti :\u00a0<\/b>korupti (sub\/a\u0109et\/i) {X}
\nsubita : *\u00a0<\/b>tuja, sen paso de tempo; neatendita {*6}
\nsubjekto :\u00a0<\/b>(gramatiko:) tiu parto de la propozicio, kiu indikas tiun\/tion, kiu\/kio agas a\u016d estas en iu stato; aganto; (anka\u016d:) homo havanta iun malsanon (esplorata de kuracisto); homo farinta iun krimon (esplorata de policisto) {9}
\nsubskribi :\u00a0<\/b>skribi sian nomon sub iu teksto, kiel sendinto, kiel atestanto a\u016d por montri sian konsenton (sub\/skrib\/i); subskribo: (la\u016dle\u011de valida) \u0109iam sama maniero por skribi sian nomon (sub leteroj, dokumentoj,…) {X}
\nsubstanco :\u00a0<\/b>speco de materio, rigardata la\u016d \u011diaj ecoj (peza, kolora, knedebla, brulema,… substanco) {9}
\nsubstantivo :\u00a0<\/b>o-vorto; vorto, en Esperanto \u011denerale kun fina\u0135o “-o”, kiu estas la lingva nomo de io ekzistanta (objekto, planto, besto, homo, ideo,…) (anka\u016d la\u00a0nomoj<\/i>\u00a0de agoj, statoj, ecoj,…) {9}
\nsubteni :\u00a0<\/b>firme teni la suban flankon de io; apogi kaj helpi (per vortoj, agoj, mono,…) (sub\/ten\/i) {X}
\nsubtila :\u00a0<\/b>tre delikata; malfacile komprenebla pro delikataj nuancoj; povanta fari a\u016d distingi tiajn delikatajn nuancojn {9}
\nsubtrahi :\u00a0<\/b>depreni nombron: 8-2=6 (ok minus du estas ses) {9}
\nsu\u0109i :\u00a0<\/b>entiri likva\u0135on en la bu\u015don (per vakuo); entiri ion en aparaton per vakuo (ekz.: polvosu\u0109ilo); su\u0109infano: bebo {9}
\nsudo : *\u00a0<\/b>[Kanado kaj Siberio estas en la nordo, A\u016dstralio kaj Fuegio (Fajrolando) estas en la sudo] (S) {*6}
\nsuferi : *\u00a0<\/b>senti (tre) malbone pro io, kio okazas, a\u016d pro io, kion faras iu alia; esti tiu, al kiu okazas io malbona {*4}
\nsufi\u0109a : *\u00a0<\/b>tiom, kiom necesas; tiom, ke ne necesas pli; ne tro kaj ne maltro; (sufi\u0109e …a: ne malmulte …a; ne mal…a) {*4}
\nsufikso :\u00a0<\/b>vortparto, metata post radiko por \u015dan\u011di la signifon de la vorto (ekzemple: arbo – arbaro) {X}
\nsufoki :\u00a0<\/b>tiel premi, ke iu ne plu povas spiri {8}
\nsugesti :\u00a0<\/b>venigi en ies penson iun ideon {X}
\nsuko :\u00a0<\/b>likvo, trinka\u0135o el frukto(j) (a\u016d el alia parto de planto),… {7}
\nsukcesi : *\u00a0<\/b>ekhavi bonan, celitan rezulton {*5}
\nsukero : *\u00a0<\/b>dol\u0109(ig)a a\u0135o (ofte kiel sukereroj) (el suker-kano, -beto, -palmo,…); sukeri: dol\u0109igi per sukero {*4}
\nsulko :\u00a0<\/b>longa rekta foso en tero (farita per plugilo); pli-malpli longa pli-malpli profunda simila\u0135o en la ha\u016dto {9}
\nsultano :\u00a0<\/b>regnestro en iuj Islamaj landoj {X}
\nsumo : *\u00a0<\/b>[8 estas la sumo de 3 kaj 5, a\u016d de 1, 3 kaj 4]; kvanto da mono (ekzemple: la sumo pagenda); sume: \u0109io kune; sumigi: adicii la tuton {*5}
\nsuno : *\u00a0<\/b>nia stelo, \u0109irka\u016d kiu rondiras Tero {*3}
\nsupo : *\u00a0<\/b>plejparte likva man\u011da\u0135o {*6}
\nsuper : *\u00a0<\/b>pli alte ol (ne tu\u015dante); supersigno: signo super litero (ekzemple: “^”); supera: pli alta, pli bona {*1}
\nsuperflua :\u00a0<\/b>ne necesa; ne bezonata; ne utiligebla; troa (super\/flu\/a) {X}
\nsuplemento :\u00a0<\/b>aldona\u0135o; kompletiga\u0135o {9}
\nsupozi :\u00a0<\/b>ne scii, sed pensi, ke io estas tia a\u016d tia {7}
\nsupro : *\u00a0<\/b>tiu parto de io, kiu estas plej alta, plej malproksima al tero a\u016d planko; supre: en pli alta parto {*4}
\nsur : *\u00a0<\/b>tu\u015dante (supron a\u016d flankon) (sur se\u011do; sur muro) {*1}
\nsurda : *\u00a0<\/b>ne povanta a\u016ddi; (figure: ne volanta a\u016dskulti) {*6}
\nsurfaco :\u00a0<\/b>supra\u0135o; supra a\u016d ekstera flanko de {8}
\nsurprizi :\u00a0<\/b>veni a\u016d fari ion neatendite; mirigi per io neatendita; mirigi, \u0109ar neatendita {7}
\nsurtuto :\u00a0<\/b>longa (labor)vesto super la aliaj vestoj {9}
\nsuspekti :\u00a0<\/b>sen pruvo pensi, ke io malbona okazis a\u016d ke iu faris ion malbonan {8}
\nsusuri :\u00a0<\/b>eligi malfortan sonon, kiel de interfroti\u011danta silko a\u016d \u0109ifata papero {9}
\nsvati :\u00a0<\/b>(duon)profesie ser\u0109i kaj proponi kandidatojn por edz(in)i\u011do {9}
\nsveni :\u00a0<\/b>(dum mallonga tempo) perdi la konscion kaj la kapablon movi sin {8}
\nsvingi :\u00a0<\/b>rapide, ripete mov(et)i ion tien kaj reen en aero; movi malanta\u016den kaj \u0135eti anta\u016den {8}
\n\u015dafo : *\u00a0<\/b>mambesto, bredata pro \u011dia lano, lakto a\u016d viando\u00a0(Ovis)<\/i>\u00a0{*5}
\n\u015dajni : *\u00a0<\/b>eble vere, eble ne vere esti (\u015dajnas al mi, ke… = mi pensas, ke estas…) (kio nur \u015dajnas esti, do ne estas) {*2}
\n\u015dako :\u00a0<\/b>situacio de la re\u011do a\u016d re\u011dino en \u015dak-ludo, kiam ili povas esti trafataj de alia lud-peco (\u015dakoj = \u015dakludo: ludo kun 32 diversspecaj figuretoj sur tabulo kun 64 alterne nigraj kaj blankaj fakoj) {X}
\n\u015dakalo :\u00a0<\/b>rabobesto simila al maldika hundo\u00a0(Canis aureus,…)<\/i>\u00a0(en Afriko kaj suda Azio, sed anka\u016d en orienta E\u016dropo) {9}
\n\u015dalmo :\u00a0<\/b>pli-malpli tuboforma rekta tigo de iuj herboj, kanoj,…; blovinstrumento; su\u0109tubeto (trinktubeto) {X}
\n\u015dalti :\u00a0<\/b>ekfunkciigi aparaton a\u016d eklumigi lampon, fermante elektran cirkviton (per aparateto (\u015daltilo)); mal\u015dalti, el\u015dalti: \u0109esigi, rompante la cirkviton (per la \u015daltilo) {X}
\n\u015damano :\u00a0<\/b>homo, kiu povas rilati al supernaturaj fortoj {X}
\n\u015danco : *\u00a0<\/b>ebleco de sukceso; ebleco, ke okazos {*6}
\n\u015danceli :\u00a0<\/b>tiel pu\u015di ion tien kaj reen, ke tio ne plu firme staras; malekvilibrigi; \u015danceli\u011di: (anka\u016d:) dubi; heziti {9}
\n\u015dan\u011di : *\u00a0<\/b>aliigi; malsamigi; preni a\u016d doni alian anstata\u016de {*3}
\n\u015dargi :\u00a0<\/b>meti eksploda\u0135on kaj pafa\u0135on en pafilon; meti elektron en pilon; meti necesan parton en aparaton por ke \u011di povu funkcii (ekzemple: meti filmon en fotilon) {8}
\n\u015dar\u011do : *\u00a0<\/b>tio (peza), kion iu\/io portas; \u015dar\u011di: meti pezajn portotajn aferojn sur iun\/ion a\u016d en ion {*6}
\n\u015darko :\u00a0<\/b>iu el fi\u015doj kun dentoj kaj branko-fendoj\u00a0(Selachii)<\/i>\u00a0{X}
\n\u015dati : *\u00a0<\/b>havi plezurajn sentojn pro havado a\u016d farado de io; havi favoran opinion pri; vidi kiel valoran; preferi {*5}
\n\u015da\u016dmo :\u00a0<\/b>likva\u0135o kun multege da veziketoj (kiam la likva\u0135o bolas, estas kirlata,…); \u015da\u016dmi: eligi, formi \u015da\u016dmon (\u015da\u016dmanta biero, \u015da\u016dmvino); \u015da\u016dmigi: fari, ke io \u015da\u016dmas {9}
\n\u015dejko :\u00a0<\/b>Araba tribestro, familiestro, vila\u011destro; mo\u015dto {X}
\n\u015delo :\u00a0<\/b>pli-malpli malmola ekstera tavolo de frukto, ovo,…; sen\u015deligi: forpreni la \u015delon (de terpomo, nukso,…) {8}
\n\u015derci : *\u00a0<\/b>diri, rakonti ion lude, ridige {*6}
\n\u015di : *\u00a0<\/b>tiu virino; tiu knabino {*1}
\n\u015dimo :\u00a0<\/b>\u011denerala nomo por etaj fungoj (kreskantaj i.a. sur malfre\u015da pano,…); \u015dimi: kovri\u011di per \u015dimo; (figure: resti longe neuzata); \u015dimfroma\u011do: kun speciala (blua, blanka) \u015dimo {X}
\n\u015dinko :\u00a0<\/b>salita a\u016d fuma\u0135ita femuro de porko, kiel viando {9}
\n\u015dipo : *\u00a0<\/b>(granda) akvo-veturilo; \u015dipi: veturi per \u015dipo {*4}
\n\u015diri : *\u00a0<\/b>distiri (paperon, \u015dtofon); de\u015diri: per (forta) tirado apartigi parton {*6}
\n\u015dirmi :\u00a0<\/b>protekti a\u016d defendi ion a\u016d iun kontra\u016d io malbona a\u016d malutila, metante sin (a\u016d ion: \u015dirmilon) inter la ka\u016dzo kaj tio a\u016d tiu {7}
\n\u015dlimo :\u00a0<\/b>koto a\u016d simila substanco, kiu surfundi\u011das en malmulte movi\u011danta akvo {X}
\n\u015dlosi : *\u00a0<\/b>firme fermi per ilo (turnante \u015dlosilon en seruro) {*5}
\n\u015dmiri :\u00a0<\/b>meti tavolon de iu substanco sur ion per frotado; faciligi glitadon a\u016d turni\u011dadon (de ma\u015dino), metante grasan substancon a\u016d oleon {8}
\n\u015dnuro : *\u00a0<\/b>kuntorditaj a\u016d kunplektitaj fadenoj, uzataj por ligi, tiri, fari pakojn,…; \u015dnuri: ligi a\u016d fermi per \u015dnuro {*6}
\n\u015doforo :\u00a0<\/b>kondukisto de a\u016dtomobilo, a\u016dtobuso,…; veturigisto; \u015dofori: veturigi (a\u016dton) {8}
\n\u015doki :\u00a0<\/b>(subite) \u0109agrenegi iun, \u0109ar kontra\u016da al (ties sentoj pri) deco kaj konveneco, a\u016d \u0109ar tute ne atendita; \u015doko: (anka\u016d:) animskuo; (medicine:) subita nerva misfunkcio {X}
\n\u015dovi :\u00a0<\/b>pu\u015di objekton glitigante \u011din; enmeti ion (\u015dovante \u011din) {8}
\n\u015doveli : *\u00a0<\/b>forpu\u015di per plata\u0135o (kun stango) (\u015dovelilo) {*6}
\n\u015dpari :\u00a0<\/b>ne uzi \u0109ion, por povi poste uzi la reston; meti monon en bankon por posta uzo {7}
\n\u015dpini :\u00a0<\/b>kuntordi fibrojn por fari fadenon {9}
\n\u015dpruci :\u00a0<\/b>(pri likvo:) rapide eli\u011di kiel gutoj {9}
\n\u015dranko : *\u00a0<\/b>meblo (plejofte kun bretoj), fermebla per pordo(j) por konservi aferojn (meblo kun bretoj sen pordo: bretaro) {*6}
\n\u015dra\u016dbo :\u00a0<\/b>metala (a\u016d ligna) fiksilo en formo de cilindro kun helica entran\u0109a\u0135o; \u015dra\u016dbi: fiksi per \u015dra\u016dbo; turni \u015dra\u016dbon; mal\u015dra\u016dbi: inverse turni \u015dra\u016dbon por malfiksi {8}
\n\u015drumpi :\u00a0<\/b>kuntiri\u011di, malpligrandi\u011di (pro sekeco, maljuni\u011do,…) {8}
\n\u015dtalo :\u00a0<\/b>tre malmola metalo el fero\u00a0(Fe)<\/i>\u00a0kun iom da karbono\u00a0(C)<\/i>\u00a0{8}
\n\u015dtato : *\u00a0<\/b>lando kiel regado-sistemo (“lando” estas \u011denerale uzata vorto, “\u015dtato” kaj “regno” estas politikaj terminoj) {*5}
\n\u015dteli : *\u00a0<\/b>forpreni ion ne sian (sen pago a\u016d permeso) {*5}
\n\u015dtipo :\u00a0<\/b>mallonga, dika, peza peco da ligno {9}
\n\u015dtofo :\u00a0<\/b>teksa\u0135o a\u016d trika\u0135o por fari vestojn k.t.p. [tolo, drapo, trikoto, silko, veluro, felto,…] {8}
\n\u015dtono : *\u00a0<\/b>malmola natura a\u0135o; malgranda peco de roko {*4}
\n\u015dtopi :\u00a0<\/b>fermi truon, plenigante \u011din; \u015dtopilo: [korko,…]; (anka\u016d:) elektra kontaktilo, metata en \u015dtopilingon {7}
\n\u015dtormo :\u00a0<\/b>tre forta vento, ofte kun pluvo, ne\u011do a\u016d sablo {X}
\n\u015dtrumpo : *\u00a0<\/b>(\u011denerale \u015dtofa) vesto por piedo kaj (parto de) kruro; \u015dtrumpeto: nur por piedo kaj maleolo {*6}
\n\u015dtupo : *\u00a0<\/b>horizontala breto, \u015dtono a\u016d rando (anstata\u016d deklivo) por plifaciligi supreniradon; unu breto,… de \u015dtuparo; (figure: unu plia grado de io gradigita) {*5}
\n\u015duo : *\u00a0<\/b>(ofte leda) vesto por piedo {*6}
\n\u015duldi :\u00a0<\/b>ankora\u016d devi pagi al iu; ankora\u016d devi fari por iu {7}
\n\u015dultro :\u00a0<\/b>parto de korpo inter la kolo kaj la supra artiko de brako; tiu artiko {7}
\n\u015duti :\u00a0<\/b>elglitigi mult-eran nelikvan substancon (sablon, \u015dtonetojn, grenon,…); grandkvante send(ig)i datenojn {8}
\n\u015dveli :\u00a0<\/b>pligrandi\u011di; plidiki\u011di {7}
\n\u015dvito :\u00a0<\/b>likvo el ha\u016dto (pro timo, varmego a\u016d forta laboro); \u015dviti: eligi \u015dviton; (figure: laboregi) {7}
\nt.e. :\u00a0<\/b>tio estas [klarigo; precizigo; alinome] {X}
\ntabako :\u00a0<\/b>materialo por fumado, el sekigitaj folioj de tabak-planto\u00a0(Nicotiana tabacum,…)<\/i>\u00a0{7}
\ntabelo :\u00a0<\/b>aran\u011do de informoj (ekzemple nombroj) la\u016d vicoj horizontalaj (linioj) kaj vertikalaj (kolumnoj); aran\u011do de listo tiel, ke oni facile povas trovi ion (ekzemple: enhav-tabelo) {7}
\ntablo : *\u00a0<\/b>meblo por man\u011di a\u016d labori, kun horizontala supra surfaco (man\u011do-, vendo-, tualeto-, (oficeja) skribotablo) {*3}
\ntablojdo :\u00a0<\/b>medikamento\/dol\u0109a\u0135o en formo de plata rondeto {X}
\ntabulo : *\u00a0<\/b>peco da ligno (segita), plata, ne tre dika; simila plata peco el alia materialo; tio sama, fiksita vertikale, ofte kun teksto sur \u011di (anonc-, reklam-tabulo,…, nigra, verda, blanka tabulo en lernejo) {*6}
\ntago : *\u00a0<\/b>kiam estas lumo de la suno; 24 horoj (=tagnokto) {*2}
\ntajdo :\u00a0<\/b>la perioda (kutime dufoje tage) alterna movo de mara akvo (ka\u016dzata de Luno): alta tajdo, malalta tajdo {X}
\ntajli :\u00a0<\/b>doni formon al materialo, eltran\u0109ante pecetojn; tondi el \u015dtofo la pecojn por fari veston {8}
\ntajloro :\u00a0<\/b>metiisto, kiu tajlas kaj kunkudras vestojn {8}
\ntajpi :\u00a0<\/b>skribi per (skrib)ma\u015dino (frapi la klavojn de klavaro) {9}
\ntaksi :\u00a0<\/b>fari al si opinion pri la \u015datindeco de iu\/io; fari al si opinion pri la valoro de io {7}
\ntaksio :\u00a0<\/b>veturilo kun \u015doforo, per kiu unu a\u016d kelkaj homoj, kontra\u016d pago la\u016d kilometroj, povas veturi al dezirata loko {X}
\ntakto :\u00a0<\/b>(muziko:) la nombro kaj ritmo de la “frapoj” en la mezuroj; (figure:) kapablo \u011dentile agi kaj paroli, ne incitante la \u0109eestantojn {9}
\ntalio :\u00a0<\/b>la mezo de la homa korpo, inter brusto kaj ventro {9}
\ntalpo :\u00a0<\/b>insektoman\u011da mamulo vivanta tute sub tero\u00a0(Talpa)<\/i>\u00a0{X}
\ntamarindo :\u00a0<\/b>(ri\u0109e nutra karno de la gu\u015doj de) granda varmlanda arbo\u00a0(Tamarindus)<\/i>, \u015datata anka\u016d pro \u011dia ombro {X}
\ntamburo :\u00a0<\/b>muzika instrumento (a\u016d signalilo) konsistanta el malplena cilindro fermita je unu a\u016d du flankoj per stre\u0109ita folio (ofte el ledo); simila cilindro en te\u0125niko {X}
\ntamen : *\u00a0<\/b>tio estas vera, sed… (Pluvas – tamen ni iru!) {*1}
\ntapeto :\u00a0<\/b>murpapero k.s.; tapeti: glui paperon,… sur muron {9}
\ntapi\u015do :\u00a0<\/b>pli-malpli luksa, ofte ornamita, teksa\u0135o a\u016d noda\u0135o sur planko (a\u016d sur muro: murtapi\u015do) {7}
\ntaro :\u00a0<\/b>amelri\u0109a tubero de varmlanda planto\u00a0(Colocasia)<\/i>\u00a0{X}
\ntarifo :\u00a0<\/b>tabelo de la dogan-pagoj la\u016d la varo-kategorioj; tabelo de fiksitaj prezoj por difinitaj servoj {9}
\ntaso : *\u00a0<\/b>trinkujo sufi\u0109e malalta, kun lar\u011da malferma\u0135o, ofte kun anso (tenilo); subtaso: telereto sub taso {*6}
\ntasko :\u00a0<\/b>certa kvanto da laboro por certa persono; farota\u0135o {7}
\nta\u016dga : *\u00a0<\/b>tute bona por iu celo {*6}
\ntavolo :\u00a0<\/b>(malgranda) kvanto de iu materialo sur la tuta surfaco de alia materialo (tavolo da tero sur roko; tavolo da farbo;…); (povas esti pluraj tavoloj unu sur la alia) {X}
\nteo : *\u00a0<\/b>infuza\u0135o de folioj de te-arbusto\u00a0(Camellia, Thea)<\/i>\u00a0{*6}
\nteamo :\u00a0<\/b>grupo da ludantoj de unu flanko (en ludoj kaj sportoj) {X}
\nteatro :\u00a0<\/b>domo, kie oni prezentas spektaklojn (aktorado, kantado, dancado,…); teatra\u0135o: porteatra verka\u0135o; spektaklo {8}
\ntedi :\u00a0<\/b>ka\u016dzi malagrablan senton, pro tro longa da\u016dro, pro troa ripetado, pro ne sufi\u0109a intereseco,… {8}
\ntegi :\u00a0<\/b>tute kovri per tuko a\u016d per tavolo da alia materialo (tegilo, tega\u0135o), ofte ne (a\u016d ne facile) forprenebla {8}
\ntegmento : *\u00a0<\/b>supra\u0135o, kovra\u0135o de domo; \u015dirmilo super io {*6}
\ntegolo :\u00a0<\/b>diversforma (plata, kurba,…) objekto el bakita argilo, per kiuj oni kovras tegmenton (unu tegolo parte kovras alian); tegoli: kovri tegmenton per tegoloj {9}
\nte\u0125niko :\u00a0<\/b>tuto de metodoj por produkti ion; maniero de farado en industrio a\u016d metio (a\u016d belarto) {9}
\ntekniko :\u00a0<\/b>= te\u0125niko {X}
\nteksi :\u00a0<\/b>dense interkrucigi fadenojn por fari \u015dtofon {7}
\nteksto :\u00a0<\/b>aro da vortoj kaj frazoj; skriba\u0135o {9}
\ntelefono : *\u00a0<\/b>elektra aparato por transporti sonojn je granda distanco; telefoni: paroli al iu per telefono {*6}
\ntelegrafo :\u00a0<\/b>aparato por transsendi informojn je granda distanco, per interkonsentitaj signoj; telegrafi: sendi mesa\u011don per telegrafo; (telegrafa stilo: tre konciza) {7}
\ntelegramo :\u00a0<\/b>sciigo sendita per telegrafo {8}
\ntelekomuniki :\u00a0<\/b>komuniki je granda distanco (per telegrafo, telefono, faksilo, retpo\u015dto, radio, televido,…) {X}
\ntelero : *\u00a0<\/b>plata, nur iom kava, man\u011dujo; (anka\u016d: tia anteno) {*5}
\ntelevidi :\u00a0<\/b>vidi spektaklojn, filmojn, bildraportojn je granda distanco per elektromagnetaj ondoj; televidilo: la aparato kun ekrano por vidi tion {9}
\ntemo :\u00a0<\/b>tio, pri kio oni parolas, pensas, skribas {7}
\ntempo : *\u00a0<\/b>tio, kion oni mezuras per horoj, tagoj, jaroj {*2}
\ntemperaturo :\u00a0<\/b>varmo-kvanto; tio, kion oni mezuras per gradoj Celsi(us)aj (\u00b0C) a\u016d Farenhejtaj (\u00b0F), a\u016d per kelvinoj (K) {8}
\ntempesto :\u00a0<\/b>\u015dtormego {8}
\nteni : *\u00a0<\/b>havi (en mano a\u016d proksime); ne fordoni; fari tiel, ke io\/iu ne povas (de)fali, foriri, forflugi,…; restigi; (teni sian vorton: fari tion, kion oni promesis) {*2}
\ntenajlo :\u00a0<\/b>prenilo\/pin\u0109ilo el du kruce ligitaj metalaj pecoj {X}
\ntendo :\u00a0<\/b>\u015dirmilo el tolo, feloj a\u016d alia tukeca materialo, starigita per stangoj, por \u015dirmi kontra\u016d vento, suno, pluvo,… (servanta kiel portebla lo\u011dejo a\u016d kunvenejo) {8}
\ntendeno :\u00a0<\/b>tio, kio ligas muskolon al osto; \u015dnuro de pafarko {X}
\ntendenco :\u00a0<\/b>da\u016dra inklino al io, al iu celo, a\u016d en iu direkto; propaganda enhavo (de libro,…) {9}
\ntenera :\u00a0<\/b>dol\u0109e kaj delikate kondutanta {9}
\ntenio :\u00a0<\/b>iu el rubandformaj, multpartaj parazitoj (ekz.: unu stadio en porko, alia stadio en homo)\u00a0(Cestodes: Tenia,…)<\/i>\u00a0{X}
\nteniso :\u00a0<\/b>sporto (\u0135eti pilkon per batilo (rakedo) trans reton) {X}
\ntenti :\u00a0<\/b>instigi iun al malpermesita ago {7}
\nteorio :\u00a0<\/b>pripensado de reguloj, la\u016d kiuj oni faru ion, tion ne farante; teoria: (anka\u016d:) en la praktiko ne farebla\/farata {8}
\ntero : *\u00a0<\/b>tio, sur kio estas homoj, bestoj, domoj…; tio, en kio kreskas plantoj; Tero: la nomo de nia planedo {*2}
\nteraso :\u00a0<\/b>plialtigita, ebena loko (apud domo, ekster kafejo, en parko,…) (por pli komforte sidi a\u016d promeni por \u011dui la belan vida\u0135on); \u015dtup(ar)e aran\u011dita kampo {9}
\ntereno :\u00a0<\/b>terspaco, rigardata la\u016d \u011dia uzeblo por homa agado – a\u016d kiel ejo, kie io okazas {8}
\nteritorio :\u00a0<\/b>la tero, kiu apartenas al iu \u015dtato, urbo,…; la regiono, super kiu iu regas a\u016d havas ju\u011dpovon {9}
\ntermino :\u00a0<\/b>bone difinita vorto de iu fako a\u016d scienco {X}
\ntermito :\u00a0<\/b>lignoman\u011da insekto vivanta en grandaj popoloj, en arboj\/traboj, tero a\u016d memfaritaj konstrua\u0135oj\u00a0(Isoptera)<\/i>\u00a0{X}
\ntermometro :\u00a0<\/b>mezurilo por temperaturo {9}
\nterni :\u00a0<\/b>subite brue elspiri per la nazo (kaj la bu\u015do), pro eksciti\u011do de la nazaj nervoj {9}
\nteroro :\u00a0<\/b>regado (a\u016d provo ekregi) per (ne-anta\u016ddirebla) krueleco, terurante la popolon; teroristo: iu, kiu provas atingi iun celon per ne-atendita(j) kruela(j) atako(j) al senkulpaj homoj {X}
\nterpomo :\u00a0<\/b>amelri\u0109a subtera tubero de moderklimata planto\u00a0(Solanum tuberosum)<\/i>\u00a0(kuirita, fritita, -ka\u0109o) (ter\/pom\/o) {7}
\nteruro : *\u00a0<\/b>grandega timo; teruri: fortege timigi iun; teruri\u011di: eksenti teruron {*5}
\ntestiko :\u00a0<\/b>ovoforma vira organo, en kiu produkti\u011das spermo {X}
\ntestudo :\u00a0<\/b>rampulo, kies korpo estas kovrita de korneca \u015delo\u00a0(Testudines: Testudo,…)<\/i>\u00a0{9}
\ntia : *\u00a0<\/b>de tiu kvalito; tiuspeca {*1}
\ntial : *\u00a0<\/b>pro tiu ka\u016dzo, motivo {*1}
\ntiam : *\u00a0<\/b>en tiu tempo; en tiu momento {*1}
\ntie : *\u00a0<\/b>en tiu loko {*1}
\ntiel : *\u00a0<\/b>en tiu maniero, tiumaniere; en tiu grado, tiugrade {*1}
\nties :\u00a0<\/b>de tiu(j); apartenanta al tiu(j) {9}
\ntifo :\u00a0<\/b>infekta malsano (alta febro (delira), (sanga) lakso,…) {X}
\ntigo :\u00a0<\/b>bran\u0109eto; pli firma parto de herbo, portanta folion a\u016d floron a\u016d formanta la centran akson de la herbo {9}
\ntigro :\u00a0<\/b>Azia rabobesto, granda kato kun flava, malhele striita ha\u016dto\u00a0(Felis, Panthera tigris)<\/i>\u00a0{9}
\ntikli :\u00a0<\/b>ka\u016dzi per delikataj tu\u015d(et)oj senton, pro kiu oni ekridas {9}
\ntimi : *\u00a0<\/b>pensi, ke malbono povos okazi; malkura\u011di {*3}
\ntinkturo :\u00a0<\/b>likva farbo por kolorigi \u015dtofon, harojn… per sorbado; solva\u0135o (de kurac-herbo) en alkoholo {9}
\ntinti :\u00a0<\/b>fari la sonon, kiun faras du glasoj, kiam tiuj interfrapi\u011das {9}
\ntinuso :\u00a0<\/b>tre granda (ofte ru\u011dkarna) marfi\u015do\u00a0(Thunnus)<\/i>\u00a0{X}
\ntio : *\u00a0<\/b>tiu afero {*1}
\ntiom : *\u00a0<\/b>en tiu kvanto; en tiu\/tia (granda) amplekso {*1}
\ntipo :\u00a0<\/b>ekzemplero havanta \u0109iujn\/multajn ecojn de iu speco; tuto de ecoj de iu speco; tipa: kun klaraj ecoj de sia speco; (literoj:) tipo: litero kun certa aspekto; tiparo: kompleto el literoj+ciferoj+signoj kun alia aspekto ol aliaj tiparoj {8}
\ntiri : *\u00a0<\/b>uzante forton, movi al si (a\u016d kun si); fari, ke io sekvas: \u0109evalo tiras \u0109aron; retiri\u011di: cedi, reiri {*3}
\ntitolo :\u00a0<\/b>surskribo (nomo) de libro, artikolo, poemo, teatra\u0135o, filmo,…; respekta (aldona) nomo por persono (ekz.: princo, doktoro); titoli: doni titolon; nomi iun per titolo {7}
\ntiu : *\u00a0<\/b>[montras] (homon, individuon, ekzempleron,…) {*1}
\ntolo : *\u00a0<\/b>teksa\u0135o el (kutime plantaj) fadenoj {*6}
\ntoleri :\u00a0<\/b>elteni; ne kontra\u016dstari a\u016d kontra\u016dagi, kvankam oni povus kontra\u016dstari a\u016d kontra\u016dagi {7}
\ntomato :\u00a0<\/b>ru\u011da a\u016d flava frukto de herbo\u00a0(Lycopersicon esculentum = Solanum lycopersicum)<\/i>, (foje traktata kiel legomo (en salatoj,…)) {9}
\ntombo :\u00a0<\/b>kavo farita en tero a\u016d roko por en \u011din meti mortinton {7}
\ntono :\u00a0<\/b>muzika sono kun difinita alto; nuanco de vo\u0109o; nuanco de koloro {8}
\ntondi : *\u00a0<\/b>disigi per du ligitaj tran\u0109iloj (tondilo) {*5}
\ntondro :\u00a0<\/b>(\u0109iela) bruego, kiu akompanas fulmon (fulmotondro); tondras: a\u016ddi\u011das tondro (en \u0109ielo) {7}
\ntordi :\u00a0<\/b>turni unu ekstremon de tordebla objekto en unu direkto kaj la alian ekstremon en kontra\u016da direkto; intence misreprezenti (ies parolon,…) {8}
\ntorento :\u00a0<\/b>rapidege fluanta monta rivero {9}
\ntorto :\u00a0<\/b>kuko kun tavolo(j) da fruktoj, frukta ka\u0109o kaj\/a\u016d (batita) kremo {9}
\ntorturi :\u00a0<\/b>turmenti iun, por ke tiu kontra\u016dvole diru ion {X}
\ntra : *\u00a0<\/b>de unu flanko (ekster io) al la alia flanko, ne \u0109irka\u016dirante (“+” havas unu strekon tra alia streko) (li rigardas tra la fenestro; ni promenis tra la arbaro al la vila\u011do) {*1}
\ntrabo :\u00a0<\/b>longa, dika (segita) peco de arbo {X}
\ntradicio :\u00a0<\/b>la (bu\u015da) transdonado de opinioj, kutimoj, ideoj,… de unu generacio al alia; la sa\u011do de la anta\u016duloj {9}
\ntraduki :\u00a0<\/b>alilingvigi {7}
\ntrafi : *\u00a0<\/b>sukcesi atingi lokon celitan; kiam \u0135etita \u015dtono a\u016d pilko a\u016d pafita kuglo atingas la punkton, kiun oni volas, ke \u011di atingu; suferigi; sukcesi renkonti; hazarde renkonti {*5}
\ntrafiko :\u00a0<\/b>transportado de personoj, varoj a\u016d informoj; ties cirkulado; (kvanto de) la veturantoj kaj irantoj en iu loko {9}
\ntragedio :\u00a0<\/b>teatra verko la\u016d klasikaj preskriboj; teatra\u0135o kun malfeli\u0109a fino; malfeli\u0109ega okaza\u0135o {9}
\ntragika :\u00a0<\/b>tragedia; kun (ne-evitebla) malfeli\u0109a fino {9}
\ntrajno :\u00a0<\/b>fervoja vagonaro: vagonoj ligitaj kun lokomotivo a\u016d sen aparta lokomotivo, irantaj la\u016d difinita horaro {8}
\ntrajto :\u00a0<\/b>linio de la viza\u011do; eco de karaktero {8}
\ntrakti :\u00a0<\/b>diskuti pri iu afero por veni al iu rezulto; esplori temon; prilabori ion; (la\u016d iu maniero) agi al iu persono {8}
\ntraktato :\u00a0<\/b>skriba interkonsento inter \u015dtatoj {9}
\ntraktoro :\u00a0<\/b>veturilo kun motoro por trenado de \u015dar\u011dveturiloj a\u016d kampokulturaj ma\u015dinoj {8}
\ntramo :\u00a0<\/b>(enurba) surrela veturilo {9}
\ntran\u0109i : *\u00a0<\/b>per akra ilo (tran\u0109ilo) disigi {*4}
\ntrankvila : *\u00a0<\/b>sen timo; sen grandaj movoj; ne rapidanta {*3}
\ntrans : *\u00a0<\/b>je\/al la alia flanko de (li lo\u011das trans la rivero; flugi trans la maron) {*1}
\ntrans- : *\u00a0<\/b>de unu (flanko, loko, persono, stato) al alia (ne apuda, tute alia) (transiri, transmeti, transporti, transsendi, transdoni, transformi, transskribi, transkonstrui,…) {*1}
\ntransitiva :\u00a0<\/b>(gramatiko, pri verboj:) povanta havi objekton, fini\u011dantan per -n (“rektan” objekton) (oni povas “fari ion”, sed ne “stari ion”; “ruli ion”, sed ne “ruli\u011di ion”; “dormigi iun”, sed ne “dormi iun”: fari, ruli kaj dormigi estas transitivaj verboj, stari, ruli\u011di kaj dormi estas netransitivaj) {X}
\ntre : *\u00a0<\/b>en granda grado; forte; multe {*1}
\ntrejni :\u00a0<\/b>instrui kaj ekzerci por atingi certan kapablon {9}
\ntremi : *\u00a0<\/b>skui\u011di; skueti\u011di (pro timo, malvarmo) {*6}
\ntrempi :\u00a0<\/b>malsekigi, lasante ion iom pli longe en likvo {8}
\ntreni :\u00a0<\/b>tiri post si (kun malfacilo) pezan objekton; (treni sin: malfacile iri); tren\u015dipo: \u015dipo por treni aliajn \u015dipojn {8}
\ntrezoro :\u00a0<\/b>alte \u015datata, bone gardata hava\u0135o; tuto de la multekostaj objektoj kaj (a\u016d) mono apartenanta al iu\/io {8}
\ntri : *\u00a0<\/b>3; tridek: 30; dek tri: 13 {*1}
\ntriangulo :\u00a0<\/b>fermita figuro el tri rektoj (rektaj linioj), kun tri anguloj (tri\/angul\/o); muzikilo tiuforma {8}
\ntribo :\u00a0<\/b>(organizita a\u016d kune vivanta) homgrupo kun komuna(j) prapatro(j), foje subdivida\u0135o de gento a\u016d popolo {X}
\ntribunalo :\u00a0<\/b>ju\u011distaro; ju\u011dejo kun pluraj ju\u011distoj {8}
\ntriki :\u00a0<\/b>produkti \u015dtofon, farante ma\u015dojn per fadeno kaj du a\u016d kvar stangoj (trikiloj) (a\u016d per ma\u015dino) {9}
\ntrikoto :\u00a0<\/b>trikita \u015dtofo {8}
\ntrinki : *\u00a0<\/b>enbu\u015digi likvon (akvon, lakton, kafon,…) {*3}
\ntritiko :\u00a0<\/b>greno (en E\u016dropo kaj norda Ameriko la plej grava)\u00a0(Triticum)<\/i>, por baki panon kaj kuiri pasta\u0135ojn {7}
\ntro : *\u00a0<\/b>pli ol kiom estas bone a\u016d bezonate {*1}
\ntrompi : *\u00a0<\/b>intence erarigi; kredigi, ke io estas alia, ol tio estas {*6}
\ntropiko :\u00a0<\/b>latitudo 23\u00b027\u00b4 norde kaj sude; (inter)tropika: inter tiuj (varmaj landoj, kie Suno povas esti rekte supre) {X}
\ntrotuaro :\u00a0<\/b>parto de vojo destinita por piedirantoj, apud la vojo destinita por veturiloj {8}
\ntrovi : *\u00a0<\/b>ekvidi, ekrimarki (post ser\u0109ado); (anka\u016d:) opinii {*6}
\ntrovi\u011di :\u00a0<\/b>esti (trovebla) en iu loko (trov\/i\u011d\/i) {X}
\ntruo : *\u00a0<\/b>malferma\u0135o; en io: tiu loko, kie estas nenio (intencita: truo en muro por pordo a\u016d fenestro; truo en vesto por trameti butonon; ne intencita: truo pro difekti\u011do a\u016d foruzi\u011do); trui: fari truo(j)n {*5}
\ntrudi :\u00a0<\/b>devigi iun fari ion kontra\u016dvole; devige akceptigi ion {9}
\ntrumpeto :\u00a0<\/b>metala blovmuzikilo a\u016d avertilo {9}
\ntrunko :\u00a0<\/b>la \u0109efa (vertikala, supertera) ligna parto de arbo; homa a\u016d besta korpo sen kapo kaj sen membroj {8}
\ntrupo :\u00a0<\/b>\u0109iuj artistoj de teatro kune; soldataro (nedifinita parto de armeo) {9}
\ntualeto : *\u00a0<\/b>la aran\u011dado por igi sin aspekti pura kaj bela {*6}
\ntubo :\u00a0<\/b>(longa) cilindroforma trairejo por gasoj a\u016d likvoj {7}
\ntubero :\u00a0<\/b>bul-forma \u015dvela\u0135o sur a\u016d en korpo; \u015dvelinta super- a\u016d subtera (ekzemple: terpomo) parto de tigo de planto. {9}
\ntuberkulozo :\u00a0<\/b>infekta malsano (formi\u011das buletoj en organoj) {X}
\ntufo :\u00a0<\/b>densa ar(et)o da maldikaj a\u0135oj kune kreskantaj (haroj, plumoj, herboj,…) {9}
\ntuj : *\u00a0<\/b>senprokraste; senatende; post tre malgranda tempo {*1}
\ntuko : *\u00a0<\/b>peco de teksa\u0135o (a\u016d alia materialo), ofte kvadrata a\u016d rektangula (tablotuko, littuko, bu\u015dtuko, naztuko, kaptuko, \u015dultrotuko, volvotuko, koksotuko, vi\u015dtuko, sekigtuko,…) {*6}
\ntukano :\u00a0<\/b>Amerika birdo (grandega beko)\u00a0(Rhamphastidae)<\/i>\u00a0{X}
\ntumulto :\u00a0<\/b>kiam multaj homoj senorde kuras kaj bruas {9}
\ntuno :\u00a0<\/b>1000 a\u016d 1016 kilogramoj {9}
\ntunelo :\u00a0<\/b>vojo subtera a\u016d subakva {9}
\nturo :\u00a0<\/b>(tre) alta (parto de) konstrua\u0135o {7}
\nturbano :\u00a0<\/b>kapvesto el tuko volvita \u0109irka\u016d la kapo {X}
\nturismo :\u00a0<\/b>(organizado de) voja\u011dado por plezuro, por ekkoni fremdajn lokojn kaj landojn,… {9}
\nturisto :\u00a0<\/b>iu, kiu voja\u011das por plezuro (ne por labori), por ekkoni fremdajn lokojn kaj landojn,… {9}
\nturmenti :\u00a0<\/b>ka\u016dzi al iu grandajn (korpajn) suferojn {8}
\nturni : *\u00a0<\/b>meti anta\u016don malanta\u016den a\u016d supron malsupren (tiel, turnita “b” estas “d” a\u016d “p”); movi \u0109irka\u016d (imagita) akso (tiel, turnita “^” povas esti “>”); \u015dan\u011di la direkton {*3}
\ntusi : *\u00a0<\/b>subite elspiri, kun sono (pro malsano a\u016d \u0109ar io estas en la gor\u011do) {*6}
\ntu\u015di : *\u00a0<\/b>(homoj:) meti fingro(j)n (a\u016d alian korpoparton) sur ion; (a\u0135oj:) tiel, ke en iu loko ne estas spaco inter du a\u0135oj; netu\u015debla: kion oni ne povas a\u016d ne rajtas tu\u015di (a\u016d \u015dan\u011di) {*4}
\ntuta : *\u00a0<\/b>\u0109iuj partoj; ne rompita; plen-ampleksa {*2}
\n-u : *\u00a0<\/b>[ago\/stato: peto, deziro, konsilo, ordono] [verbo] (bonvolu eniri!; fermu la pordon!; pli bone ne man\u011du tion; mi petas, donu al mi tiun libron; li volas, ke mi venu al li; \u0109u mi venu al vi?; \u015di legu tiun libron; ni nun man\u011du;…) {*0}
\n-ujo : *\u00a0<\/b>[io, en kio]; io por teni… (sukerujo, monujo, abelujo,…); (anka\u016d: planto la\u016d frukto (pomujo = pomarbo); lando la\u016d popolo (Francujo, Japanujo)); ujo: [vazo, poto, skatolo, kesto, sako,…] {*0}
\n-ulo : *\u00a0<\/b>[homo tia] (ri\u0109ulo, blindulo, mensogulo, rapidulo,…); besto la\u016d ia kategorio (mamulo, rampulo,…); (foje:) \u015dipo a\u016d alia objekto la\u016d ia kategorio (trimastulo,…) {*0}
\n-um- : *\u00a0<\/b>[io kun ia rilato al] (kolumo, malvarmumo, akvumi teron, plenumi taskon, foliumi libron,…) {*0}
\numbiliko :\u00a0<\/b>kaveto en la ventro (cikatro de umbilika \u015dnuro) {X}
\nungo : *\u00a0<\/b>malmola kovra\u0135o de la pinto de fingro {*6}
\nuniformo :\u00a0<\/b>rekoniga serva kostumo (ekzemple de soldato) {9}
\nunika :\u00a0<\/b>ekzistanta en nur unu ekzemplero; okazanta nur unu fojon {9}
\nuniversala :\u00a0<\/b>rilata al, aplikebla al \u0109iuj membroj (homoj, objektoj) de iu grupo a\u016d al \u0109iuj homoj sur Tero {9}
\nuniversitato :\u00a0<\/b>alta lernejo, kie oni povas studi plurajn bran\u0109ojn de scienco (kaj kiu povas alju\u011di doktorecon) {9}
\nunu : *\u00a0<\/b>1; dek unu: 11; unuo: kvanto a\u016d mezuro uzata por nombri (kg, m,…); unueco: \u0109iuj kune en konsento, akordo {*1}
\nurbo : *\u00a0<\/b>loko kun multaj (pli ol kelkmil) domoj kaj multaj homoj; urbego: kun milionoj da lo\u011dantoj {*3}
\nur\u011di :\u00a0<\/b>rapidigi, vigligi; esti neprokrastebla {7}
\nurino :\u00a0<\/b>pli-malpli flava likvo, produktata de la renoj kaj periode eligata el la korpo; (alivorte: piso); urini: eligi urinon (=pisi) {X}
\nurso :\u00a0<\/b>granda mamulo iranta sur plandoj\u00a0(Ursus,…)<\/i>\u00a0{8}
\nurtiko :\u00a0<\/b>herbo, kiu \u0109e tu\u015do ka\u016dzas brulsenton\u00a0(Urtica)<\/i>\u00a0{X}
\n-us : *\u00a0<\/b>[ago\/stato: kondi\u0109a] [verbo] [(ne jam plenumita) kondi\u0109o; nereala supozo; neebla deziro; tre \u011dentila peto] (se mi havus monon, mi veturus tien; estus bone, se vi skribus al li; se \u0109iuj homoj estus sa\u011daj, ne okazus milito; mi ne a\u0109etus tion (se mi estus en tiuj cirkonstancoj); se mi povus flugi!; \u0109u vi povus diri al mi, kie estas…?) {*0}
\nUsono :\u00a0<\/b>la Unui\u011dintaj \u015ctatoj de (Nord-)Ameriko {X}
\nutero :\u00a0<\/b>organo en ino, en kiu kreskas naskota ido {X}
\nutila : *\u00a0<\/b>bona por esti uzata; bona por atingi rezulton; utili: alporti utilon; utiligi: uzi ion tiel, ke \u011di estas utila {*4}
\nuzi : *\u00a0<\/b>fari ion per; preni kiel ilon a\u016d rimedon {*3}
\nvadi :\u00a0<\/b>iri tra malprofunda akvo {9}
\nvagi :\u00a0<\/b>iri de loko al loko sen difinita celo {9}
\nvagino :\u00a0<\/b>la (nasko)kanalo inter vulvo kaj utero {X}
\nvagono : *\u00a0<\/b>veturilo por multaj homoj a\u016d por multe da \u015dar\u011do, ofte parto de trajno (=vagonaro) a\u016d tramo {*4}
\nvakcino :\u00a0<\/b>substanco enmetebla en korpon a\u016d trinkebla, donanta imunecon kontra\u016d (bakteria, virusa a\u016d parazita) malsano; vakcini: enmeti vakcinon en la korpon {8}
\nvakso :\u00a0<\/b>knedebla substanco, el kiu abeloj konstruas \u0109elojn; simila substanco farita de aliaj insektoj, a\u016d artefarita de homoj; vaksi: \u015dmiri per vakso {9}
\nvakuo :\u00a0<\/b>spaco, en kiu estas (preska\u016d) neniom da materio, e\u0109 ne aero {X}
\nvalo : *\u00a0<\/b>malalta parto inter alta\u0135oj, inter montoj {*6}
\nvalida :\u00a0<\/b>(dokumento, decido:) plenumanta \u0109iujn kondi\u0109ojn postulatajn de la le\u011do, tiel ke \u011di havas la la\u016dle\u011dajn efikojn {9}
\nvalizo :\u00a0<\/b>per unu mano portebla kesto a\u016d skatolo (duparta), en kiu oni transportas bezonata\u0135ojn dum voja\u011do {7}
\nvaloro : *\u00a0<\/b>graveco; dezirindeco; grandeco de kosto; \u015datateco; utileco; valori: havi (grandan, iun) valoron; havi meriton {*3}
\nvana :\u00a0<\/b>senutila; senrezulta; ne produktanta (-onta) la deziratan rezulton {7}
\nvando :\u00a0<\/b>vertikala interna surfaco de \u0109ambro; interna surfaco de tubo, tunelo,…; ne tre dika, ne tre fortika a\u016d provizora lima\u0135o inter spacoj; (pli-malpli) vertikala parto de tendo, budo,… {X}
\nvango : *\u00a0<\/b>parto de la viza\u011do, inter bu\u015do kaj orelo {*6}
\nvanta :\u00a0<\/b>(io:) ne atentinda, \u0109ar tute malgrava (vanta\u0135o); (iu:) \u015datanta okupi\u011di pri malgrava\u0135oj (vantulo) {9}
\nvaporo : *\u00a0<\/b>gasforma akvo (pli ol 100\u00b0C); vapori: eligi vaporon; vapori\u011di: fari\u011di vaporo (figure: malaperi) {*5}
\nvaro :\u00a0<\/b>objekto farita por vendo; komerca\u0135o {8}
\nvarano :\u00a0<\/b>Afrika\/Azia rampulo (granda lacerto)\u00a0(Varanus)<\/i>\u00a0{X}
\nvarbi :\u00a0<\/b>instigi iun, fari\u011di soldato; instigi iun, fari\u011di membro a\u016d ano de grupo, partio,… {X}
\nvarii :\u00a0<\/b>ne esti \u0109iam sama; ne esti \u0109iam same {8}
\nvariolo :\u00a0<\/b>iama infekta malsano (febro, pusaj ha\u016dto-vezikoj) {X}
\nvarma : *\u00a0<\/b>kun relative alta temperaturo; (fajro: varmega) {*3}
\nvarti :\u00a0<\/b>gardi kaj prizorgi iun, kiu bezonas tion pro malforteco a\u016d juneco {9}
\nvasta : *\u00a0<\/b>(kun granda) mezuro en pluraj direktoj {*5}
\nvato :\u00a0<\/b>kunpremita mola kotono {7}
\nvazo :\u00a0<\/b>iu ujo; relative alta ujo kun pli-malpli lar\u011da malferma\u0135o (el vitro, fajenco, metalo,…) (por teni likvon) {7}
\nve! :\u00a0<\/b>[voko pro malfeli\u0109o]; [voko, anoncanta malfeli\u0109on] {7}
\nvegetalo :\u00a0<\/b>plur\u0109ela viva\u0135o ne animala [planto, fungo, algo] {9}
\nvegetara :\u00a0<\/b>(pri nutrado:) tia, ke oni ne man\u011das produktojn de (mortigitaj) bestoj; vegetarano: kiu man\u011das vegetare {9}
\nvejno :\u00a0<\/b>tubeto en la korpo, tra kiu sango fluas de organoj al la koro; streko da mineralo en alia mineralo a\u016d en roko {9}
\nveki : *\u00a0<\/b>igi maldorma; fini ies dormon {*4}
\nvelo :\u00a0<\/b>granda tolpeco fiksita al masto(j) de akvo-veturilo (vel\u015dipo, velboato), por kapti venton; veli: veturi per helpo de velo(j) {8}
\nvelki :\u00a0<\/b>perdi vivosukojn; seki\u011di \u015drumpante {8}
\nveluro :\u00a0<\/b>dense teksita \u015dtofo kun mola, hara supra\u0135o {9}
\nveni : *\u00a0<\/b>movi sin\/movi\u011di al la loko de la parolanto a\u016d al la loko de la alparolato a\u016d al interkonsentita loko a\u016d al priparolata okaza\u0135o; (anka\u016d:) (veni al:) atingi; havi rezulton; (veni de:) origini en; esti rezulto de {*2}
\nvendi : *\u00a0<\/b>doni kontra\u016d mono; proponi kontra\u016d mono {*4}
\nvendredo : *\u00a0<\/b>tago de la semajno inter \u0135a\u016ddo kaj sabato {*5}
\nveneno :\u00a0<\/b>substanco, kiu difektas a\u016d mortigas vivantajn \u0109elojn (a\u016d tutan individuon); veneni: mortigi per veneno {8}
\nven\u011di :\u00a0<\/b>kiam A faras malbonon al B (a\u016d parenco a\u016d amiko de B), \u0109ar B faris malbonon al A (a\u016d parenco a\u016d amiko de A) {9}
\nvenki : *\u00a0<\/b>esti la plej bona, plej lerta, plej forta (en batalo, konkuro) {*6}
\nvento : *\u00a0<\/b>movi\u011do de aero {*3}
\nventro :\u00a0<\/b>parto de la korpo, en kiu estas la stomako kaj la intestoj; anta\u016da ekstero de \u011di; vasta parto de botelo,… {7}
\nventumi :\u00a0<\/b>movi aeron al iu a\u016d io (por malplivarmigi) (per mano a\u016d per ventumilo); purigi grenon, saltigante \u011din (por ke la vento forblovu pajlon kaj \u015delojn) (vent\/um\/i) {X}
\nvera : *\u00a0<\/b>tiel, kiel estas; tia, kia estas; malfalsa; ne mensogita {*3}
\nverbo :\u00a0<\/b>vorto, en Esperanto kun unu el la fina\u0135oj “-i -as -is -os -us -u”, prezentanta agon a\u016d staton interalie la\u016d \u011dia loko en tempo (la\u00a0nomo<\/i>\u00a0de la ago a\u016d stato estas substantivo) {8}
\nverda : *\u00a0<\/b>kun koloro de fre\u015daj herboj (la simbolo de Esperanto estas kvinpinta verda stelo) {*4}
\nvergo :\u00a0<\/b>pli-malpli longa, maldika, fleksebla bastono (a\u016d fasketo da tiaj); vergi: frapi, bati per vergo {8}
\nverko : *\u00a0<\/b>arta skriba\u0135o (libro, rakonto, poemo), pentra\u0135o, skulpta\u0135o, muzika\u0135o,…; verki: fari ion tian {*5}
\nvermo :\u00a0<\/b>mola, senpieda, senskeleta besteto\u00a0(Vermes)<\/i>\u00a0{7}
\nverso :\u00a0<\/b>unu linio de kanto, poemo a\u016d versa\u0135o (versoj ofte rimi\u011das); versa\u0135o: rima\u0135o, poezia\u0135o {7}
\nversio :\u00a0<\/b>priskribo a\u016d prezento de iu okaza\u0135o, el la vidpunkto de unu persono; unu el pluraj (sinsekve faritaj a\u016d adaptitaj) formoj de iu verko (ekz.: filma versio de romano) {X}
\nver\u015di :\u00a0<\/b>fluigi likvon el ujo {7}
\nver\u015dajna :\u00a0<\/b>kio \u015dajnas esti vera kaj probable estas vera (ver\/\u015dajn\/a) {X}
\nverto :\u00a0<\/b>supro de homa kapo, kie kirli\u011das haroj {8}
\nvertebro :\u00a0<\/b>unu osto de la vertebraro (=la dorsa kolumno) {X}
\nvertico :\u00a0<\/b>la sekcopunkto de du rektoj de matematika figuro {9}
\nvertikalo :\u00a0<\/b>linio je orta angulo (90\u00b0) al la surfaco de senmova akvo; linio rekte (mal)supren {9}
\nveruko :\u00a0<\/b>elstara neregula\u0135o de la ha\u016dto {9}
\nvespo :\u00a0<\/b>insekto kun nigre-flave striita korpo, lo\u011danta en ne grandaj popoloj, kun venena pikilo\u00a0(Vespa)<\/i>\u00a0{9}
\nvespero : *\u00a0<\/b>komenco de nokto post tago; mallumi\u011do {*3}
\nvesperto :\u00a0<\/b>iu el flugantaj mamuloj\u00a0(Chiroptera)<\/i>\u00a0{X}
\nvesto : *\u00a0<\/b>io por meti sur la korpon por (parte) kovri \u011din; vesti sin: kovri sian korpon per vesto (ta\u016dga por la okazo) {*3}
\nve\u015dto :\u00a0<\/b>senmanika vesto inter \u0109emizo kaj jak(et)o {8}
\nveti :\u00a0<\/b>interkonsenti, ke oni ricevos certan monsumon (a\u016d objekton a\u016d servon), se io okazos (kontra\u016d fiksa pago, a\u016d kun, kutime egala, kontra\u016da veto) {9}
\nvetero : *\u00a0<\/b>[pluvo, vento, ne\u011do, (mal)varmo, (mal)seko,… – kombino el tiuj] {*4}
\nveturi : *\u00a0<\/b>iri per veturilo (a\u016dto, biciklo, \u015dipo…) {*2}
\nveziko :\u00a0<\/b>sakeca parto en la korpo (ekzemple: urinveziko); (aer-:) pli-malpli globforma kolekta\u0135o da aero en likvo; (sap-:) aero en maldika tavolo da sapakvo en aero {9}
\nvi : *\u00a0<\/b>[la alparolata(j) homo(j)] {*1}
\nviadukto :\u00a0<\/b>ponto kun vojo a\u016d fervojo super vojo, fervojo, rivero, valo,… {9}
\nviando : *\u00a0<\/b>karno de besto, kiel man\u011da\u0135o {*6}
\nvibri :\u00a0<\/b>regule tremi, regule skueti\u011di (kiam kordo de muzikinstrumento vibras, oni a\u016ddas tonon) {X}
\nvic- :\u00a0<\/b>[sekvanta en vico; anstata\u016da] (vicprezidanto: tiu, kiu funkcias kiel prezidanto, kiam la prezidanto ne \u0109eestas) {X}
\nvico : *\u00a0<\/b>pluraj homoj a\u016d objektoj, en unu linio metitaj, unu post la alia (unu apud la alia a\u016d unu malanta\u016d la alia); pluraj sinsekvaj okaza\u0135oj {*6}
\nvidi : *\u00a0<\/b>rimarki per la okuloj; (figure: kompreni) {*2}
\nvidpunkto :\u00a0<\/b>tio, kion iu pensas pri io (je bazo de la nun al li\/\u015di disponeblaj informoj) (vid\/punkt\/o) {X}
\nvidvo :\u00a0<\/b>viro, kies edzino mortis {8}
\nvigla : *\u00a0<\/b>agema; movi\u011dema; gaja {*6}
\nviktimo :\u00a0<\/b>tiu, al kiu okazis io malbona {9}
\nvila\u011do : *\u00a0<\/b>ne tre multaj (kelkdek, kelkcent, kelkmil) domoj kune, ofte kun kampoj inter la domoj {*4}
\nvino : *\u00a0<\/b>malforta (12% a\u016d malpli) alkohola trinka\u0135o el suko de vinberoj\u00a0(Vitis)<\/i>\u00a0a\u016d el aliaj fruktoj {*5}
\nvinagro :\u00a0<\/b>acida\u0135o farita el vino {X}
\nvindi :\u00a0<\/b>\u0109irka\u016dvolvi su\u0109infanon per tuko a\u016d sorba\u0135o; \u0109irka\u016dvolvi korpoparton pro vundo a\u016d rompi\u011do {9}
\nvintro : *\u00a0<\/b>parto de la jaro inter a\u016dtuno kaj printempo, kiam estas malvarme {*4}
\nviolo :\u00a0<\/b>planto\u00a0(Viola)<\/i>\u00a0kun kvinpartaj floroj (sova\u011daj ofte ru\u011dece bluaj (=violkoloraj), \u011dardenaj ofte trikoloraj) {7}
\nviolono :\u00a0<\/b>muzikinstrumento kun kvar kordoj, sonigataj per ar\u0109o; violoni: ludi violonon {9}
\nvipo :\u00a0<\/b>batilo konsistanta el tenilo kaj \u015dnuro a\u016d rimeno; vipi: frapi, bati per vipo {9}
\nviro : *\u00a0<\/b>homo (a\u016d besto) kiu ne povas naski, sed kiu necesas por generi (naskigi) idon {*2}
\nvirga :\u00a0<\/b>neniam sekskuni\u011dinta (homo, besto); neniam kulturita (tero) {9}
\nvirto :\u00a0<\/b>konstanta emo fari bonon kaj eviti malbonon {8}
\nvirtuala :\u00a0<\/b>ne reala, sed videbla kaj utiligebla sub certaj kondi\u0109oj {X}
\nviruso :\u00a0<\/b>eta io ka\u016dzanta malsanon (transprogramante \u0109elojn por produkti malsanigajn substancojn kaj virus-kopiojn) {X}
\nvi\u015di : *\u00a0<\/b>forpreni malpura\u0135ojn per frotado (ofte per tuko); simile forigi skriba\u0135ojn (de muro, tabulo,…) (skribitajn tiel, ke ili estas vi\u015deblaj) {*6}
\nvito :\u00a0<\/b>vinbero-planto\u00a0(Vitis)<\/i>\u00a0{8}
\nvitro : *\u00a0<\/b>malmola, rompebla, travidebla materialo, farita el sablo; okulvitroj: lensoj en munta\u0135o por pli bone vidi {*4}
\nvivi : *\u00a0<\/b>esti inter naski\u011do kaj morto, kun agoj kaj spertoj inter tiuj; povi movi sin, nutri sin, reprodukti sin (\u015dtono a\u016d metalo ne vivas); travivi (ion): sperti, senti dum sia vivo {*2}
\nvizo :\u00a0<\/b>(en pasporto:) permeso por en-\/el-\/tra-iri landon {X}
\nviza\u011do : *\u00a0<\/b>anta\u016da parto de kapo, kun bu\u015do, nazo, okuloj {*3}
\nviziti : *\u00a0<\/b>iri al iu homo a\u016d loko por paroli, vidi,… {*5}
\nvo\u0109o : *\u00a0<\/b>la sono de homa parolado a\u016d besta blekado; la (esprimita) opinio de unu persono inter multaj {*5}
\nvo\u0109doni :\u00a0<\/b>(en por tio organizita vo\u0109donado) esprimi sian vo\u0109on (opinion) por a\u016d kontra\u016d io (farota) a\u016d iu (en iu funkcio) (vo\u0109\/don\/i) {X}
\nvojo : *\u00a0<\/b>sur kio oni iras\/veturas de unu loko al alia {*2}
\nvoja\u011di : *\u00a0<\/b>iri a\u016d veturi al malproksima loko, a\u016d de loko al loko (al loko…) (dum pluraj tagoj) {*3}
\nvoki : *\u00a0<\/b>venigi iun per (la\u016dta) diro; tiri ies atenton per (la\u016dta) diro; telefoni al iu {*4}
\nvokalo :\u00a0<\/b>parolsono, kiu povas formi silabon; litero, kiu indikas tian sonon, en Esperanto: [a e i o u] {X}
\nvoli : *\u00a0<\/b>(forte) deziri fari ion a\u016d ke io estu farata {*2}
\nvolbo :\u00a0<\/b>arkforma plafono (en la mezo pli alta ol je la flankoj); simile kurba surfaco {X}
\nvolonta : *\u00a0<\/b>faranta ion kun (a\u016d por) plezuro (a\u016d por sperto) (ne profesie, ne pro devo) {*6}
\nvolumo :\u00a0<\/b>aparte bindita parto de libro (kiu estas tro ampleksa por esti eldonita en unu volumo, ekz.: duvoluma vortaro) {9}
\nvolumeno :\u00a0<\/b>parto de spaco okupata de korpo, objekto,… (mezurata per litroj a\u016d kubaj (centi)metroj) {9}
\nvolvi : *\u00a0<\/b>(plurfoje) \u0109irka\u016dmeti ion \u0109irka\u016d io alia {*6}
\nvomi :\u00a0<\/b>el\u0135eti per la bu\u015do la enhavon de la stomako {9}
\nvorto : *\u00a0<\/b>sinsekvaj sonoj (a\u016d literoj) kun signifo {*2}
\nvortaro :\u00a0<\/b>libro, en kiu estas listo de tre multaj vortoj de iu lingvo, kun klarigoj a\u016d kun tradukoj en alia lingvo; (anka\u016d:) \u0109iuj vortoj, kiujn iu konas (vort\/ar\/o) {X}
\nvosto : *\u00a0<\/b>la malanta\u016da elstara parto de birdo a\u016d alia besto {*6}
\nvualo :\u00a0<\/b>delikata (travidebla) tuko anta\u016d viza\u011do; vuali: kovri (la viza\u011don) per vualo; malhelpi la rigardon; ka\u015di (nuboj vualis la lunon) {8}
\nvulkano :\u00a0<\/b>monto formi\u011dinta el el\u0135eti\u011dintaj likvaj partoj de Tero; monto, tra kiu el\u0135eti\u011das a\u016d el\u0135eti\u011dis likvaj partoj de Tero {9}
\nvulpo :\u00a0<\/b>rabobesto simila al hundo, kun pinta muzelo kaj pluma vosto\u00a0(Canis vulpes,…)<\/i>\u00a0(kaptas \u0109efe malgrandajn bestojn) {8}
\nvulturo :\u00a0<\/b>granda rabobirdo kun rekta hoka beko kaj pli-malpli nuda kapo\u00a0(Vultur, Aegypius,…)<\/i>\u00a0{9}
\nvulvo :\u00a0<\/b>ekstero de ina seksorgano (kun -lipoj, -lipetoj) {X}
\nvundo : *\u00a0<\/b>difekto de la korpo, el kiu fluas sango, a\u016d kie mankas karno a\u016d ha\u016dto; vundi (iun): fari vundon {*6}
\nzebro :\u00a0<\/b>mambesto simila al \u0109evalo, sed kun brune-blanke a\u016d brune-flave striita ha\u016dto\u00a0(Equus zebra)<\/i>\u00a0{X}
\nzigzago :\u00a0<\/b>linio en formo de Z a\u016d \/\\\/\\\/; zigzagi: iri tiel {X}
\nzinko :\u00a0<\/b>blue griza metalo\u00a0(Zn)<\/i>\u00a0{9}
\nzipo :\u00a0<\/b>fermilo konsistanta el du rubandoj kun vico da dentoj; zipi: fermi per zipo {X}
\nzono :\u00a0<\/b>strio el \u015dtofo a\u016d ledo por meti \u0109irka\u016d la talion; io, kio \u0109irka\u016das ion alian; spaco pli-malpli difinita por certa celo {7}
\nzoologio :\u00a0<\/b>scienco pri animaloj {9}
\nzorgi : *\u00a0<\/b>fari \u0109ion, por ke iu sentu sin bone, a\u016d por ke io okazu bone; pensi pri tio, kion oni devas fari, por ke…; pensi pri tio, kio povus okazi, se… {*4}
\nzumi :\u00a0<\/b>a\u016ddigi da\u016dran, malakran bruon, kiel faras mu\u015do (“zzzzz” a\u016d “mmmmm”) {9}<\/p>\n

el http:\/\/web.archive.org\/web\/20131226080151\/http:\/\/pilger.home.xs4all.nl\/breo-au8.htm<\/a><\/p>\n

\u4e16\u754c\u8bed\u8bcd\u6c47\u680f\u76ee Vortoj de Esperanto<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

  3096 Bazaj radikoj Esperanto-Esperanto ATENTU! \u0108\u2026 \u7ee7\u7eed\u9605\u8bfb Legi pli »<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":8111,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8172"}],"collection":[{"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8172"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8172\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8111"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8172"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}