世界语详解语法 主格

世界语详解语法

10.1  主格

10.1 主格

以下句作用使用主格(不用介词,不用宾格词尾):

  • 主语(§10.1.1)
  • 呼语(§10.1.2)
  • 称谓语(§10.1.3)
  • 表语(§10.1.4)

10.1.1 主语

主语为谓语动作的施行者。主语始终为主格:

  • La patrodonis al mi dolĉan pomon.  父亲给了我一只甜苹果。
  • Ilipromenadis.  他们散步。
  • La soldatopafis.  那个士兵开了枪。
  • Subite granda hundoalsaltis el inter la arbetaĵoj.  突然,一条大狗从灌木丛中猛扑过来。
  • Ĉu viaŭdis jam tiun historion?  你已经听说那段故事了吗?
  • La foliojfaladis de la arboj.  树叶从树上不断地落下。
  • Tiosurprizis min.  那件事让我很吃惊。
  • Estis iam malgranda knabino.  从前,有一个小女孩。
  • Ŝiestas tre maljuna.  她年纪很大。

10.1.2 呼语

句作用呼语表示话是说给谁听的。典型的呼语是听话人的名字,说出来专为引起听话人的注意。呼语通常是用一个或几个逗号与句子的其余部分隔开。呼语始终要用主格:

  • Elizabeto, ĉu vi scias, kie la hundo estas?  伊丽莎白,你知道狗在哪里吗?
  • Mi konstatis, kara Petro, ke vi ne estis en la lernejo hodiaŭ.  亲爱的彼得,我断定你今天不在学校。
  • Mi deziras al vi bonan tagon, sinjoro!  (我祝你)日安,先生!/你好,先生!◇人们用sinjoro一词来称呼听话人。
  • Estimata prezidanto, mi ŝatus fari jenan proponon.  尊敬的主席,我想提出以下建议。

10.1.3 称谓语

名词短语可以有修饰语,表示事物的身份,通常用其专有名称。这种称谓语始终位于其中心词之后,而且要用主格:

  • Tio estis en la monato Majo.  那件事发生在五月。◇月份名称为Majo。Majo是monato一词的称谓修饰语。
  • Ni vizitis la urbon Seulo.  我们访问了汉城。
  • La ĉefurbo de Britio estas Londono, sed ankaŭen Kanado kaj Usono oni havas urbojn Londono.  英国的首都是伦敦,但是在加拿大和美国也有两座伦敦城。
  • Sinjoro Petrokaj lia edzino tre amas miajn infanojn.  彼得先生及其妻子非常喜欢我们的孩子。

在称谓语之前常常可以插入kiu nomiĝas:monato, kiu nomiĝas Majo; urbon, kiu nomiĝas Seulo; urbojn, kiuj nomiĝas Londono.

不要在称谓语之前使用介词de(§10.3.4):*la urbo de Nov-Jorko*, *la ŝtato de Keralo*, *la popola respubliko de Ĉinio*. 正确的仅是:la urbo Nov-Jorko 纽约市,la ŝtato Keralo 喀拉拉邦,la popola respubliko Ĉinio 中华人民共和国(译注:我国对外的世界语正式名称是Ĉina Popola Respubliko)。

10.1.4 表语

表语是借助谓语修饰主语或宾语的句成分。表语通常为主格。

  • Ŝi estis terure malbela. 她长得其丑无比。◇Terure malbela是ŝi的修饰语。这一修饰是借助动词estis进行的。
  • La juna vidvino fariĝis denove fianĉino.  年轻的寡妇重新成为未婚妻。
  • La ĝojo kaj surprizo faris lin muta!  喜悦与惊奇使他张口结舌!
  • Ĉemizojn, kolumojn, manumojn kaj ceterajn similajn objektojn ni nomas tolaĵo.  我们称衬衫、衣领、袖口及其他类似物品为布制品。

10.1.4.1 主语的表语

动词esti是将修饰语连接到主语的主要动词。其他的修饰性动词有 (far)iĝi, ŝajni, montriĝi和nomiĝi。

主语的表语最常见的是形容词或形容词性小品词:

  • La patro estas sana.  父亲很健康。◇Sana是la patro的修饰语。
  • La dentoj de leono estas akraj.  狮子的牙齿是锐利的。
  • Ili fariĝis trankvilaj.  他们镇静下来了。
  • Ŝi aspektis kolera.  她看上去很生气。◇然而,句中有aspekti时,人们常用副词方式状语而非形容词表语:En la novaj vestoj ŝi aspektis tiel elegantekaj bele. 她身穿新衣服,显得美丽而优雅。

主语的表语也可以是主格的名词性句成分:

  • Leono estas besto.  狮子是野兽。◇Besto是leono的(种类)修饰语。
  • Januaro estas la unua monato de la jaro. Januaro是一年的第一个月。
  • Mi scias, kiomi estas.  我知道我是什么。
  • Mia frato fariĝos doktoro.  我的兄弟将成为博士[大夫]。

主语的表语也可以是带介词的名词性句成分。这种修饰语表示性质。这种修饰语常常可以转换为形容词:

  • Li estas hodiaŭen kolera humoro. = Li estas hodiaŭ kolerhumora.  今天他生气了。
  • Ili estas de la sama speco.  他们是物以类聚。

如果被修饰的主语是不定式(§20.2)或从句(§23),则使用副词而非形容词作为表语:

  • Resti kun leono estas danĝere.  与狮为伴非常危险。
  • Estas pli bone, ke ni tie ĉi manĝu kaj iru en la urbon vespere.  我们最好在这里吃饭,晚上进城。

当主语缺失时,也使用副词而非形容词。这时,表语修饰整个情景:

  • Estis al mi tiel terure!  对我来说真是可怕!◇Estis terure是对情景的总体修饰。
  • Ĉu hodiaŭestas varme aŭ malvarme?  今天天气暖和还是寒冷?

如果主语是被省略了的名词或代词,则自然要用形容词形式:

  • La mastro traktis min tre bone, kaj estis tre afabla. = …kaj li estis tre afabla.  主人对我很好,很和气。
  • Estu kuraĝa! = Vi estu kuraĝa!  (你)要勇敢!

10.1.4.2 宾语的表语

有些动词可以给其宾语提供修饰。尽管这样的表语修饰宾语,但是它们却没有词尾N:

  • Vi farbas la domon ruĝan. (= Vi farbas la ruĝan domon.)  你给红房子上漆。◇Ruĝan在这里是la domon的修饰语。(= Vi farbas tiun domon, kiu jam estas ruĝa.) 人们并不是说,房子现在是什么颜色。
  • Vi farbas la domon ruĝa. = Vi farbas la domon tiel, ke ĝi fariĝas ruĝa.  你将房子漆成红色。◇Ruĝa是la domon的表语,即宾语的表语。红色的出现是由于动作farbi使然。人们并不是说,房子先前是什么颜色。(也可以说:Vi farbas ruĝala domon. 但是不可能说:*Vi farbas la ruĝa domon.*)

宾语的表语也可以是形容词或形容词性小品词:

  • Ĉu vi farbos vian ruĝan domon verda?  你会把你的红房子漆成绿色吗?
  • Ne, ni preferas ĝin flava. = Ne, ni preferas, ke ĝi estu flava.  不会,我们宁可将其漆成黄色。
  • Ŝi trovis la Francajn vinojn tre bonaj. = Ŝi trovis, ke ili estas tre bonaj.  她发现法国酒很好喝。
  • Neniam mi vidis lin tia. = Neniam mi vidis, ke li estas tia.  我从未见过他那样。

有时,宾语的形容词修饰语在意义上对应于kiam从句,并且表示不取决于谓语动作的状态。这时,就可以使用宾格:

  • Ni lin trovis malvivan. = Ni lin trovis, kiam li estis malviva.  我们找到了他,可是他死了。◇Malvivan的N可以有助于意思的明确,但是也可以将其省略。如果没有N词尾,句意还可以是:Ni lin trovis, kaj trovis, ke li estas malviva. 我们找到了他,发现他死了。
  • Mi ŝatas la matenmanĝajn ovojn malmolaj(n). = Mi ŝatas la matenmanĝajn ovojn, kiam ili estas malmolaj. Mi ŝatas, ke la matenmanĝaj ovoj estu malmolaj.  我喜欢早餐鸡蛋煮老一点。◇有些人在这样的句子中用N,另一些人更喜欢用没有N的形容词。在实践中没有意义上的区别。

宾语的表语可以是主格的名词性句成分:

  • Mi elektis lin prezidanto. = Mi elektis lin, ke li estu prezidanto.  我选他当主席。
  • Vin mi volas farimia edzo! = Mi volas fari tiel, ke vi estos mia edzo.  我想要你做我的丈夫。

某些动词可以选用kiel短语(§14.2):

  • Ili elektis ŝin kiel kasiston.  他们选她做出纳员。

有时,带介词的句成分可以做宾语的表语:

  • Ŝi lin trovas laŭsia gusto. = Ŝi trovas, ke li estas laŭ ŝia gusto.  她发现他跟自己合得来。
  • Mi preferas ĝin sen sukero.  我更喜欢它不放糖。

如果宾语是不定式,则使用副词作为宾语的表语。在实践中,这几乎只发生在动词trovi为特别意义“认为(某物是某样)”时:

  • Ili trovis saĝe forkuri. = Ili opiniis, ke forkuri estas saĝe.  他们认为逃跑是明智的。

【说明】有些语法学家认为,在这样的句子中要用形容词,因为副词形式可能会被误解为方式状语。于是,他们便推荐人们说:Ili trovis saĝa forkuri.

检验方法

如果把握不准说的是修饰语还是宾语的表语,可以用代词(lin, ŝin, ĝin, ilin等)来替代宾语。人们倾向于去掉修饰语,因为它是宾语的一部分。然而,人们倾向于保留表语,因为它是句意所必需的独立句成分:

  • Ĉu vi farbas la domon ruĝan? → Ĉu vi farbas ĝin?  你在给红房子上漆吗?◇Ruĝan是修饰语。
  • Ĉu vi farbas la domon ruĝa? → Ĉu vi farbas ĝin ruĝa?  你在把房子漆成红色吗?◇Ruĝa是宾语的表语。

 

中国世界语网站绿网
Verda Reto
la ĉina esperanta retejo
http://reto.cn
http://verdareto.com

返回世界语详解语法目录

阅读次数 373 legintoj

发表评论 Respondi

电子邮件地址不会被公开。 Retpoŝta adreso ne estos publikigita.