{"id":8666,"date":"2021-10-12T15:37:28","date_gmt":"2021-10-12T07:37:28","guid":{"rendered":"http:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/?page_id=8666"},"modified":"2022-01-17T19:04:04","modified_gmt":"2022-01-17T11:04:04","slug":"bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/esperantologio\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\/","title":{"rendered":"Bazformoj de radikoj en vortaroj"},"content":{"rendered":"<p>BERTILO WENNERGREN En modernaj Esperantaj vortaroj la radikoj estas preska\u016d \u0109iam prezentataj kiel plenaj vortoj kun fina\u0135o. Ekz. la radiko TABL\/ aperas normale sub la kapvorto\u00a0<em>tablo<\/em>, kiu havas O-fina\u0135on, dum la radiko KUR\/ aperas sub la I-fina\u0135a kapvorto\u00a0<em>kuri<\/em>, kaj la radiko VERD\/ aperas sub la baza formo\u00a0<em>verda<\/em>kun A-fina\u0135o. Tie \u0109i mi volas trakti kelkajn problemojn pri elektado de tiaj bazformoj.<\/p>\n<div class=\"resumo\"><em>Resumo<\/em>. Elektado de bazformoj por Esperantaj radikoj en vortaro (O-fina\u0135a, I-fina\u0135a a\u016d A-fina\u0135a kapvorto) povas doni problemojn al la vortaristo. Problemoj aperas precipe \u0109e elektado inter O kaj I. En la\u00a0<cite>Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto<\/cite>\u00a0(PIV)\u00a0<a href=\"https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\/#piv2002\">2002<\/a>\u00a0kaj\u00a0<a href=\"https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\/#piv2005\">2005<\/a>\u00a0la elektado inter I-fina\u0135o kaj O-fina\u0135o okazis la\u016d principoj, kiuj signifis \u015dan\u011don kompare kun la anta\u016daj eldonoj. Ekz. CEL\/, GLU\/, PLANT\/, TEG\/, URIN\/ k.a. radikoj aperas nun sub O-fina\u0135a kapvorto, kio kontrastas unuavice kun la verbaj tradukoj de tiuj radikoj en la\u00a0<a href=\"https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\/#zamenhof1963\"><cite>Universala Vortaro.<\/cite><\/a>\u00a0La kialo de tiu \u015dan\u011do estas, ke la O-formoj de tiuj radikoj normale ne havas agan signifon. La nova praktiko en PIV radikas en principoj skizitaj jam de Kalocsay, kaj oficialigitaj de la Akademio de Esperanto, kiu mem aplikis tiujn principojn en la\u00a0<cite>Baza Radikaro Oficiala<\/cite>\u00a0(<a href=\"https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\/#akademio1976\">BRO<\/a>). PIV kaj BRO tamen ne \u0109iam konsentas en la elektado de bazformoj \u0109e tiaspecaj radikoj. Eventuale rolis en la elektado alio ol nura ekzamenado de la praktika lingvouzo. Se oni detale komparas gravajn Esperantajn vortarojn el la tuta historio de Esperanto, oni povas konstati multajn nekongruojn kaj hezitojn pri tiaj \u0109i radikoj. Tial indas ellabori detalajn principojn praktike uzeblajn por elektado de bazformoj en Esperantaj vortaroj.<\/p>\n<h3>Enhavo<\/h3>\n<ul>\n<li>1. Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto<\/li>\n<li>2. Hezitoj inter O kaj I<\/li>\n<li>3. Malsamaj elektoj en PIV kaj BRO<\/li>\n<li>4. La praktika uzado<\/li>\n<li>5. A\u0134-formoj<\/li>\n<li>6. Praktika uzado kaj akceptebla uzado<\/li>\n<li>7. Gvidado de la uzanto<\/li>\n<li>8. Konkretaj principoj\n<ul>\n<li>8.1. Verbe prezentindaj radikoj<\/li>\n<li>8.2. A-fina\u0135e prezentindaj radikoj<\/li>\n<li>8.3. O-fina\u0135e prezentindaj radikoj<\/li>\n<li>8.4. O-fina\u0135a prezento de agaj radikoj<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>9. Kompara tabelo<\/li>\n<li>10. Referencoj<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"post-content\">\n<h3 id=\"s-1-piv\">1. Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto<\/h3>\n<p>La plej grava Esperanta vortaro estas la\u00a0<cite>Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto (PIV)<\/cite>. En la Anta\u016dparolo de ties eldono de la jaro 2005 skribis jene la \u011denerala gvidanto Duc Goninaz (<a href=\"https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\/#piv2005\">PIV 2005:25<\/a>):<\/p>\n<blockquote><p>Sed la formo menciita kiel kapvorto ne estas nepre la \u201cFundamenta\u201d. Por pluraj morfemoj (<strong>cel\/, direkt\/, flor\/, glu\/, gut\/, plant\/, teg\/, urin\/, vest\/\u2026<\/strong>) mi ne hezitis prezenti la kapvorton sub la formo, kiu plej bone povas klarigi la signifon de la aliaj leksikaj unuoj. Waringhien deklaris, ke li ne a\u016ddacis tion fari, \u0109ar por li tio signifis \u015dan\u011don de la \u201ckategorieco\u201d de la traktata \u201cradiko\u201d, kaj tion li ne volis fari sen decido de la Akademio. Sed, unuflanke, oni povas konstati, ke jam pli frue la a\u016dtoroj de PV kaj PIV permesis al si tiajn \u015dan\u011dojn kompare kun la Oficialaj Aldonoj, kaj ke poste la Akademio faris, okaze de la kompilo de la\u00a0<em>Baza Radikaro Oficiala<\/em>\u00a0(1975), pli-malpli eksplicitajn modifojn (<strong>flor\/, pak\/, propagand\/, raci\/\u2026<\/strong>) en la \u011distiamaj kategorioj. Aliflanke, mi ne estas katenita de dogmo pri la \u201ckategorioj\u201d. La\u016d mia koncepto la elekto de kapvorto estas nur vortara oportuna\u0135o, bazita sur semantikaj konsideroj. \u011ci devas gvidi la uzanton ne al Prokrusta kongrui\u011do kun teorio, sed al \u011dusta la\u016dsenca uzado de la vortoj. Kaj, evidente, vortaristo ne povas elturni\u011di per la truko \u201cdukategorieco\u201d: kapvorto estas nur unu. Se oni donas kiel kapvorton\u00a0<strong>urin\/i<\/strong>, kiel en la anta\u016da eldono, la uzantoj tendencos dedukti, same kiel Kalocsay en unu el la famaj sonetoj, ke\u00a0<strong>urin\/o<\/strong>\u00a0estas ago, kio evidente ne kongruas kun la vera uzado kaj la donita difino. La kelkaj \u015dan\u011doj, kiujn mi faris \u0109i-ka\u016dze \u2013 plurokaze la\u016d la tre sagacaj konsiloj de G. Lagrange, direktoro de la Sekcio pri Gramatiko de la Akademio en 1995-98 \u2013 estas do neniel arogaj decidoj pri iu \u201cgramatika kategorieco\u201d, kiun Waringhien defendis, sed pri kiu li devis konfesi, ke \u011di estas \u201cpli elasta, ol oni ordinare opinias\u201d. Tiuj kelkaj \u015dan\u011doj tute ne signifas partoprenon en senfruktaj polemikoj, sed nur zorgon pri la kohereco de niaj difinoj kaj konsekvence pri la uzebleco de nia vortaro.<\/p><\/blockquote>\n<p>Duc Goninaz tie esprimas praktikan kaj konkretan aliron al la tasko. Li rilatigas elekton de kapvorto \u2013 kiu eble spegulas ian teorian kategoriecon, eble ne \u2013 al praktikaj konsideroj: La elekto estu utila indikilo pri la \u011denerala konduto de la koncerna radiko en la efektiva vortfarado.<\/p>\n<h3 id=\"s-2-hezitoj\">2. Hezitoj inter O kaj I<\/h3>\n<p>La ekzemploj cititaj montras, ke hezitoj pri kapvorta formo koncernas precipe elekton inter la fina\u0135oj O kaj I. La menciitaj radikoj DIREKT\/, FLOR\/, GLU\/, GUT\/, PAK\/, PLANT\/, TEG\/, URIN\/kajVEST\/ aperis \u0109iuj en la\u00a0<cite>Universala Vortaro<\/cite>\u00a0(<a href=\"https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\/#zamenhof1963\">Zamenhof, 1963<\/a>) kun tradukoj verbaj (en la kvin naciaj lingvoj), kaj tial ili estas tradicie en vortaroj prezentataj sub verba kapvorto. En PIV (ekde ties eldono de la jaro 2005) ili tamen aperas sub O-fina\u0135a kapvorto. La kialo estas, ke la O-formoj de tiuj radikoj normale ne havas agan signifon. La\u016d baza principo en la tradicia teorio pri radikokarakteroj, vorto, kiu konsistas el verba radiko kaj O-fina\u0135o, havu agan signifon kiel almena\u016d unu el siaj signifoj. Jen kiel skribis pri tiu temo Kalocsay (<a href=\"https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\/#kalocsay1970\">1970:23-24<\/a>):<\/p>\n<blockquote><p>La o-fina\u0135o signifas sole substantivon. En la senco de la o-fina\u0135aj vortoj do validi\u011das la gramatika karaktero de la anta\u016da radiko. Kun radiko\u00a0<strong>substantiva<\/strong>\u00a0\u011di esprimas objekton a\u016d koncepton (homo, scienco), kun\u00a0<strong>adjektiva kvaliton<\/strong>, a\u016d\u00a0<strong>abstrakta\u0135on<\/strong>\u00a0(bono, belo), kun\u00a0<strong>verba agon<\/strong>\u00a0(skribo, man\u011do). Kun\u00a0<strong>verba<\/strong>\u00a0radiko la o-fina\u0135o signas\u00a0<strong>agon<\/strong>. Sed helpe de la kunteksto \u011di povas signi anka\u016d la\u00a0<strong>konkretan<\/strong>\u00a0manifesti\u011don, a\u016d la objekton de la ago. (Belaj konstruoj; perdita skribo; bona man\u011do; lana kovro.) Krome \u011di povas signifi anka\u016d abstrakta\u0135on:\u00a0<strong>amo<\/strong>,\u00a0<strong>penso<\/strong>\u00a0ekzemple estas abstrakta\u0135oj\u00a0<strong>amo<\/strong>,\u00a0<strong>penso<\/strong>. Por eviti miskomprenon, se la kunteksto ne helpas, oni anstata\u016digas la o-fina\u0135on per la sufikso de\u00a0<strong>konkreto<\/strong>. Male, se oni volas speciale akcenti la\u00a0<strong>agon<\/strong>, oni almetas la sufikson de la ago (ado).<\/p><\/blockquote>\n<p>La sama ideo aperis anka\u016d en la\u00a0<cite>Plena Analiza Gramatiko<\/cite>\u00a0(<a href=\"https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\/#kalocsaywaringhien1980\">Kalocsay-Waringhien 1980<\/a>) kaj finfine anka\u016d en la Akademiaj decidoj pri vortfarado (<a href=\"https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\/#akademio1976\">Akademio de Esperanto 1976:55-70<\/a>). Tie tekstas interalie jene (<a href=\"https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\/#akademio1976\">Akademio de Esperanto 1976:62<\/a>):<\/p>\n<blockquote><p>V. NI KONSTATAS [\u2026] C) ke la infinitive tradukitaj radikoj (= I-radikoj, verbaj radikoj) 1. kun la i-fina\u0135o havas la sencon donitan en la Universala Vortaro; 2. kun la o-fina\u0135o ili signas la nomon de la ago donita en la Universala Vortaro, ago konsiderata kiel fakto kaj kune kun sia konkreta manifesti\u011do a\u016d rezulto (<em>promeno, flego, parolo; altaj konstruoj, sigelita skribo, rompita baro<\/em>);<\/p><\/blockquote>\n<p>En alia parto direktita al la publiko en la formo de rekomendoj, tekstas jene (<a href=\"https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\/#akademio1976\">Akademio de Esperanto 1976:69<\/a>):<\/p>\n<blockquote><p>2)<strong>\u00a0kun radiko de verba karaktero la fina\u0135o -o havas la signifon de ago kaj konkreta manifesti\u011do a\u016d rezulto de tiu ago<\/strong>; ekz-e:\u00a0<em>la kuro, la danco, la konstruo<\/em>. Kontraste,\u00a0<strong>a\u0135<\/strong>\u00a0montras ion konkretan estigitan de la ago, dum\u00a0<strong>ad<\/strong>\u00a0havas la signifon de ago konsiderata en sia da\u016dro; ekz-e:\u00a0<em>la dancado, la konstruado, la konstrua\u0135o<\/em>.<\/p><\/blockquote>\n<p>En la\u00a0<cite>Baza Radikaro Oficiala (<a href=\"https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\/#akademio1976\">BRO<\/a>)<\/cite>\u00a0la Akademio entreprenis efektive difini la kategoriojn de la radikoj surbaze de tiuj principoj, kaj skribis tiurilate la jenon kun referenco al la \u0135us citita teksto(<a href=\"https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\/#akademio1976\">Akademio de Esperanto 1976:37<\/a>):<\/p>\n<blockquote><p>Rezultas el tiu teksto, ke, se o-deriva\u0135o de radiko supozita verba neniam povas signifi\u00a0<em>agon<\/em>, \u011di tutsimple ne estas verba radiko. Ekzemple,\u00a0<em>floro, pako, urino<\/em>\u00a0neniam signifas agon, sed male ion tute konkretan; sekve la radikoj\u00a0<em>flor\/, pak\/, urin\/<\/em>\u00a0ja ne estas verbaj sed substantivaj. Plie de tiuj substantivaj radikoj tute logike kaj facile derivi\u011das la verboj\u00a0<em>flori, paki, urini<\/em>. Kaj tio plene respondas al la preskriboj de Zamenhof en siaj vortaroj rusa, germana kaj franca kaj anka\u016d al la uzado \u0109e la bonaj a\u016dtoroj.<\/p><\/blockquote>\n<p>Oni povas konstati, ke la elektado de kapvortaj formoj en PIV, estas bazita rekte sur tiuj samaj ideoj kaj principoj. En \u0109iuj tiuj tekstoj oni parolis pri \u201cago\u201d kaj \u201caga signifo\u201d. Tiu esprimo vere kovras spektron de signifoj inkluzivantaj agojn, procezojn, sentojn, eventojn k.s. Iuj preferas paroli pri \u201cfakto\u201d anstata\u016d \u201cago\u201d. \u0108i-poste mi plu uzos esprimojn kiel \u201cago\u201d, \u201caga signifo\u201d k.s. en tiu tradicia maniero. Oni komprenu tion kiel oportunan mallongigon de \u201csignifo aga, proceza a\u016d simile\u201d.<\/p>\n<h3 id=\"s-3-malsamajelektoj\">3. Malsamaj elektoj en PIV kaj BRO<\/h3>\n<p>PIV (<a href=\"https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\/#piv2005\">2005<\/a>) kaj\u00a0<a href=\"https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\/#akademio1976\">BRO<\/a>\u00a0tamen ne \u0109iam konsentas en la elektado de bazformoj. Jen kelkaj ekzemploj:<\/p>\n<div id=\"bazformoj-tabelo1\">\n<table border=\"1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"5\">\n<thead>\n<tr>\n<th>PIV<\/th>\n<th>BRO<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td><em>alarmi<\/em><\/td>\n<td><em>alarmo<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><em>bari<\/em><\/td>\n<td><em>baro<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><em>donaci<\/em><\/td>\n<td><em>donaco<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><em>glori<\/em><\/td>\n<td><em>gloro<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><em>kolekti<\/em><\/td>\n<td><em>kolekto<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><em>kopii<\/em><\/td>\n<td><em>kopio<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><em>loti<\/em><\/td>\n<td><em>loto<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><em>noti<\/em><\/td>\n<td><em>noto<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><em>produkti<\/em><\/td>\n<td><em>produkto<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><em>profiti<\/em><\/td>\n<td><em>profito<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><em>provizi<\/em><\/td>\n<td><em>provizo<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><em>registri<\/em><\/td>\n<td><em>registro<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><em>rekompenci<\/em><\/td>\n<td><em>rekompenco<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><em>sonori<\/em><\/td>\n<td><em>sonoro<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><em>stampi<\/em><\/td>\n<td><em>stampo<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><em>tondri<\/em><\/td>\n<td><em>tondro<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><em>verki<\/em><\/td>\n<td><em>verko<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><em>vundi<\/em><\/td>\n<td><em>vundo<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p>Jen kelkaj ekzemploj, \u0109e kiuj la elektoj estas inversaj kompare kun la anta\u016daj ekzemploj:<\/p>\n<div id=\"bazformoj-tabelo1\">\n<table border=\"1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"5\">\n<thead>\n<tr>\n<th>PIV<\/th>\n<th>BRO<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td><em>komplezo<\/em><\/td>\n<td><em>komplezi<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><em>konversacio<\/em><\/td>\n<td><em>konversacii<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><em>operacio<\/em><\/td>\n<td><em>operacii<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><em>opozicio<\/em><\/td>\n<td><em>opozicii<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><em>pa\u016dzo<\/em><\/td>\n<td><em>pa\u016dzi<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><em>propagando<\/em><\/td>\n<td><em>propagandi<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><em>reklamo<\/em><\/td>\n<td><em>reklami<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><em>respekto<\/em><\/td>\n<td><em>respekti<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><em>riverenco<\/em><\/td>\n<td><em>riverenci<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><em>son\u011do<\/em><\/td>\n<td><em>son\u011di<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><em>spezo<\/em><\/td>\n<td><em>spezi<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><em>striko<\/em><\/td>\n<td><em>striki<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p>Por kelkaj radikoj en la lasta grupoj ne estas facile kompreni, kial PIV elektis O-fina\u0135ajn kapvortojn, \u0109ar la koncernaj O-formoj estas en PIV klare difinitaj kiel agaj.Simile PIV elektis O-fina\u0135an kapvorton anka\u016d por la jenaj radikoj (fini\u011dantaj per \u201caci\u201d a\u016d \u201cici\u201d), kvankam la O-formoj estas agaj e\u0109 la\u016d PIV mem:\u00a0<em>abnegacio, arbitracio, deklaracio, demonstracio, ekspozicio, manifestacio, navigacio, operacio, opozicio, revelacio, spekulacio.<\/em>\u00a0Oni komparu kun la sekvaj radikoj, kiuj ja ricevis verban kapvorton en PIV tute konforme al la aga signifo de la responda O-formo:\u00a0<em>adicii, apelacii, interpelacii<\/em>. En la okazo de EKSPOZICI\/ anka\u016d BRO elektis O-formon, kvankam temas pri aga O-vorto. Estas malfacile trovi motivon por tiuj elektoj. Ili \u015dajnas tute nekongruaj kun la deklaritaj principoj. Sed aliflanke PIV ja skribis, ke temas nur pri \u201cvortara oportuna\u0135o, bazita sur semantikaj konsideroj\u201d, kaj ke oni \u201cne estas katenita de dogmo pri la \u2018kategorioj\u2019\u201d. En la okazo de radikoj prezentataj sub O-formo kun aga signifo, tio tamen ne povas konduki al ia reala mislerno a\u016d misuzo. \u0108iu ajn verba radiko (kaj anka\u016d \u0109iu ajn adjektiva radiko) povas aperi sub O-formo en vortaro sen praktika misrezulto, kondi\u0109e ke tia O-formo vere ekzistas en la praktika uzo, kaj kondi\u0109e ke la vortaro donas \u011dustan difinon de la O-formo kun mencio de ties aga signifo (a\u016d ties eca signifo). Realan problemon prezentas tamen tiuj radikoj, kiuj aperas sub I-fina\u0135a bazformo, kvankam iliaj O-formoj ne estas agaj. Se oni ne volas, ke lernanto pensu, ke ekz.\u00a0<em>baro<\/em>\u00a0estas ago (= \u2018barado\u2019), oni prefere ne prezentu la radikon BAR\/ sub la kapvorto\u00a0<em>bari<\/em>, kiu precize tion sugestas. Se oni ne volas instrui, ke\u00a0<em>loto<\/em>\u00a0signifas pli-malpli\u00a0<em>lotado<\/em>, tiam oni ne uzu\u00a0<em>loti<\/em>\u00a0kiel bazformon. Se oni ne volas, ke homoj ekuzu\u00a0<em>foso\u00a0<\/em>en la signifo de\u00a0<em>fosado<\/em>, oni ne prezentu FOS\/ kiel verbkarakteran. Sed en tio jam trovi\u011das grava principa demando: Kio decidas, ke tia O-formo ne uzi\u011du kun aga signifo?<\/p>\n<h3 id=\"s-4-praktikauzado\">4. La praktika uzado<\/h3>\n<p>\u0108iuj \u0109i tie cititaj verkoj iel referencas al la signifo de la koncernaj O-formoj en la uzado. Precipe temas tiam pri la nuntempa uzado (la uzo de radiko ja povas \u015dan\u011di\u011di, kaj tio povas transporti radikon de unu kategorio en alian). La principo estis: Se O-formo de radiko ne aperas kun aga signifo en la nuntempa praktika uzado, tiam la radiko ne (plu) estas aga. En novaj eldonoj de PIV oni tamen en kelkaj okazoj anstata\u016de\u00a0<strong>aldonis agan signifon<\/strong>\u00a0al O-formo. Oni aldonis signifon, kiu mankis en malnovaj eldonoj (<a href=\"https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\/#piv1970\">Waringhien 1970<\/a>\u00a0kaj\u00a0<a href=\"https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\/#piv1987\">1987<\/a>), evidente por tiel pravigi, ke la radiko povu aperi sub verba kapvorto (konforme al la tradicia maniero prezenti la koncernan radikon en vortaroj). Ne \u0109iufoje estas klare, ke tiu aldona signifo estas \u0109erpita el la reala lingvouzo. Tiel la redaktantoj de PIV agis ekz. en la jenaj okazoj, kies radikoj en PIV aperas sub verba kapvorto:<\/p>\n<ul>\n<li><em>provizo<\/em>\u00a0= \u2018ago provizi kaj ties rezultoj\u2019<\/li>\n<li><em>kolekto<\/em>\u00a0= \u2018ago kolekti\u2019, \u2018aro da kolektitaj personoj a\u016d objektoj\u2019<\/li>\n<li><em>kopio<\/em>\u00a0= \u2018ago kopii kaj precipe ties rezulto\u2019<\/li>\n<li><em>stampo<\/em>\u00a0= \u2018ago stampi kaj ties rezulto\u2019<\/li>\n<li><em>produkto<\/em>\u00a0= \u2018ago produkti kaj ties rezulto\u2019<\/li>\n<li><em>registro<\/em>\u00a0= \u2018ago registri kaj ties rezulto\u2019<\/li>\n<li><em>foso<\/em>\u00a0= \u2018ago fosi kaj ties rezulto\u2019<\/li>\n<\/ul>\n<p>Sed en neniu el tiuj okazoj aperas ekzemplo, en kiu la koncerna O-vorto efektive havas agan signifon. Al mi \u015dajnas, ke tiuj agaj signifoj estas elpensitaj de la vortaristo. La\u016d mia impreso, en la reala lingvouzo tiuj agaj signifoj apena\u016d iam ajn aperas (kvankam multaj lingvouzantoj eble tamen tute akceptus tian uzon). \u0108u do povas esti, ke rolis en tiuj \u0109i elektoj aliaj faktoroj ol ekzamenado de la praktika lingvouzo?<\/p>\n<h3 id=\"s-5-ajhformoj\">5. A\u0134-formoj<\/h3>\n<p>En tri el la cititaj okazoj,\u00a0<em>produkto<\/em>,\u00a0<em>registro\u00a0<\/em>kaj<em>\u00a0foso<\/em>, povas esti, ke rolis la ekzisto (kaj praktika uzateco) de A\u0134-formo de la sama vorto:\u00a0<em>Produkta\u0135o, registra\u0135o\u00a0<\/em>kaj\u00a0<em>fosa\u0135o<\/em>\u00a0havas pli-malpli la saman signifon kiel respektive\u00a0<em>produkto,<\/em>\u00a0<em>registro<\/em>\u00a0kaj\u00a0<em>foso<\/em>. Tia kunekzisto de simpla O-formo kaj formo kun aldona A\u0134, estas tipa por verbaj radikoj. Normale la O-formo havas tiam anka\u016d agan signifon, kaj oni povas uzi la\u016dbezone AD a\u016d A\u0134 por precizigi la signifon. Se la radikoj PRODUKT\/, REGISTR\/ kaj FOS\/ estas ne-verbaj (sed substantivaj), tiam efektive estas nenormale, ke ekzistu A\u0134-formo kun la sama signifo kiel la simpla O-formo. Tio povas esti indiko, ke la radiko eble tamen estas verba, kaj ke eble tamen la O-formo rajtas aperi kun aga signifo. \u0108e ankora\u016d kelkaj radikoj, kiujn PIV elektis prezenti kun substantiva bazformo (sen aga signifo), simile aperas tia A\u0134-vorto kun signifo pli-malpli sama kiel la signifo de la simpla O-formo. Tiaj estas FEK\/, PAK\/ kaj VEST\/. Ili aperas jene en PIV:<\/p>\n<blockquote><p><strong>fek\/o<\/strong>. Ekskremento, eligita el la anuso [\u2026]\u00a0<strong>~i<\/strong>\u00a0Eligi ~on. [\u2026]\u00a0<strong>~ado<\/strong>. Ago de fekanto.\u00a0<strong>~a\u0135o<\/strong>. Amaso da ~oj, precipe bestaj.\u00a0<strong>pak\/o<\/strong>. Aro da objektoj, kunligitaj a\u016d kunaran\u011ditaj por esti protektataj a\u016d pli facile transporteblaj [\u2026]\u00a0<strong>*~i<\/strong>\u00a0(tr)\u00a0<strong>1<\/strong>\u00a0Kunaran\u011di plej malvaste iajn objektojn, a\u016d ilin ligante per \u015dnuro, a\u016d envolvante en paperon a\u016d \u015dtofon, a\u016d en\u015dovante en sakon, a\u016d enpremante en kofron a\u016d valizon, a\u016d ordigante en keston [\u2026]\u00a0<strong>~ado<\/strong>. Ago de tiu, kiu ~as.\u00a0<strong>*~a\u0135o<\/strong>. Tuto de la ~oj, kiujn oni portas kun si \u0109e voja\u011do a\u016d kiujn oni ekspedas per publika transportilo [\u2026]\u00a0<strong>vest\/o<\/strong>\u00a0<strong>1<\/strong>\u00a0\u0108io, kion oni portas sur si, por kovri la korpon [\u2026]\u00a0<strong>*~i<\/strong>\u00a0(tr)\u00a0<strong>1<\/strong>\u00a0Kovri per ~o, por \u015dirmi kontra\u016d malvarmo a\u016d ka\u015di nudecon [\u2026]\u00a0<strong>*~ado<\/strong>. Ago, per kiu iu ~as [\u2026]\u00a0<strong>~a\u0135o<\/strong>. \u0108iu el la pecoj de ~o. [\u2026] (PIV 2005:323, 830, 1227)<\/p><\/blockquote>\n<p>Tie oni povas vidi, ke PIV donas signifodistingon inter la simpla O-formo kaj la formo kun aldonita A\u0134. Similan distingon \u011di donas anka\u016d \u0109e FOS\/, kiu tamen aperas kun verba kapvorto:<\/p>\n<blockquote><p><strong>*fos\/i<\/strong>\u00a0(tr)\u00a0<strong>1<\/strong>\u00a0Fari kava\u0135on, eltirante teron [\u2026]\u00a0<strong>~o<\/strong>. Ago ~i k ties rezulto, i.a.:\u00a0<strong>1<\/strong>\u00a0~ita kava\u0135o [\u2026]\u00a0<strong>~ado<\/strong>. Agado de ~anto [\u2026]\u00a0<strong>~a\u0135o<\/strong>. Longforma ~o [\u2026] (<a href=\"https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\/#piv2005\">PIV 2005:360<\/a>)<\/p><\/blockquote>\n<p>Pro la a\u016dtoritateco de PIV mi longe pensis, ke tiuj signifodistingoj inter la O-formoj kaj A\u0134-formoj konsistigas lingvan reala\u0135on. Sed detala pristudado kaj de la Zamenhofa uzo, kaj de la nuntempa uzo, montris, ke praktike tiuj distingoj apena\u016d ekzistas. En la efektiva lingvouzo\u00a0<em>feko<\/em>\u00a0samsignifas kun\u00a0<em>feka\u0135o<\/em>,\u00a0<em>pako<\/em>\u00a0kun\u00a0<em>paka\u0135o<\/em>,\u00a0<em>vesto<\/em>\u00a0kun\u00a0<em>vesta\u0135o<\/em>\u00a0kaj\u00a0<em>foso<\/em>\u00a0kun\u00a0<em>fosa\u0135o<\/em>. (Krome la asertitaj signifodistingaj efikoj de la aldona A\u0134, estas en tiuj tri okazoj tute diversaj, kaj apena\u016d klarigeblaj per iaj principoj.) Zamenhof ja kutimis distingi inter voja\u011da\u00a0<em>paka\u0135o\u00a0<\/em>(valizaro), kaj nevoja\u011daj\u00a0<em>pakoj<\/em>, sed e\u0109 \u0109e Zamenhof tiu distingo ne estas tute konsekvenca. Ekz. aperas \u0109e li\u00a0<em>paka\u0135eto<\/em>, kiu ne esprimas etigon de voja\u011da valizaro, sed kiu simple estas malgranda pakita objekto. \u0108iuokaze\u00a0<em>paka\u0135o<\/em>\u00a0en la senco de voja\u011da pakita\u0135aro ne estas io tute alia ol\u00a0<em>pako.\u00a0<\/em>Temas nur pri nuanca distingo. En la nuna lingvopraktiko oni \u011denerale uzadas\u00a0<em>paka\u0135o<\/em>\u00a0praktike tute samsignife kiel\u00a0<em>pako<\/em>. Ni havas do tamen \u0109e \u0109iuj el tiuj radikoj tipan karakteriza\u0135on de verbaj radikoj: por esprimi la konkretan rezulton a\u016d konkretan manifesti\u011don de la ago montrata de la verba formo, oni povas uzi \u0109u simplan O-formon, \u0109u O-formon kun aldona A\u0134. Mankas nur, ke la simpla O-formo havu anka\u016d agan signifon, por ke ni povu konstati klarajn okazojn de verbaj radikoj prezentindaj sub verba kapvorto. \u0108u do \u0109iuj tiuj agosignifoj vere mankas? \u0108u aga uzo de la koncernaj O-vortoj estas tute fremda kaj erara?<\/p>\n<h3 id=\"s-6-praktikaakceptebla\">6. Praktika uzado kaj akceptebla uzado<\/h3>\n<p>Foresto el la praktika uzo ne nepre egalas al erareco a\u016d neebleco. Povas esti, ke certa uzo de vorto estas tute akceptebla por la lingvouzantoj, kaj tute \u011dusta la\u016d ilia lingvosento\u00a0<em>kvankam praktike ili apena\u016d a\u016d e\u0109 tute ne praktikas tiun eblon<\/em>. Ja povas esti, ke oni tute akceptas ekz.\u00a0<em>feko\u00a0<\/em>en la signifo\u00a0<em>fekado<\/em>, kvankam oni mem kutimas por tio \u0109iam diri\u00a0<em>fekado<\/em>. Povas esti, ke oni tute ne havas ion kontra\u016d uzado de ekz.\u00a0<em>vesto<\/em>\u00a0en la signifo\u00a0<em>vestado<\/em>, kvankam oni preferas mem \u0109iam uzi la formon\u00a0<em>vestado<\/em>, kiu estas pli klaresprime aga ol la formo\u00a0<em>vesto<\/em>. La\u016d mi necesas iom pli nuance kompreni la aserton de BRO, ke \u201cse o-deriva\u0135o de radiko supozita verba neniam povas signifi\u00a0<em>agon<\/em>, \u011di tutsimple ne estas verba radiko\u201d (<a href=\"https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\/#akademio1976\">Akademio de Esperanto 1976:37<\/a>). Tie ja tekstas \u201cpovas signifi\u201d. Ke io povas signifi ion, ne nepre signifas, ke \u011di vere iam uzi\u011das kun tia signifo. Tia akceptebleco de aga uzo povas iafoje manifesti\u011di en konstruitaj ekzemploj kadre de gramatikaj diskutoj, kie oni ne malofte utiligas tiajn latenta\u0135ojn de la lingvo, kiuj malofte a\u016d e\u0109 neniam renkonti\u011das en ordinara lingva\u0135o, ekz.\u00a0<em>ebla je porto<\/em>\u00a0uzata kiel klariga analizo de\u00a0<em>portebla<\/em>\u00a0(<a href=\"https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\/#kalocsaywaringhien1980\">Kaloscay 1980:398<\/a>), kvankam konstruoj kiel\u00a0<em>ebla je porto<\/em>\u00a0apena\u016d uzi\u011das en ordinara lingva\u0135o. Tiaj uzoj ene de \u201cla gramatika dialekto\u201d ne ta\u016dgas kiel ekzemploj de reala lingvouzo a\u016d kiel atestoj de akceptebleco. Por pruvi, ke radiko kiel ekz. FEK\/ kaj DONAC\/ estas prezentinda sub verba bazformo, oni ser\u0109u akcepteblecon de\u00a0<em>feko<\/em>\u00a0kaj\u00a0<em>donaco<\/em>\u00a0kun aga signifo precipe ekster diskutoj pri gramatiko kaj vortfarado, kaj prefere \u0109e ne-gramatikistoj. En la preparado de BRO la Akademio evidente pritaksis \u0109ian uzon de O-formo netroveblan en la lingva praktiko kiel neaprobindan, kaj tial pluraj radikoj, kiujn multaj spontane volus klasi kiel verbajn, kaj kiujn PIV prezentas kiel verbajn, aperas en BRO kun O-fina\u0135o:\u00a0<em>baro, loto, alarmo, sonoro, tondro, donaco, rekompenco, provizo, gloro, profito, kolekto, kopio, noto, produkto, registro, stampo, verko, vundo<\/em>. Ne por \u0109iuj el tiuj radikoj PIV aperigas O-formon kaj A\u0134-formon samsignifajn (a\u016d pli-malpli samsignifajn). Ekz. \u0109e PROVIZ\/, KOLEKT\/, STAMP\/ kaj KOPI\/ tia A\u0134-formo ne mencii\u011das. Sed tio ne signifas, ke tia A\u0134-formo samsignifa a\u016d similsignifa kiel la simpla O-formo ne povas ekzisti. Kredeble multaj lingvouzantoj pritaksus tiajn A\u0134-formojn de tiuj radikoj kiel tute akcepteblajn kaj senerarajn alternativojn al O-vorto sen A\u0134-sufikso.<\/p>\n<h3 id=\"s-7-gvidado\">7. Gvidado de la uzanto<\/h3>\n<p>En ellaborado de vortaro la\u016d mi tre indas apliki la konsilon de Duc Goninaz, ke \u201cla elekto de kapvorto [\u2026] devas gvidi la uzanton al \u011dusta la\u016dsenca uzado de la vortoj\u201d (<a href=\"https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\/#piv2005\">PIV 2005:25<\/a>). La baza atentinda\u0135o \u0109e hezito inter O-formo kaj I-formo estu la jeno:<\/p>\n<p class=\"important\"><strong>Se radiko estas prezentata sub\u00a0<\/strong><em><strong>verba<\/strong><\/em><strong>\u00a0kapvorto, la uzanto de la vortaro rajtas tion kompreni tiel, ke la O-formo de la koncerna radiko povas havi\u00a0<\/strong><em><strong>agan signifon<\/strong><\/em><strong>\u00a0(tiu sama ago, kiun esprimas la verbo)<\/strong><strong>.\u00a0<\/strong>Se vortaristo ne deziras rekomendi tian uzon, la vortaristo ne prezentu la radikon kun verba kapvorto.<\/p>\n<p>Analoge \u0109e hezito inter O-formo kaj A-formo:<\/p>\n<p class=\"important\"><strong>Se radiko estas prezentata sub\u00a0<\/strong><em><strong>adjektiva<\/strong><\/em><strong>\u00a0kapvorto, la uzanto de la vortaro rajtas tion kompreni tiel, ke la O-formo de la koncerna radiko povas havi\u00a0<\/strong><em><strong>ecan signifon<\/strong><\/em><strong>\u00a0(tiu sama eco, kiun nomas la adjektivo).<\/strong>\u00a0Se vortaristo ne deziras rekomendi tian uzon, la vortaristo ne prezentu la radikon kun adjektiva kapvorto.<\/p>\n<p>Prezento kun substantiva kapvorto estas sufi\u0109e ne\u016dtrala.\u00a0<em>Se la O-formo ricevas \u011dustan kaj plenan difinon<\/em>, tia prezento povas \u0109iam bone funkcii, anka\u016d kiam la radiko vere estas aga (a\u016d eca) la\u016dsignife.<\/p>\n<h3 id=\"s-8-principoj\">8. Konkretaj principoj<\/h3>\n<p>Jen propono de konkretaj bazaj principoj uzeblaj por elektado de bazformoj en Esperantaj vortaroj:<\/p>\n<h4 id=\"s-8-1-verbe\">8.1. Verbe prezentindaj radikoj<\/h4>\n<p>Verbe prezentindaj estas radikoj, \u0109e kiuj la\u00a0<strong>I-formo<\/strong>\u00a0kaj la\u00a0<strong>O-formo<\/strong>\u00a0estas samsignifaj, t.e. la signifo de la O-formo, a\u016d almena\u016d\u00a0<strong>unu el \u011diaj signifoj<\/strong>, estas pli-malpli identa al la signifo de la responda I-formo, krom ke la du formoj kondutas gramatike malsame. La I-formo de tia radiko montras faradon de ia ago a\u016d ian procezon, kaj la O-formo estas nomo de tiu sama ago a\u016d procezo, do esence samsignifa kiel O-formo kun AD-sufikso (krom la da\u016dreca nuanco de AD). Ekzemploj:<\/p>\n<ul>\n<li>MONTR\/ \u2013\u00a0<em>montri<\/em>\u00a0kaj\u00a0<em>montro<\/em>\u00a0esprimas la saman agon.<\/li>\n<li>RID\/ \u2013\u00a0<em>ridi<\/em>\u00a0kaj\u00a0<em>rido<\/em>\u00a0esprimas la saman agon.<\/li>\n<li>VIV\/ \u2013\u00a0<em>vivi<\/em>\u00a0kaj\u00a0<em>vivo<\/em>\u00a0esprimas la saman agon.<\/li>\n<li>ROTACI\/ \u2013\u00a0<em>rotacii<\/em>\u00a0kaj\u00a0<em>rotacio<\/em>\u00a0esprimas la saman agon.<\/li>\n<li>AM\/ \u2013\u00a0<em>ami<\/em>\u00a0estas la ago havi certan senton,\u00a0<em>amo<\/em>\u00a0estas tiu sento mem.<\/li>\n<li>ABOMEN\/ \u2013\u00a0<em>abomeni<\/em>\u00a0estas la ago havi certan senton,\u00a0<em>abomeno<\/em>\u00a0estas tiu sento mem.<\/li>\n<\/ul>\n<p>En multaj okazoj la\u00a0<strong>O-formo<\/strong>\u00a0de tia radiko havas, apud aga a\u016d agosimila signifo, anka\u016d signifon de io ne-aga kun tre proksima rilato al la ago, ekz. rezulto a\u016d alispeca manifesti\u011do de la ago. Ekzemploj:<\/p>\n<ul>\n<li>KONSTRU\/ \u2013\u00a0<em>konstrui<\/em>\u00a0estas ago,\u00a0<em>konstruo<\/em>\u00a0estas a\u016d tiu sama ago, a\u016d rezulto de tia ago, a\u016d maniero en kiu tia ago okazas.<\/li>\n<li>ELEKT\/ \u2013\u00a0<em>elekti<\/em>\u00a0kaj\u00a0<em>elekto<\/em>\u00a0estas amba\u016d agoj, sed\u00a0<em>elekto<\/em>\u00a0anka\u016d povas montri tion, kion oni elektas.<\/li>\n<li>DIFEKT\/ \u2013\u00a0<em>difekti<\/em>\u00a0estas ago,\u00a0<em>difekto<\/em>\u00a0estas a\u016d nomo de tiu ago, a\u016d rezulto de tiu ago.<\/li>\n<\/ul>\n<p>En iuj okazoj la signifo de la\u00a0<strong>O-formo<\/strong>\u00a0de radiko, kiun oni tradicie prezentas vortare en verba formo, ne estas tiu de la efektiva ago montrata de la I-formo, sed nur rezulto de tiu ago, kiun esprimas la I-formo de la radiko, a\u016d io alia ne-aga kun proksima rilato al tiu ago. Por esprimi la koncernan agon en substantiva formo, necesas aldoni AD-sufikson. Tiaj radikoj ne aperu kun verba bazformo. Ekzemploj:<\/p>\n<ul>\n<li>EMBARAS\/ \u2013\u00a0<em>embarasi<\/em>\u00a0estas la ago ka\u016dzi certan staton,\u00a0<em>embaraso<\/em>\u00a0estas tia stato, sed apena\u016d uzi\u011das por la ago ka\u016dzi tian staton. Por la ago necesas uzi\u00a0<em>embarasado.<\/em><\/li>\n<li>PROFIT\/ \u2013\u00a0<em>profiti<\/em>\u00a0estas la ago ricevi utilon a\u016d gajnon de io,\u00a0<em>profito<\/em>\u00a0estas tia utilo a\u016d gajno. Por nomi la agon oni uzu\u00a0<em>profitado.<\/em><\/li>\n<li>STAMP\/ \u2013\u00a0<em>stampi<\/em>\u00a0estas la ago fari markon per stampilo,\u00a0<em>stampo<\/em>\u00a0estas marko tiel farita. Nomo de la ago estas\u00a0<em>stampado.<\/em><\/li>\n<li>\u015cVIT\/ \u2013\u00a0<em>\u015dviti<\/em>\u00a0estas la ago eligi salan likvon tra la poroj de la ha\u016dto,\u00a0<em>\u015dvito<\/em>\u00a0estas tiu likvo mem. Por la ago oni diru\u00a0<em>\u015dvitado.<\/em><\/li>\n<\/ul>\n<p>\u0108e verbe prezentindaj radikoj la\u00a0<strong>A-formo<\/strong>\u00a0tipe havas signifon tre elastan kaj varian, ekz. \u2018rilata al la ago\u2019, \u2018faranta la agon\u2019, \u2018tia kiel la ago\u2019, \u2018havanta econ rilatan al la ago\u2019 k.s. Ekzemploj:<\/p>\n<ul>\n<li>MONTR\/ \u2013\u00a0<em>montra<\/em>\u00a0= \u2018servanta por montri\u2019, \u2018rilata al montrado\u2019, k.s.<\/li>\n<li>ROTACI\/ \u2013\u00a0<em>rotacia<\/em>\u00a0= \u2018rilata al rotaciado\u2019, \u2018rotacianta\u2019, k.s.<\/li>\n<li>AM\/ \u2013\u00a0<em>ama<\/em>\u00a0= \u2018rilata al amo a\u016d amado\u2019, \u2018amanta\u2019, k.s.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u0108e iuj verbe prezentindaj radikoj la A-formo havas en praktika uzado ecan signifon, eventuale apud la pli normala signifo montrita \u0109i-anta\u016de. Tiam temas ofte pri eco, kiu povas esti rezulto de la koncerna ago, sed la A-formo montras tiun econ mem aparte de la koncerna ago. Ekzemploj:<\/p>\n<ul>\n<li>SUSPEKT\/ \u2013\u00a0<em>suspekta<\/em>\u00a0= \u2018tia, ke \u011di vekas suspekton\u2019.<\/li>\n<li>FIKS\/ \u2013\u00a0<em>fiksa<\/em>\u00a0= \u2018nemovebla (tia, kia io povas fari\u011di pro fiksado)\u2019.<\/li>\n<li>FALS\/ \u2013\u00a0<em>falsa<\/em>\u00a0= \u2018mensogece \u015dajnvera (tia, kia io povas fari\u011di pro falsado)\u2019.<\/li>\n<\/ul>\n<h4 id=\"s-8-2-a-finajhe\">8.2. A-fina\u0135e prezentindaj radikoj<\/h4>\n<p>A-fina\u0135e prezentindaj estas radikoj, kies\u00a0<strong>A-formo<\/strong>\u00a0kaj\u00a0<strong>O-formo<\/strong>\u00a0estas esence samsignifaj, t.e. la signifo de la O-formo, a\u016d\u00a0<strong>unu el \u011diaj signifoj<\/strong>, estas pli-malpli identa al la signifo de la A-formo, krom ke la du formoj kondutas gramatike malsame. En la plej tipaj okazoj la A-formo de tia radiko montras priskribon per ia eco a\u016d kvalito, kaj la O-formo estas nomo de tiu sama eco a\u016d kvalito, do esence samsignifa kiel O-formo kun EC-sufikso. La simpla O-formo tiam normale esprimas tiun econ kiel abstraktan kvaliton (sendependan de io havanta la econ). Ekzemploj:<\/p>\n<ul>\n<li>BON\/ \u2013\u00a0<em>bona<\/em>\u00a0estas eco\/kvalito,\u00a0<em>bono<\/em>\u00a0estas tia sama eco\/kvalito rigardata en si mem,\u00a0<em>boneco<\/em>\u00a0estas denove tia sama eco\/kvalito, sed rigardata kiel apartenanta al io kiel ties eco.<\/li>\n<li>FORT\/ \u2013\u00a0<em>forta<\/em>\u00a0estas eco\/kvalito,\u00a0<em>forto<\/em>\u00a0estas tia sama eco\/kvalito rigardata en si mem,\u00a0<em>forteco<\/em>\u00a0estas denove tia sama eco\/kvalito, sed rigardata kiel apartenanta al io kiel ties eco.<\/li>\n<li>LONG\/ \u2013\u00a0<em>longa<\/em>\u00a0estas eco\/kvalito,\u00a0<em>longo<\/em>\u00a0estas tia sama eco\/kvalito rigardata en si mem,\u00a0<em>longeco<\/em>\u00a0estas denove tia sama eco\/kvalito, sed rigardata kiel apartenanta al io kiel ties eco.<\/li>\n<li>RU\u011c\/ \u2013\u00a0<em>ru\u011da<\/em>\u00a0montras la econ havi certan koloron,\u00a0<em>ru\u011do<\/em>\u00a0estas tia koloro rigardata en si mem,\u00a0<em>ru\u011deco<\/em>\u00a0estas la eco havi tian koloron.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u0108e A-fina\u0135e prezentindaj radikoj la\u00a0<strong>I-formo<\/strong>\u00a0tipe havas signifon pli-malpli egalan al \u2018esti tia\u2019 (ne \u2018igi tia\u2019, nek \u2018i\u011di tia\u2019). Ekzemploj:<\/p>\n<ul>\n<li>BON\/ \u2013\u00a0<em>boni<\/em>\u00a0= \u2018esti bona\u2019 (eventuale kun iom pli ageca, aktiveca a\u016d impreseca nuanco),\u00a0<em>boni<\/em>\u00a0nepre ne povas signifi \u2018igi bona\u2019 nek \u2018i\u011di bona\u2019.<\/li>\n<li>FORT\/ \u2013\u00a0<em>forti<\/em>\u00a0= \u2018esti forta\u2019 (eventuale kun iom pli ageca, aktiveca a\u016d impreseca nuanco),\u00a0<em>forti<\/em>\u00a0nepre ne povas signifi \u2018igi forta\u2019 nek \u2018i\u011di forta\u2019.<\/li>\n<li>RU\u011c\/ \u2013\u00a0<em>ru\u011di<\/em>\u00a0= \u2018esti ru\u011da, impresi ru\u011de\u2019, sed nepre ne \u2018igi ru\u011da\u2019 nek \u2018i\u011di ru\u011da\u2019.<\/li>\n<\/ul>\n<h4 id=\"s-8-3-o-finajhe\">8.3. O-fina\u0135e prezentindaj radikoj<\/h4>\n<p>O-fina\u0135e prezentindaj estas \u0109iuj ceteraj radikoj. Ekzemploj:<\/p>\n<ul>\n<li>SE\u011c\/ \u2013\u00a0<em>se\u011do<\/em>\u00a0estas speco de meblo.<\/li>\n<li>TAJLOR\/ \u2013\u00a0<em>tajloro<\/em>\u00a0estas speco de persono\/profesiulo.<\/li>\n<li>BARBAR\/ \u2013\u00a0<em>barbaro<\/em>\u00a0estas speco de homo.<\/li>\n<li>LEON\/ \u2013\u00a0<em>leono<\/em>\u00a0estas speco de besto.<\/li>\n<li>PLANT\/ \u2013\u00a0<em>planto<\/em>\u00a0estas kreska\u0135o.<\/li>\n<li>URB\/ \u2013\u00a0<em>urbo<\/em>\u00a0estas loko.<\/li>\n<li>BROS\/ \u2013\u00a0<em>broso<\/em>\u00a0estas speco de ilo.<\/li>\n<li>GLU\/ \u2013\u00a0<em>gluo<\/em>\u00a0estas duonlikva substanco uzebla por kunfiksi aferojn.<\/li>\n<li>MATEMATIK\/ \u2013\u00a0<em>matematiko<\/em>\u00a0estas scienco\/fako.<\/li>\n<li>ORIGINAL\/ \u2013\u00a0<em>originalo<\/em>\u00a0estas la origina ekzemplero de io.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u0108e O-fina\u0135e prezentindaj radikoj la\u00a0<strong>I-formo<\/strong>\u00a0montras agon a\u016d ion agosimilan, kiu proksime rilatas al la signifo de la O-formo, sed kiu ne povus esti rigardata kiel la sama afero kiel tio, kion esprimas la O-formo. La rilatoj inter la afero de la O-formo kaj la ago de la I-formo estas tre diversspecaj. Ekzemploj:<\/p>\n<ul>\n<li>TAJLOR\/ \u2013\u00a0<em>tajlori<\/em>\u00a0= \u2018labori kiel tajloro\u2019.<\/li>\n<li>LEON\/ \u2013\u00a0<em>leoni<\/em>\u00a0= \u2018konduti kiel leono\u2019.<\/li>\n<li>PLANT\/ \u2013\u00a0<em>planti<\/em>\u00a0= \u2018meti planton en teron por ke \u011di kresku\u2019.<\/li>\n<li>BROS\/ \u2013\u00a0<em>brosi<\/em>\u00a0= \u2018uzi broson por \u011dia kutima celo\u2019.<\/li>\n<li>GLU\/ \u2013\u00a0<em>glui<\/em>\u00a0= \u2018fiksi per gluo\u2019.<\/li>\n<li>MATEMATIK\/ \u2013\u00a0<em>matematiki<\/em>\u00a0= \u2018fari matematikajn kalkulojn\/operaciojn\u2019.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u0108e O-fina\u0135e prezentindaj radikoj la\u00a0<strong>A-formo<\/strong>\u00a0tipe havas signifon tre elastan kaj varian, ekz. \u2018rilata al tia afero\u2019, \u2018tia kiel tia afero\u2019, \u2018estanta tia afero\u2019 k.s. Ekzemploj:<\/p>\n<ul>\n<li>RE\u011c\/ \u2013\u00a0<em>re\u011da<\/em>\u00a0= \u2018rilata al re\u011do\u2019, \u2018tia kiel re\u011do\u2019, \u2018apartenanta al re\u011do\u2019, \u2018estanta re\u011do\u2019, k.s.<\/li>\n<li>MATEMATIK\/ \u2013\u00a0<em>matematika<\/em>\u00a0= \u2018rilata al matematiko\u2019, \u2018karakterizata de matematiko\u2019, k.s.<\/li>\n<li>BARBAR\/ \u2013\u00a0<em>barbara<\/em>\u00a0= \u2018tia kiel barbaro(j)\u2019, \u2018rilata al barbaro(j)\u2019, \u2018apartenanta al barbaro(j)\u2019, k.s.<\/li>\n<li>ORIGINAL\/ \u2013\u00a0<em>originala<\/em>\u00a0= \u2018tia kiel originalo\u2019, \u2018apartenanta al originalo\u2019, \u2018rilata al originalo\u2019, k.s.<\/li>\n<\/ul>\n<h4 id=\"s-8-4-o-finajhaagajradikoj\">8.4. O-fina\u0135a prezento de agaj radikoj<\/h4>\n<p>Iuj radikoj, kies O-formo nomas agon a\u016d procezon, estas tamen en la praktiko nur tre malofte uzataj en verba formo a\u016d eble e\u0109 neniam tiel uzataj. Povas tiam e\u0109 esti, ke la preciza signifo kaj uzomaniero de la verba formo estas malklara. Ekz. povas aperi hezitoj, \u0109u la verbo estu transitiva a\u016d netransitiva. En tiaj okazoj estas konsilinde tamen prezenti la radikon sub O-fina\u0135a kapvorto. Tia prezento tute ne povas havi negativajn sekvojn, se oni nur donas \u011dustan kaj kompletan difinon de la kapvorta O-formo. Al tiu \u0109i grupo oni anka\u016d povas kalkuli tiajn radikojn, kies signifo estas nur iom simila a\u016d parenca al ago. Tiaj radikoj estas ekz. ABANDON\/ (asekura termino), FESTIVAL\/, ABNEGACI\/, EKSPOZICI\/, GRADACI\/, TENIS\/, GENOCID\/ k.a. \u011cenerale do, se montri\u011das iel probleme konkrete efektivigi prezenton kun I-fina\u0135a kapvorto (ekz. se tio necesigus starigi kiel kapvorton verbon praktike apena\u016d uzatan), oni preferu O-fina\u0135an prezenton.<\/p>\n<h3 id=\"s-9-komparatabelo\">9. Kompara tabelo<\/h3>\n<p>Por ilustri, kiom povas varii la elekto de kapvorta formo en diversaj vortaro, jen tabela prezento de kelkaj radikoj, kies karaktero (signifo, bazformo) estas iel duba. Aperas en la tabelo nur radikoj, \u0109e kiuj la hezito okazas inter O-karaktero kaj I-karaktero.<\/p>\n<dl>\n<dt><strong>UV<\/strong><\/dt>\n<dd>Universala Vortaro (<a href=\"https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\/#zamenhof1963\">Zamenhof 1963<\/a>)<\/dd>\n<dt><strong>1OA<\/strong><\/dt>\n<dd>Unua Oficiala Aldono (<a href=\"https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\/#lingvakomitato1919\">Lingva Komitato 1919<\/a>)<\/dd>\n<dt><strong>2OA<\/strong><\/dt>\n<dd>Dua Oficiala Aldono (<a href=\"https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\/#lingvakomitato1919\">Lingva Komitato 1919<\/a>)<\/dd>\n<dt><strong>3OA<\/strong><\/dt>\n<dd>Tria Oficiala Aldono (<a href=\"https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\/#lingvakomitato1921\">Lingva Komitato 1921<\/a>)<\/dd>\n<dt><strong>OR<\/strong><\/dt>\n<dd>Oficiala radikaro (<a href=\"https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\/#wuester1923\">W\u00fcster 1923<\/a>)<\/dd>\n<dt><strong>Kabe<\/strong><\/dt>\n<dd>Vortaro de Esperanto (<a href=\"https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\/#kabe1925\">Kabe 1925<\/a>)<\/dd>\n<dt><strong>PV<\/strong><\/dt>\n<dd>Plena Vortaro de Esperanto (<a href=\"https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\/#grosjeanmaupin1934\">Grosjean-Maupin 1934<\/a>)<\/dd>\n<dt><strong>OV<\/strong><\/dt>\n<dd>Oficiala Vortaro (<a href=\"https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\/#grenkamp1937\">Grenkamp 1937<\/a>)<\/dd>\n<dt><strong>PIV<\/strong><\/dt>\n<dd>Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto (<a href=\"https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\/#piv1987\">Waringhien 1987<\/a>,\u00a0<a href=\"https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\/#piv2005\">PIV 2005<\/a>)<\/dd>\n<dt><strong>8OA<\/strong><\/dt>\n<dd>Oka Oficiala Aldono (<a href=\"https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\/#akademio1976\">Akademio de Esperanto 1974<\/a>)<\/dd>\n<dt><strong>BRO<\/strong><\/dt>\n<dd>Baza Radikaro Oficiala (<a href=\"https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\/#akademio1976\">Akademio de Esperanto 1974<\/a>)<\/dd>\n<dt><strong>o<\/strong><\/dt>\n<dd>la radiko aperas kun o-fina\u0135o<\/dd>\n<dt><strong>i<\/strong><\/dt>\n<dd>la radiko aperas kun i-fina\u0135o<\/dd>\n<dt><strong>i (o)<\/strong><\/dt>\n<dd>la radiko aperas kun i-fina\u0135o, sed mencii\u011das anka\u016d o-formo kies signifo (la\u016d indiko en la koncerna vortaro mem) estas sufi\u0109e klare neaga<\/dd>\n<dt><strong>o\/i<\/strong><\/dt>\n<dd>la radiko aperas kaj kun o-fina\u0135o, kaj kun i-fina\u0135o (dukategoria prezento)<\/dd>\n<\/dl>\n<div id=\"bazformoj-tabelo3\">\n<table border=\"1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"5\">\n<thead>\n<tr>\n<th><\/th>\n<th>UV 1905<\/th>\n<th>1OA 1909<\/th>\n<th>2OA 1919<\/th>\n<th>3OA 1921<\/th>\n<th>OR 1923<\/th>\n<th>Kabe 1925<\/th>\n<th>PV 1934<\/th>\n<th>OV 1937<\/th>\n<th>PIV 1987<\/th>\n<th>8OA 1974<\/th>\n<th>BRO 1974<\/th>\n<th>PIV 2005<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>adici\/<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>alarm\/<\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>apelaci\/<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>bar\/<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>cel\/<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>direkt\/<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>donac\/<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>fek\/<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td><\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>flor\/<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>fos\/<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td><\/td>\n<td>o\/i<\/td>\n<td>i<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>glor\/<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>glu\/<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>gut\/<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>interpelaci\/<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>o<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>kolekt\/<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>komplez\/<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>o<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>konversaci\/<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>o<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>kopi\/<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>lot\/<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>not\/<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>operaci\/<\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>o<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>opozici\/<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>o<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>pak\/<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>pa\u016dz\/<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>o<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>pis\/<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>plant\/<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td><\/td>\n<td>o\/i<\/td>\n<td>o<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>produkt\/<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>profit\/<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>propagand\/<\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>o<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>proviz\/<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>registr\/<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>reklam\/<\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>o<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>rekompenc\/<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>respekt\/<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>o<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>riverenc\/<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>o<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>son\u011d\/<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>o<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>sonor\/<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>spekulaci\/<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>spez\/<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>o<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>stamp\/<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>strik\/<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>o<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>teg\/<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td><\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>o<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>tondr\/<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>urin\/<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>verk\/<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>vest\/<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>vund\/<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td>i<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<td><\/td>\n<td>o<\/td>\n<td>i (o)<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p><em>Tabelo 1.<\/em><\/p>\n<h3 id=\"s-10-referencoj\">10. Referencoj<\/h3>\n<h4 id=\"referencojakademio\">Akademio de Esperanto<\/h4>\n<div id=\"bazformoj-tabelo4\">\n<table border=\"1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"5\">\n<tbody>\n<tr>\n<td id=\"akademio1967\">1967<\/td>\n<td>Aktoj de la Akademio 1963-1967. Rotterdam. Sen dato. (Oficiala Bulteno de la Akademio de Esperanto, 9.) \u2013 Reeldono en 2007.\u00a0<a href=\"http:\/\/akademio-de-esperanto.org\/aktoj\/aktoj1\/\">La reeldono de la Aktoj de la Akademio 1963-1967 legeblas anka\u016d en la Interreto<\/a>.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td id=\"akademio1976\">1976<\/td>\n<td>Aktoj de la Akademio II 1968-1974. Paris. (Oficiala Bulteno de la Akademio de Esperanto, 10.) \u2013 Reeldono en 2007.\u00a0<a href=\"http:\/\/akademio-de-esperanto.org\/aktoj\/aktoj2\/\">La reeldono de la Aktoj de la Akademio II 1968-1974 legeblas anka\u016d en la Interreto<\/a>.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td id=\"akademio1992\">1992<\/td>\n<td>Aktoj de la Akademio III 1975-1991. Redaktis Andr\u00e9 Albault (k.a.). Paris. (Oficiala Bulteno de la Akademio de Esperanto, 11).<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<h4 id=\"referencojgrenkamp\">Grenkamp, S[alo]<\/h4>\n<div id=\"bazformoj-tabelo5\">\n<table border=\"1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"5\">\n<tbody>\n<tr>\n<td id=\"grenkamp1937\">1937<\/td>\n<td>Oficiala Vortaro de Esperanto. Paris: Girault, Saint-Cloud.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<h4 id=\"referencojakademiogrosjeanmaupin\">Grosjean-Maupin, \u00c9mile<\/h4>\n<div id=\"bazformoj-tabelo6\">\n<table border=\"1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"5\">\n<tbody>\n<tr>\n<td id=\"grosjeanmaupin1934\">1934<\/td>\n<td>Plena Vortaro de Esperanto. 2a eldono. Paris: Sennacieca Asocio Tutmonda.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<h4 id=\"referencojkabe\">Kabe (ka\u015dnomo de Bein, Kazimierz)<\/h4>\n<div id=\"bazformoj-tabelo7\">\n<table border=\"1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"5\">\n<tbody>\n<tr>\n<td id=\"kabe1925\">1925<\/td>\n<td>Vortaro de Esperanto. 3a eldono. Paris: Esperantista Centra Librejo.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<h4 id=\"referencojkalocsay\">Kalocsay, K\u00e1lman<\/h4>\n<div id=\"bazformoj-tabelo8\">\n<table border=\"1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"5\">\n<tbody>\n<tr>\n<td id=\"kalocsay1970\">1970<\/td>\n<td>Lingvo Stilo Formo. Studoj. 3a eldono. Oosaka: Pirato.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<h4 id=\"referencojkalocsaywaringhien\">Kalocsay, K\u00e1lm\u00e1n kaj Waringhien, Gaston<\/h4>\n<div id=\"bazformoj-tabelo9\">\n<table border=\"1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"5\">\n<tbody>\n<tr>\n<td id=\"kalocsaywaringhien1980\">1980<\/td>\n<td>Plena Analiza Gramatiko de Esperanto. 4a eldono. Rotterdam: Universala Esperanto-Asocio.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<h4 id=\"referencojkrause\">Krause, Erich-Dieter<\/h4>\n<div id=\"bazformoj-tabelo10\">\n<table border=\"1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"5\">\n<tbody>\n<tr>\n<td id=\"krause1999\">1999<\/td>\n<td>Gro\u00dfes W\u00f6rterbuch Esperanto\u2014Deutsch. Hamburg: Helmut Buske Verlag.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<h4 id=\"referencojlingvakomitato\">Lingva Komitato<\/h4>\n<div id=\"bazformoj-tabelo11\">\n<table border=\"1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"5\">\n<tbody>\n<tr>\n<td id=\"lingvakomitato1909\">1909<\/td>\n<td>Unua Oficiala Aldono al Universala Vortaro. Raportis Th[\u00e9ophile] Cart. Paris: Esperantista Centra Oficejo. (Esperantista Dokumentaro, Kajero dek-tria.)<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<tbody>\n<tr>\n<td id=\"lingvakomitato1919\">1919<\/td>\n<td>Dua Oficiala Aldono al Universala Vortaro. Raportis Th[\u00e9ophile] Cart. Paris: Esperantista Centra Oficejo. (Esperantista Dokumentaro, Kajero trideka.)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td id=\"lingvakomitato1921\">1921<\/td>\n<td>Tria Oficiala Aldono al Universala Vortaro. Paris: Esperantista Centra Oficejo.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<h4 id=\"referencojpiv2002\">La Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto<\/h4>\n<div id=\"bazformoj-tabelo12\">\n<table border=\"1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"5\">\n<tbody>\n<tr>\n<td id=\"piv2002\">2002<\/td>\n<td>Paris: Sennacieca Asocio Tutmonda.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<h4 id=\"referencojpiv2005\">Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto 2005<\/h4>\n<div id=\"bazformoj-tabelo13\">\n<table border=\"1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"5\">\n<tbody>\n<tr>\n<td id=\"piv2005\">2005<\/td>\n<td>Paris: Sennacieca Asocio Tutmonda.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<h4 id=\"referencojpiv1970\">Waringhien, Gaston (red.)<\/h4>\n<div id=\"bazformoj-tabelo14\">\n<table border=\"1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"5\">\n<tbody>\n<tr>\n<td id=\"piv1970\">1970<\/td>\n<td>Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto. 1a eldono. Paris: Sennacieca Asocio Tutmonda.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<tbody>\n<tr>\n<td id=\"piv1987\">1987<\/td>\n<td>Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto kun Suplemento. 4a eldono. Paris: Sennacieca Asocio Tutmonda.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<h4 id=\"referencojwuester\">W\u00fcster, Eugen<\/h4>\n<div id=\"bazformoj-tabelo15\">\n<table border=\"1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"5\">\n<tbody>\n<tr>\n<td id=\"wuester1923\">1923<\/td>\n<td>La oficiala radikaro (\u011dis februaro 1923) kun enkonduko kaj notoj. Berlin kaj Dresden: Esperanto-Verlag Ellersiek &amp; Borel G. m. b. H.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<h4 id=\"referencojzamenhof\">Zamenhof, L[azaro] L[udoviko]<\/h4>\n<div id=\"bazformoj-tabelo16\">\n<table border=\"1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"5\">\n<tbody>\n<tr>\n<td id=\"zamenhof1963\">1963<\/td>\n<td>Fundamento de Esperanto. Na\u016da Eldono kun Enkondukoj, Notoj kaj Lingvaj Rimarkoj de D-ro A[ndr\u00e9] Albault. Marmande: Esperantaj Francaj Eldonejoj. \u2013\u00a0<a href=\"http:\/\/akademio-de-esperanto.org\/fundamento\/\">La Fundamento de Esperanto legeblas anka\u016d en la Interreto<\/a>.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"clear\"><\/div>\n<div>el\u00a0<a href=\"https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">https:\/\/lingvakritiko.com\/2008\/04\/18\/bazformoj-de-radikoj-en-vortaroj<\/a><\/div>\n<div><\/div>\n<div><a href=\"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/esperantologio\">\u8fd4\u56de\u4e16\u754c\u8bed\u7814\u7a76\u680f\u76ee\u76ee\u5f55<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\t\t\t\t<![CDATA[]]>\t\t<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":3204,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8666"}],"collection":[{"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8666"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8666\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3204"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/reto.cn\/php\/hanyu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8666"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}